Ομόφωνη θετική εισήγηση και εξαιρετικά υψηλή βαθμολογία για το Νότιο Αιγαίο ως Παγκόσμια Περιφέρεια Γαστρονομίας 2028

Με ομόφωνη θετική εισή­γηση και εξαι­ρε­τικά υψηλή βαθ­μο­λο­γία ολο­κλη­ρώ­θηκε η αξιο­λό­γηση της υπο­ψη­φιό­τη­τας της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου για τον τίτλο «Παγκό­σμια Περι­φέ­ρεια Γαστρο­νο­μίας 2028» (World Region of Gastronomy 2028) από τη διεθνή Κριτική Επι­τροπή του IGCAT (International Institute of Gastronomy, Culture, Arts and Tourism).

Η ανα­κοί­νωση έγινε την Παρα­σκευή 13 Νοεμ­βρίου στη Ρόδο, με την ολο­κλή­ρωση της επτα­ή­με­ρης επί­σκε­ψης αξιο­λό­γη­σης στην Τήνο, τη Σύρο και τη Ρόδο, κατά την οποία η Επι­τροπή ήρθε σε επαφή με περισ­σό­τερα από 130 πρόσωπα και εκπρο­σώ­πους φορέων. Η επίσημη επι­κύ­ρωση της θετικής εισή­γη­σης ανα­μέ­νε­ται στις 16 Δεκεμ­βρίου 2026, κατά την 39η συνε­δρί­αση του Συμ­βου­λευ­τι­κού Φόρουμ του IGCAT, ενώ η τελετή απο­νο­μής του τίτλου ενδέ­χε­ται να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στις αρχές του 2027.

Η ιδιαί­τερα θετική αξιο­λό­γηση απο­τε­λεί καθο­ρι­στικό βήμα για την πρώτη ελλη­νική Περι­φέ­ρεια που διεκ­δι­κεί τον παγκό­σμιο τίτλο, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας τη στρα­τη­γική της να συν­δέ­σει τη γαστρο­νο­μία με την τοπική παρα­γωγή, τον πολι­τι­σμό, τον του­ρι­σμό, την εκπαί­δευση και τη βιώσιμη ανά­πτυξη.

Τρία νησιά, τρεις όψεις μιας κοινής γαστρο­νο­μι­κής ταυ­τό­τη­τας

Η επιλογή της Τήνου, της Σύρου και της Ρόδου βασί­στηκε σε έναν συγκε­κρι­μένο στρα­τη­γικό σχε­δια­σμό, με στόχο να παρου­σια­στούν τρεις συμπλη­ρω­μα­τι­κές δια­στά­σεις της γαστρο­νο­μι­κής ταυ­τό­τη­τας του Νοτίου Αιγαίου.

Στην Τήνο, το τοπίο, η γη και η παρα­γωγή απο­τέ­λε­σαν τον κεντρικό άξονα. Οι ξερο­λι­θιές, οι παρα­δο­σια­κές καλ­λιέρ­γειες, οι τοπικές ποι­κι­λίες, η αλιεία και η γαστρο­νο­μική παρά­δοση ανέ­δει­ξαν τη δια­χρο­νική σχέση του ανθρώ­που με το φυσικό περι­βάλ­λον και τη γνώση που μετα­φέ­ρε­ται από γενιά σε γενιά.

Στη Σύρο, η σύγ­χρονη παρα­γωγή, η επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα και η δημιουρ­γι­κό­τητα βρέ­θη­καν στο επί­κε­ντρο. Από τη βιο­μη­χα­νική κλη­ρο­νο­μιά έως τη μετα­ποί­ηση, την και­νο­το­μία και τη νέα γενιά παρα­γω­γών, παρου­σιά­στηκε η δυνα­τό­τητα της γαστρο­νο­μίας να δημιουρ­γεί προ­στι­θέ­μενη αξία και νέες ανα­πτυ­ξια­κές ευκαι­ρίες.

Στη Ρόδο, η δια­κυ­βέρ­νηση, ο στρα­τη­γι­κός σχε­δια­σμός και οι συνέρ­γειες ανέ­δει­ξαν τον τρόπο με τον οποίο η γαστρο­νο­μία μπορεί να απο­τε­λέ­σει εργα­λείο βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης, μέσα από τη συνερ­γα­σία της αυτο­διοί­κη­σης με την παρα­γωγή, την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα, την επι­στη­μο­νική κοι­νό­τητα και τον του­ρι­σμό.

Μέσα από τις τρεις αυτές δια­δρο­μές παρου­σιά­στηκε ένα ενιαίο όραμα για ένα αρχι­πέ­λα­γος 50 κατοι­κη­μέ­νων νησιών, με δια­φο­ρε­τι­κές παρα­δό­σεις και ταυ­τό­τη­τες αλλά κοινή ανα­πτυ­ξιακή προ­ο­πτική.

Η δύναμη των συνερ­γα­σιών και η αντα­πό­κριση των φορέων

Ένα από τα στοι­χεία που ανα­γνώ­ρισε ιδιαί­τερα η Κριτική Επι­τροπή ήταν το υψηλό επίπεδο συνερ­γα­σίας της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου με τους θεσμι­κούς, παρα­γω­γι­κούς, επι­χει­ρη­μα­τι­κούς και κοι­νω­νι­κούς φορείς, όπως απο­τυ­πώ­θηκε στην ενεργό συμ­με­τοχή τους καθ’ όλη τη διάρ­κεια της αξιο­λό­γη­σης.

Στο Επι­με­λη­τή­ριο Δωδε­κα­νή­σου, για παρά­δειγμα, πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν παρου­σιά­σεις πρω­το­βου­λιών και συζη­τή­σεις με θέμα «Περι­φε­ρεια­κές Συνερ­γα­σίες στην Πράξη», από ένα ευρύ φάσμα δρα­στη­ριο­τή­των.

Συγκε­κρι­μένα, συμ­με­τεί­χαν με παρου­σιά­σεις η Μαρι­τάνα Αλα­κιώ­του, μέλος της Διοι­κη­τι­κής Επι­τρο­πής του Επι­με­λη­τη­ρίου Δωδε­κα­νή­σου, ο Κώστας Ζήφος, Διευ­θυ­ντής της Ανα­πτυ­ξια­κής Δωδε­κα­νή­σου (ΑΝ.ΔΩ.), η Καρο­λίνα Βάες, εργο­θε­ρα­πεύ­τρια και μέλος του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου του ΚοιΣΠΕ Δωδε­κα­νή­σου, η οποία παρου­σί­ασε την καλή πρα­κτική κοι­νω­νι­κής επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας στη Λέρο “Caserma των βοτανων”.

Τον ξενο­δο­χειακό κλάδο εκπρο­σώ­πη­σαν η Δώρα Ανα­στα­σιάδη, Γενική Διευ­θύ­ντρια της Ένωσης Ξενο­δό­χων Ρόδου, ο Γιώργος Ματσί­γκος, Πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Διευ­θυ­ντών Ξενο­δο­χείων Ρόδου και ειδικός σύμ­βου­λος των Lindos Hotels, και η Γκέρτα Μουσκάι, στέ­λε­χος Βιω­σι­μό­τη­τας και Εται­ρι­κής Κοι­νω­νι­κής Ευθύνης του Ομίλου Mitsis καθώς και η Μαρία Τρια­ντα­φυλ­λο­πού­λου, Πρό­ε­δρος της Ένωσης Ξενο­δό­χων Κω, η οποία συμ­με­τείχε και με την ιδιό­τητά της ως Πρό­ε­δρος της Ένωσης Οινο­πα­ρα­γω­γών και Αμπε­λουρ­γών Νήσων Αιγαίου.

Από τον τομέα της τοπικής παρα­γω­γής συμ­με­τεί­χαν ο Από­στο­λος Διμελ­λής, μέλος του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου του Επι­με­λη­τη­ρίου Δωδε­κα­νή­σου και εκπρό­σω­πος του Λαδό­μυ­λου, και η Βίκυ Ζαγορά, Hospitality Sales Manager της Μελισ­σο­κο­μι­κής Δωδε­κα­νή­σου και του Μου­σείου Μέλισ­σας. Την εκπαί­δευση εκπρο­σώ­πη­σαν ο Κων­στα­ντί­νος Στε­φα­να­κί­δης, Διευ­θυ­ντής της Πει­ρα­μα­τι­κής Σχολής Ανώ­τε­ρης Επαγ­γελ­μα­τι­κής Κατάρ­τι­σης Του­ρι­σμού Νοτίου Αιγαίου του Υπουρ­γείου Του­ρι­σμού, και η Δρ Δέσποινα Χατζη­διά­κου, εκπαι­δευ­τική σύμ­βου­λος της πρω­το­βου­λίας Aegean Skills της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου και του Πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου.

Σημα­ντική ήταν επίσης η συμ­με­τοχή του Λυκείου Ελλη­νί­δων Ρόδου, της Λέσχης Αρχι­μα­γεί­ρων Δωδε­κα­νή­σου και Κυκλά­δων και της Ομο­σπον­δίας Πολι­τι­στι­κών Συλ­λό­γων Ρόδου, που ανέ­δει­ξαν τη γαστρο­νο­μική παρά­δοση, τη συλ­λο­γική μνήμη και τη μετα­φορά της γνώσης στις νεό­τε­ρες γενιές.

Η ευρεία αυτή αντα­πό­κριση ανέ­δειξε στην πράξη τη δυνα­μική των συνερ­γα­σιών που έχει ανα­πτύ­ξει η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, καθώς και την κοινή βούληση των φορέων να συμ­βά­λουν σε ένα μακρο­πρό­θε­σμο ανα­πτυ­ξιακό σχέδιο με επί­κε­ντρο τη γαστρο­νο­μία, τη βιω­σι­μό­τητα και την τοπική οικο­νο­μία.

Όσα ξεχώ­ρι­σαν οι διε­θνείς αξιο­λο­γη­τές

Κατά τη συνέ­ντευξη Τύπου στη Ρόδο, τα μέλη της Κρι­τι­κής Επι­τρο­πής ανα­φέρ­θη­καν σε συγκε­κρι­μέ­νες πρω­το­βου­λίες που τους εντυ­πω­σί­α­σαν.

Η Dr Edith Szivas ξεχώ­ρισε τη σύνδεση της τοπικής ταυ­τό­τη­τας με τη σύγ­χρονη επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα, ανα­φέ­ρο­ντας ενδει­κτικά τα μαθή­ματα τηνια­κής κου­ζί­νας στον κήπο της Νικο­λέ­τας, το οινο­ποιείο Messarea και το τυρο­κο­μείο Μαντα­λένα, τη ζυθο­ποιία ΝΗΣΟΣ, το απο­στα­κτή­ριο Μακρυω­νίτη και το Μουσείο Κλω­στο­ϋ­φα­ντουρ­γίας Ερμού­πο­λης. Ιδιαί­τερη αναφορά έκανε στις πρω­το­βου­λίες The Rhodes Co-Lab και Field to Fork, που συν­δέ­ουν την τοπική παρα­γωγή με τον βιώσιμο του­ρι­σμό.

Ο Jaume Gomila ανέ­δειξε την πρω­το­βου­λία «Αμορ­γό­ραμα», των ψαράδων της Αμοργού και το έργο του Cyclades Preservation Fund, τη δια­φύ­λαξη των τοπικών ποι­κι­λιών και την παρα­δο­σιακή τεχνο­γνω­σία των ξερο­λι­θιών. Εξήρε την δημιουρ­γία του πρώτου σχο­λείου ωρί­μαν­σης ψαριών της Ελλάδας στην Τήνο, από το εργα­στή­ριο του εστια­το­ρίου Μαραθιά του Μαρίνου Σουράνη σε συνερ­γα­σία με το Πανε­πι­στή­μιο Δυτικής Αττικής, ενώ χαρα­κτή­ρισε την Τήλο και το πρό­γραμμα Tilos Just Go Zero πρότυπο διε­θνούς ανα­φο­ράς, κάνο­ντας επίσης ιδιαί­τερη μνεία στο Περι­φε­ρειακό Φυτώριο Ρόδου και στη διανομή οικια­κών κομπο­στο­ποι­η­τών.

Η Lamia Temimi στάθηκε στη συμ­με­τοχή των τοπικών κοι­νω­νιών και στη μετά­δοση της γνώσης στις νεό­τε­ρες γενιές, ξεχω­ρί­ζο­ντας τους «Μικρούς Κηπου­ρούς του Αιγαίου», τα South Aegean Open Farm Days, το πρό­γραμμα Δια Βίου Μάθησης Aegean Skills, και τις πρω­το­βου­λίες κοι­νω­νι­κής ένταξης στη Λέρο (Caserma των βοτάνων). Τόνισε ιδιαί­τερα την ανάγκη οι νέοι να έχουν ενεργό ρόλο στο πρό­γραμμα του 2028.

Ο Levan Kharatishvili υπο­γράμ­μισε τη σημασία του «Archipelago 50» ως κοινού πλαι­σίου ανά­δει­ξης της δια­φο­ρε­τι­κό­τη­τας των νησιών, της παρα­κα­τα­θή­κης του τίτλου «Ευρω­παϊκή Περι­φέ­ρεια Γαστρο­νο­μίας 2019» και του δικτύου Aegean Cuisine. Ανα­φέρ­θηκε επίσης στη συνερ­γα­σία με την Attica Group, μητρική εται­ρεία της Blue Star Ferries, Super Fast Ferries, Hellenic Seaways & Anek Lines, Επίσημο Χορηγό Θαλάσ­σιων Μετα­φο­ρών της επί­σκε­ψης της Κρι­τι­κής Επι­τρο­πής, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας τη σημασία της ακτο­πλο­ΐας για τη δια­σύν­δεση των νησιών και την εφο­δια­στική αλυσίδα.

Κοινή δια­πί­στωση των αξιο­λο­γη­τών ήταν ότι το Νότιο Αιγαίο δια­θέ­τει ήδη σημα­ντι­κές πρω­το­βου­λίες, ισχυρή τοπική ταυ­τό­τητα και ενερ­γούς φορείς. Η επόμενη πρό­κληση είναι η σύνδεσή τους σε ένα συνε­κτικό σχέδιο με μετρή­σιμα απο­τε­λέ­σματα.

Επόμενο βήμα: Ένα κοινό Σχέδιο Δράσης 2028–2035

Η ομόφωνη θετική εισή­γηση σημα­το­δο­τεί την αφε­τη­ρία της επό­με­νης φάσης: τη δια­μόρ­φωση ενός κοινού Σχεδίου Δράσης (Action Plan) για την περίοδο 2028–2035, με συγκε­κρι­μέ­νες προ­τε­ραιό­τη­τες, συνέρ­γειες και μετρή­σι­μους στόχους.

Η ανα­λυ­τική έκθεση της Κρι­τι­κής Επι­τρο­πής, που ανα­μέ­νε­ται εντός δύο εβδο­μά­δων, θα απο­τε­λέ­σει τη βάση για τον σχε­δια­σμό των επό­με­νων βημάτων.

Η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, με στρα­τη­γι­κούς εταί­ρους τα Επι­με­λη­τή­ρια Κυκλά­δων και Δωδε­κα­νή­σου, που συνέ­βα­λαν καθο­ρι­στικά στην προ­ε­τοι­μα­σία της υπο­ψη­φιό­τη­τας και στην κινη­το­ποί­ηση των παρα­γω­γι­κών και επι­χει­ρη­μα­τι­κών φορέων, θα προ­χω­ρή­σει μαζί με την Επι­τροπή Ενδια­φε­ρό­με­νων Μερών (Stakeholder Committee) και το ευρύ­τερο δίκτυο φορέων και συνερ­γα­τών στη δια­μόρ­φωση του σχεδίου.

Στόχος είναι η διεθνής διά­κριση να απο­τε­λέ­σει μοχλό ουσια­στι­κής και μακρο­πρό­θε­σμης ανά­πτυ­ξης για τα νησιά, ενι­σχύ­ο­ντας την τοπική παρα­γωγή, την προ­στα­σία του φυσικού και πολι­τι­στι­κού πλούτου, την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα και τη συμ­με­τοχή των νέων.

Γιώργος Χατζη­μάρ­κος: «Συνε­χί­ζουμε με αμείωτη προ­σή­λωση στον τελικό μας στόχο»

Ο Περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου, Γιώργος Χατζη­μάρ­κος, δήλωσε:

«Θέλω να ευχα­ρι­στήσω τα μέλη της Κρι­τι­κής Επι­τρο­πής του IGCAT για την εξαι­ρε­τική βαθ­μο­λο­γία και την ιδιαί­τερα θετική αξιο­λό­γηση της υπο­ψη­φιό­τη­τας του Νοτίου Αιγαίου για τον τίτλο της Παγκό­σμιας Περι­φέ­ρειας Γαστρο­νο­μίας 2028.

Η προ­σπά­θειά μας συνε­χί­ζε­ται με αμείωτη προ­σή­λωση στον τελικό μας στόχο: την επίσημη ανα­κή­ρυξη στις 16 Δεκεμ­βρίου, κατά την 39η συνε­δρί­αση του Συμ­βου­λευ­τι­κού Φόρουμ του IGCAT, οπότε και θα ανα­κοι­νω­θεί η ορι­στική απόφαση.

Παρα­μέ­νουμε αφο­σιω­μέ­νοι στην ανά­δειξη και την προβολή όλων εκείνων των πολύ­τι­μων και ξεχω­ρι­στών στοι­χείων που χαρα­κτη­ρί­ζουν τα νησιά μας: της ιστο­ρίας, του πολι­τι­σμού, των παρα­δό­σεων, της ταυ­τό­τη­τας και της μονα­δι­κό­τη­τας κάθε τόπου μας».

Μια συλ­λο­γική προ­σπά­θεια με διεθνή προ­ο­πτική

Η Πρό­ε­δρος του IGCAT, Dr Diane Dodd, ανα­γνώ­ρισε ιδιαί­τερα την ηγεσία του Περι­φε­ρειάρχη Γιώργου Χατζη­μάρ­κου και τη συμβολή των Επι­με­λη­τη­ρίων Κυκλά­δων και Δωδε­κα­νή­σου στη συγκρό­τηση της υπο­ψη­φιό­τη­τας.

Ο συνο­λι­κός συντο­νι­σμός της υπο­ψη­φιό­τη­τας και ο σχε­δια­σμός της επί­σκε­ψης αξιο­λό­γη­σης πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν από τη Βάσια Παπαη­λία, Συντο­νί­στρια της υπο­ψη­φιό­τη­τας της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, σε συνερ­γα­σία με τις υπη­ρε­σίες της Περι­φέ­ρειας, τους στρα­τη­γι­κούς εταί­ρους και τους συμ­με­τέ­χο­ντες φορείς.

Η Κριτική Επι­τροπή εξέ­φρασε τις θερμές ευχα­ρι­στίες της προς όλους τους παρα­γω­γούς, επι­χει­ρη­μα­τίες, εκπαι­δευ­τι­κούς, επι­στή­μο­νες, πολι­τι­στι­κούς φορείς και επαγ­γελ­μα­τίες που συμ­με­τεί­χαν στην επί­σκεψη, συμ­βάλ­λο­ντας στην ανά­δειξη του γαστρο­νο­μι­κού και πολι­τι­στι­κού πλούτου των νησιών.

 

Η υπο­ψη­φιό­τητα «Archipelago 50 – From Ancient Pride to Future Legacy» έχει ήδη δημιουρ­γή­σει μια σημα­ντική παρα­κα­τα­θήκη συνερ­γα­σίας, με κοινό στόχο να μετα­τρα­πεί ο πλούτος και η δια­φο­ρε­τι­κό­τητα των νησιών σε μια ενιαία δύναμη για το μέλλον του Νοτίου Αιγαίου.