Διπλασιάστηκαν τα δάνεια των ξενοδοχείων σε μια δεκαετία – Η άλλη όψη της τουριστικής έκρηξης

Περισ­σό­τε­ροι επι­σκέ­πτες, υψη­λό­τε­ρες εισπρά­ξεις, νέα και ακρι­βό­τερα ξενο­δο­χεία. Η του­ρι­στική άνθηση της τελευ­ταίας δεκα­ε­τίας έχει και μια λιγό­τερο προ­βε­βλη­μένη πλευρά: τις χρη­μα­το­δο­τι­κές υπο­χρε­ώ­σεις πίσω από την ανά­πτυξη των επι­χει­ρή­σεων. Τα τρα­πε­ζικά δάνεια των ξενο­δο­χείων και των επι­χει­ρή­σεων εστί­α­σης έχουν πλέον υπερ­δι­πλα­σια­στεί, ενώ οι ισο­λο­γι­σμοί των ξενο­δο­χεια­κών ομίλων απο­κα­λύ­πτουν πόσο δια­φο­ρε­τικά δια­χει­ρί­ζε­ται κάθε επι­χεί­ρηση την επόμενη ημέρα.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, που παρου­σί­ασε ο επι­κε­φα­λής οικο­νο­μο­λό­γος της Eurobank, Τάσος Ανα­στα­σά­τος, σε πρό­σφατη εκδή­λωση του ΙΝΣΕΤΕ, τα ανε­ξό­φλητα υπό­λοιπα δανείων προς τους δύο κλάδους έφτασαν τα 10,9 δισ. ευρώ τον Αύγου­στο του 2026, από 4,6 δισ. ευρώ το 2016. Την τελευ­ταία πεντα­ε­τία, οι νέες χορη­γή­σεις δια­μορ­φώ­θη­καν κατά μέσο όρο σε 1,22 δισ. ευρώ ετησίως. Τα ποσά περι­λαμ­βά­νουν όλες τις επι­χει­ρή­σεις κατα­λυ­μά­των και την εστίαση, δίνο­ντας το ευρύ­τερο πλαίσιο μέσα στο οποίο κινού­νται οι ξενο­δο­χεια­κοί όμιλοι.

Στο επίπεδο των ίδιων των ξενο­δο­χείων, όμως, η εικόνα έχει πολλές ταχύ­τη­τες. Η Λάμψα και η H Hotels μειώ­νουν τα δάνεια των ξενο­δο­χείων τους, ενώ συνε­χί­ζουν να επεν­δύ­ουν. Η ΤΕΜΕΣ και ο όμιλος Metaxa αυξά­νουν τη χρη­μα­το­δό­τησή τους, με μεγάλα έργα ανά­πτυ­ξης και ανα­βάθ­μι­σης σε εξέλιξη. Ο Αστήρ Παλάς ανα­χρη­μα­το­δο­τεί παλαιό­τε­ρες υπο­χρε­ώ­σεις, το Πόρτο Καρράς εξα­κο­λου­θεί να στη­ρί­ζε­ται στα κεφά­λαια του μετόχου του, ενώ η Aldemar δια­τη­ρεί σημα­ντι­κές υπο­χρε­ώ­σεις από χρη­μα­το­δο­τι­κές μισθώ­σεις, παρά τον μηδε­νι­σμό του τρα­πε­ζι­κού δανει­σμού της.

Οι επτά περι­πτώ­σεις δεί­χνουν γιατί το ύψος των δανείων είναι μόνο η αρχή της ιστο­ρίας. Το ουσια­στικό ερώτημα είναι πόσα χρήματα αφήνει η λει­τουρ­γία των ξενο­δο­χείων για απο­πλη­ρω­μές, πόσα χρειά­ζο­νται για την επόμενη ανα­καί­νιση και πότε ο μέτοχος καλεί­ται να καλύψει τη διαφορά.

Πόρτο Καρράς: Ζημίες και εκκρε­μείς επεν­δύ­σεις

Στο Πόρτο Καρράς, το επεν­δυ­τικό σχέδιο εξα­κο­λου­θεί να απέχει από την ολο­κλή­ρωσή του, ενώ οι ζημίες διευ­ρύ­νο­νται. Το 2025 ο κύκλος εργα­σιών παρέ­μεινε περίπου στα 17,4 εκατ. ευρώ, με τις ζημίες να φτάνουν τα 12,1 εκατ. ευρώ. Αρνη­τικό ήταν το απο­τέ­λε­σμα ακόμη και πριν από τόκους, φόρους και απο­σβέ­σεις, απο­τυ­πώ­νο­ντας το πρό­βλημα στη λει­τουρ­γία του συγκρο­τή­μα­τος.

Το «Σιθωνία» παρέ­μεινε κλειστό, καθώς η ανα­καί­νισή του δεν είχε ολο­κλη­ρω­θεί. Η εκκρε­μό­τητα κρατά εκτός αγοράς μια βασική ξενο­δο­χειακή μονάδα του συγκρο­τή­μα­τος και αφήνει ανο­λο­κλή­ρωτη την επεν­δυ­τική του αξιο­ποί­ηση.

Την ίδια στιγμή, ο συνο­λι­κός δανει­σμός δια­μορ­φώ­θηκε περίπου στα 75,7 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2025, εκ των οποίων τα 68,2 εκατ. ευρώ αφο­ρού­σαν ομο­λο­γιακή χρη­μα­το­δό­τηση από τη μέτοχο Belterra, συμ­φε­ρό­ντων Ιβάν Σαββίδη. Το συγκρό­τημα εμφα­νί­ζει έτσι συσ­σω­ρευ­μέ­νες δανεια­κές υπο­χρε­ώ­σεις προς τη μέτοχό του, χωρίς να έχει εξα­σφα­λί­σει λει­τουρ­γική κερ­δο­φο­ρία.

Η εικόνα του Πόρτο Καρράς ανα­δει­κνύει την από­σταση ανάμεσα στους επεν­δυ­τι­κούς σχε­δια­σμούς και στο μέχρι σήμερα απο­τέ­λε­σμα: μια σημα­ντική μονάδα παρα­μέ­νει κλειστή και η υφι­στά­μενη δρα­στη­ριό­τητα συνε­χί­ζει να κατα­γρά­φει ζημίες.

Λάμψα και H Hotels: Επεν­δύ­σεις με παράλ­ληλη μείωση δανείων

Στον αντί­ποδα, η Λάμψα δείχνει πώς μια ξενο­δο­χειακή επι­χεί­ρηση μπορεί να συνε­χί­ζει τις επεν­δύ­σεις της και ταυ­τό­χρονα να μειώνει τον δανει­σμό της.

Ο όμιλος περιό­ρισε τα δάνειά του στα 69,3 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2025, από 80,9 εκατ. ευρώ έναν χρόνο νωρί­τερα. Μέσα στη χρήση απο­πλή­ρωσε κεφά­λαια 22,8 εκατ. ευρώ, ενώ προ­χώ­ρησε και σε νέες εκτα­μιεύ­σεις. Η μείωση, επο­μέ­νως, δεν προ­έ­κυψε από πλήρη αποχή από τη χρη­μα­το­δό­τηση, αλλά από μεγα­λύ­τε­ρες απο­πλη­ρω­μές σε σχέση με τα νέα ποσά που αντλή­θη­καν.

Ο νέος επεν­δυ­τι­κός κύκλος φέρνει, πάντως, και νέες χρη­μα­το­δο­τι­κές ανάγκες, με τη Λάμψα να προ­χω­ρεί σε δανειακή σύμβαση 19,4 εκατ. ευρώ για τη θυγα­τρική της, Έλατος Ανα­πτυ­ξιακή, για την επέ­κταση της ξενο­δο­χεια­κής μονάδας «Elatos Resort & Health Club» στον Παρ­νασσό.

Ανάλογη κατεύ­θυνση, με δια­φο­ρε­τικά μεγέθη, κατα­γρά­φε­ται στη H Hotels της οικο­γέ­νειας Χατζη­λα­ζά­ρου. Ο συνο­λι­κός τρα­πε­ζι­κός δανει­σμός του ομίλου υπο­χώ­ρησε στα 148,6 εκατ. ευρώ, από 158,9 εκατ. ευρώ το 2024.

Το πιο ενδια­φέ­ρον στοι­χείο είναι ότι η μείωση συνο­δεύ­τηκε από επεν­δυ­τι­κές εκροές και ισχυρή παρα­γωγή μετρη­τών από τη λει­τουρ­γία των ξενο­δο­χείων. Οι λει­τουρ­γι­κές ταμεια­κές ροές έφτασαν τα 36,6 εκατ. ευρώ, δίνο­ντας στον όμιλο τη δυνα­τό­τητα να χρη­μα­το­δο­τεί περισ­σό­τε­ρες από μία ανάγκες ταυ­τό­χρονα.

Η H Hotels παρα­μέ­νει ένας όμιλος με σημα­ντικό δανει­σμό. Δια­θέ­τει, όμως, και λει­τουρ­γική κερ­δο­φο­ρία που υπο­στη­ρί­ζει την εξυ­πη­ρέ­τησή του. Αυτό ακριβώς δια­φο­ρο­ποιεί την ανά­γνωση ενός μεγάλου ποσού στον ισο­λο­γι­σμό: σημασία έχει και πόσα χρήματα παρά­γουν τα ξενο­δο­χεία απέ­να­ντι στις υπο­χρε­ώ­σεις τους.

Metaxa: Η χρη­μα­το­δό­τηση της ανα­βάθ­μι­σης

Στον όμιλο Metaxa, η εικόνα είναι δια­φο­ρε­τική. Ο συνο­λι­κός δανει­σμός αυξή­θηκε στα 127,8 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2025, από 121,8 εκατ. ευρώ το 2024.

Η χρη­μα­το­δο­τική δρα­στη­ριό­τητα συν­δέ­ε­ται, μεταξύ άλλων, με το επεν­δυ­τικό πρό­γραμμα για την ανα­καί­νιση, επέ­κταση και τον εκσυγ­χρο­νι­σμό των Creta Maris και Candia Maris. Το συγκε­κρι­μένο σχέδιο έχει επι­λέ­ξιμο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 33 εκατ. ευρώ και συν­δυά­ζει ίδια συμ­με­τοχή, εμπο­ρικό δανει­σμό και πόρους του Ταμείου Ανά­καμ­ψης.

Πρό­κει­ται για χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα της σημε­ρι­νής φάσης του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού. Οι επι­χει­ρή­σεις καλού­νται να επεν­δύ­σουν ξανά σε υφι­στά­μενα ξενο­δο­χεία, προ­κει­μέ­νου να δια­τη­ρή­σουν ή να ενι­σχύ­σουν τη θέση τους στην αγορά. Η αύξηση της αξίας του προ­ϊ­ό­ντος απαιτεί κεφά­λαια πριν απο­δώ­σει πρό­σθετα έσοδα.

Το στοί­χημα μετα­φέ­ρε­ται στην επόμενη ημέρα της επέν­δυ­σης: κατά πόσο η ανα­βαθ­μι­σμένη μονάδα θα εξα­σφα­λί­σει καλύ­τε­ρες τιμές, μεγα­λύ­τερη ζήτηση και επαρκή κερ­δο­φο­ρία ώστε να δικαιο­λο­γή­σει τη χρη­μα­το­δο­τική επι­βά­ρυνση.

ΤΕΜΕΣ: Ο δανει­σμός πίσω από τις μεγάλες ανα­πτύ­ξεις

Στην ΤΕΜΕΣ του Αχιλλέα Κων­στα­ντα­κό­που­λου, η αύξηση του δανει­σμού συνο­δεύει ένα επεν­δυ­τικό πρό­γραμμα που εκτεί­νε­ται από την Costa Navarino μέχρι την Αθήνα και το Ελλη­νικό. Ο όμιλος συν­δυά­ζει τη λει­τουρ­γία ξενο­δο­χείων με την ανά­πτυξη νέων προ­ο­ρι­σμών και κατοι­κιών, ανα­λαμ­βά­νο­ντας έργα που απαι­τούν σημα­ντικά κεφά­λαια και χρόνο μέχρι να απο­δώ­σουν.

Σύμφωνα με τα δημο­σιευ­μένα στοι­χεία για τη χρήση 2024, ο καθαρός δανει­σμός αυξή­θηκε στα 578 εκατ. ευρώ, από 489 εκατ. ευρώ έναν χρόνο νωρί­τερα, λόγω της υλο­ποί­η­σης του επεν­δυ­τι­κού προ­γράμ­μα­τος. Στο επί­κε­ντρο βρί­σκο­νται η περαι­τέρω ανά­πτυξη της Costa Navarino, ο μετα­σχη­μα­τι­σμός του πρώην Hilton στον προ­ο­ρι­σμό The Ilisian και η συμ­με­τοχή στις σχε­δια­ζό­με­νες ξενο­δο­χεια­κές και οικι­στι­κές ανα­πτύ­ξεις στο Ελλη­νικό.

Η περί­πτωση της ΤΕΜΕΣ δείχνει και τη χρονική από­σταση ανάμεσα στη χρη­μα­το­δό­τηση και στην απόδοση μιας μεγάλης του­ρι­στι­κής επέν­δυ­σης. Τα κεφά­λαια δεσμεύ­ο­νται κατά την κατα­σκευή, ενώ τα έσοδα έρχο­νται στα­διακά, με την ολο­κλή­ρωση και την εμπο­ρική ωρί­μανση των έργων. Το στοί­χημα είναι οι νέες δρα­στη­ριό­τη­τες να ενι­σχύ­σουν αρκετά τις εισπρά­ξεις του ομίλου ώστε να στη­ρί­ξουν τις αυξη­μέ­νες υπο­χρε­ώ­σεις του.

Αστήρ Παλάς: Το μεγάλο ομο­λο­γιακό

Η περί­πτωση του Αστήρ Παλάς Βου­λιαγ­μέ­νης δείχνει γιατί οι ανα­κοι­νώ­σεις μεγάλων δανείων χρειά­ζο­νται προ­σε­κτική ανά­γνωση.

Το 2025 η εται­ρεία άντλησε νέο ομο­λο­γιακό δάνειο 310 εκατ. ευρώ, αντι­κα­θι­στώ­ντας προη­γού­μενη χρη­μα­το­δό­τηση. Παρά το μέγεθος της νέας σύμ­βα­σης, ο συνο­λι­κός δανει­σμός της μειώ­θηκε, από 345,3 εκατ. ευρώ σε 307,6 εκατ. ευρώ.

Υπάρχει και μια δεύτερη διά­σταση. Στις ατο­μι­κές κατα­στά­σεις του Αστήρ Παλάς εμφα­νί­ζο­νται σημα­ντικά δάνεια που έχει χορη­γή­σει η ίδια η εται­ρεία προς συν­δε­δε­μένα μέρη, κυρίως προς τη μέτοχό της, Apollo Investment Holdco. Συνεπώς, η χρη­μα­το­οι­κο­νο­μική εικόνα της περι­λαμ­βά­νει ευρύ­τε­ρες ενδο­ο­μι­λι­κές σχέσεις και δεν απο­τυ­πώ­νει μόνο τις ανάγκες λει­τουρ­γίας και ανα­βάθ­μι­σης του ξενο­δο­χείου.

Για την αγορά, το ουσια­στικό στοι­χείο είναι ότι μια μεγάλη δανειακή σύμβαση μπορεί να απο­τε­λεί ανα­χρη­μα­το­δό­τηση και ανα­διά­ταξη υπο­χρε­ώ­σεων. Το ύψος της από μόνο του δεν ισο­δυ­να­μεί με νέα επέν­δυση αντί­στοι­χου μεγέ­θους.

Aldemar: Οι υπο­χρε­ώ­σεις πίσω από τον μηδε­νικό τρα­πε­ζικό δανει­σμό

Η Aldemar προ­σθέ­τει μια ακόμη πλευρά στην εικόνα. Στο τέλος του 2025 ο όμιλος εμφά­νιζε μηδε­νικό τρα­πε­ζικό δανει­σμό, έναντι 4,5 εκατ. ευρώ το 2024.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαί­νει απουσία χρη­μα­το­δο­τι­κών υπο­χρε­ώ­σεων. Παρα­μέ­νουν σημα­ντι­κές υπο­χρε­ώ­σεις από χρη­μα­το­δο­τι­κές μισθώ­σεις, περίπου 59 εκατ. ευρώ.

Η διά­κριση έχει πρα­κτική σημασία. Η χρη­μα­το­δό­τηση ενός ξενο­δο­χεια­κού ακι­νή­του μπορεί να έχει δια­φο­ρε­τική μορφή από ένα συνη­θι­σμένο τρα­πε­ζικό δάνειο, αλλά εξα­κο­λου­θεί να συνε­πά­γε­ται πλη­ρω­μές που πρέπει να καλύ­πτει η επι­χεί­ρηση.

Μετά την απο­χώ­ρηση από την Κρήτη, η εικόνα του ομίλου έχει επίσης αλλάξει ως προς το μέγεθος και τη σύνθεση της δρα­στη­ριό­τη­τάς του. Η σύγκριση με προη­γού­με­νες χρήσεις χρειά­ζε­ται να λαμ­βά­νει υπόψη αυτή τη μετα­βολή, καθώς και τα έκτακτα απο­τε­λέ­σματα από τις πωλή­σεις.

Το στοί­χημα μετά την επέν­δυση

Οι επτά περι­πτώ­σεις απο­τυ­πώ­νουν έναν κλάδο με δια­φο­ρε­τι­κές αφε­τη­ρίες και δια­φο­ρε­τι­κές ανάγκες. Η του­ρι­στική ανά­πτυξη δίνει σε ορι­σμέ­νους ομίλους χώρο να μειώ­νουν τις υπο­χρε­ώ­σεις τους. Σε άλλους ανοίγει έναν νέο κύκλο δανει­σμού για ανα­και­νί­σεις και επέ­κταση. Και σε ορι­σμέ­νες επεν­δύ­σεις η στήριξη του μετόχου παρα­μέ­νει απα­ραί­τητη μέχρι να επι­τευ­χθεί λει­τουρ­γική ισορ­ρο­πία.

Η στροφή στα ακρι­βό­τερα ξενο­δο­χεία αυξάνει και τις απαι­τή­σεις: περισ­σό­τερα κεφά­λαια για κατα­σκευή και ανα­νέ­ωση, υψηλές προ­δια­γρα­φές υπη­ρε­σιών και την ανάγκη να δια­τη­ρού­νται οι τιμές και οι πλη­ρό­τη­τες που υπο­στη­ρί­ζουν αυτές τις δαπάνες.

Εκεί συνα­ντά­ται η χρη­μα­το­δό­τηση με το ευρύ­τερο πρό­βλημα των υπο­δο­μών, που ανέ­δειξε ο Τάσος Ανα­στα­σά­τος. Ένας όμιλος μπορεί να δανει­στεί για να ανα­βαθ­μί­σει το ξενο­δο­χείο του. Η πρό­σβαση στον προ­ο­ρι­σμό, η επάρ­κεια νερού και ενέρ­γειας και η λει­τουρ­γία των δημό­σιων υπο­δο­μών επη­ρε­ά­ζουν όμως το πόσο θα απο­δώ­σει αυτή η επέν­δυση. Και αυτές οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις δεν εξα­σφα­λί­ζο­νται με την υπο­γραφή μιας δανεια­κής σύμ­βα­σης.

Πηγή: powergame.gr