Όπως αναφέρει στο ethnos.gr, καθοριστικό ρόλο παίζει σε αυτό η κρίση στον Περσικό Κόλπο, η οποία προκαλεί τεράστια αβεβαιότητα. Το αποτέλεσμα είναι, σε ό,τι αφορά τη χώρα μας, να καταγράφεται μεσοσταθμικά κατά 8%-10% μειωμένη τουριστική κίνηση σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Αυτό, μάλιστα, συμβαίνει παρά το γεγονός ότι οι επαγγελματίες του τουρισμού έχουν προχωρήσει το τελευταίο διάστημα σε σειρά προσφορών και φτηνότερων πακέτων, προκειμένου να διατηρήσουν σε υψηλά επίπεδα το τουριστικό προϊόν.

Να σημειωθεί ότι η μείωση στην τουριστικήκίνηση τη φετινή χρονιά δεν αφορά μόνο τους εγχώριους ταξιδιώτες, οι οποίοι ούτως ή άλλως δυσκολεύονται, εξαιτίας της ακρίβειας και της οικονομικής στενότητας, να προγραμματίσουν διακοπές. Μειωμένη είναι και η κίνηση από το εξωτερικό, τόσο σε ό,τι αφορά τους αλλοδαπούς τουρίστες όσο και τους Έλληνες που διαβιούν εκτός των συνόρων της χώρας.

«Τα μέχρι στιγμής δεδομένα καταδεικνύουν ότι η φετινή τουριστική σαιζόν δεν είναι η καλύτερη δυνατή και για τον ελληνικό αλλά και για τον παγκόσμιο τουρισμό. Έχει προκαλέσει μεγάλη ζημιά η κρίση στον Περσικό Κόλπο. Δημιουργούνται συνεχώς διάφορα προβλήματα, τα οποία χαρακτηρίζονται ως ανησυχητικά. Υπάρχουν αβεβαιότητα, αυξημένο κόστος κυρίως στις αεροπορικές εταιρείες αλλά και η κλιματική αλλαγή, η οποία δημιουργεί νέα δεδομένα. Παλαιότερα κάθε καλοκαίρι ένας μεγάλος αριθμός Ευρωπαίων θεωρούσε δεδομένο ότι θα έρθει στην Ελλάδα, για να κάνει διακοπές. Πλέον βουτάνε στον Σηκουάνα και στον Τάμεση και έχουν την αίσθηση ότι βρίσκονται σε διακοπές. Το οποιοδήποτε ζήτημα δημιουργείται, μπορεί να αποτελέσει ανασταλτικό παράγοντα στο χώρο του τουρισμού», λέει στο ethnos.gr ο κ. Τσιλίδης.

Η πτώση στην κίνηση έφερε ειδικές προσφορές
Κατά τον ίδιο, η πτωτική πορεία που καταγράφεται στο χώρο του τουρισμού στα μέσα του καλοκαιριού, κατάσταση για την οποία εκφράζονται προσδοκίες ότι μπορεί να διαφοροποιηθεί προς το καλύτερο μέχρι το τέλος του χρόνου, οδήγησε πολλές επιχειρήσεις του χώρου, στο να προχωρήσουν σε ειδικές προσφορές και πακέτα περισσότερο δελεαστικά για τους τουρίστες. Η συγκεκριμένη εξέλιξη κρίθηκε ως αναπόφευκτη, από τη στιγμή που τουριστικοί πράκτορες έχουν προπληρώσει ξενοδοχεία και προσπαθούν τουλάχιστον να μειώσουν τη ζημιά.

«Όλοι κάνουν λόγο για ξεκάθαρη πτωτική τάση στον τουριστικό τομέα και σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να μπερδεύουμε τις αεροπορικές αφίξεις με τον οργανωμένο τουρισμό. Μεσοσταθμικά μπορούμε να πούμε ότι μέχρι στιγμής η πτώση που καταγράφουμε στον τουρισμό, είναι της τάξης του 8%-10%. Είναι πολύ πιθανό το ίδιο ποσοστό πτώσης να καταγράψουμε συνολικά στο τέλος του χρόνου, όμως, θα πρέπει να βάλουμε και κάποιους αστερίσκους. Υπάρχει πιθανότητα να αυξηθούν οι αφίξεις μετά και τις προσφορές, στις οποίες έχουν προχωρήσει οι αεροπορικές εταιρείες. Επίσης, σε όλες τις περιφέρειες της χώρας γίνονται ενέργειες και προσπάθειες, για να αυξηθεί ο αριθμός των τουριστών. Σε κάθε περίπτωση όλα είναι ρευστά και δεν μπορεί να γίνει αυτήν τη στιγμή για φέτος κάποια ασφαλής εκτίμηση», τονίζει ο πρόεδρος της Fed-HATTA.

Οι δημοφιλέστεροι προορισμοί και οι τιμές
Κατά τον κ. Τσιλίδη, παρά το γεγονός ότι η τουριστική σαιζόν δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως καλή, υπάρχουν προορισμοί, οι οποίοι παρουσιάζουν περισσότερη κίνηση σε σύγκριση με την υπόλοιπη χώρα.

Ειδικότερα, μέχρι στιγμής ως αρκετά δημοφιλές χαρακτηρίζεται το Νότιο Αιγαίο και κυρίως νησιά των Δωδεκανήσων, ενώ αρκετή τουριστική κίνηση καταγράφει και η Κρήτη. Επίσης, το τελευταίο διάστημα αυξητική τάση παρουσιάζουν οι τουριστικές ροές στα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου εξαιτίας της άφιξης Τούρκων τουριστών.

Σε ό,τι αφορά τις τιμές στους τουριστικούς προορισμούς, είναι γεγονός ότι η τουριστική σαιζόν ξεκίνησε με αυτές να κινούνται σε υψηλότερα επίπεδα από πέρυσι. Ωστόσο, όπως λέει ο κ. Τσιλίδης, η μείωση του τουριστικού ρεύματος οδήγησε τους επιχειρηματίες στο να προχωρήσουν σε μειώσεις. Το αποτέλεσμα είναι, όπως λέει ο πρόεδρος της Fed-HATTA, σήμερα οι τιμές να κινούνται κατά μέσο όρο σε λίγο χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με πέρσι.

Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν προορισμοί, στους οποίους οι τιμές κινούνται σε πολύ υψηλά επίπεδα. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρονται τουριστικές περιοχές της Κεφαλλονιάς, για τις οποίες αναγνώστης κατήγγειλε στο ethnos.gr ότι μία μερίδα γαύρο κοστίζει ακόμα και 19,5 ευρώ, ενώ η τιμή μιας μερίδας μακαρόνια κυμαίνεται στα 16 ευρώ.

Πηγή: ethnos.gr

Ξεχωριστές οι επιδόσεις των νησιών μας στον τουρισμό σε αντίθεση με την υπόλοιπη Ελλάδα – Τι λέει ο Λύσανδρος Τσιλίδης

Το βασικό μήνυμα είναι ότι, ακόμη και στο σημείο μέγιστης αβεβαιότητας, οι προσδοκίες του κλάδου παρέμειναν θετικές, παραπέμποντας σε αύξηση πωλήσεων της τάξης του 3% το 2026 (έναντι 4,5% το 2025). Η εκτίμηση αυτή είναι εκ των πραγμάτων συντηρητική, καθώς έκτοτε ο δείκτης εμπιστοσύνης του κλάδου βελτιώνεται συνεχώς, σε συνέπεια με την ομαλοποίηση της συγκυρίας. Η θετική αυτή εικόνα, επιβεβαιώνεται τόσο από τις διεθνείς εκτιμήσεις για τον ευρωπαϊκό τουρισμό (αύξηση 3%-4% το 2026) όσο και από την αεροπορική κίνηση στα ελληνικά αεροδρόμια (με τις πτήσεις της περιόδου Μάιος-Αύγουστος να κινούνται ανοδικά κατά 3,6%, έναντι 1,6% στην Ευρώπη).

Ωστόσο, η θετική εικόνα δεν σημαίνει ότι ο ελληνικός τουρισμός έμεινε ανεπηρέαστος από τη γεωπολιτική και ενεργειακή διαταραχή. Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου, που κορυφώθηκε τον Απρίλιο στα 120 δολάρια ανά βαρέλι, αύξησε το κόστος των αερομεταφορών, με τις τιμές καυσίμων να διπλασιάζονται, ενώ ενίσχυσε και τις πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρώπη, περιορίζοντας το διαθέσιμο εισόδημα στις βασικές αγορές προέλευσης. Η έρευνά επιβεβαιώνει ότι οι ελληνικές ξενοδοχειακές επιχειρήσεις είχαν εντονότερη έκθεση στις επιπτώσεις της κρίσης σε σχέση με τον υπόλοιπο επιχειρηματικό τομέα: 80% δήλωσε πίεση κόστους και σχεδόν το ½ αναγνώρισε επιπτώσεις στη ζήτηση και στον επενδυτικό σχεδιασμό, έναντι 70% και 30% αντίστοιχα στο σύνολο των ΜμΕ.

Το γεγονός ότι η κρίση δεν μετατράπηκε τελικά σε σοβαρή διαταραχή οφείλεται, σε μεγάλο βαθμό, στο ότι ορισμένα χαρακτηριστικά του ελληνικού μοντέλου λειτούργησαν στη συγκεκριμένη συγκυρία υποστηρικτικά. Η υψηλή εξάρτηση από ευρωπαϊκές αγορές (περίπου 90% των διανυκτερεύσεων εξωτερικού, έναντι περίπου 80% στη Μεσόγειο) και η έμφαση στο προϊόν «ήλιος-θάλασσα» ενίσχυσαν τη ζήτηση, καθώς οι Ευρωπαίοι τουρίστες εμφάνισαν αυξημένη διάθεση για θερινά ταξίδια αναψυχής σε μεσογειακούς προορισμούς. Κρισιμότερη, όμως, ήταν η τρίτη δομική παράμετρος: η αεροπορική συνδεσιμότητα. Λόγω της χαμηλής εγχώριας βάσης και της γεωγραφικής απόστασης από τις βασικές αγορές, μία παρατεταμένη διαταραχή στις αεροπορικές μεταφορές θα μπορούσε να πλήξει δυσανάλογα τον ελληνικό τουρισμό. Τελικά, ο κίνδυνος αυτός δεν ενεργοποιήθηκε: οι αρχικοί φόβοι για ελλείψεις καυσίμων δεν επιβεβαιώθηκαν, ενώ η εκτόξευση των τιμών ήταν σύντομη και σημειώθηκε σε περίοδο που επέτρεψε στις αεροπορικές εταιρείες να απορροφήσουν μέρος της πίεσης μέσω στρατηγικών αντιστάθμισης κόστους.

Το δίδαγμα της τρέχουσας συγκυρίας είναι ότι, σε ένα περιβάλλον συχνότερων γεωπολιτικών και ενεργειακών αναταράξεων, η διαχείριση του αεροπορικού κινδύνου πρέπει να αποτελέσει κρίσιμο εργαλείο της τουριστικής πολιτικής. Για να αποτυπωθεί η ευαισθησία του κλάδου σε μία διαταραχή μεγαλύτερης διάρκειας, εξετάζονται ενδεικτικά σενάρια για την επόμενη τουριστική περίοδο: σε σενάριο χαμηλής πίεσης, με τιμές πετρελαίου κοντά στα 80 δολάρια/βαρέλι έως το 1ο εξάμηνο του 2027 (έναντι 70 δολαρίων το 2025), η τουριστική ζήτηση θα μπορούσε να δεχθεί μέγιστη πίεση έως 2 ποσοστιαίες μονάδες. Σε σενάριο παρατεταμένης διαταραχής, με μέση τιμή κοντά στα 100 δολάρια/βαρέλι, η αντίστοιχη πίεση στη ζήτηση θα μπορούσε να φθάσει έως 5,5 ποσοστιαίες μονάδες.

Η ανάγκη αυτή αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη η προσπάθεια μετεξέλιξης του ελληνικού τουριστικού μοντέλου. Από την πλευρά της πολιτείας, προωθούνται παρεμβάσεις σε χρόνιες αδυναμίες, όπως ο χωροταξικός σχεδιασμός και οι υποδομές. Από την πλευρά του κλάδου, καταγράφεται επίσης μεγαλύτερη ωριμότητα, καθώς σχεδόν το ½ των ξενοδοχείων τόσο βλέπει θετικά τη συμβολή του στην αναβάθμιση τοπικών υποδομών μέσω του τέλους ανθεκτικότητας όσο και κινείται προδραστικά για την αξιοποίηση ζήτησης από μακρινές αγορές. Σε αυτό το πλαίσιο, η αεροπορική συνδεσιμότητα πρέπει να προστατευθεί προληπτικά. Αυτό σημαίνει πλαίσιο διαχείρισης κρίσεων με αντικειμενικούς ενεργοποιητές, προσυμφωνημένα πρωτόκολλα αντίδρασης, διαφανή προσωρινά κίνητρα και δυνατότητα ευέλικτης τιμολόγησης αεροδρομιακών τελών όπου απαιτείται. Χωρίς θωρακισμένη αεροπορική συνδεσιμότητα, οι ευρύτερες προσπάθειες αναβάθμισης του τουριστικού μοντέλου της χώρας κινδυνεύουν να μείνουν εκτεθειμένες στον πρώτο κρίκο της αλυσίδας – και μάλιστα σε εκείνον όπου η χώρα έχει τον μικρότερο άμεσο έλεγχο.

Παρά τη δύσκολη γεωπολιτική συγκυρία, ο ελληνικός τουρισμός διατηρεί στοιχεία ανθεκτικότητας, καθώς, ακόμα και στο αποκορύφωμα της γεωπολιτικής κρίσης, οι ξενοδοχειακές ΜμΕ εκτιμούσαν οριακή αύξηση των πωλήσεων (+0,4%, σε ονομαστικούς όρους). Λαμβάνοντας υπόψη ότι η άνω εκτίμηση των ΜμΕ στην αρχή κάθε περιόδου έχει ιστορικά υψηλή προβλεπτική ικανότητα για τη συνολική ετήσια επίδοση του κλάδου (συστηματικά 3%-4% υψηλότερη την τελευταία 3ετία),
αναμένουμε ο κλάδος να επιτύχει επίδοση της τάξης του 3% (έναντι 4,5% το 2025).

Οι εξελίξεις στην τουριστική αγορά υποστηρίζουν την υλοποίηση της άνω δυναμικής, η οποία μάλιστα μπορεί να θεωρηθεί συντηρητική, καθώς τόσο το διεθνές περιβάλλον όσο και οι προσδοκίες εμφανίζουν σταδιακά σημάδια βελτίωσης. Ειδικότερα:

Ο ευρωπαϊκός τουρισμός αναμένεται να συνεχίσει τη θετική του πορεία, επιτυγχάνοντας το 2026 αύξηση της τάξης του 3%-4%, καθώς παρά την αρχική ανησυχία που προκάλεσε ο πόλεμος στον Περσικό Κόλπο, η ανακατεύθυνση των τουριστικών ροών αντιστάθμισε την πίεση στην παγκόσμια ζήτηση.

Οι προσδοκίες για τη ζήτηση των ελληνικών ξενοδοχείων – όπως αποτυπώνεται στον δείκτη μελλοντικής ζήτησης[2] – μετά την υποχώρηση στο αποκορύφωμα της κρίσης (Απρίλιος: 3 μονάδες ψηλότερα από τον μέσο όρο 5ετίας), ανέκαμψε άμεσα και έντονα τον Μάιο (27 μονάδες πάνω από τον μέσο όρο 5ετίας), σε περιβάλλον αποκλιμάκωσης της έντασης στον Περσικό Κόλπο. Παράλληλα, παραμένει σημαντικά ισχυρότερη έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου, γεγονός που ενισχύει την προοπτική η επίδοση του ελληνικού τουρισμού να υπερβεί εκείνη της Ευρώπης.

Η αεροπορική κίνηση εξακολουθεί να έχει ανοδική πορεία, με την επίδοση Μαΐου-Ιουνίου στα ελληνικά αεροδρόμια να υπερβαίνει τον ευρωπαϊκό μέσο ορό (+5% έναντι 1% αντίστοιχα), ενώ άνοδος της τάξης του 2,5%-3,0% εκτιμάται για το δίμηνο υψηλής ζήτησης (Ιούλιος-Αύγουστος), βάσει προγραμματισμού πτήσεων σε μεγάλα αεροδρόμια (έναντι 1,5%-2,0% για την Ευρώπη).

Πηγή: moneyreview.gr

ΕΤΕ: Ανθεκτικός ο ελληνικός τουρισμός στην κρίση – Ο αεροπορικός κίνδυνος

Σύμφωνα με νέα έρευνα της ETOA, της ευρωπαϊκής ένωσης που εκπροσωπεί tour operators, wholesalers, ενδιάμεσους του τουρισμού, διαδικτυακούς παρόχους, DMCs, τουριστικούς οργανισμούς, ξενοδοχεία, αξιοθέατα και εταιρείες τεχνολογίας, το 78% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι η εξέλιξη της ζήτησης αποτελεί πλέον τη μεγαλύτερη ανησυχία του ενώ το 70% καταγράφει κάμψη του ενδιαφέροντος.

Η ETOA πραγματοποίησε στις αρχές Ιουνίου τη δεύτερη σχετική έρευνα, μετά τον πρώτο γύρο του Μαΐου, σε σχέση με τις επιπτώσεις της γεωπολιτικής αστάθειας στη Μέση Ανατολή στην τουριστική ζήτηση για την Ευρώπη.

Η δεύτερη, πιο πρόσφατη έρευνα έδειξε ακόμη ότι το 46% των συμμετεχόντων βλέπει αύξηση των ακυρώσεων, άλλο ένα 46% διαπιστώνει μετατόπιση των κρατήσεων πιο κοντά στην ημερομηνία του ταξιδιού και το 47% βρίσκεται αντιμέτωπο με έντονη αβεβαιότητα στις τιμές αεροπορικών εισιτηρίων, ξενοδοχείων, μεταφορών και άλλων τουριστικών υπηρεσιών.

Αυξάνονται οι επιχειρήσεις που δέχονται ισχυρό πλήγμα
Εντονότερη γίνεται η πίεση σε σημαντικό τμήμα της αγοράς. Το 35% των επιχειρήσεων χαρακτηρίζει πλέον τον αντίκτυπο της κρίσης υψηλό, έναντι 32% στην προηγούμενη έρευνα. Πρόκειται για επιχειρήσεις που αναγκάζονται να προχωρούν σε εκτεταμένες αλλαγές, όπως επανακρατήσεις, τροποποιήσεις διαδρομών, περιορισμό του κόστους και μετατόπιση προς άλλες αγορές ή τουριστικά προϊόντα.

Παράλληλα, το ποσοστό όσων αναφέρουν μέτριο αντίκτυπο μειώθηκε από 55% σε 45%. Αυξήθηκαν όμως και οι επιχειρήσεις που δηλώνουν μικρή ή μηδενική επίδραση, από 13% σε 21%, γεγονός που δείχνει ότι η αγορά εμφανίζει πλέον δύο διαφορετικές ταχύτητες.

Ορισμένες επιχειρήσεις απορροφούν τις αναταράξεις, ενώ άλλες αντιμετωπίζουν ισχυρή και παρατεταμένη πίεση.

Ακυρώσεις, ακριβότερες υπηρεσίες και κρατήσεις της τελευταίας στιγμής
Μετά τη μείωση της ζήτησης, η αβεβαιότητα των τιμών αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη επίπτωση, την οποία αναφέρει το 47% των ερωτηθέντων. Ακολουθούν οι ακυρώσεις τουριστικών υπηρεσιών και ταξιδιών με 46%, καθώς και η αλλαγή στη συμπεριφορά των πελατών, οι οποίοι περιμένουν περισσότερο πριν επιβεβαιώσουν την κράτησή τους, επίσης με 46%.

Αυξήσεις τιμών καταγράφει το 42% των επιχειρήσεων, ενώ το 35% αντιμετωπίζει διαταραχές σε αεροπορικές και άλλες διαδρομές ή αβεβαιότητα ως προς την εκτέλεση των υπηρεσιών.

Αλλαγή στους επιθυμητούς προορισμούς βλέπει το 25% των συμμετεχόντων, με ταξιδιώτες να εγκαταλείπουν περιοχές που θεωρούν ότι βρίσκονται κοντά στις εστίες έντασης και να στρέφονται σε εναλλακτικές επιλογές, μεταξύ άλλων και σε ταξίδια εντός Ευρώπης.

Για το 16% έχουν ήδη προκύψει μη επιστρέψιμες δαπάνες προς ξενοδοχεία, μεταφορικές επιχειρήσεις και αξιοθέατα, ενώ ίδιο ποσοστό αναγκάστηκε να αλλάξει δρομολόγια και να απορροφήσει πρόσθετα κόστη. Μόλις το 12% δηλώνει ότι δεν έχει διαπιστώσει μέχρι στιγμής κάποια σημαντική επίπτωση.

Σύμφωνα με την ETOA, η πτώση των κρατήσεων και οι ακυρώσεις συνδέονται κυρίως με την εξασθένηση της εμπιστοσύνης των ταξιδιωτών, τα προβλήματα στην αεροπορική συνδεσιμότητα και τις αυξημένες τιμές.

Αλλάζουν τιμές και μεταφέρουν ταξίδια στο 2027
Σε πιο μακροπρόθεσμα μέτρα διαχείρισης της ζήτησης στρέφονται πλέον οι επιχειρήσεις του οργανωμένου τουρισμού. Το 46% έχει ήδη προσαρμόσει την τιμολογιακή του στρατηγική, ενώ το 34% προσέφερε στους πελάτες τη δυνατότητα να μεταφέρουν το ταξίδι τους στο 2027. Αντίστοιχο ποσοστό αύξησε την ευελιξία στους όρους κράτησης και ακύρωσης, ενώ το 33% πρότεινε αναβολή του ταξιδιού για μεταγενέστερη ημερομηνία εντός του 2026.

Περιορισμό της χωρητικότητας ή της έκθεσης αποθέματος πραγματοποίησε το 26% των επιχειρήσεων, ενώ επίσης 26% προχώρησε σε αλλαγές πτήσεων ή αεροπορικών εταιρειών. Εναλλακτικά δρομολόγια εντός Ευρώπης δημιούργησε το 21%, προκειμένου να συγκρατήσει πελάτες που δεν επιθυμούν να ταξιδέψουν σε προορισμούς που θεωρούν επηρεαζόμενους από τη σύγκρουση.

Η ETOA επισημαίνει ότι η αντίδραση της αγοράς μετατοπίζεται σταδιακά από την απλή ευελιξία στις κρατήσεις προς βαθύτερες εμπορικές παρεμβάσεις, όπως αλλαγές τιμών και μεταφορά ταξιδιών στην επόμενη χρονιά.

Οι κυριότερες ανησυχίες
Κυρίαρχη ανησυχία για την επόμενη περίοδο παραμένει η αβεβαιότητα της ζήτησης, την οποία αναφέρει το 78% των συμμετεχόντων. Πιέσεις στα περιθώρια κέρδους και αβεβαιότητα στις τιμές φοβάται το 59%, ενώ το 55% ανησυχεί για την εμπιστοσύνη και την αντίληψη των καταναλωτών. Οι λειτουργικές διαταραχές σε διαδρομές και εφοδιαστικές αλυσίδες προβληματίζουν το 36%, ενώ το 33% βλέπει κίνδυνο για τις χρηματοροές και τη συνολική οικονομική του θέση.

Εφόσον οι συνθήκες επιμείνουν, tour operators και DMCs εξετάζουν μετατόπιση προς τη Βόρεια Αμερική, την Ευρώπη και άλλες λιγότερο επηρεασμένες αγορές, ανάπτυξη εναλλακτικών προορισμών, ενίσχυση των προσφορών και των στοχευμένων εκστρατειών μάρκετινγκ, αλλά και περιορισμό της χωρητικότητας.

Στο τραπέζι βρίσκονται ακόμη αναδιαρθρώσεις, μειώσεις προσωπικού και ωρών εργασίας, λιγότερες αναχωρήσεις και αυστηρότερα μέτρα συγκράτησης του κόστους.

Η ETOA διευκρινίζει ότι πρόκειται για ποιοτική έρευνα, οι απαντήσεις αποτυπώνουν ενδεικτικές τάσεις και όχι στατιστικά αντιπροσωπευτικά αποτελέσματα, ενώ ήταν δυνατή η υποβολή περισσότερων της μίας απαντήσεων από την ίδια εταιρεία.

Στην έρευνα συμμετείχαν 101 εκπρόσωποι επιχειρήσεων που πωλούν ευρωπαϊκά ταξιδιωτικά προϊόντα. Το 65% των απαντήσεων προήλθε από tour operators, wholesalers, ταξιδιωτικά γραφεία και OTAs, ενώ το 36% εκπροσωπούσε DMCs και τοπικούς operators. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτέλεσαν αγορά προέλευσης για το 71% των συμμετεχόντων, η Ευρώπη για το 52%, ο Καναδάς για το 49% και η Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία για το 38%.

Πηγή: tornosnews.gr

Κρίση στη Μέση Ανατολή: Το 70% των τουρ οπερέιτορ και DMC βλέπει πτώση της ζήτησης για ταξίδια στην Ευρώπη

Εκπρόσωποι της ΠΕΔΜΕΔΕ, της ΠΕΣΕΔΕ, του ΣΑΤΕ αλλά και του ΣΤΕΑΤ υποστήριξαν ότι οι κατασκευαστικές εταιρείες βρίσκονται πλέον αντιμέτωπες με συνθήκες που υπερβαίνουν τα όρια του συνήθους επιχειρηματικού ρίσκου, προειδοποιώντας ακόμη και για διακοπές εργασιών σε έργα εάν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα.

Τα αιτήματά τους συνοψίζονται σε τρεις βασικές παρεμβάσεις:

Την ενεργοποίηση του μηχανισμού αναθεώρησης των τιμών στα δημόσια έργα,
τη χορήγηση εξάμηνων παρατάσεων στις συμβάσεις για τα υπό κατασκευή έργα και
την πρόβλεψη αποζημιώσεων για τις περιπτώσεις όπου οι ανάδοχοι δεν θα κάνουν χρήση των παρατάσεων αυτών.
Πρόκειται πρακτικά για αναβίωση των μέτρων που είχαν προβλεφθεί από τη νομοθεσία του 2022 με στόχο να περιοριστούν οι συνέπειες από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Και τότε είχε προβλεφθεί εξάμηνη παράταση και πριμ έγκαιρης περαίωσης ύψους 5% σε περίπτωση που αυτή δεν ενεργοποιούνταν από τους αναδόχους.

Να σημειωθεί ότι οι τρεις από τις τέσσερις οργανώσεις που εκπροσωπούν τις εταιρείες μικρότερων τάξεων είχαν αποστείλει ήδη από τις 11 Ιουνίου κοινή επιστολή προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, κάνοντας λόγο για «συνθήκες ανωτέρας βίας» λόγω των ραγδαίων αυξήσεων στις τιμές των υλικών. Στην επιστολή τους σημείωναν ότι «από τις αρχές Μαρτίου μέχρι και σήμερα τεκμηριωμένα διαπιστώνονται σημαντικότατες αυξήσεις σχεδόν σε όλα τα ενσωματούμενα στα έργα υλικά που κυμαίνονται από 20% έως 35% τουλάχιστον, σε διάστημα τριών μόλις μηνών».

«Θα γίνει όλη η Ελλάδα ένα δικαστήριο»
Αναφερόμενος στην κατάσταση που έχει δημιουργηθεί ο πρόεδρος του ΣΑΤΕ, Ζαχαρίας Αθουσάκης υποστήριξε ότι το πρόβλημα δεν αφορά κάποια έκτακτη διεκδίκηση του κλάδου αλλά την εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας.

«Είναι λάθος να λέγεται ότι η αναθεώρηση αποτελεί χάρισμα προς τον εργοληπτικό κόσμο. Σε κάθε δημόσιο έργο υπάρχουν δύο συμβαλλόμενοι και ο καθένας πρέπει να τηρεί την ισορροπία της σύμβασης όπως υπογράφηκε. Η αναθεώρηση είναι αναγκαστικό δίκαιο και από το 2021 αναμένουμε την υπουργική απόφαση που θα την ενεργοποιήσει και αγωνιζόμαστε για την πλήρη εφαρμογή της», ανέφερε.

Όπως είπε, το ισχύον πλαίσιο προβλέπει υποχρεωτική αναθεώρηση τιμών στα δημόσια έργα, ωστόσο η σχετική διαδικασία δεν λειτουργεί στην πράξη. Υπογράμμισε ότι η κατάσταση βρίσκεται ήδη στο κόκκινο προειδοποιώντας πως εάν δεν προχωρήσει το ζήτημα της αναθεώρησης, κάθε έργο κινδυνεύει να οδηγήσει και σε μια προσφυγή: «Αντιλαμβάνεστε τι μέλλει γενέσθαι. Θα γίνει όλη η Ελλάδα ένα δικαστήριο. Κάθε έργο θα έχει δικαστική διεκδίκηση», τόνισε.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι οι αναθεωρήσεις που δόθηκαν μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία κάλυψαν μόνο μικρό μέρος των πραγματικών αυξήσεων, καθώς οι συντελεστές που δόθηκαν το πρώτο τρίμηνο του 2022 δεν ξεπερνούσαν το 30% των πραγματικών αυξήσεων. «Παρ’ όλα αυτά ολοκληρώσαμε τα έργα εκείνης της περιόδου ανταποκρινόμενοι στις ανάγκες της εποχής», σημείωσε.

Περιγράφοντας τη σημερινή εικόνα, αναφορικά με υλικά και υπηρεσίες, ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «το τούβλο από 0,75 ευρώ έφτασε στα 2,20 ευρώ, αύξηση περίπου 170%. Το σκυρόδεμα από 45 ευρώ πήγε στα 105 ευρώ και στα δημόσια έργα παίρνουμε αναθεώρηση μόλις 13%. Τα εργατικά έχουν αυξηθεί 80% έως 100% σε σχέση με την προ Covid περίοδο. Με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή η κατάσταση μας ισοπέδωσε».

«Ασφυκτική κατάσταση για τις εταιρείες»
Από την πλευρά του ο πρόεδρος της ΠΕΔΜΕΔΕ Κωνσταντίνος Γκολιόπουλος τόνισε ότι η κοινή παρουσία όλων των οργανώσεων αποτελεί από μόνη της μήνυμα: «Τέσσερις εργοληπτικές οργανώσεις βρίσκονται σήμερα μαζί γιατί αντιμετωπίζουν ένα κοινό πρόβλημα. Οι συνέπειες του πολέμου είναι πολύ σοβαρές, ιδιαίτερα για έργα που εκτελούνται με συγκεκριμένες συμβατικές τιμές και παρωχημένα τιμολόγια», ανέφερε προειδοποιώντας ακόμα και με διακοπές εργασιών εξαιτίας αδυναμίας εταιρειών να αντεπεξέλθουν εξαιτίας των συνεπειών του πολέμου.

«Η κατάσταση για τις επιχειρήσεις είναι ασφυκτική και πρέπει να αντιμετωπιστεί από τα υπουργεία Υποδομών και Οικονομικών. Διαφορετικά μπορεί να υπάρξουν διακοπές ή παύσεις εργασιών σε έργα», τόνισε.

Πρότεινε τόσο την αναθεώρηση των τιμών όσο και τη χορήγηση παρατάσεων στα χρονοδιαγράμματα. «Οι αναταράξεις στην αγορά και τα προβλήματα εφοδιασμού έχουν ήδη δημιουργήσει καθυστερήσεις. Αναθεώρηση και παράταση είναι η δική μας πρόταση», ανέφερε.

Από την πλευρά του ο πρόεδρος της ΠΕΣΕΔΕ Φώτης Κουβουκλιώτης σημείωσε ότι οι εργοληπτικές επιχειρήσεις αδυνατούν πλέον να προβλέψουν το κόστος ακόμη και για λίγες ημέρες μπροστά.

«Είμαστε εδώ για να κρούσουμε τον κώδωνα του κινδύνου. Έχουμε ξεφύγει από τα όρια του επιχειρηματικού ρίσκου που μπορεί να αναλάβει οποιαδήποτε επιχείρηση. Οι τιμές αυξάνονται από εβδομάδα σε εβδομάδα. Οι προσφορές που λαμβάνουμε από προμηθευτές ισχύουν πια για δέκα ημέρες», περιέγραψε συμπληρώνοντας ότι το πρόβλημα έχει και γεωγραφικό πρόσημο καθώς οι τιμές βαίνουν αυξανόμενες όσο απομακρύνεται κανείς από τα μεγάλα αστικά κέντρα.

«Όσο απομακρυνόμαστε από τα μεγάλα αστικά κέντρα, οι τιμές γίνονται ακόμη μεγαλύτερες και η εξεύρεση υλικών δυσκολότερη. Οχι μόνο δεν μπορούμε πλέον να προβλέψουμε τι προσφορά θα δώσουμε σε ένα νέο έργο, αλλά κινδυνεύουμε ακόμη και για έργα που εκτελούνται σήμερα».

Παράταση ή αποζημίωση
Ο πρόεδρος του ΣΤΕΑΤ που εκπροσωπεί τις εταιρείες ανωτέρων τάξεων, Γιώργος Συριανός, υποστήριξε ότι τα μέτρα που ελήφθησαν τον Φεβρουάριο του 2026 αντιμετώπισαν μόνο μέρος των προβλημάτων του παρελθόντος. Διευκρίνισε ότι το αρμόδιο υπουργείο άκουσε τον κλάδο ψηφίζοντας τη σχετική τροπολογία τον περασμένο Φεβρουάριο, αλλά η νέα κρίση άλλαξε ξανά τα δεδομένα.

«Για πρώτη φορά υπάρχει ενιαία εμφάνιση του κλάδου», τόνισε προτείνοντας εξάμηνη παράταση στις προθεσμίες των έργων ώστε οι εταιρείες να μπορέσουν να απορροφήσουν μέρος των κραδασμών. «Η παράταση έξι μηνών δίνει τη δυνατότητα αντιμετώπισης του ρίσκου. Για όσους δεν δοθεί παράταση θα πρέπει να υπάρξει κάποια μορφή οικονομικής αποζημίωσης. Αν δεν υπάρξουν μέτρα, το πρόβλημα εξακολουθεί να υπάρχει και επιβάλλει λύσεις τώρα».

Παράλληλα επανέφερε το πάγιο αίτημα για τη δημιουργία εταιρείας τιμολόγησης και προδιαγραφών έργων και μελετών ώστε να αποφεύγονται οι αποσπασματικές λύσεις κάθε φορά που προκύπτει μια κρίση.

Το επόμενο βήμα των οργανώσεων είναι η συνάντηση με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υποδομών. Όπως ξεκαθάρισαν, ζητούν άμεσες αποφάσεις, προειδοποιώντας ότι χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις η πίεση στα εργοτάξια θα ενταθεί, με κίνδυνο να επηρεαστεί η υλοποίηση κρίσιμων έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και ευρωπαϊκά προγράμματα.

Με αποζημιώσεις στους αναδόχους η επιτάχυνση των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης
Με φόντο τις διεκδικήσεις του κλάδου, πάντως, η κυβέρνηση σπεύδει να θεσπίσει αποζημιώσεις στους αναδόχους των εν εξελίξει μεγάλων έργων προκειμένου να επιταχυνθεί ο ρυθμός και να ολοκληρωθούν εγκαίρως. Στην κατεύθυνση αυτή νέα ρύθμιση δίνει τη δυνατότητα επιτάχυνσης μεγάλων έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, προβλέποντας παράλληλα αποζημιώσεις για τους αναδόχους όταν καλούνται να επισπεύσουν τα χρονοδιαγράμματα προκειμένου να επιτευχθούν τα αυστηρά ορόσημα του προγράμματος.

Συγκεκριμένα, για έργα προϋπολογισμού άνω των 100 εκατ. ευρώ (με ΦΠΑ), τα οποία έχουν ήδη συμβασιοποιηθεί και χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, η Προϊσταμένη Αρχή θα μπορεί με αιτιολογημένη απόφαση να σύντμηση ή τροποποίηση στις τμηματικές ή και τη συνολική προθεσμία ολοκλήρωσής τους. Βασική προϋπόθεση είναι η καθυστέρηση να μην οφείλεται στον ανάδοχο και να μην είναι εφικτή η ολοκλήρωση άλλων προβλεπόμενων διαδικασιών πριν από την επίτευξη των σχετικών οροσήμων του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Η ρύθμιση προβλέπει ότι στις περιπτώσεις αυτές γεννάται δικαίωμα του αναδόχου για «εύλογη αποζημίωση», η οποία θα καλύπτει κάθε πρόσθετο τεχνικό, οργανωτικό, λειτουργικό ή οικονομικό κόστος που απαιτείται για την επίσπευση των εργασιών και την έγκαιρη ολοκλήρωση των οροσήμων.

Παράλληλα θεσπίζεται διαδικασία αμφισβήτησης του ύψους της αποζημίωσης. Εφόσον ο ανάδοχος θεωρεί ότι το ποσό που καθορίζει η Προϊσταμένη Αρχή δεν ανταποκρίνεται στο πραγματικό κόστος, θα μπορεί να προσφύγει σε διαιτησία. Η νέα πρόβλεψη έρχεται να δώσει μεγαλύτερη ευελιξία στο Δημόσιο για την τήρηση των ασφυκτικών χρονοδιαγραμμάτων του Ταμείου Ανάκαμψης, επιχειρώντας ταυτόχρονα να διασφαλίσει ότι το επιπλέον βάρος δεν θα μετακυλιστεί αποκλειστικά στις κατασκευαστικές εταιρείες.

Πηγή: ethnos.gr

Στο «κόκκινο» τα δημόσια έργα: Οι εργολήπτες προειδοποιούν με παύση εργασιών και μπαράζ προσφυγών

Σύμφωνα με έρευνα της RSM UK σε δείγμα 2.000 καταναλωτών, το 27% δηλώνει ότι δεν σκοπεύει να πραγματοποιήσει διακοπές τους επόμενους 12 μήνες, ποσοστό αυξημένο σε σχέση με το 19% που καταγραφόταν πριν από την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν. Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει σαφή κάμψη της ταξιδιωτικής πρόθεσης, σε μια περίοδο που ο κλάδος προσδοκούσε περαιτέρω ανάκαμψη.

Πλήγμα σε διεθνή ταξίδια και κρουαζιέρα
Οι μεγαλύτερες απώλειες εντοπίζονται στα αυτοοργανωμένα ταξίδια στο εξωτερικό (-8%), ενώ σημαντική υποχώρηση σημειώνουν και οι διακοπές κρουαζιέρας καθώς και τα ταξίδια περιπέτειας (αμφότερα -6%). Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι οι μορφές τουρισμού που συνδέονται άμεσα με διεθνείς μετακινήσεις και πολυπλοκότητα σχεδιασμού είναι οι πρώτες που επηρεάζονται από γεωπολιτική αβεβαιότητα.

Αλλαγή σχεδίων για 1 στους 3 ταξιδιώτες
Η έρευνα δείχνει ότι το 31% των καταναλωτών έχει ήδη τροποποιήσει τα ταξιδιωτικά του σχέδια εξαιτίας της κρίσης, είτε ακυρώνοντας, είτε μεταθέτοντας το ταξίδι, είτε επιλέγοντας διαφορετικό προορισμό. Η επίδραση είναι εντονότερη στις νεότερες ηλικίες, με το ποσοστό να εκτοξεύεται στο 55% για τη Gen Z και στο 46% για τους millennials, ενώ φτάνει το 43% για τις οικογένειες.

Οι βασικοί λόγοι αλλαγής σχεδίων είναι:

οι ανησυχίες για ασφάλεια και διαταραχές στα ταξίδια (15%)
το αυξημένο κόστος (15%)
Επιπτώσεις από το Στενό του Ορμούζ
Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις διαδραματίζει η συνεχιζόμενη διαταραχή στη λειτουργία του Στενού του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα παγκοσμίως. Η περιορισμένη ροή έχει οδηγήσει σε αύξηση των τιμών καυσίμων αεροσκαφών, γεγονός που μετακυλίεται άμεσα στα αεροπορικά εισιτήρια.

Όπως επισημαίνει η αναλύτρια καταναλωτικών αγορών της RSM UK, Robyn Duffy, η αρχική εκτίμηση ότι η κρίση θα είχε προσωρινό χαρακτήρα δεν επιβεβαιώθηκε, με αποτέλεσμα να εντείνεται η πίεση στη ζήτηση διεθνών ταξιδιών και να πλήττεται η καταναλωτική εμπιστοσύνη ενόψει του 2026.

Στροφή σε πιο «ασφαλείς» επιλογές
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, καταγράφεται ενίσχυση της τάσης για:

κρατήσεις τελευταίας στιγμής
αναβολή ταξιδιών
επιλογή κοντινών ή εγχώριων προορισμών
Αν και μόνο το 5% των ταξιδιωτών δηλώνει ότι μετέτρεψε ταξίδι στο εξωτερικό σε εγχώριες διακοπές, το ποσοστό αυτό αυξάνεται στο 8% για τις οικογένειες, επιβεβαιώνοντας την ανάγκη για μεγαλύτερη ασφάλεια και έλεγχο κόστους.

Πιέσεις και στις ξενοδοχειακές επιδόσεις
Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές και στην ξενοδοχειακή αγορά. Σύμφωνα με τον επικεφαλής του τομέα ξενοδοχείων της RSM UK, Chris Tate, καταγράφεται επιβράδυνση στις πληρότητες του Λονδίνο, ως αποτέλεσμα της υποχώρησης των διεθνών αφίξεων.

Παράλληλα, οι λεγόμενες “staycations” παρουσιάζουν ήπια αύξηση στη ζήτηση, ιδιαίτερα από οικογένειες. Ωστόσο, η άνοδος αυτή δεν επαρκεί για να αντισταθμίσει τη συνολική επιβράδυνση, καθώς το αυξημένο κόστος σε όλη την αλυσίδα του τουρισμού συνεχίζει να λειτουργεί ανασταλτικά.

Πηγή: tornosnews.gr

Βρετανοί τουρίστες: Η κρίση στη Μέση Ανατολή ανατρέπει τις διακοπές τους – 1 στους 3 ακυρώνει, αναβάλλει ή αλλάζει προορισμό

Ο τουρισµός, ως ένας από τους πιο ευαίσθητους κλάδους της παγκόσµιας οικονοµίας, αντανακλά σχεδόν σε πραγµατικό χρόνο τις διεθνείς εξελίξεις. Η έννοια της ασφάλειας αλλά και η αντίληψη κινδύνου παίζουν καθοριστικό ρόλο στις ταξιδιωτικές αποφάσεις. Σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα καλείται αυτή τη στιγµή να ισορροπήσει ανάµεσα στη διατήρηση της δυναµικής της και στην προσαρµογή σε ένα διαρκώς µεταβαλλόµενο διεθνές σκηνικό. Παράλληλα, η κρίση έχει ήδη επιβαρύνει το κόστος µετακίνησης, κυρίως λόγω της αύξησης των τιµών των καυσίµων και των αλλαγών στις αεροπορικές διαδροµές.

Αν και προς το παρόν δεν παρατηρούνται µαζικές ακυρώσεις, οι πρώτες ενδείξεις επιβράδυνσης της ζήτησης επιβεβαιώνουν ότι το κλίµα αβεβαιότητας αρχίζει να αποτυπώνεται στη συµπεριφορά των ταξιδιωτών. Ιδιαίτερα ευαίσθητες εµφανίζονται οι µακρινές αγορές, όπου οι ταξιδιώτες τείνουν να επανεξετάζουν τα σχέδιά τους όταν εντείνονται οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι.

Οι εξελίξεις αυτές δηµιουργούν ένα σύνθετο περιβάλλον, στο οποίο η ζήτηση γίνεται πιο ευµετάβλητη και λιγότερο προβλέψιµη, όπως τονίζουν παράγοντες της αγοράς.

Οι προκρατήσεις για το 2026 είχαν κινηθεί σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα πριν από την πρόσφατη κρίση, δηµιουργώντας ένα σηµαντικό “µαξιλάρι” για τη φετινή σεζόν. Την ίδια ώρα, οι αυξηµένες τιµές στα συµβόλαια µε tour operators πιστοποιούσαν τη συνεχιζόµενη ισχυρή ζήτηση για ελληνικούς προορισµούς.

Η εικόνα στους προορισµούς
Παρά τη συνολική εικόνα ανθεκτικότητας, δηµοφιλείς προορισµοί έχουν ήδη αρχίσει να καταγράφουν επιπτώσεις.

Στα Δωδεκάνησα καταγράφεται, σύµφωνα µε πληροφορίες, µικρή επιβράδυνση της ζήτησης, µε την αγορά να περνά από µια αρχική ανοδική πορεία σε υποχώρηση µετά την έναρξη της κρίσης. Η µεταστροφή αυτή αποτυπώνεται στις online κρατήσεις και στη µείωση των αναζητήσεων. Στην Κρήτη, τον πιο δηµοφιλή καλοκαιρινό προορισµό, καταγράφεται επίσης πάγωµα των αναζητήσεων και οι κρατήσεις γίνονται όλο και πιο συχνά πολύ κοντά στις ηµεροµηνίες άφιξης.

Την ίδια στιγµή, στις Κυκλάδες και στο Ιόνιο, όπως λέει το ρεπορτάζ, δεν έχουµε σηµαντικές αποκλίσεις στη ζήτηση, όµως οι επιχειρηµατίες της τουριστικής αγοράς παρακολουθούν µε αγωνία τις εξελίξεις, βλέποντας την αύξηση του κόστους του ταξιδιού και τη διστακτικότητα στον προγραµµατισµό ταξιδιών. Ίδια είναι η εικόνα και στην Αθήνα, που, όπως και πέρσι, τους πρώτους µήνες του έτους, σηµειώνει αυξηµένη τουριστική κίνηση.

Σε επίπεδο αγορών από το εξωτερικό, πτώση της ζήτησης καταγράφεται από τέσσερις σηµαντικές αγορές: ΗΠΑ, Ισραήλ, Αυστραλία και Ινδία. Ιδιαίτερα για αγορές όπως η Αυστραλία και η Ινδία, η κάµψη αυτή συνδέεται και µε τις αντικειµενικές δυσκολίες πραγµατοποίησης ενός ταξιδιού µεγάλων αποστάσεων. Η µεγαλύτερη αρνητική µεταβολή καταγράφεται από το Ισραήλ, µε πτώση 46% στις προγραµµατισµένες αεροπορικές θέσεις. Η εν λόγω αγορά, που τα προηγούµενα χρόνια αποτελούσε έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόµενους “τροφοδότες” του ελληνικού τουρισµού, εµφανίζει πλέον έντονη κάµψη, επηρεάζοντας αισθητά τη συνολική εικόνα. Προς το παρόν η πτώση από τις ΗΠΑ φτάνει το 3,3%.

Δυο αντικρουόµενα σενάρια για τη Μεσόγειο
Η πορεία της φετινής σεζόν φαίνεται να διαµορφώνεται γύρω από δύο βασικά σενάρια.

Το πρώτο σενάριο, που θεωρείται και το πιο αρνητικό, προβλέπει ότι µια παρατεταµένη περίοδος έντασης θα επηρεάσει συνολικά την τουριστική κίνηση στη Μεσόγειο. Σε αυτή την περίπτωση, η αύξηση του κόστους µετακίνησης και η γενικότερη αβεβαιότητα θα µπορούσαν να οδηγήσουν σε µείωση των ταξιδιών, ιδιαίτερα από αγορές υψηλού κόστους και µεγάλων αποστάσεων.

Το δεύτερο σενάριο, ωστόσο, είναι πιο σύνθετο και ενδεχοµένως ευνοϊκό για την Ελλάδα. Σύµφωνα µε αυτό, οι ταξιδιώτες δεν εγκαταλείπουν τα ταξίδια, αλλά αναζητούν εναλλακτικούς προορισµούς που προσφέρουν µεγαλύτερη αίσθηση ασφάλειας. Σε αυτό το πλαίσιο, προορισµοί της Ανατολικής Μεσογείου ενδέχεται να δεχθούν πιέσεις, οδηγώντας σε ανακατανοµή της ζήτησης προς χώρες όπως η Ελλάδα.

Η πρόκληση των “last minute” κρατήσεων
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά φαινόµενα της φετινής χρονιάς, όπως λέει το ρεπορτάζ, είναι η ενίσχυση των κρατήσεων της τελευταίας στιγµής. Οι ταξιδιώτες επιλέγουν να καθυστερήσουν τις αποφάσεις τους, αναµένοντας µεγαλύτερη σιγουριά ως προς τις εξελίξεις. Αυτή η τάση επιτείνει την αγωνία για τις επιχειρήσεις του τουρισµού. Ο προγραµµατισµός γίνεται πιο δύσκολος, ενώ αυξάνεται η ανάγκη για ευελιξία σε τιµολογιακές πολιτικές και διαθεσιµότητα. Ταυτόχρονα, η ενίσχυση των “last minute” κρατήσεων µεταβάλλει και τη δυναµική του ανταγωνισµού, καθώς οι προορισµοί καλούνται να διεκδικήσουν τη ζήτηση σε µικρότερο χρονικό ορίζοντα.

Πάντως, είναι γεγονός πως οι κρατήσεις της τελευταίας στιγµής δεν είναι φαινόµενο που πηγάζει από τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Τείνει να γίνει µόνιµη ταξιδιωτική συµπεριφορά τα τελευταία χρόνια, καθώς οι επισκέπτες αναζητούν προσφορές, ειδικά κατά τους καλοκαιρινούς µήνες. Καθώς η ζήτηση αυξάνεται για ταξίδια τον Μάιο, τον Σεπτέµβριο και τον Οκτώβριο, εξαιτίας των ηπιότερων θερµοκρασιών, των καλύτερων τιµών και του λιγότερου συνωστισµού, οι εκπτώσεις στην καρδιά του καλοκαιριού είναι πλέον συχνές.

Πώς ξεκίνησε η χρονιά
Οι επιδόσεις των πρώτων µηνών ήταν κάτι παραπάνω από θετικές. Ο Ιανουάριος κατέγραψε σηµαντική αύξηση στις ταξιδιωτικές εισπράξεις, οι οποίες ενισχύθηκαν κατά περισσότερο από 50% σε σύγκριση µε την προηγούµενη χρονιά, φθάνοντας τα 473,3 εκατ. ευρώ, έναντι 298,7 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο µήνα του 2025.

Αντίστοιχα, η εισερχόµενη ταξιδιωτική κίνηση αυξήθηκε κατά 33,3% και διαµορφώθηκε σε 1,094 εκατοµµύρια τουρίστες, επιβεβαιώνοντας ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να αποτελεί ελκυστικό προορισµό ακόµα και εκτός της παραδοσιακής υψηλής περιόδου. Η αύξηση αυτή συνοδεύτηκε και από ενίσχυση της µέσης δαπάνης ανά ταξίδι, γεγονός που έχει ιδιαίτερη σηµασία για την ποιότητα των τουριστικών εσόδων.

Σύµφωνα µε τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, η µέση δαπάνη ανά ταξίδι µη κατοίκων στην Ελλάδα διαµορφώθηκε το 2024 στα 378 ευρώ και υποχώρησε το 2025 στα 361 ευρώ, καταγράφοντας µείωση 4,4%. Ωστόσο, φέτος τον Ιανουάριο η µέση δαπάνη εµφανίζει ισχυρή ανάκαµψη, φθάνοντας τα 430 ευρώ, σηµειώνοντας άνοδο 19,1%.

Σύµφωνα µε τα πιο πρόσφατα δεδοµένα του Airdata Tracker του ΙΝΣΕΤΕ, ο συνολικός αριθµός των προγραµµατισµένων αεροπορικών θέσεων για εισερχόµενες διεθνείς πτήσεις κατά τη θερινή περίοδο φτάνει τα 30,5 εκατοµµύρια, σηµειώνοντας αύξηση της τάξης του 8,3% σε σύγκριση µε το 2025.

Η µηνιαία κατανοµή της επιβατικής κίνησης καταδεικνύει έντονη συγκέντρωση στη διάρκεια της υψηλής τουριστικής περιόδου, µε τον Ιούλιο και τον Αύγουστο να κατέχουν το µεγαλύτερο ποσοστό. Πιο αναλυτικά, τον Ιούλιο προβλέπονται 5,58 εκατ. θέσεις (18,2% του συνόλου), ενώ τον Αύγουστο 5,61 εκατ. θέσεις (18,4%). Σηµαντική δυναµική εµφανίζουν επίσης ο Ιούνιος µε 4,77 εκατ. θέσεις (15,6%) και ο Σεπτέµβριος µε 4,78 εκατ. θέσεις (15,6%). Αντίθετα, η αρχή της περιόδου παρουσιάζει χαµηλότερα επίπεδα, καθώς τον Μάρτιο καταγράφονται µόλις 195.000 θέσεις (0,6%) και τον Απρίλιο 2,31 εκατ. (7,6%), ενώ ο Μάιος εµφανίζει αισθητή ενίσχυση, φτάνοντας τις 3,76 εκατ. θέσεις (12,3%). Ο Οκτώβριος παραµένει σε υψηλά επίπεδα µε 3,57 εκατ. θέσεις, που αντιστοιχούν στο 11,7% του συνόλου.

Σε ετήσια βάση, η µεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση εντοπίζεται τον Μάρτιο (+68,6%), αν και προέρχεται από χαµηλή αφετηρία. Ιδιαίτερα ισχυρή είναι και η άνοδος του Οκτωβρίου (+20,6%), γεγονός που ενισχύει την τάση επέκτασης της τουριστικής περιόδου. Οι υπόλοιποι µήνες καταγράφουν πιο ήπιους αλλά σταθερούς ρυθµούς αύξησης, που κυµαίνονται µεταξύ 4,9% και 7,1%.

Η παρακαταθήκη των ρεκόρ
Τα προηγούµενα χρόνια αποτέλεσαν περίοδο-ρεκόρ για τον ελληνικό τουρισµό. Τα ταξιδιωτικά έσοδα έφτασαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, όπως και οι αφίξεις. Υπενθυµίζεται πως, σύµφωνα µε τα στοιχεία της ΤτΕ, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις ανήλθαν σε 23,6 δισεκατοµµύρια ευρώ το 2025, αυξηµένες κατά 9,4%, δηλαδή κατά περισσότερα από 2 δισεκατοµµύρια, σε σύγκριση µε το 2024, οπότε και είχε καταγραφεί το προηγούµενο ρεκόρ.

Αντίστοιχα, 5,6% ήταν η άνοδος στις αφίξεις από το εξωτερικό, οι οποίες άγγιξαν τους 38 εκατοµµύρια επισκέπτες, έναντι 35,9 εκατοµµυρίων ταξιδιωτών το 2024. Αυτή η ισχυρή παρακαταθήκη δηµιουργεί τις προϋποθέσεις για την αντιµετώπιση των προκλήσεων της φετινής χρονιάς, υπογραµµίζουν φορείς της αγοράς.

Προοπτικές για το υπόλοιπο της χρονιάς
Η πορεία της τουριστικής σεζόν θα εξαρτηθεί σε µεγάλο βαθµό από τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Οι επόµενες εβδοµάδες θεωρούνται κρίσιµες, καθώς θα διαµορφώσουν τη δυναµική των κρατήσεων για την περίοδο αιχµής.

Παράλληλα, παράγοντες όπως το κόστος µεταφορών, η διαθεσιµότητα αεροπορικών θέσεων και η συνολική οικονοµική συγκυρία θα επηρεάσουν τη ζήτηση. Η ικανότητα προσαρµογής, η διατήρηση της εικόνας ασφάλειας και η αξιοποίηση των ευκαιριών που µπορεί να προκύψουν από την ανακατανοµή της ζήτησης θα καθορίσουν το τελικό αποτέλεσµα. Σε κάθε περίπτωση, τονίζουν παράγοντες του χώρου, το 2026 δεν θα είναι µια “εύκολη” χρονιά, αλλά µια περίοδος που θα αναδείξει τα όρια και τις δυνατότητες του ελληνικού τουριστικού µοντέλου.

Πηγή: capital.gr

Τουρισµός: Τα πρώτα σηµάδια κάµψης στη ζήτηση

Παρότι οι αεροπορικές εταιρείες επιμένουν ότι προς το παρόν δεν υπάρχουν προβλήματα εφοδιασμού μέσα στον συνηθισμένο χρονικό ορίζοντα των τεσσάρων έως έξι εβδομάδων, ο πόλεμος ΗΠΑ – Ισραήλ με το Ιράν και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχουν διπλασιάσει την τιμή των καυσίμων αεροσκαφών, με αποτέλεσμα ορισμένοι αερομεταφορείς να ακυρώσουν πτήσεις.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δήλωσε ότι τα περιφερειακά αεροδρόμια είναι τα πιο εκτεθειμένα και αντιμετωπίζουν «υπαρξιακή απειλή» εάν οι αεροπορικές εταιρείες μειώσουν τις πτήσεις και αυξήσουν τα ναύλα. Ηδη, η Lufthansa ακύρωσε 20.000 καλοκαιρινές πτήσεις που εκτελούνταν από την περιφερειακή θυγατρική της, CityLine.

Ο γενικός διευθυντής της ACI Europe, Ολιβιέ Γιάνκοβετς, δήλωσε ότι τα μικρότερα περιφερειακά αεροδρόμια δεν έχουν ακόμη ανακάμψει από την πανδημία, με την κίνηση να παραμένει 30% χαμηλότερη σε σχέση με τα επίπεδα του 2019, ενώ τα μεγαλύτερα αεροδρόμια έχουν ήδη επιστρέψει σε ανάπτυξη.

Ο πόλεμος «φρενάρει» τον παγκόσμιο τουρισμό
Οπως είπε, «τα σημερινά επίπεδα τιμών των καυσίμων αεροσκαφών και η προοπτική μιας νέας κρίσης κόστους ζωής σημαίνουν ότι πολλά περιφερειακά αεροδρόμια σε ολόκληρη την ήπειρό μας είναι πιθανό να αντιμετωπίσουν σημαντικά προβλήματα όσον αφορά τόσο στην προσφορά όσο και στη ζήτηση. Για αυτά, πρόκειται για μια υπαρξιακή απειλή».

Η προειδοποίηση των αεροδρομίων ήρθε ενώ ο επικεφαλής του παγκόσμιου οργανισμού αεροπορικών εταιρειών IATA, Γουίλι Γουόλς, δήλωσε ότι η τρέχουσα κρίση δεν έχει ακόμη μειώσει τη ζήτηση για αεροπορικά ταξίδια. Πρόσθεσε ότι οποιαδήποτε έλλειψη καυσίμων αεροσκαφών θα επηρεάσει πρώτα την Ασία και στη συνέχεια την Ευρώπη και ότι η επιβολή δελτίου καυσίμων «θα μπορούσε να οδηγήσει σε ορισμένες ακυρώσεις πτήσεων».

Οι αεροπορικές εταιρείες έχουν ασκήσει πιέσεις για μέτρα όπως η χαλάρωση των κανόνων για τα slots (χρονικές άδειες απογείωσης και προσγείωσης), που έχει ήδη εγκριθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο, και καθιστά ευκολότερη την ακύρωση πτήσεων χωρίς τον κίνδυνο να χαθεί το δικαίωμα χρήσης της ίδιας ώρας σε ένα πολυσύχναστο αεροδρόμιο στο μέλλον.

Ο Γιόζεφ Βαράντι, διευθύνων σύμβουλος της Wizz Air –της μεγαλύτερης αεροπορικής εταιρείας στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη– δήλωσε ότι οι απαιτήσεις σχετικά με τα slots προστατεύουν τα συμφέροντα των παραδοσιακών αερομεταφορέων, όπως η Lufthansa και η British Airways, αντί όλων των εταιρειών.

Περιγράφοντας τη σύγκρουση ως «έναν παράλογο πόλεμο» και «ένα πλήρες χάος», είπε ότι δεν αναμένει πως θα χρειαστεί κάποια κυβερνητική παρέμβαση στη διαχείριση της προμήθειας καυσίμων, προσθέτοντας: «Ισως θα έπρεπε να σταματήσουν τον Τραμπ και να τον στείλουν σπίτι του, αν θέλουν να παίξουν έναν εποικοδομητικό ρόλο».

Πηγή: kathimerini.gr

Η κρίση στη Μέση Ανατολή απειλεί τα μικρότερα αεροδρόμια της Ευρώπης

• Κύριε Χατζηθεοδοσίου, να ξεκινήσουμε από τα μέτρα που ανακοίνωσε πρόσφατα ο πρωθυπουργός, κ. Κυριάκος Μητσοτάκης και να σας ζητήσω ένα πρώτο σχόλιο.
Κοιτάξτε, κάθε μέτρο που ανακοινώνεται και που βοηθάει ένα κομμάτι της κοινωνίας, είναι προς την θετική κατεύθυνση. Τα νέα μέτρα που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, ως ένα “ανάχωμα” απέναντι στην επέλαση της ακρίβειας λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, σίγουρα θα δώσουν μία σημαντική “ανάσα” σε ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας. Η επέκταση της επιδότησης στο diesel κίνησης, η αύξηση της οικονομικής στήριξης σε χαμηλοσυνταξιούχους και άλλους ευάλωτους συμπολίτες μας, η έκτακτη οικονομική ενίσχυση οικογενειών με παιδιά, η περαιτέρω στήριξη του αγροτικού κόσμου μέσω της επιδότησης στην αγορά λιπασμάτων, η αύξηση του αριθμού των ενοικιαστών που θα ωφεληθούν με την επιστροφή ενός ενοικίου, θα προσφέρουν πολύτιμη ανακούφιση στην προσπάθεια των νοικοκυριών να αντέξουν στις πληθωριστικές πιέσεις. Παράλληλα θα συμβάλουν και στην κίνηση της αγοράς, η οποία είναι υποτονική εξαιτίας της μείωσης του διαθέσιμου εισοδήματος των καταναλωτών. Κρίνουμε επίσης θετικά το γεγονός ότι δίνεται η δυνατότητα να ενταχθούν στον εξωδικαστικό μηχανισμό και χρέη από 5.000 μέχρι 10.000 ευρώ. Όσο για το μέτρο σχετικά με τη ρύθμιση οφειλών, θα μπορούσε να υπάρξει μία νέα ρύθμιση 120 δόσεων που πραγματικά θα έδινε μία ουσιαστική βοήθεια στην προσπάθεια αντιμετώπισης του προβλήματος του ιδιωτικού χρέους και μάλιστα χωρίς κάποιο δημοσιονομικό κόστος. Ωστόσο, εμείς επιμένουμε πως η σημερινή δύσκολη κατάσταση θα μπορούσε να βελτιωθεί κατά πολύ αν η κυβέρνηση προχωρούσε -έστω και για περιορισμένο χρονικό διάστημα- στη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα και του ΦΠΑ σε βασικά αγαθά, κυρίως σε τρόφιμα. Πρόκειται για μέτρα που έχουν υιοθετηθεί και από άλλα κράτη, μεταξύ των οποίων και η Κύπρος που βρίσκομαι σήμερα. Αυτό που βλέπω λοιπόν είναι ότι αυτή η μείωση του ΦΠΑ έχει «περάσει» στην αγορά και έχει στηρίξει τον καταναλωτή αλλά και τη μικρομεσαία επιχείρηση. Προτείνω λοιπόν στην κυβέρνηση και στο οικονομικό επιτελείο να ξαναδούν αυτό το θέμα και να προχωρήσουν στη μείωση των έμμεσων φόρων, τουλάχιστον για όσο χρονικό διάστημα διαρκέσει η κρίση στη Μέση Ανατολή. Μπορεί να φέρει αποτελέσματα και να δούμε επιτέλους μία συγκράτηση των τιμών.
• Πάντως, έχει πολύ σημασία αυτό που μας λέτε, γιατί η Κύπρος, η οποία είναι πολύ κοντά στη χώρα μας μπορεί να αποτελέσει ένα μέτρο σύγκρισης γι’ αυτή την κατάσταση, και μάλιστα είναι και αυτή που επηρεάζεται πάρα πολύ από τον πόλεμο. Από ό,τι μαθαίνουμε, ο τουρισμός της Κύπρου επηρεάζεται πάρα πολύ από τα γεγονότα στη Μέση Ανατολή.
Κοιτάξτε, υπάρχει και η άποψη ότι καλά τα λέμε αυτά, αλλά δεν υπάρχουν λεφτά. Μα, η ίδια η κυβέρνηση ανακοίνωσε το υπερπλεόνασμα 2,5 δισ. ευρώ από το οποίο προέβη και στην παροχή των μέτρων που ανακοινώθηκαν. Άρα, υπάρχει ο αναγκαίος δημοσιονομικός χώρος. Είναι θέμα πολιτικής βούλησης. Αυτό που λέγεται ότι η κυβέρνηση πάει τα μέτρα προς τα πίσω (προς τον Σεπτέμβριο που θα διεξαχθεί η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης) θα πρέπει να μετρήσει τις αντοχές γι’ αυτό. Σύμφωνα με την επίσης έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδας, η στέγαση στη χώρα μας, αποτελεί το 93% του βασικού μισθού. Αυτό πρέπει να το λάβουμε υπόψη μας σοβαρά, διότι όσο η ελληνική οικογένεια δεν έχει χρήματα, αυτό έχει τρομερά άσχημα αποτελέσματα και στην οικονομία. Να αναφέρω ότι το Πάσχα, είχαμε τον χειρότερο τζίρο των τελευταίων ετών. Όσοι πήραν χρήματα, τα ξόδεψαν στα βασικά αγαθά, στα ενοίκια, στο ρεύμα κ.λπ. οπότε δεν έμειναν χρήματα για δώρα τις ημέρες των εορτών. Και όλα αυτά, πρέπει να τα λάβουμε υπόψη, καθώς η μία κρίση φέρνει την άλλη.
Σε ό,τι αφορά στον τουρισμό, είναι κάτι που επηρεάζει άμεσα την ελληνική οικονομία διότι αποτελεί το 25% του ΑΕΠ. Προς το παρόν, η πίεση που δεχόμαστε είναι μικρή.
Εάν όμως, ο πόλεμος παραταθεί και πέραν του Μαΐου τα αποτελέσματα θα είναι πολλαπλά. Δεν θα επηρεαστεί μόνον ο τουρισμός, θα επηρεαστούν οι τιμές στα αεροπορικά εισιτήρια αφού οι εταιρείες θα προχωρήσουν σε αυξήσεις. Ήδη, για πρώτη φορά, ακόμα και στα κλειστά εισιτήρια δεν είναι εγγυημένη η τιμή. Και είναι λογικό αυτό που λέμε, διότι όταν τα καύσιμα στα αεροπλάνα αυξηθήκαν κατά 120%… Συνεπώς, θα έρθουμε αντιμέτωποι με τέτοιου είδους ζητήματα που είναι πολύ σοβαρά. Μοιραία θα αυξηθεί το τουριστικό πακέτο αλλά και η κατά κεφαλήν κατανάλωση του Ευρωπαίου που έρχεται στην Ελλάδα -σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
• Για να επανέλθουμε στα μέτρα που ανακοινώθηκαν, από την ακρίβεια και την οικονομική ύφεση πιέζονται και οι επιχειρήσεις –κυρίως οι μικρομεσαίες και πολύ μικρές. Από την άλλη, ο πρωθυπουργός λέει ότι έχει υπερπλεόνασμα, θα σας δώσω κάτι τώρα και κάτι τον Σεπτέμβριο.
Κοιτάξτε, αυτό που πρέπει να ρωτήσουμε είναι κατά πόσο η κοινωνία, αντέχει μέχρι να έρθει η ώρα μετά από πέντε μήνες για νέες παροχές. Όσο για τις επιχειρήσεις, τα τελευταία χρόνια η αύξηση του τζίρου (γιατί υπάρχει αύξηση) και το ΑΕΠ μεγαλώνει. Όμως, η αύξηση του ΑΕΠ οφείλεται στις πωλήσεις των πολυεθνικών, ολιγοπωλίων (που κατήγγειλε η ΤτΕ) από τις πλατφόρμες κ.λπ. ενώ, από την άλλη, στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ο τζίρος πέφτει. Αυτό λοιπόν σημαίνει άνιση ανάπτυξη. Π.χ. εάν μια μικρή περιοχή έχει 1000 – 2000 μικρές επιχειρήσεις και 5 μεγάλες, φανταστείτε τι θα γίνει εάν λείψουν αυτές οι μικρές. Τι αντίκτυπο θα έχει για την κοινωνία και την τοπική οικονομία. Άρα, η ανάπτυξη όταν δεν είναι οριζόντια, όταν δηλαδή δεν μπορεί να φτάσει παντού, τότε αποτελεί θέμα. Οι μικρές επιχειρήσεις, είναι τραυματισμένες από την περίοδο των μνημονίων, της πανδημίας, του ενεργειακού κ.λπ.
Να σημειώσουμε ότι το Ταμείο Ανάκαμψης και το ΕΣΠΑ πηγαίνει σε πολύ μικρό αριθμό επιχειρήσεων. Οι υπόλοιποι μικρομεσαίοι, δεν παίρνουν τίποτα. Άρα, ο αγώνας παραμένει άνισος ενώ, να υπενθυμίσω ότι οι επιχειρήσεις είναι αποκλεισμένες από το τραπεζικό σύστημα.

• Υπάρχει ανησυχία στην αγορά με αυτή την παράταση του πολέμου. Είναι ξεκάθαρο.
Υπάρχει πάρα πολύ μεγάλη ανησυχία στην αγορά με αυτή την παράταση του πολέμου. Μπορεί να υπάρχει τώρα εκεχειρία, αλλά να ξεκαθαρίσουμε κάτι, επειδή το ακούω πολύ συχνά: ο αποκλεισμός στα στενά του Ορμούζ, σημαίνει ότι δεν φεύγει το πετρέλαιο από εκεί που είναι το 30% της παγκόσμιας κατανάλωσης. Συνεπώς, μπορεί να υπάρχει εκεχειρία αλλά ούτε τα αεροπλάνα θα πετάνε, ούτε τα καράβια θα ταξιδέψουν. Δηλαδή δεν θα έχουμε πετρέλαιο, μειώνονται οι ποσότητες, ανεβαίνουν οι τιμές ή θα υπάρχει έλλειψη.
Άρα η συνέχιση του πολέμου και του αποκλεισμού των στενών του Ορμούζ, έχει επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και, βεβαίως, έχει και σε εμάς.

Γιάννης Χατζηθεοδοσίου: «Η κυβέρνηση πρέπει να προχωρήσει σε μείωση των έμμεσων φόρων, τουλάχιστον για όσο χρονικό διάστημα διαρκέσει η κρίση στη Μέση Ανατολή»

Τα πρώτα «καμπανάκια» έρχονται από την τριμηνιαία έκθεση του ΙΟΒΕ, στην οποία καταγράφεται επιδείνωση των προσδοκιών στον τομέα των υπηρεσιών γενικότερα και του τουρισμού ειδικότερα. Συγκεκριμένα, οι πρόδρομοι δείκτες από τις έρευνες οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ για το α’ τρίμηνο του 2026 καταγράφουν περαιτέρω επιδείνωση των προσδοκιών στις υπηρεσίες σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025, με τον συνολικό δείκτη να μειώνεται κατά -2,7 μονάδες, ενώ στον πυρήνα του τουρισμού (ξενοδοχεία, εστίαση, ταξιδιωτικά γραφεία) καταγράφεται πτώση 12,4 μονάδων. Πρόκειται για σαφή ένδειξη ότι η αγορά εισέρχεται σε φάση αυξημένης αβεβαιότητας.

Να σημειωθεί ότι το 2025 ο κύκλος εργασιών στα καταλύματα αυξήθηκε κατά 4,5%, έναντι 11,8% το 2024, ενώ στην εστίαση η άνοδος περιορίστηκε στο 3,1% από 9,7%. Η εικόνα αυτή αντανακλά μια σταδιακή «ωρίμανση» της ζήτησης, αλλά και λιγότερο ευνοϊκές συνθήκες επέκτασης.

Όπως σημείωσε ο πρόεδρος του ΙΟΒΕ, Γιάννης Ρέτσος, η φετινή χρονιά διαμορφώνεται ως ιδιαίτερα απαιτητική, με κρίσιμο παράγοντα την επιβάρυνση των εισοδημάτων των Ευρωπαίων ταξιδιωτών. Ήδη, το πρώτο τετράμηνο καταγράφηκε υστέρηση σε σχέση με πέρυσι, κυρίως λόγω της απουσίας επισκεπτών από το Ισραήλ και την Κύπρο, αγορές με σημαντική συμβολή στην επιμήκυνση της σεζόν.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας, υπογράμμισε ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει την οικονομία μέσω πολλαπλών καναλιών: ενίσχυση του πληθωρισμού, αύξηση του κόστους ενέργειας, πιέσεις στα εισοδήματα και ανακατατάξεις στις τουριστικές ροές. Ακόμη και σε ένα σενάριο αποκλιμάκωσης, οι τιμές ενέργειας αναμένεται να παραμείνουν αυξημένες για μήνες, διατηρώντας υψηλό το κόστος μετακινήσεων και διαμονής.

Στο βασικό σενάριο του ΙΟΒΕ, η τουριστική δραστηριότητα το 2026 αναμένεται να κινηθεί στα επίπεδα του 2025 σε πραγματικούς όρους, ενώ στο δυσμενές σενάριο προβλέπεται ακόμη και μικρή μείωση των εισπράξεων. Αντίστοιχα, η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας αναθεωρείται προς τα κάτω στο 1,8%, με ενδεχόμενο περαιτέρω επιβράδυνσης στο 1,4%.

Ζήτηση υπάρχει, αλλά με «φρένο» στη δαπάνη
Παρά το δυσμενές περιβάλλον, τα στοιχεία της European Travel Commission δείχνουν ότι η ζήτηση για ταξίδια παραμένει ισχυρή. Το 82% των ερωτηθέντων δηλώνουν ότι πρόκειται να ταξιδέψουν εντός των επόμενων έξι μηνών, την ώρα που πέρυσι τον Μάρτιο το ποσοστό αυτό ήταν στο 72%, επιβεβαιώνοντας ότι οι Ευρωπαίοι δεν εγκαταλείπουν τα ταξιδιωτικά τους σχέδια. Μάλιστα, φέτος περιορίζουν ελαφρώς τα ταξίδια εκτός Ευρώπης, αυξάνοντας αντιστοίχως τα ταξίδια είτε στις γειτονικές τους είτε σε πιο μακρινές χώρες εντός της Ευρώπης.

Ωστόσο, η συμπεριφορά τους αλλάζει αισθητά. Η οικονομική διάσταση αποκτά καθοριστικό ρόλο, με σαφή μετατόπιση προς χαμηλότερους προϋπολογισμούς. Μόλις το 11% δηλώνει ότι θα δαπανήσει πάνω από 2.500 ευρώ, ενώ ενισχύονται οι κατηγορίες δαπανών έως 1.500 ευρώ. Παράλληλα, μειώνονται τα ταξίδια μεγάλης διάρκειας, με τα ταξίδια 7-12 διανυκτερεύσεων να υποχωρούν κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες, και αυξάνονται τα μικρότερης διάρκειας ταξίδια των 4-6 νυχτών.

Η στροφή προς πιο «συγκρατημένα» ταξίδια αποτυπώνεται και στον αριθμό μετακινήσεων: αυξάνεται το ποσοστό όσων θα πραγματοποιήσουν ένα ή δύο ταξίδια μέσα στο έτος, ενώ μειώνονται τα πολλαπλά ταξίδια. Την ίδια στιγμή, οι ταξιδιώτες εμφανίζονται πιο επιλεκτικοί, δίνοντας έμφαση στο value for money και στην ασφάλεια.

Η «μεσογειακή στροφή» και το στοίχημα της Ελλάδας
Ένα από τα πιο κρίσιμα ευρήματα της έρευνας είναι η σαφής γεωγραφική μετατόπιση της ζήτησης. Η Νότια και Μεσογειακή Ευρώπη συγκεντρώνει το 59% των προτιμήσεων, καταγράφοντας αύξηση 17 ποσοστιαίων μονάδων. Η τάση αυτή δημιουργεί ευνοϊκές προϋποθέσεις για την Ελλάδα, η οποία διαθέτει ισχυρό brand σε προϊόντα «ήλιος και θάλασσα», που παραμένουν η κορυφαία επιλογή (28%).

Ταυτόχρονα, ενισχύεται η προτίμηση για ταξίδια εντός μιας χώρας και για λιγότερο «φορτωμένα» προγράμματα, με το 42% να επιλέγει πολλαπλούς προορισμούς εντός της ίδιας χώρας. Αυτό μπορεί να λειτουργήσει υπέρ της διασποράς της τουριστικής ζήτησης σε περισσότερες περιοχές της Ελλάδας.

Ωστόσο, η αυξημένη ευαισθησία στο κόστος και οι ανησυχίες για γεωπολιτική αστάθεια -που καταγράφουν άνοδο 9 ποσοστιαίων μονάδων- δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου η τελική απόδοση της χρονιάς θα εξαρτηθεί από λεπτές ισορροπίες.

Πηγή: powergame.gr

Τουρισμός: Φρένο στις υψηλές προσδοκίες το 2026 λόγω κρίσης

Η Qantas ανέβαλε ένα προγραμματισμένο πρόγραμμα επαναγοράς μετοχών, επικαλούμενη τις υψηλότερες και ασταθείς τιμές των καυσίμων
Ο πόλεμος έχει ανατρέψει τις πτήσεις μεταξύ Ασίας και Ευρώπης που βασίζονταν στους κόμβους του Κόλπου, ενώ ο διπλασιασμός των τιμών των καυσίμων και η μείωση των προμηθειών πλήττουν σοβαρά τις αεροπορικές εταιρείες. Από την έναρξη των αμερικανο-ισραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, οι αεροπορικές εταιρείες έχουν αυξήσει τις τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων, έχουν εισαγάγει επιπλέον χρεώσεις καυσίμων και έχουν μειώσει τις πτήσεις.

Υπογραμμίζοντας τις προσπάθειές της για τη διατήρηση των ταμειακών διαθεσίμων, η Qantas ανέβαλε ένα προγραμματισμένο πρόγραμμα επαναγοράς μετοχών, επικαλούμενη τις υψηλότερες και ασταθείς τιμές των καυσίμων, αποτελώντας μία από τις πρώτες μεγάλες αεροπορικές εταιρείες που αναστέλλουν τις αποδόσεις προς τους μετόχους.

Εν τω μεταξύ, ο διευθύνων σύμβουλος της Lufthansa, Carsten Spohr προειδοποίησε ότι οι προμήθειες καυσίμων αεροσκαφών θα παραμείνουν περιορισμένες, οδηγώντας σε αύξηση του κόστους.

«Η κηροζίνη θα παραμείνει σε έλλειψη και, ως εκ τούτου, θα είναι πιο ακριβή για το υπόλοιπο του έτους», δήλωσε ο Spohr στη γερμανική εφημερίδα Frankfurter Allgemeine Zeitung.
Η Lufthansa δεν έχει ακόμη καθηλώσει αεροσκάφη λόγω ελλείψεων, αλλά αυτό «ενδέχεται να είναι αναπόφευκτο», καθώς η διαθεσιμότητα κηροζίνης είναι ήδη κρίσιμη σε ορισμένα αεροδρόμια, ιδίως στην Ασία, ανέφερε.

Στη Νότια Κορέα, η αεροπορική εταιρεία χαμηλού κόστους T’way Air σχεδιάζει να θέσει σε άδεια άνευ αποδοχών μέρος του πληρώματος καμπίνας τον Μάιο και τον Ιούνιο, σύμφωνα με τοπική αναφορά, και συγκαταλέγεται μεταξύ των πρώτων αεροπορικών εταιρειών που προχωρούν σε περικοπές προσωπικού.

Η εκεχειρία δύο εβδομάδων δεν έχει προσφέρει μεγάλη ανακούφιση, καθώς ο Στενός του Ορμούζ παραμένει κλειστός, απομακρύνοντας περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου από την αγορά, ενώ τα διυλιστήρια θα χρειαστούν χρόνο για να επιδιορθώσουν τις ζημιές που υπέστησαν.

«Παρά την παύση της σύγκρουσης, εξακολουθούμε να ανησυχούμε για την προσφορά κηροζίνης και την αύξηση των τιμών», ανέφερε ο αναλυτής της UBS Jarrod Castle σε σημείωμα την Τρίτη, προσθέτοντας ότι οι τιμές των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης κηροζίνης για τον Δεκέμβριο εξακολουθούν να είναι αυξημένες κατά περισσότερο από 50% σε ετήσια βάση.

Τα καύσιμα, που συνήθως αποτελούν το δεύτερο μεγαλύτερο κόστος των αεροπορικών εταιρειών μετά το εργατικό κόστος, αντιπροσωπεύουν περίπου το 27% των λειτουργικών εξόδων. Οι τιμές έχουν υπερδιπλασιαστεί από την έναρξη της σύγκρουσης, ξεπερνώντας κατά πολύ την αύξηση κατά περίπου 50% στις τιμές του αργού πετρελαίου πριν από την κατάπαυση του πυρός.

Η αναταραχή ενδέχεται να οδηγήσει σε συγχωνεύσεις, με τις ισχυρότερες αεροπορικές εταιρείες να κερδίζουν μερίδιο αγοράς από τους πιο αδύναμους ανταγωνιστές τους, σύμφωνα με αναλυτές και στελέχη.

Το Reuters μετέδωσε τη Δευτέρα ότι ο διευθύνων σύμβουλος της United Airlines, Σκοτ Κίρμπι, ανέφερε το ενδεχόμενο συγχώνευσης με την American Airlines λίγες ημέρες πριν από τις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν.

Οι τιμές των καυσίμων αεροσκαφών στην Ευρώπη έχουν υπερδιπλασιαστεί μετά την έναρξη των αμερικανο-ισραηλινών επιθέσεις κατά του Ιράν

Οι ευρωπαϊκές αεροπορικές καλούν την ΕΕ να αναλάβει δράση
Η χωρητικότητα των πτήσεων, ιδίως από τη Μέση Ανατολή αλλά και προς την Ευρώπη, έχει συρρικνωθεί και δεν προβλέπεται να επανέλθει σύντομα στα προ της σύγκρουσης επίπεδα, σύμφωνα με αναλυτές.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Virgin Atlantic, Corneel Koster, δήλωσε σε συνέντευξή του στους Financial Times ότι η αεροπορική εταιρεία διαθέτει εφόδια καυσίμων για περίπου έξι εβδομάδες, πριν η κατάσταση γίνει πιο αβέβαιη.

Και οι ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες κάλεσαν την Τρίτη τις Βρυξέλλες να παρέμβουν με έκτακτα μέτρα για την άμβλυνση των επιπτώσεων, συμπεριλαμβανομένης της αγοράς κηροζίνης σε επίπεδο ΕΕ, της προσωρινής αναστολής της αγοράς δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα για την αεροπορία και της κατάργησης ορισμένων φόρων στον τομέα της αεροπορίας.

Ο ο επίσημος επαγγελματικός σύνδεσμος των ευρωπαϊκών αεροδρομίων, Airports Council International Europe (ACI), προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα ότι η Ευρώπη ενδέχεται να αντιμετωπίσει συστημική έλλειψη καυσίμων αεροσκαφών σε τρεις εβδομάδες.

Αρκετές αεροπορικές εταιρείες, μεταξύ των οποίων και η SAS, δεν έχουν προβεί σε αντιστάθμιση κινδύνου, με αποτέλεσμα να είναι πλήρως εκτεθειμένες στην εκτίναξη του κόστους των καυσίμων. Η Delta Air Lines δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι το κόστος καυσίμων αεροσκαφών της για το τρέχον τρίμηνο θα είναι περίπου 2 δισεκατομμύρια δολάρια υψηλότερο από πέρυσι.

Ενώ η Qantas έχει αντισταθμίσει μεγάλο μέρος της έκθεσής της στο αργό πετρέλαιο, παραμένει σημαντικά εκτεθειμένη στην απότομη αύξηση των περιθωρίων κέρδους στα καύσιμα αεροσκαφών.

Για να αντισταθμίσει τα αυξανόμενα κόστη, η εθνική αεροπορική εταιρεία της Αυστραλίας αυξάνει τις τιμές των εισιτηρίων και μετατοπίζει τη χωρητικότητά της προς δρομολόγια με μεγαλύτερη ζήτηση, όπως η Ευρώπη, όπου η ζήτηση παραμένει σταθερή, ενώ μειώνει τη χωρητικότητα στα εσωτερικά δρομολόγια κατά περίπου 5 ποσοστιαίες μονάδες το τρίμηνο του Ιουνίου.

Ο Spohr της Lufthansa δήλωσε ότι τα ρεκόρ εσόδων στις ασιατικές διαδρομές βοηθούσαν επίσης στην αντιστάθμιση του αντίκτυπου της αύξησης του κόστους του κηροζίνης. Ωστόσο, η αεροπορική εταιρεία έχει ετοιμάσει σχέδια έκτακτης ανάγκης, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης της χωρητικότητάς της κατά 2,5% ή 5% και της ακινητοποίησης 20 έως 40 παλαιότερων, λιγότερο αποδοτικών αεροσκαφών που προορίζονται για πρόωρη απόσυρση.

Πηγή: in.gr

Αεροπορικές: Το σοκ με τα καύσιμα αεροσκαφών λόγω Ιράν επιδεινώνει την κρίση στον κλάδο

Δύο είναι οι βασικές επιλογές που φέρεται να βρίσκονται στο τραπέζι:

Η πρώτη αφορά την εκ των προτέρων προμήθεια καυσίμων για διάστημα τριών έως πέντε μηνών, ώστε να διασφαλίσουν πως τα πλοία θα έχουν πετρέλαιο για να κινηθούν.

Η δεύτερη αφορά τον περαιτέρω εξορθολογισμό των δρομολογίων με ενδεχόμενη συγχώνευση κάποιων γραμμών και αποδρομολόγηση ορισμένων πλοίων. Αν και ακόμη είναι πολύ νωρίς για να γίνει προσφυγή σε τέτοιου είδους μέτρα, οι ακτοπλοϊκές επιδιώκουν να είναι έτοιμες για όλα τα ενδεχόμενα.

Οπως εξηγούν με σκωπτικό τρόπο βετεράνοι της βιομηχανίας, «υπάρχει αυξημένη πιθανότητα όλα τα δρομολόγια να γίνουν ντε φάκτο άγονα». Και αυτό διότι αν οι τιμές των εισιτηρίων αυξηθούν υπερβολικά, θα καταστραφεί η ζήτηση για θαλάσσιες μεταφορές, χτυπώντας τον κύκλο των εργασιών των εταιρειών και προκαλώντας προβλήματα στον ομαλό εφοδιασμό της νησιωτικής χώρας. Οι διοικήσεις των ακτοπλοϊκών θέλουν να αποφύγουν αυξήσεις ακόμα και μικρότερες γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο. Βρίσκονται όμως αντιμέτωπες με το πραγματικό ενδεχόμενο να είναι ζημιογόνος η πλειονότητα των δρομολογίων τους. Με δεδομένο πως το κόστος των καυσίμων αποτελεί ιστορικά το 50% περίπου των λειτουργικών τους εξόδων, και πλέον έχει διευρυνθεί πολύ παραπάνω, η απειλή στη βιωσιμότητα των ακτοπλοϊκών επιχειρήσεων από την εκτόξευση των τιμών των ναυτιλιακών καυσίμων (Marine Gas Oil – MGO) κατά 150% από την αρχή του έτους είναι μεγάλη. Πράγματι, ο τύπος αυτός του καυσίμου από το επίπεδο των 550 ευρώ ανά μετρικό τόνο στα τέλη του 2025 πωλείται πλέον άνω των 1.400 ευρώ ανά μετρικό τόνο, με τις εκτιμήσεις να μιλούν για περαιτέρω αυξήσεις το επόμενο διάστημα. Οσον αφορά ωστόσο την επιβατική κίνηση το αμέσως επόμενο διάστημα και συγκεκριμένα κατά τις εορτές του Πάσχα, πηγές από τον Πειραιά αναφέρουν πως για την ώρα οι αριθμοί επιβατών, οχημάτων και φορτηγών που διακινούνται είναι φυσιολογικοί χωρίς να εμφανίζουν κάποια σημαντική μεταβολή σε σχέση με το περυσινό Πάσχα.

Η κυβέρνηση παρακολουθεί, όπως και σε άλλους τομείς της οικονομίας, το πώς εξελίσσεται η ενεργειακή κρίση και αναμένεται να παρέμβει στο μέτρο των δυνατοτήτων της οικονομίας όταν αυτό απαιτηθεί. Παράλληλα υπάρχει ανοικτή γραμμή με τις ενώσεις της ακτοπλοϊκής βιομηχανίας, ενώ έχουν ήδη ληφθεί συγκεκριμένα μέτρα. Ειδικότερα, έχει ενεργοποιήσει κάποια εργαλεία στήριξης προκειμένου να απορροφηθούν έως ένα βαθμό οι κραδασμοί που προκαλεί η αστάθεια στις διεθνείς τιμές των καυσίμων, αναγνωρίζοντας πως η ακτοπλοΐα αποτελεί ζωτική αρτηρία για την κοινωνική και οικονομική συνοχή του αρχιπελάγους.

Προς αυτή την κατεύθυνση, το υπουργείο Ναυτιλίας προχώρησε σε στοχευμένη ένεση ρευστότητας ύψους 56 εκατ. ευρώ προς τις ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις, η οποία λειτουργεί ως ανάχωμα για τη συγκράτηση των τιμών των εισιτηρίων. Η παρέμβαση αυτή αφορά κυρίως την αποζημίωση των επιχειρήσεων για τις υποχρεωτικές εκπτώσεις που παρέχουν σε ειδικές κατηγορίες επιβατών, δυνάμει των κατά καιρούς νομοθετικών ρυθμίσεων της πολιτείας. Η κίνηση αυτή αποσκοπεί στο να μη μετακυλιστεί ολόκληρο το βάρος της κρίσης στους επιβάτες.

Το υπουργείο Ναυτιλίας και το υπουργείο Οικονομικών επιτάχυναν τις πληρωμές προς τους νησιώτες και τις τοπικές επιχειρήσεις μέσω του μεταφορικού ισοδυνάμου, ενός μηχανισμού που αποδεικνύεται κρίσιμος στην παρούσα συγκυρία. Τη Μεγάλη Τρίτη, ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Βασίλης Κικίλιας ενεργοποίησε την έναρξη της καταβολής 22,6 εκατ. ευρώ μεταφορικού ισοδύναμου, ποσό που προορίζεται να ελαφρύνει το κόστος μετακίνησης για 143.446 κατοίκους των νησιών και 11.466 νησιωτικές επιχειρήσεις.

Η στρατηγική αυτή, αν και παρέχει μια μεγάλη προσωρινή ανάσα, δεν παραγνωρίζει το γεγονός ότι η κρίση παραμένει δυναμική και οι αστάθμητοι παράγοντες πολλοί. Ζητούμενο όμως παραμένει πάντοτε η ισορροπία ανάμεσα στη δημοσιονομική πειθαρχία και την ανάγκη να παραμείνουν οι θαλάσσιες συγκοινωνίες προσιτές και αξιόπιστες. Σε κάθε περίπτωση καθίσταται σαφές ότι πλέον η διαχείριση της επόμενης μέρας στην ακτοπλοΐα δεν αποτελεί απλώς και μόνον ένα επιχειρηματικό στοίχημα, αλλά μια σύνθετη εξίσωση εθνικής σημασίας για τη σταθερότητα της νησιωτικής Ελλάδας.

Πηγή; moneyreview.gr

Σε επιφυλακή οι ακτοπλοϊκές εταιρείες για ελλείψεις καυσίμων και εκτίναξη κόστους