Με ιδιαίτερα υψηλές προσδοκίες είχε ξεκινήσει το 2026 ο τουρισμός, με την αγορά να κάνει λόγο -πριν από την κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή- για αύξηση έως και 10% στις αφίξεις και 5% στα έσοδα. Ωστόσο, το διεθνές περιβάλλον άλλαξε δραστικά μέσα σε λίγους μήνες, επιβάλλοντας μια σαφή αναθεώρηση προς τα κάτω. Ο πόλεμος, η άνοδος των τιμών ενέργειας, οι πληθωριστικές πιέσεις και η αύξηση του κόστους μετακίνησης συνθέτουν πλέον ένα πιο περίπλοκο και απαιτητικό σκηνικό για τον ελληνικό τουρισμό το 2026.
Τα πρώτα «καμπανάκια» έρχονται από την τριμηνιαία έκθεση του ΙΟΒΕ, στην οποία καταγράφεται επιδείνωση των προσδοκιών στον τομέα των υπηρεσιών γενικότερα και του τουρισμού ειδικότερα. Συγκεκριμένα, οι πρόδρομοι δείκτες από τις έρευνες οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ για το α’ τρίμηνο του 2026 καταγράφουν περαιτέρω επιδείνωση των προσδοκιών στις υπηρεσίες σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025, με τον συνολικό δείκτη να μειώνεται κατά -2,7 μονάδες, ενώ στον πυρήνα του τουρισμού (ξενοδοχεία, εστίαση, ταξιδιωτικά γραφεία) καταγράφεται πτώση 12,4 μονάδων. Πρόκειται για σαφή ένδειξη ότι η αγορά εισέρχεται σε φάση αυξημένης αβεβαιότητας.
Να σημειωθεί ότι το 2025 ο κύκλος εργασιών στα καταλύματα αυξήθηκε κατά 4,5%, έναντι 11,8% το 2024, ενώ στην εστίαση η άνοδος περιορίστηκε στο 3,1% από 9,7%. Η εικόνα αυτή αντανακλά μια σταδιακή «ωρίμανση» της ζήτησης, αλλά και λιγότερο ευνοϊκές συνθήκες επέκτασης.
Όπως σημείωσε ο πρόεδρος του ΙΟΒΕ, Γιάννης Ρέτσος, η φετινή χρονιά διαμορφώνεται ως ιδιαίτερα απαιτητική, με κρίσιμο παράγοντα την επιβάρυνση των εισοδημάτων των Ευρωπαίων ταξιδιωτών. Ήδη, το πρώτο τετράμηνο καταγράφηκε υστέρηση σε σχέση με πέρυσι, κυρίως λόγω της απουσίας επισκεπτών από το Ισραήλ και την Κύπρο, αγορές με σημαντική συμβολή στην επιμήκυνση της σεζόν.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας, υπογράμμισε ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει την οικονομία μέσω πολλαπλών καναλιών: ενίσχυση του πληθωρισμού, αύξηση του κόστους ενέργειας, πιέσεις στα εισοδήματα και ανακατατάξεις στις τουριστικές ροές. Ακόμη και σε ένα σενάριο αποκλιμάκωσης, οι τιμές ενέργειας αναμένεται να παραμείνουν αυξημένες για μήνες, διατηρώντας υψηλό το κόστος μετακινήσεων και διαμονής.
Στο βασικό σενάριο του ΙΟΒΕ, η τουριστική δραστηριότητα το 2026 αναμένεται να κινηθεί στα επίπεδα του 2025 σε πραγματικούς όρους, ενώ στο δυσμενές σενάριο προβλέπεται ακόμη και μικρή μείωση των εισπράξεων. Αντίστοιχα, η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας αναθεωρείται προς τα κάτω στο 1,8%, με ενδεχόμενο περαιτέρω επιβράδυνσης στο 1,4%.
Ζήτηση υπάρχει, αλλά με «φρένο» στη δαπάνη
Παρά το δυσμενές περιβάλλον, τα στοιχεία της European Travel Commission δείχνουν ότι η ζήτηση για ταξίδια παραμένει ισχυρή. Το 82% των ερωτηθέντων δηλώνουν ότι πρόκειται να ταξιδέψουν εντός των επόμενων έξι μηνών, την ώρα που πέρυσι τον Μάρτιο το ποσοστό αυτό ήταν στο 72%, επιβεβαιώνοντας ότι οι Ευρωπαίοι δεν εγκαταλείπουν τα ταξιδιωτικά τους σχέδια. Μάλιστα, φέτος περιορίζουν ελαφρώς τα ταξίδια εκτός Ευρώπης, αυξάνοντας αντιστοίχως τα ταξίδια είτε στις γειτονικές τους είτε σε πιο μακρινές χώρες εντός της Ευρώπης.
Ωστόσο, η συμπεριφορά τους αλλάζει αισθητά. Η οικονομική διάσταση αποκτά καθοριστικό ρόλο, με σαφή μετατόπιση προς χαμηλότερους προϋπολογισμούς. Μόλις το 11% δηλώνει ότι θα δαπανήσει πάνω από 2.500 ευρώ, ενώ ενισχύονται οι κατηγορίες δαπανών έως 1.500 ευρώ. Παράλληλα, μειώνονται τα ταξίδια μεγάλης διάρκειας, με τα ταξίδια 7-12 διανυκτερεύσεων να υποχωρούν κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες, και αυξάνονται τα μικρότερης διάρκειας ταξίδια των 4-6 νυχτών.
Η στροφή προς πιο «συγκρατημένα» ταξίδια αποτυπώνεται και στον αριθμό μετακινήσεων: αυξάνεται το ποσοστό όσων θα πραγματοποιήσουν ένα ή δύο ταξίδια μέσα στο έτος, ενώ μειώνονται τα πολλαπλά ταξίδια. Την ίδια στιγμή, οι ταξιδιώτες εμφανίζονται πιο επιλεκτικοί, δίνοντας έμφαση στο value for money και στην ασφάλεια.
Η «μεσογειακή στροφή» και το στοίχημα της Ελλάδας
Ένα από τα πιο κρίσιμα ευρήματα της έρευνας είναι η σαφής γεωγραφική μετατόπιση της ζήτησης. Η Νότια και Μεσογειακή Ευρώπη συγκεντρώνει το 59% των προτιμήσεων, καταγράφοντας αύξηση 17 ποσοστιαίων μονάδων. Η τάση αυτή δημιουργεί ευνοϊκές προϋποθέσεις για την Ελλάδα, η οποία διαθέτει ισχυρό brand σε προϊόντα «ήλιος και θάλασσα», που παραμένουν η κορυφαία επιλογή (28%).
Ταυτόχρονα, ενισχύεται η προτίμηση για ταξίδια εντός μιας χώρας και για λιγότερο «φορτωμένα» προγράμματα, με το 42% να επιλέγει πολλαπλούς προορισμούς εντός της ίδιας χώρας. Αυτό μπορεί να λειτουργήσει υπέρ της διασποράς της τουριστικής ζήτησης σε περισσότερες περιοχές της Ελλάδας.
Ωστόσο, η αυξημένη ευαισθησία στο κόστος και οι ανησυχίες για γεωπολιτική αστάθεια -που καταγράφουν άνοδο 9 ποσοστιαίων μονάδων- δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου η τελική απόδοση της χρονιάς θα εξαρτηθεί από λεπτές ισορροπίες.
Πηγή: powergame.gr
