Η αυτοδυναμία, οι ημερομηνίες, τα πιθανά παράδοξα

Μία από τις πιο αβέ­βαιες εκλο­γι­κές μάχες των τε­λευ­ταί­ων ετών μπο­ρεί να απο­δει­χθεί η ανα­μέ­τρη­ση της 25ης Ια­νουα­ρί­ου. Οχι μόνον γιατί οι τε­λευ­ταί­ες δη­μο­σκο­πή­σεις δεί­χνουν τη δια­φο­ρά του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ με τη Ν.Δ. να μειώ­νε­ται, γεν­νώ­ντας αι­σιο­δο­ξία στους «γα­λά­ζιους» που ισχυ­ρί­ζο­νται ότι μπο­ρούν να επι­τύ­χουν ακόμη και την ανα­τρο­πή των προ­βλέ­ψε­ων. Αλλά γιατί ακόμη κι αν αυτό δεν συμ­βεί και κερ­δί­σει ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ τις εκλο­γές, είναι πολύ πι­θα­νό να χρεια­στεί να πε­ρι­μέ­νου­με ώς τα ξη­με­ρώ­μα­τα της επο­μέ­νης για να δούμε αν θα έχει τη δυ­να­τό­τη­τα σχη­μα­τι­σμού κυ­βέρ­νη­σης. Είτε μόνος του είτε με κά­ποιο κόμμα που θα προ­σφερ­θεί ως εταί­ρος. Μπο­ρεί μά­λι­στα να ηχεί οξύ­μω­ρο, αλλά κομ­βι­κή ση­μα­σία σε αυτό πι­θα­νό­τα­τα θα δια­δρα­μα­τί­σουν οι Ανε­ξάρ­τη­τοι Ελ­λη­νες, οι οποί­οι, ση­μειω­τέ­ον, αν δεν μπουν στη Βουλή, θα πρι­μο­δο­τή­σουν άθελά τους τον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ!

Επει­δή ευ­λό­γως μπο­ρεί να μπερ­δευ­τή­κα­τε, χρή­σι­μο είναι σή­με­ρα να θυ­μη­θού­με πώς λει­τουρ­γεί το πα­ρά­δο­ξο εκλο­γι­κό μας σύ­στη­μα, να δούμε τι μας πε­ρι­μέ­νει μέχρι την 25η Ια­νουα­ρί­ου και κυ­ρί­ως τα σε­νά­ρια της επό­με­νης μέρας.

• Η αυ­το­δυ­να­μία και τι θα την κα­θο­ρί­σει σε αυτές τις εκλο­γές

Ο εκλο­γι­κός νόμος μπο­ρεί μεν να χα­ρί­ζει 50 έδρες στον νι­κη­τή ακόμη κι αν κερ­δί­σει τον δεύ­τε­ρο με μόνο μία ψήφο δια­φο­ρά, αλλά κα­νείς δεν μπο­ρεί να ξέρει μέχρι το βράδυ των εκλο­γών ποιο είναι το πο­σο­στό που δίνει την αυ­το­δυ­να­μία. Και τούτο διότι ο πε­ρι­βό­η­τος πήχυς που εξα­σφα­λί­ζει τις 151 έδρες εξαρ­τά­ται απο­κλει­στι­κώς και μόνον από το πο­σο­στό που θα συ­γκε­ντρώ­σουν τα πολύ μικρά κόμ­μα­τα που δεν θα μπουν στη Βουλή (αυτά που θα λά­βουν κάτω του 3%). Για να το πούμε απλά. Οσο με­γα­λύ­τε­ρο είναι το συ­νο­λι­κό πο­σο­στό των μι­κρών αυτών κομ­μά­των, τόσο ο πήχυς της αυ­το­δυ­να­μί­ας υπο­χω­ρεί από το 39% προς το 36%, ενώ μπο­ρεί να φτά­σει και ακόμη πιο κάτω, αν τα λοιπά κόμ­μα­τα αθροί­σουν π.χ. πάνω από 11%.

Η πα­ρα­τή­ρη­ση αυτή δεν γί­νε­ται τυ­χαία. Στις εκλο­γές του Ιου­νί­ου του 2012, που υπήρ­χε αντί­στοι­χη πό­λω­ση με τη ση­με­ρι­νή, τα λοιπά κόμ­μα­τα πε­ριο­ρί­στη­καν αθροι­στι­κά στο 6%, συ­γκρα­τώ­ντας τον πήχυ της αυ­το­δυ­να­μί­ας στο 38%. Οι εκλο­γο­λό­γοι εκτι­μούν ότι αντί­στοι­χο πο­σο­στό θα συ­γκε­ντρώ­σουν και σε αυτές τις εκλο­γές τα μι­κρό­τε­ρα κόμ­μα­τα (ΛΑΟΣ, ΑΝΤΑΡ­ΣΥΑ, Ενωση Κε­ντρώ­ων κ.λπ.), αλλά κά­νουν μια πολύ ση­μα­ντι­κή επι­σή­μαν­ση: όπως λένε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, αν οι ΑΝΕΛ μεί­νουν ορια­κά εκτός Βου­λής (π.χ. με 2,9%) και συμ­βεί αντί­στοι­χο ατύ­χη­μα με το νε­ο­σύ­στα­το κόμμα του κ. Γ. Πα­παν­δρέ­ου ή ακόμη και με το ΠΑΣΟΚ του κ. Ευ. Βε­νι­ζέ­λου, το συ­νο­λι­κό πο­σο­στό των «λοι­πών» μπο­ρεί να εκτι­να­χθεί αρ­κε­τά πάνω από το 10%. Και σε μια τέ­τοια πε­ρί­πτω­ση, όπως φαί­νε­ται και στον πί­να­κα, η αυ­το­δυ­να­μία μπο­ρεί να επι­τευ­χθεί ακόμη και με πο­σο­στό της τά­ξε­ως του 35% ή και χα­μη­λό­τε­ρο.

Σε όσους ηχεί εξω­πραγ­μα­τι­κό το εν λόγω σε­νά­ριο, αρκεί μια υπό­μνη­ση. Στις πρό­σφα­τες ευ­ρω­ε­κλο­γές του Μαΐου, παρά την οξύ­τα­τη πό­λω­ση, το 17% του εκλο­γι­κού σώ­μα­τος επέ­λε­ξε να δια­μαρ­τυ­ρη­θεί ψη­φί­ζο­ντας «σου­ρε­α­λι­στι­κά» κόμ­μα­τα, όπως η «Ενωση για την Πα­τρί­δα και τον Λαό», το «Πα­να­θη­ναϊ­κό Κί­νη­μα», το «Αγρο­τι­κό Κτη­νο­τρο­φι­κό Κόμμα» κ.λπ. Οι εκλο­γο­λό­γοι δη­λώ­νουν σχε­δόν σί­γου­ροι ότι τούτο δεν θα επα­να­λη­φθεί στις επι­κεί­με­νες εθνι­κές εκλο­γές. Αλλά η υπό­μνη­ση γί­νε­ται γιατί ακόμη και τον Μάιο του 2012 υπήρ­ξε τε­ρά­στιο πο­σο­στό πο­λι­τών (19%) που ψή­φι­σαν κόμ­μα­τα τα οποία δεν μπή­καν στη Βουλή, απο­τέ­λε­σμα που έριξε τότε τον πήχυ της αυ­το­δυ­να­μί­ας στο 32,8%!

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, αυτό που πρέ­πει να συ­γκρα­τή­σει κα­νείς είναι ότι στις 25 Ια­νουα­ρί­ου τον πήχυ της αυ­το­δυ­να­μί­ας θα τον κα­θο­ρί­σει το εν­δε­χό­με­νο κά­ποια από τα μι­κρό­τε­ρα κόμ­μα­τα που είναι σή­με­ρα στη Βουλή (ΑΝΕΛ, ΠΑΣΟΚ, Χ.Α., ΚΚΕ) ή που διεκ­δι­κούν με αξιώ­σεις να μπουν στο κοι­νο­βού­λιο («Πο­τά­μι», κόμμα ΓΑΠ) να μην πιά­σουν το 3%. Αν τούτο συμ­βεί, ου­δείς μπο­ρεί να φα­ντα­στεί πόσο θα υπο­χω­ρή­σει ο πήχυς της αυ­το­δυ­να­μί­ας. Η ΔΗΜΑΡ δεν ανα­φέρ­θη­κε, καθώς όλοι οι δη­μο­σκό­ποι προ­ε­ξο­φλούν ότι θα είναι στα «λοιπά κόμ­μα­τα».

• Τι θα γίνει αν ο νι­κη­τής δεν έχει αυ­το­δυ­να­μία

Αυτό που έχου­με ξα­να­ζή­σει τον Μάιο του 2012. Ο κ. Κάρ. Πα­πού­λιας θα κα­λέ­σει τον επι­κε­φα­λής του πρώ­του κόμ­μα­τος στις 26/1 και θα του επι­δώ­σει τη διε­ρευ­νη­τι­κή εντο­λή σχη­μα­τι­σμού κυ­βέρ­νη­σης. Αν ύστε­ρα από τρεις ημέ­ρες αυτή απο­δει­χθεί άκαρ­πη, ο κ. Πα­πού­λιας θα δώσει την εντο­λή στον αρ­χη­γό του δεύ­τε­ρου κόμ­μα­τος και αν ούτε αυτή τε­λε­σφο­ρή­σει, θα τη δια­βι­βά­σει στον επι­κε­φα­λής του τρί­του κόμ­μα­τος (σ.σ. μα­κά­ρι για προ­φα­νείς λό­γους να μην είναι ο ο προ­φυ­λα­κι­σμέ­νος κ. Ν. Μι­χα­λο­λιά­κος…). Σε πε­ρί­πτω­ση που δια­πι­στω­θεί αδιέ­ξο­δο, ο κ. Πα­πού­λιας οφεί­λει να κα­λέ­σει όλους τους πο­λι­τι­κούς αρ­χη­γούς και να κα­τα­βά­λει μια τε­λευ­ταία προ­σπά­θεια σχη­μα­τι­σμού κυ­βέρ­νη­σης· αν δεν το κα­τορ­θώ­σει, οφεί­λει να ορί­σει πρω­θυ­πουρ­γό τον πρό­ε­δρο του Αρεί­ου Πάγου, να δια­λύ­σει τη Βουλή και να προ­κη­ρύ­ξει νέες εκλο­γές με υπη­ρε­σια­κή κυ­βέρ­νη­ση, που θα διε­ξα­χθούν το αρ­γό­τε­ρο σε ένα μήνα (όπως έγινε με τον κ. Π. Πι­κραμ­μέ­νο).

• Το πα­ρά­δο­ξο της προ­ε­δρι­κής εκλο­γής

Αν δεν τε­λε­σφο­ρή­σει ο σχη­μα­τι­σμός κυ­βέρ­νη­σης, είναι πι­θα­νό να ζή­σου­με κάτι πρω­το­φα­νές, καθώς η νέα Βουλή θα πρέ­πει να εκλέ­ξει ως γνω­στόν και Πρό­ε­δρο της Δη­μο­κρα­τί­ας (ΠτΔ). Σύμ­φω­να με το Προ­ε­δρι­κό Διά­ταγ­μα που εκ­δό­θη­κε την Τε­τάρ­τη, η Βουλή θα συ­νέλ­θει ξανά στις 5 Φε­βρουα­ρί­ου και στις 6 θα συ­γκρο­τη­θεί σε σώμα (θα εκλέ­ξει τον πρό­ε­δρο και τους αντι­προ­έ­δρους της). Το Σύ­νταγ­μα ορί­ζει ρητώς ότι, αμέ­σως μόλις συμ­βεί τούτο, πρέ­πει να αρ­χί­σει η δια­δι­κα­σία εκλο­γής ΠτΔ. Αν όμως μέχρι τότε δεν έχει σχη­μα­τι­σθεί κυ­βέρ­νη­ση, θα προ­κύ­ψει το συ­νταγ­μα­τι­κά πρω­τό­γνω­ρο μια Βουλή που θα τελεί υπό διά­λυ­ση να οφεί­λει να εκλέ­ξει τον διά­δο­χο του κ. Πα­πού­λια!

Οι πε­ρισ­σό­τε­ροι συ­νταγ­μα­το­λό­γοι συμ­φω­νούν πως αν και αυτό φαί­νε­ται πα­ρά­δο­ξο, ακόμη και μια θνη­σι­γε­νής Βουλή οφεί­λει να εκλέ­ξει ΠτΔ, καθώς αυτός ήταν ο λόγος για τον οποίο δια­λύ­θη­κε στις 29 Δε­κεμ­βρί­ου. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι στη νέα αυτή δια­δι­κα­σία ανά­δει­ξης Προ­έ­δρου, το Σύ­νταγ­μα επί­σης προ­βλέ­πει τρεις ψη­φο­φο­ρί­ες (ανά πέντε μέρες), αλλά διευ­κο­λύ­νει την εκλο­γή του. Με αυτά τα δε­δο­μέ­να (και ανε­ξαρ­τή­τως αν θα έχου­με μέχρι τότε κυ­βέρ­νη­ση) η πρώτη ψη­φο­φο­ρία για την εκλο­γή ΠτΔ που απαι­τεί 180 ψή­φους θα γίνει στις 6 Φε­βρουα­ρί­ου, η δεύ­τε­ρη που προ­βλέ­πει 151 ψή­φους στις 12 Φε­βρουα­ρί­ου, ενώ αν χρεια­σθεί και τρίτη, αυτή θα γίνει στις 18 Φε­βρουα­ρί­ου και σί­γου­ρα θα ανα­δεί­ξει Πρό­ε­δρο, καθώς εκλέ­γε­ται ο έχων τη σχε­τι­κή πλειο­ψη­φία της Βου­λής – κάτι που ου­δέ­πο­τε έχει συμ­βεί στη νε­ό­τε­ρη ελ­λη­νι­κή Ιστο­ρία.

Κα­θη­με­ρι­νή