Τουρισμός: Φρένο στις υψηλές προσδοκίες το 2026 λόγω κρίσης

Με ιδιαί­τε­ρα υψη­λές προσ­δο­κί­ες είχε ξε­κι­νή­σει το 2026 ο του­ρι­σμός, με την αγορά να κάνει λόγο -πριν από την κλι­μά­κω­ση της κρί­σης στη Μέση Ανα­το­λή- για αύ­ξη­ση έως και 10% στις αφί­ξεις και 5% στα έσοδα. Ωστό­σο, το διε­θνές πε­ρι­βάλ­λον άλ­λα­ξε δρα­στι­κά μέσα σε λί­γους μήνες, επι­βάλ­λο­ντας μια σαφή ανα­θε­ώ­ρη­ση προς τα κάτω. Ο πό­λε­μος, η άνο­δος των τιμών ενέρ­γειας, οι πλη­θω­ρι­στι­κές πιέ­σεις και η αύ­ξη­ση του κό­στους με­τα­κί­νη­σης συν­θέ­τουν πλέον ένα πιο πε­ρί­πλο­κο και απαι­τη­τι­κό σκη­νι­κό για τον ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό το 2026.

Τα πρώτα «κα­μπα­νά­κια» έρ­χο­νται από την τρι­μη­νιαία έκ­θε­ση του ΙΟΒΕ, στην οποία κα­τα­γρά­φε­ται επι­δεί­νω­ση των προσ­δο­κιών στον τομέα των υπη­ρε­σιών γε­νι­κό­τε­ρα και του του­ρι­σμού ει­δι­κό­τε­ρα. Συ­γκε­κρι­μέ­να, οι πρό­δρο­μοι δεί­κτες από τις έρευ­νες οι­κο­νο­μι­κής συ­γκυ­ρί­ας του ΙΟΒΕ για το α’ τρί­μη­νο του 2026 κα­τα­γρά­φουν πε­ραι­τέ­ρω επι­δεί­νω­ση των προσ­δο­κιών στις υπη­ρε­σί­ες σε σχέση με το αντί­στοι­χο τρί­μη­νο του 2025, με τον συ­νο­λι­κό δεί­κτη να μειώ­νε­ται κατά -2,7 μο­νά­δες, ενώ στον πυ­ρή­να του του­ρι­σμού (ξε­νο­δο­χεία, εστί­α­ση, τα­ξι­διω­τι­κά γρα­φεία) κα­τα­γρά­φε­ται πτώση 12,4 μο­νά­δων. Πρό­κει­ται για σαφή έν­δει­ξη ότι η αγορά ει­σέρ­χε­ται σε φάση αυ­ξη­μέ­νης αβε­βαιό­τη­τας.

Να ση­μειω­θεί ότι το 2025 ο κύ­κλος ερ­γα­σιών στα κα­τα­λύ­μα­τα αυ­ξή­θη­κε κατά 4,5%, ένα­ντι 11,8% το 2024, ενώ στην εστί­α­ση η άνο­δος πε­ριο­ρί­στη­κε στο 3,1% από 9,7%. Η ει­κό­να αυτή αντα­να­κλά μια στα­δια­κή «ωρί­μαν­ση» της ζή­τη­σης, αλλά και λι­γό­τε­ρο ευ­νοϊ­κές συν­θή­κες επέ­κτα­σης.

Όπως ση­μεί­ω­σε ο πρό­ε­δρος του ΙΟΒΕ, Γιάν­νης Ρέ­τσος, η φε­τι­νή χρο­νιά δια­μορ­φώ­νε­ται ως ιδιαί­τε­ρα απαι­τη­τι­κή, με κρί­σι­μο πα­ρά­γο­ντα την επι­βά­ρυν­ση των ει­σο­δη­μά­των των Ευ­ρω­παί­ων τα­ξι­διω­τών. Ήδη, το πρώτο τε­τρά­μη­νο κα­τα­γρά­φη­κε υστέ­ρη­ση σε σχέση με πέ­ρυ­σι, κυ­ρί­ως λόγω της απου­σί­ας επι­σκε­πτών από το Ισ­ρα­ήλ και την Κύπρο, αγο­ρές με ση­μα­ντι­κή συμ­βο­λή στην επι­μή­κυν­ση της σεζόν.

Στο ίδιο μήκος κύ­μα­τος, ο γε­νι­κός διευ­θυ­ντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέτ­τας, υπο­γράμ­μι­σε ότι η κρίση στη Μέση Ανα­το­λή επη­ρε­ά­ζει την οι­κο­νο­μία μέσω πολ­λα­πλών κα­να­λιών: ενί­σχυ­ση του πλη­θω­ρι­σμού, αύ­ξη­ση του κό­στους ενέρ­γειας, πιέ­σεις στα ει­σο­δή­μα­τα και ανα­κα­τα­τά­ξεις στις του­ρι­στι­κές ροές. Ακόμη και σε ένα σε­νά­ριο απο­κλι­μά­κω­σης, οι τιμές ενέρ­γειας ανα­μέ­νε­ται να πα­ρα­μεί­νουν αυ­ξη­μέ­νες για μήνες, δια­τη­ρώ­ντας υψηλό το κό­στος με­τα­κι­νή­σε­ων και δια­μο­νής.

Στο βα­σι­κό σε­νά­ριο του ΙΟΒΕ, η του­ρι­στι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα το 2026 ανα­μέ­νε­ται να κι­νη­θεί στα επί­πε­δα του 2025 σε πραγ­μα­τι­κούς όρους, ενώ στο δυ­σμε­νές σε­νά­ριο προ­βλέ­πε­ται ακόμη και μικρή μεί­ω­ση των ει­σπρά­ξε­ων. Αντί­στοι­χα, η ανά­πτυ­ξη της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας ανα­θε­ω­ρεί­ται προς τα κάτω στο 1,8%, με εν­δε­χό­με­νο πε­ραι­τέ­ρω επι­βρά­δυν­σης στο 1,4%.

Ζή­τη­ση υπάρ­χει, αλλά με «φρένο» στη δα­πά­νη

Παρά το δυ­σμε­νές πε­ρι­βάλ­λον, τα στοι­χεία της European Travel Commission δεί­χνουν ότι η ζή­τη­ση για τα­ξί­δια πα­ρα­μέ­νει ισχυ­ρή. Το 82% των ερω­τη­θέ­ντων δη­λώ­νουν ότι πρό­κει­ται να τα­ξι­δέ­ψουν εντός των επό­με­νων έξι μηνών, την ώρα που πέ­ρυ­σι τον Μάρ­τιο το πο­σο­στό αυτό ήταν στο 72%, επι­βε­βαιώ­νο­ντας ότι οι Ευ­ρω­παί­οι δεν εγκα­τα­λεί­πουν τα τα­ξι­διω­τι­κά τους σχέ­δια. Μά­λι­στα, φέτος πε­ριο­ρί­ζουν ελα­φρώς τα τα­ξί­δια εκτός Ευ­ρώ­πης, αυ­ξά­νο­ντας αντι­στοί­χως τα τα­ξί­δια είτε στις γει­το­νι­κές τους είτε σε πιο μα­κρι­νές χώρες εντός της Ευ­ρώ­πης.

Ωστό­σο, η συ­μπε­ρι­φο­ρά τους αλ­λά­ζει αι­σθη­τά. Η οι­κο­νο­μι­κή διά­στα­ση απο­κτά κα­θο­ρι­στι­κό ρόλο, με σαφή με­τα­τό­πι­ση προς χα­μη­λό­τε­ρους προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς. Μόλις το 11% δη­λώ­νει ότι θα δα­πα­νή­σει πάνω από 2.500 ευρώ, ενώ ενι­σχύ­ο­νται οι κα­τη­γο­ρί­ες δα­πα­νών έως 1.500 ευρώ. Πα­ράλ­λη­λα, μειώ­νο­νται τα τα­ξί­δια με­γά­λης διάρ­κειας, με τα τα­ξί­δια 7-12 δια­νυ­κτε­ρεύ­σε­ων να υπο­χω­ρούν κατά 5 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες, και αυ­ξά­νο­νται τα μι­κρό­τε­ρης διάρ­κειας τα­ξί­δια των 4-6 νυ­χτών.

Η στρο­φή προς πιο «συ­γκρα­τη­μέ­να» τα­ξί­δια απο­τυ­πώ­νε­ται και στον αριθ­μό με­τα­κι­νή­σε­ων: αυ­ξά­νε­ται το πο­σο­στό όσων θα πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν ένα ή δύο τα­ξί­δια μέσα στο έτος, ενώ μειώ­νο­νται τα πολ­λα­πλά τα­ξί­δια. Την ίδια στιγ­μή, οι τα­ξι­διώ­τες εμ­φα­νί­ζο­νται πιο επι­λε­κτι­κοί, δί­νο­ντας έμ­φα­ση στο value for money και στην ασφά­λεια.

Η «με­σο­γεια­κή στρο­φή» και το στοί­χη­μα της Ελ­λά­δας

Ένα από τα πιο κρί­σι­μα ευ­ρή­μα­τα της έρευ­νας είναι η σαφής γε­ω­γρα­φι­κή με­τα­τό­πι­ση της ζή­τη­σης. Η Νότια και Με­σο­γεια­κή Ευ­ρώ­πη συ­γκε­ντρώ­νει το 59% των προ­τι­μή­σε­ων, κα­τα­γρά­φο­ντας αύ­ξη­ση 17 πο­σο­στιαί­ων μο­νά­δων. Η τάση αυτή δη­μιουρ­γεί ευ­νοϊ­κές προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την Ελ­λά­δα, η οποία δια­θέ­τει ισχυ­ρό brand σε προ­ϊ­ό­ντα «ήλιος και θά­λασ­σα», που πα­ρα­μέ­νουν η κο­ρυ­φαία επι­λο­γή (28%).

Ταυ­τό­χρο­να, ενι­σχύ­ε­ται η προ­τί­μη­ση για τα­ξί­δια εντός μιας χώρας και για λι­γό­τε­ρο «φορ­τω­μέ­να» προ­γράμ­μα­τα, με το 42% να επι­λέ­γει πολ­λα­πλούς προ­ο­ρι­σμούς εντός της ίδιας χώρας. Αυτό μπο­ρεί να λει­τουρ­γή­σει υπέρ της δια­σπο­ράς της του­ρι­στι­κής ζή­τη­σης σε πε­ρισ­σό­τε­ρες πε­ριο­χές της Ελ­λά­δας.

Ωστό­σο, η αυ­ξη­μέ­νη ευαι­σθη­σία στο κό­στος και οι ανη­συ­χί­ες για γε­ω­πο­λι­τι­κή αστά­θεια -που κα­τα­γρά­φουν άνοδο 9 πο­σο­στιαί­ων μο­νά­δων- δη­μιουρ­γούν ένα πε­ρι­βάλ­λον όπου η τε­λι­κή από­δο­ση της χρο­νιάς θα εξαρ­τη­θεί από λε­πτές ισορ­ρο­πί­ες.

Πηγή: powergame.gr