Επιστολή του Προέδρου του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος για την επίσπευση των διαδικασιών αναγνώρισης κοινόχρηστων οδών εκτός σχεδίου

Την ανάγκη επί­σπευ­σης της θεσμι­κής ρύθ­μι­σης για την ανα­γνώ­ριση των κοι­νό­χρη­στων οδών στις εκτός σχεδίου περιο­χές θέτει το Επι­με­λη­τή­ριο Δωδε­κα­νή­σου, με επι­στολή του Προ­έ­δρου του, Γιάννη Πάππου, προς τον Υπουργό Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, Σταύρο Παπα­σταύ­ρου.

Όπως επι­ση­μαί­νε­ται στην επι­στολή, η απουσία ολο­κλη­ρω­μέ­νου και σαφούς θεσμι­κού πλαι­σίου για τα κρι­τή­ρια και τη δια­δι­κα­σία ανα­γνώ­ρι­σης των οδών δημιουρ­γεί αβε­βαιό­τητα για ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των, επαγ­γελ­μα­τίες, επι­χει­ρή­σεις και υπο­ψή­φιους επεν­δυ­τές.

Οι συνέ­πειες είναι ιδιαί­τερα σημα­ντι­κές για τα Δωδε­κά­νησα, καθώς επη­ρε­ά­ζο­νται η αξιο­ποί­ηση ακι­νή­των, η έκδοση και η ανα­θε­ώ­ρηση οικο­δο­μι­κών αδειών, η επέ­κταση και ο εκσυγ­χρο­νι­σμός επι­χει­ρή­σεων, οι μετα­βι­βά­σεις ακι­νή­των και η χρη­μα­το­δό­τηση επεν­δυ­τι­κών σχεδίων. Παράλ­ληλα, ενδέ­χε­ται να προ­κύ­ψουν δυσκο­λίες στην υλο­ποί­ηση έργων που συν­δέ­ο­νται με συγκε­κρι­μέ­νες προ­θε­σμίες ανα­πτυ­ξια­κών και ευρω­παϊ­κών προ­γραμ­μά­των.

Στην επι­στολή γίνεται αναφορά στην ενη­μέ­ρωση του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας στη Βουλή τον Απρίλιο του 2026, σύμφωνα με την οποία η κατα­γραφή του οδικού δικτύου στη νησιω­τική Ελλάδα είχε ολο­κλη­ρω­θεί και βρι­σκό­ταν στο στάδιο του ελέγχου από τη Γενική Γραμ­μα­τεία Χωρικού Σχε­δια­σμού και Αστικού Περι­βάλ­λο­ντος. Κατά την ίδια ενη­μέ­ρωση, η έκδοση του σχε­τι­κού Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί περί τα τέλη του 2026.

Με δεδο­μένο ότι το έτος βρί­σκε­ται ήδη στο τελευ­ταίο τρίμηνό του, ο Πρό­ε­δρος του Επι­με­λη­τη­ρίου ζητά ενη­μέ­ρωση για το στάδιο επε­ξερ­γα­σίας του σχεδίου Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος, τον προ­βλε­πό­μενο χρόνο προ­ώ­θη­σής του στο Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας, το εκτι­μώ­μενο χρο­νο­διά­γραμμα ολο­κλή­ρω­σης της δια­δι­κα­σίας και την πρόοδο του ελέγχου της κατα­γρα­φής του οδικού δικτύου στη νησιω­τική Ελλάδα.

Η  επι­στολή του Προ­έ­δρου του Επι­με­λη­τη­ρίου Δωδε­κα­νή­σου Γιάννη Πάππου προς τον Υπουργό Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας είναι η ακό­λουθη:

Θέμα: Ανάγκη επί­σπευ­σης της θεσμι­κής ρύθ­μι­σης για την ανα­γνώ­ριση κοι­νό­χρη­στων οδών στις εκτός σχεδίου περιο­χές

Αξιό­τιμε κύριε Υπουργέ,

Το Επι­με­λη­τή­ριο Δωδε­κα­νή­σου, με γνώμονα τη δίκαιη και ισόρ­ροπη ανά­πτυξη των νησιω­τι­κών περιο­χών της χώρας και την ανάγκη ουσια­στι­κής στή­ρι­ξης των επι­χει­ρή­σεων που δρα­στη­ριο­ποιού­νται σε αυτές, επι­θυ­μεί να σας θέσει υπόψη ένα ζήτημα ιδιαί­τε­ρης σημα­σίας για την επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα και την ανα­πτυ­ξιακή προ­ο­πτική, την ασφά­λεια δικαίου στην περιοχή μας: την ανάγκη ολο­κλή­ρω­σης του θεσμι­κού πλαι­σίου για την ανα­γνώ­ριση των κοι­νό­χρη­στων οδών στις εκτός σχεδίου περιο­χές.

Με τις απο­φά­σεις 176/2023 και 992/2023 της Ολο­μέ­λειας του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας απο­σα­φη­νί­στη­καν οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις δόμησης στις εκτός σχεδίου περιο­χές, με ιδιαί­τερη σημασία στην ύπαρξη προ­σώ­που σε κοι­νό­χρη­στη οδό. Παράλ­ληλα, η παρά­γρα­φος 15 του άρθρου 20 του ν. 3937/2011, όπως ισχύει μετά τις τρο­πο­ποι­ή­σεις των ν. 4280/2014 και 4819/2021, προ­βλέ­πει την κατα­γραφή του υφι­στά­με­νου οδικού δικτύου και την έκδοση Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος για τον καθο­ρι­σμό των κρι­τη­ρίων και των προ­ϋ­πο­θέ­σεων χαρα­κτη­ρι­σμού και ανα­γνώ­ρι­σης των οδών.

Η εκκρε­μό­τητα αυτή, σε συν­δυα­σμό με την απουσία ενός ολο­κλη­ρω­μέ­νου και σαφούς πλαι­σίου ως προς τα κρι­τή­ρια και τη δια­δι­κα­σία ανα­γνώ­ρι­σης, δημιουρ­γεί σημα­ντική αβε­βαιό­τητα για ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των, επαγ­γελ­μα­τίες, επι­χει­ρή­σεις και υπο­ψή­φιους επεν­δυ­τές. Παράλ­ληλα, δυσχε­ραί­νει τον προ­γραμ­μα­τι­σμό και την υλο­ποί­ηση επεν­δυ­τι­κών σχεδίων, καθώς η δυνα­τό­τητα αξιο­ποί­η­σης ακι­νή­των και η πρόοδος αδειο­δο­τι­κών δια­δι­κα­σιών επη­ρε­ά­ζο­νται άμεσα από το καθε­στώς πρό­σβα­σης και την ανα­γνώ­ριση των οδών.

Οι επι­πτώ­σεις επε­κτεί­νο­νται στην έκδοση και την ανα­θε­ώ­ρηση οικο­δο­μι­κών αδειών, στην επέ­κταση και τον εκσυγ­χρο­νι­σμό υφι­στά­με­νων επι­χει­ρή­σεων, στις μετα­βι­βά­σεις ακι­νή­των και στη χρη­μα­το­δό­τηση επεν­δυ­τι­κών σχεδίων. Αντί­στοι­χες δυσκο­λίες ενδέ­χε­ται να προ­κύ­ψουν και για έργα που συν­δέ­ο­νται με συγκε­κρι­μέ­νες προ­θε­σμίες υλο­ποί­η­σης στο πλαίσιο ανα­πτυ­ξια­κών και ευρω­παϊ­κών προ­γραμ­μά­των.

Οι συνέ­πειες είναι ιδιαί­τερα σημα­ντι­κές για τα Δωδε­κά­νησα. Η παρα­τε­τα­μένη αβε­βαιό­τητα δεν επι­βα­ρύ­νει μόνο επι­μέ­ρους επεν­δυ­τι­κές πρω­το­βου­λίες, αλλά επη­ρε­ά­ζει συνο­λικά το επι­χει­ρη­μα­τικό περι­βάλ­λον, την προ­βλε­ψι­μό­τητα των διοι­κη­τι­κών δια­δι­κα­σιών και την εμπι­στο­σύνη στον σχε­δια­σμό νέων δρα­στη­ριο­τή­των.

Το Επι­με­λη­τή­ριο ανα­γνω­ρί­ζει την ανάγκη προ­στα­σίας του φυσικού περι­βάλ­λο­ντος, της ορθο­λο­γι­κής χωρικής οργά­νω­σης και της τήρησης της νομι­μό­τη­τας.

Σύμφωνα με την ενη­μέ­ρωση του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας στη Βουλή τον Απρίλιο του 2026, η κατα­γραφή του οδικού δικτύου στη νησιω­τική Ελλάδα είχε ολο­κλη­ρω­θεί και βρι­σκό­ταν στο στάδιο του ελέγχου από τη Γενική Γραμ­μα­τεία Χωρικού Σχε­δια­σμού και Αστικού Περι­βάλ­λο­ντος. Κατά την ίδια ενη­μέ­ρωση, η έκδοση του σχε­τι­κού Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος εκτι­μά­ται περί τα τέλη του 2026.

Λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τις δημό­σιες ανα­φο­ρές σχετικά με τον προ­γραμ­μα­τι­σμό ολο­κλή­ρω­σης της σχε­τι­κής ρύθ­μι­σης και την προ­ώ­θηση του σχεδίου Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος στα προ­βλε­πό­μενα θεσμικά στάδια, θεω­ρούμε ιδιαί­τερα σημα­ντικό να υπάρξει σαφής ενη­μέ­ρωση για την πορεία της δια­δι­κα­σίας. Καθώς το έτος βρί­σκε­ται ήδη στο τελευ­ταίο τρίμηνό του, η απο­σα­φή­νιση των επό­με­νων βημάτων και του προ­βλε­πό­με­νου χρο­νο­δια­γράμ­μα­τος αποκτά ιδιαί­τερη σημασία για τους πολίτες, τους ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των και τις επι­χει­ρή­σεις που επη­ρε­ά­ζο­νται από την εκκρε­μό­τητα.

Θεω­ρούμε σημα­ντικό να κατα­βλη­θεί κάθε δυνατή προ­σπά­θεια για την επί­σπευση των απαι­τού­με­νων ενερ­γειών, ώστε να περιο­ρι­στεί η παρα­τε­τα­μένη αβε­βαιό­τητα και να κατα­στεί δυνατός ο απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρος προ­γραμ­μα­τι­σμός της οικο­νο­μι­κής και επεν­δυ­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας.

Στο πλαίσιο αυτό, παρα­κα­λούμε να μας ενη­με­ρώ­σετε για το στάδιο στο οποίο βρί­σκε­ται η επε­ξερ­γα­σία του σχεδίου Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος, τον προ­βλε­πό­μενο χρόνο προ­ώ­θη­σής του στο Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας και το εκτι­μώ­μενο χρο­νο­διά­γραμμα ολο­κλή­ρω­σης της δια­δι­κα­σίας, καθώς και για την πρόοδο του ελέγχου της κατα­γρα­φής του οδικού δικτύου στη νησιω­τική Ελλάδα.

Παράλ­ληλα, θεω­ρούμε χρήσιμο, στο πλαίσιο της ολο­κλή­ρω­σης της σχε­τι­κής ρύθ­μι­σης, να εξε­τα­στεί η δυνα­τό­τητα ανα­γνώ­ρι­σης μεμο­νω­μέ­νων κοι­νό­χρη­στων οδών έως τη συνο­λική κύρωση του οδικού δικτύου, μέσα από σαφή δια­δι­κα­σία, με καθο­ρι­σμένο αρμόδιο όργανο και σύντο­μες προ­θε­σμίες. Αντί­στοιχα, εκτι­μούμε ότι θα ήταν σκόπιμο να υπάρξει μέριμνα για τις επεν­δύ­σεις που δια­θέ­τουν ήδη νόμιμα εκδο­θεί­σες οικο­δο­μι­κές άδειες, ιδίως όσες βρί­σκο­νται ήδη σε στάδιο κατα­σκευής, μέσω κατάλ­λη­λων μετα­βα­τι­κών ρυθ­μί­σεων, με σεβασμό στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο και στις αρχές της ασφά­λειας δικαίου.

Το Επι­με­λη­τή­ριο Δωδε­κα­νή­σου εκτιμά ότι η έγκαιρη αντι­με­τώ­πιση του ζητή­μα­τος θα συμ­βά­λει ουσια­στικά στη βελ­τί­ωση του επι­χει­ρη­μα­τι­κού περι­βάλ­λο­ντος, στη διευ­κό­λυνση του επεν­δυ­τι­κού σχε­δια­σμού και στην ενί­σχυση της εμπι­στο­σύ­νης προς τη Διοί­κηση, με παράλ­ληλο σεβασμό στις απαι­τή­σεις της περι­βαλ­λο­ντι­κής προ­στα­σίας και της βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης.

Παρα­μέ­νουμε στη διάθεσή σας για συνερ­γα­σία και συμβολή, στο πλαίσιο του θεσμι­κού μας ρόλου, σε κάθε πρω­το­βου­λία που απο­σκο­πεί στην αντι­με­τώ­πιση εκκρε­μο­τή­των οι οποίες επη­ρε­ά­ζουν την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα και την ανα­πτυ­ξιακή πορεία των νησιών μας.

Με εκτί­μηση,

Γιάννης Γ. Πάππου

Πρό­ε­δρος Επι­με­λη­τη­ρίου Δωδε­κα­νή­σου