Η εγκύκλιος των εκλογών

Τις λεπτο­μέ­ρειες που αφορούν στην υποβολή υπο­ψη­φιο­τή­των, στις προ­ϋ­πο­θέ­σεις και στα κωλύ­ματα εκλο­γι­μό­τη­τας, στις αντί­στοι­χες ενέρ­γειες των κομ­μά­των και υπο­ψη­φίων και στις προ­θε­σμίες μέσα στις οποίες πρέπει να συντε­λε­σθούν οι ενέρ­γειες αυτές, περι­γρά­φει σε εγκύ­κλιό του το υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών, απο­σκο­πώ­ντας «στην πλη­ρέ­στερη ενη­μέ­ρωση και διευ­κό­λυνση των πολι­τι­κών κομ­μά­των, συνα­σπι­σμών κομ­μά­των και των υπο­ψη­φίων βου­λευ­τών στις εκλογές της 25ης Ιανουα­ρίου 2015», όπως σημειώ­νε­ται.

Τα βασι­κό­τερα σημεία της εγκυ­κλίου συνο­ψί­ζο­νται στα εξής:

Προ­ε­κλο­γική περί­ο­δος

Η προ­ε­κλο­γική περί­ο­δος για τις βου­λευ­τι­κές εκλογές της 25ης Ιανουα­ρίου 2015 αρχίζει την 31η Δεκεμ­βρίου 2014 ημέρα δημο­σί­ευ­σης του δια­τάγ­μα­τος διά­λυ­σης της Βουλής και προ­κή­ρυ­ξης των εκλογών.

Όροι και προ­ϋ­πο­θέ­σεις εκλο­γι­μό­τη­τας

Η εγκύ­κλιος υπεν­θυ­μί­ζει ότι σύμφωνα με την παρά­γραφο 1 του άρθρου 55 του Συντάγ­μα­τος: «Για να εκλεγεί κανείς βου­λευ­τής απαι­τεί­ται να είναι Έλληνας πολίτης, να έχει τη νόμιμη ικα­νό­τητα να εκλέγει και να έχει συμπλη­ρώ­σει το εικοστό πέμπτο έτος της ηλικίας του κατά την ημέρα της εκλογής». Ειδι­κό­τερα, σύμφωνα με τις ανωτέρω δια­τά­ξεις του Συντάγ­μα­τος σε συν­δυα­σμό με αυτές του άρθρου 29 παρ.1 του π.δ. 26/2012, ο υπο­ψή­φιος βου­λευ­τής θα πρέπει:

α) Να είναι Έλληνας πολίτης. Ο τρόπος και ο χρόνος από­κτη­σης της Ελλη­νι­κής ιθα­γέ­νειας δεν επι­δρούν περιο­ρι­στικά στην υποβολή υπο­ψη­φιό­τη­τας.

β) Να έχει συμπλη­ρώ­σει κατά την ημέρα της εκλογής, δηλαδή στις 25 Ιανουα­ρίου 2015, το 25ο έτος της ηλικίας του.

Με βάση την παρά­γραφο 2 του άρθρου 29 του π.δ. 26/2012, η ηλικία των υπο­ψη­φίων απο­δει­κνύ­ε­ται από την εγγραφή στο μητρώο αρρένων ή το δημο­το­λό­γιο δήμου.

Αν για τη συμπλή­ρωση της ηλικίας πρέπει να βεβαιω­θεί – εκτός από το έτος – και η ημε­ρο­μη­νία γέν­νη­σης, αυτή απο­δει­κνύ­ε­ται μόνο με ληξιαρ­χική πράξη γέν­νη­σης.

γ) Να μην έχει στε­ρη­θεί το δικαί­ωμα του εκλέ­γειν.

Σχε­τι­κές με την προ­ϋ­πό­θεση αυτή, είναι οι δια­τά­ξεις της παρα­γρά­φου 3 του άρθρου 51 του Συντάγ­μα­τος και του άρθρου 5 του π.δ. 26/2012, σύμφωνα με τις οποίες στε­ρού­νται του δικαιώ­μα­τος του εκλέ­γειν: α) Όσοι βρί­σκο­νται, σύμφωνα με τις δια­τά­ξεις του Αστικού Κώδικα, σε πλήρη στε­ρη­τική δικα­στική συμπα­ρά­σταση. β) Όσοι στε­ρή­θη­καν το δικαί­ωμα αυτό, λόγω αμε­τά­κλη­της ποι­νι­κής κατα­δί­κης, για κάποιο από τα εγκλή­ματα που ορί­ζο­νται στον ποινικό και στρα­τιω­τικό ποινικό κώδικα, για όσο χρόνο διαρκεί αυτή η στέρηση.

Πρόταση και ανα­κή­ρυξη υπο­ψη­φίων

Η εγκύ­κλιος σημειώ­νει ότι η πρόταση και ανα­κή­ρυξη των υπο­ψη­φίων ρυθ­μί­ζο­νται από τις δια­τά­ξεις των άρθρων 32 και 33 του π.δ. 26/2012. Η πρόταση υπο­ψη­φιό­τη­τας απαι­τεί­ται να είναι γραπτή και υπο­γρά­φε­ται το λιγό­τερο από δώδεκα εκλο­γείς της εκλο­γι­κής περι­φέ­ρειας για την οποία προ­τεί­νε­ται ο υπο­ψή­φιος. Την πρόταση πρέπει να απο­δε­χθεί εγγρά­φως ο ίδιος ο προ­τει­νό­με­νος ή ο πλη­ρε­ξού­σιός του.

Οι υπο­ψή­φιοι έχουν επίσης το δικαί­ωμα να προ­τεί­νουν την υπο­ψη­φιό­τητά τους οι ίδιοι προ­σω­πικά ή με τον παρα­πάνω πλη­ρε­ξού­σιο τους. Η πλη­ρε­ξου­σιό­τητα για την υποβολή πρό­τα­σης ή αποδοχή πρό­τα­σης εκλο­γέων, πρέπει να είναι ειδική και να παρέ­χε­ται με συμ­βο­λαιο­γρα­φική πράξη.

Στην πρόταση υπο­ψη­φιό­τη­τας ανα­γρά­φε­ται το κύριο όνομα, το επώνυμο, το πατρώ­νυμο, η ιδιό­τητα και η ακριβής διεύ­θυνση του προ­τει­νό­με­νου, είτε η πρόταση γίνεται από τον ίδιο είτε από πλη­ρε­ξού­σιό του είτε από εκλο­γείς.

Στην πρόταση υπο­ψη­φιό­τη­τας ή στη δήλωση απο­δο­χής της πρό­τα­σης, πρέπει να επι­συ­νά­πτε­ται υπεύ­θυνη δήλωση του προ­τει­νό­με­νου ή του πλη­ρε­ξου­σίου του, στην οποία να δηλώ­νε­ται ο δήμος, στο μητρώο αρρένων ή στο δημο­το­λό­γιο του οποίου είναι εγγε­γραμ­μέ­νος, το έτος γέν­νη­σής του (και η ημε­ρο­μη­νία γέν­νη­σής του, για την περί­πτωση της παρα­γρά­φου 2 του άρθρου 29 του π.δ. 26/2012), ότι δεν έχει στε­ρη­θεί το δικαί­ωμα του εκλέ­γειν και δεν υπέβαλε ούτε απο­δέ­χτηκε πρόταση υπο­ψη­φιό­τη­τας σε άλλη εκλο­γική περι­φέ­ρεια.

Σημειώ­νε­ται ότι, σύμφωνα με τη διάταξη της παρα­γρά­φου 1 του άρθρου 3 του π.δ. 26/2012, οι υπο­ψή­φιοι βου­λευ­τές Επι­κρα­τείας δεν επι­τρέ­πε­ται, κατά τις ίδιες εκλογές, να υπο­βά­λουν υπο­ψη­φιό­τητα σε οποια­δή­ποτε εκλο­γική περι­φέ­ρεια. Όταν η πρόταση υπο­ψη­φιό­τη­τας ή η δήλωση απο­δο­χής πρό­τα­σης εκλο­γέων γίνεται από τον πλη­ρε­ξού­σιο του προ­τει­νό­με­νου υπο­ψη­φίου, επι­συ­νά­πτε­ται πάντοτε στην πρόταση ή τη δήλωση, αντί­γραφο της συμ­βο­λαιο­γρα­φι­κής πράξης με την οποία χορη­γή­θηκε η πλη­ρε­ξου­σιό­τητα. Στην πρόταση επι­συ­νά­πτε­ται γραμ­μά­τιο Δημό­σιας Οικο­νο­μι­κής Υπη­ρε­σίας (Δ.Ο.Υ.) για κατά­θεση χρη­μα­τι­κού ποσού 146,74 ευρώ.

Σημειώ­νε­ται ακόμη στην εγκύ­κλιο, ότι τόσο τα διπλό­τυπα είσπρα­ξης όσο και τα έντυπα παρά­βολα έχουν την αυτή απο­δει­κτική ισχύ και επι­βε­βαιώ­νουν την πραγ­μα­το­ποιού­μενη είσπραξη. Η πρόταση υπο­ψη­φιό­τη­τας επι­δί­δε­ται, κατόπιν παραγ­γε­λίας του υπο­ψη­φίου ή οποιου­δή­ποτε εκλογέα, με δικα­στικό επι­με­λητή στον πρόεδρο του πρω­το­δι­κείου στο οποίο υπά­γε­ται η εκλο­γική περι­φέ­ρεια του υπο­ψη­φίου, το αργό­τερο 9 ημέρες μετά την έναρξη της προ­ε­κλο­γι­κής περιό­δου, δηλαδή το αργό­τερο μέχρι και την Παρα­σκευή, 9η Ιανουα­ρίου 2015.

Πρόταση από την οποία λείπουν τα στοι­χεία που καθο­ρί­ζο­νται στο άρθρο 32 του π.δ. 26/2012 και δεν συνο­δεύ­ε­ται από τη δήλωση, το γραμ­μά­τιο και το αντί­γραφο της συμ­βο­λαιο­γρα­φι­κής πράξης πλη­ρε­ξου­σιό­τη­τας (όταν η πρόταση ή η αποδοχή της γίνεται με πλη­ρε­ξού­σιο), καθώς και τα στοι­χεία της παρ.7 του άρθρου αυτού είναι απα­ρά­δε­κτη.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι η ανα­κή­ρυξη των υπο­ψη­φίων γίνεται από το αρμόδιο πρω­το­δι­κείο σε δημόσια συνε­δρί­αση, δέκα (10) ημέρες μετά την έναρξη της προ­ε­κλο­γι­κής περιό­δου, δηλαδή την 10η Ιανουα­ρίου 2015, ημέρα Σάββατο.

Ποσό­στωση υπο­ψη­φίων κατά φύλο

Σύμφωνα με τις δια­τά­ξεις του δεύ­τε­ρου εδαφίου της παρ.6 του άρθρου 34 του π.δ. 26/2012, για την ανα­κή­ρυξη των πολι­τι­κών κομ­μά­των κατά τις βου­λευ­τι­κές εκλογές, ο αριθμός των υπο­ψη­φίων βου­λευ­τών από κάθε φύλο πρέπει να ανέρ­χε­ται σε ποσοστό του­λά­χι­στον ίσο με το 1/3 του συνο­λι­κού αριθμού των υπο­ψη­φίων τους, αντι­στοί­χως, σε όλη την Επι­κρά­τεια.

Στο σημείο αυτό, διευ­κρι­νί­ζε­ται ότι η ανωτέρω ποσό­στωση δεν αφορά στο σύνολο των υπο­ψη­φίων κάθε συν­δυα­σμού σε κάθε εκλο­γική περι­φέ­ρεια, αλλά μόνο στο σύνολο των υπο­ψη­φίων κάθε συν­δυα­σμού σε όλη την Επι­κρά­τεια.

Δήλωση και ανα­κή­ρυξη συν­δυα­σμών

Σύμφωνα πάντα με την εγκύ­κλιο η δήλωση και η ανα­κή­ρυξη των συν­δυα­σμών, προ­βλέ­πο­νται από τις δια­τά­ξεις των άρθρων 34 και 35 του π.δ. 26/2012. Οι υπο­ψή­φιοι μετέ­χουν στην εκλογή είτε σε συν­δυα­σμό είτε ως μεμο­νω­μέ­νοι.

Οι συν­δυα­σμοί είναι είτε ενός κόμ­μα­τος είτε συνα­σπι­σμού συνερ­γα­ζο­μέ­νων κομ­μά­των είτε ανε­ξαρ­τή­των. Με βάση τα ορι­ζό­μενα στις δια­τά­ξεις της παρ.5 του άρθρου 34 του π.δ. 26/2012, όπως αυτές αντι­κα­τα­στά­θη­καν με τις δια­τά­ξεις της παρα­γρά­φου 3 του άρθρου 10 του ν.4239/2014 (Α’43), οι δηλώ­σεις με τις οποίες καταρ­τί­ζο­νται οι συν­δυα­σμοί, επι­δί­δο­νται με δικα­στικό επι­με­λητή ή κατα­τί­θε­νται με από­δειξη, το αργό­τερο δώδεκα (12) ημέρες μετά την έναρξη της προ­ε­κλο­γι­κής περιό­δου στον Εισαγ­γε­λέα του Αρείου Πάγου, δηλαδή το αργό­τερο μέχρι και την 12η Ιανουα­ρίου 2015. Η ανα­κή­ρυξη των συν­δυα­σμών ενερ­γεί­ται από το Α’ Τμήμα του Αρείου Πάγου, σε δημόσια συνε­δρί­αση τη 14η ημέρα μετά την έναρξη της προ­ε­κλο­γι­κής περιό­δου, δηλαδή την 14η Ιανουα­ρίου 2015.

Δεδο­μέ­νου ότι, οι συν­δυα­σμοί καταρ­τί­ζο­νται από τα πρόσωπα που έχουν ανα­κη­ρυ­χθεί υπο­ψή­φιοι σε κάθε εκλο­γική περι­φέ­ρεια, τα αρμόδια πρω­το­δι­κεία θα πρέπει να γνω­στο­ποι­ή­σουν στον Άρειο Πάγο, χωρίς καμιά αναβολή, τα ονόματα των ανα­κη­ρυ­χθέ­ντων υπο­ψη­φίων (επώνυμο, όνομα, πατρώ­νυμο) και στη συνέ­χεια να υπο­βά­λουν στην ίδια Αρχή και τα αντί­γραφα των απο­φά­σεών τους περί ανα­κη­ρύ­ξεως των υπο­ψη­φίων.

Μεμο­νω­μέ­νες υπο­ψη­φιό­τη­τες

Για την ανα­κή­ρυξη από το αρμόδιο πρω­το­δι­κείο μεμο­νω­μέ­νου υπο­ψη­φίου, αρκεί η υποβολή υπο­ψη­φιό­τη­τας είτε από δώδεκα του­λά­χι­στον εκλο­γείς της εκλο­γι­κής περι­φέ­ρειας και αποδοχή του προ­τει­νό­με­νου είτε από τον ίδιο τον ενδια­φε­ρό­μενο ή τον πλη­ρε­ξού­σιο αυτού. Μαζί με την υπο­ψη­φιό­τητα υπο­βάλ­λο­νται και τα απα­ραί­τητα δικαιο­λο­γη­τικά (παρά­γρα­φος 4 εγκυ­κλίου)

Όνομα και έμβλημα κομ­μά­των

Τα περί του ονό­μα­τος και εμβλή­μα­τος των κομ­μά­των, καθο­ρί­ζο­νται από τις δια­τά­ξεις του άρθρου 37 του π.δ. 26/2012. Η σχετική έγγραφη δήλωση προς τον Πρόεδρο της Βουλής και τον Εισαγ­γε­λέα του Αρείου Πάγου, επι­δί­δε­ται το αργό­τερο 9 ημέρες μετά την έναρξη της προ­ε­κλο­γι­κής περιό­δου, δηλαδή το αργό­τερο την 9η Ιανουα­ρίου 2015, ημέρα Παρα­σκευή.

Επι­ση­μαί­νε­ται ότι, τα κόμματα που προ­τί­θε­νται να απαρ­τί­σουν συνα­σπι­σμό συνερ­γα­ζο­μέ­νων κομ­μά­των, οφεί­λουν επίσης να δηλώ­σουν εγγρά­φως στον Πρόεδρο της Βουλής και τον Εισαγ­γε­λέα του Αρείου Πάγου, την προ­σω­νυ­μία και το έμβλημα του συνα­σπι­σμού, το αργό­τερο εννέα 9 ημέρες μετά την έναρξη της προ­ε­κλο­γι­κής περιό­δου, δηλαδή επίσης μέχρι και την 9η Ιανουα­ρίου 2015.