ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Η Τήλος χωρίς κάδους και χωρίς ΧΥΤΑ γίνεται το πρότυπο διαχείρισης αποβλήτων για 61 νησιά της χώρας

Δαμιανός Αθανασίου 4 λεπτά ανάγνωση
ΤΗΛΟΣ
✦ Σύνοψη ⌄
  • Το 90% των απορ­ριμ­μά­των της Τήλου ανα­κτά­ται, καθι­στώ­ντας το νησί το πρώτο πιστο­ποι­η­μένο νησί μηδε­νι­κών απο­βλή­των στον κόσμο.
  • Το επι­τυ­χη­μένο μοντέλο δια­χεί­ρι­σης απο­βλή­των της Τήλου θα επε­κτα­θεί σε 61 νησιά, περι­λαμ­βά­νο­ντας περιο­χές από το Ιόνιο μέχρι το Βόρειο Αιγαίο.
  • Για τα μικρό­τερα νησιά με πλη­θυ­σμό έως 1.400 κατοί­κους θα εφαρ­μο­στεί το μοντέλο της Τήλου, ενώ για μεγα­λύ­τερα νησιά θα σχε­δια­στεί ένα πιο ελαφρύ σύστημα.
  • Η προ­σαρ­μογή του συστή­μα­τος στις ιδιαί­τε­ρες ανάγκες κάθε νησιού θεω­ρεί­ται κρίσιμη για την επι­τυ­χία της επέ­κτα­σης του προ­γράμ­μα­τος.

Πριν από λίγα χρόνια, το μεγα­λύ­τερο μέρος των απορ­ριμ­μά­των της Τήλου κατέ­ληγε στην ταφή. Σήμερα ο ΧΥΤΑ του νησιού έχει κλείσει, το 90% των απορ­ριμ­μά­των ανα­κτά­ται και το υπό­λοιπο 10% αξιο­ποιεί­ται ως εναλ­λα­κτικό καύσιμο. Το μικρό νησί του Νοτίου Αιγαίου έχει γίνει το πρώτο πιστο­ποι­η­μένο νησί μηδε­νι­κών απο­βλή­των στον κόσμο και ετοι­μά­ζε­ται τώρα να δώσει το παρά­δειγμα σε πολύ μεγα­λύ­τερη κλίμακα. Το σύστημα που στήθηκε εκεί πρό­κει­ται να μετα­φερ­θεί σε 61 νησιά της χώρας, από το Ιόνιο μέχρι το Βόρειο Αιγαίο.

Πιλότος για όλα τα νησιά

Την επέ­κταση του μοντέ­λου έχει ανα­κοι­νώ­σει ο περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου και πρό­ε­δρος της Ένωσης Περι­φε­ρειών Ελλάδας κ. Γιώργος Χατζη­μάρ­κος. Ο ίδιος έχει χαρα­κτη­ρί­σει την Τήλο «πιλότο για όλα τα νησιά», περι­γρά­φο­ντας ένα σχέδιο που ξεπερνά τα όρια της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου.

Όπως προ­κύ­πτει από όσα έχουν γίνει γνωστά, το σύστημα δια­χεί­ρι­σης μηδε­νι­κών απο­βλή­των της Τήλου θα μετα­φερ­θεί σε νησιά των Ιονίων και του Βορείου Αιγαίου, αλλά και στη Σαμο­θράκη, τις Σπέτσες, τον Πόρο, την Ύδρα, τη Γαύδο, τους Παξούς και την Ελα­φό­νησο. Ο συνο­λι­κός αριθμός των νησιών που αφορά το σχέδιο φτάνει τα 61. Ο πλήρης κατά­λο­γος πάντως δεν διευ­κρι­νί­ζε­ται στα δια­θέ­σιμα στοι­χεία.

Η εξέλιξη δίνει νέα διά­σταση σε ένα εγχεί­ρημα που έχει ήδη αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο η Τήλος δια­χει­ρί­ζε­ται τα από­βλητά της. Παράλ­ληλα θέτει ένα πρα­κτικό ερώτημα. Πώς μια λύση που δοκι­μά­στηκε σε τοπικό επίπεδο μπορεί να προ­σαρ­μο­στεί στις ανάγκες πολύ περισ­σό­τε­ρων νησιών, με δια­φο­ρε­τικά χαρα­κτη­ρι­στικά το καθένα.

Δύο εκδοχές ανάλογα με τον πλη­θυ­σμό

Η επόμενη φάση χαρα­κτη­ρί­ζε­ται σαφώς πιο απαι­τη­τική από την πρώτη. Σύμφωνα με όσα έχει ανα­κοι­νώ­σει ο κ. Χατζη­μάρ­κος, το σχέδιο κινεί­ται σε 2 επίπεδα.

Στα μικρό­τερα νησιά, με πλη­θυ­σμό έως 1.400 κατοί­κους, προ­βλέ­πε­ται να εφαρ­μο­στεί το μοντέλο της Τήλου. Για τα νησιά με πλη­θυ­σμό από 1.400 έως 10.000 κατοί­κους σχε­διά­ζε­ται ένα δια­φο­ρε­τικό, πιο «ελαφρύ» σύστημα, προ­σαρ­μο­σμένο στο μέγεθος και στις ανάγκες τους.

Η διά­κριση αυτή ανα­γνω­ρί­ζει στην ουσία ότι η ίδια συνταγή δεν μπορεί να εφαρ­μο­στεί με τον ίδιο τρόπο σε ένα νησί μερικών εκα­το­ντά­δων κατοί­κων και σε ένα νησί με αρκετές χιλιά­δες.

Ποια ακριβώς θα είναι τα χαρα­κτη­ρι­στικά της ελα­φρύ­τε­ρης εκδοχής δεν έχει γίνει γνωστό. Το ίδιο ισχύει για το ποια στοι­χεία του αρχικού συστή­μα­τος θα δια­τη­ρη­θούν και ποια θα τρο­πο­ποι­η­θούν. Ούτε είναι σαφές, με βάση τα δια­θέ­σιμα στοι­χεία, πώς κατα­νέ­μο­νται τα 61 νησιά ανάμεσα στις 2 κατη­γο­ρίες.

Η προ­σαρ­μογή ως το μεγάλο ζητού­μενο

Η μετα­φορά ενός επι­τυ­χη­μέ­νου συστή­μα­τος από ένα νησί σε δεκάδες άλλα δεν μπορεί να σημαί­νει απλή αντι­γραφή. Αυτή ακριβώς η προ­σαρ­μογή θεω­ρεί­ται ίσως το πιο κρίσιμο στοι­χείο της επό­με­νης ημέρας.

Κάθε νησί έχει τη δική του γεω­γρα­φία. Δέχεται δια­φο­ρε­τική του­ρι­στική πίεση και ζει με δια­φο­ρε­τικό βαθμό επο­χι­κό­τη­τας. Έχει τη δική του οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα και δια­θέ­τει άλλες υπο­δο­μές. Όλα αυτά δια­μορ­φώ­νουν δια­φο­ρε­τι­κές ανάγκες, που δεν χωρούν σε ένα ενιαίο καλούπι.

Εκείνο που μπορεί να μετα­φερ­θεί, σύμφωνα με την προ­σέγ­γιση που προ­κρί­νε­ται, είναι οι βασικές αρχές του μοντέ­λου και η εμπει­ρία που απο­κτή­θηκε από την εφαρ­μογή του στην Τήλο. Η πρα­κτική εφαρ­μογή ανα­μέ­νε­ται να δια­μορ­φώ­νε­ται ανάλογα με τα δεδο­μένα κάθε τόπου.

Ο ρόλος του ΦΟΔΣΑ και της Περι­φέ­ρειας

Για τον ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου και την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, η εμπει­ρία της Τήλου δημιουρ­γεί πλέον μια βάση πάνω στην οποία μπορεί να στη­ρι­χθεί η επόμενη φάση. Η γνώση που συσ­σω­ρεύ­τηκε στο νησί, από την οργά­νωση της συλ­λο­γής μέχρι τη συνερ­γα­σία με την τοπική κοι­νω­νία, καλεί­ται τώρα να αξιο­ποι­η­θεί σε πολύ μεγα­λύ­τερη κλίμακα.

Το πραγ­μα­τικό στοί­χημα, όπως δια­τυ­πώ­νε­ται, δεν περιο­ρί­ζε­ται στην επα­νά­ληψη των περι­βαλ­λο­ντι­κών επι­δό­σεων ενός μικρού νησιού. Αφορά την από­δειξη ότι οι αρχές που λει­τούρ­γη­σαν στην Τήλο μπορούν να προ­σαρ­μο­στούν σε δια­φο­ρε­τι­κές νησιω­τι­κές κοι­νω­νίες και να οδη­γή­σουν σε ένα νέο, εφαρ­μό­σιμο μοντέλο δια­χεί­ρι­σης απο­βλή­των.

Τα ανοιχτά ζητή­ματα της επό­με­νης φάσης

Παρά τις ανα­κοι­νώ­σεις, αρκετές πτυχές του σχεδίου παρα­μέ­νουν αδιευ­κρί­νι­στες. Στα δια­θέ­σιμα στοι­χεία δεν περι­λαμ­βά­νε­ται χρο­νο­διά­γραμμα υλο­ποί­η­σης. Δεν γίνεται αναφορά ούτε στον τρόπο με τον οποίο θα χρη­μα­το­δο­τη­θεί η επέ­κταση.

Δεν διευ­κρι­νί­ζε­ται επίσης ποιοι φορείς θα ανα­λά­βουν την εφαρ­μογή στα νησιά που βρί­σκο­νται εκτός Νοτίου Αιγαίου, όπως αυτά των Ιονίων και του Βορείου Αιγαίου. Για τα επι­μέ­ρους αυτά ζητή­ματα ανα­μέ­νο­νται περισ­σό­τε­ρες λεπτο­μέ­ρειες καθώς το σχέδιο θα περνά από το στάδιο της ανα­κοί­νω­σης σε εκείνο της εφαρ­μο­γής.

Το ιστο­ρικό μιας αλλαγής που ξεκί­νησε από την ταφή

Η δια­δρομή της Τήλου εξηγεί τι ακριβώς πρό­κει­ται να «ταξι­δέ­ψει» στα υπό­λοιπα νησιά. Η αφε­τη­ρία ήταν η ταφή, αφού μέχρι πριν από λίγα χρόνια εκεί κατέ­ληγε το μεγα­λύ­τερο μέρος των απορ­ριμ­μά­των του νησιού.

Η εικόνα σήμερα είναι εντελώς δια­φο­ρε­τική. Ο ΧΥΤΑ έχει κλείσει. Το 90% των απορ­ριμ­μά­των ανα­κτά­ται και επι­στρέ­φει στην κυκλική οικο­νο­μία, ενώ το υπό­λοιπο 10% αξιο­ποιεί­ται ως εναλ­λα­κτικό καύσιμο. Με τα απο­τε­λέ­σματα αυτά η Τήλος έγινε το πρώτο πιστο­ποι­η­μένο νησί μηδε­νι­κών απο­βλή­των στον κόσμο και απο­τε­λεί πλέον αντι­κεί­μενο μελέτης σε διεθνές επίπεδο για τη δια­χεί­ριση απο­βλή­των σε νησιω­τικό περι­βάλ­λον.

Πίσω από τα ποσοστά βρί­σκε­ται μια λογική λει­τουρ­γίας που δια­φέ­ρει αισθητά από αυτή που γνω­ρί­ζουν οι περισ­σό­τε­ροι πολίτες. Στην Τήλο δεν υπάρ­χουν κάδοι στους δρόμους. Νοι­κο­κυ­ριά και επι­χει­ρή­σεις δια­χω­ρί­ζουν τα απορ­ρίμ­ματά τους σε 3 κατη­γο­ρίες, τα ανα­κυ­κλώ­σιμα, τα οργα­νικά και τα μη ανα­κυ­κλώ­σιμα. Η συλλογή γίνεται πόρτα πόρτα.

Ο δια­χω­ρι­σμός ξεκινά δηλαδή από το σπίτι και την επι­χεί­ρηση. Γι’ αυτό το σύστημα δεν στη­ρί­ζε­ται μόνο στις υπο­δο­μές αλλά κυρίως στην ενεργό συμ­με­τοχή της τοπικής κοι­νω­νίας. Κάτοι­κοι, επι­χει­ρή­σεις, σχολεία, επαγ­γελ­μα­τίες, δημό­σιες υπη­ρε­σίες και φορείς του νησιού απο­τε­λούν όλοι μέρος του μηχα­νι­σμού. Και αυτό ακριβώς είναι το στοι­χείο που καθιστά τη μετα­φορά του μοντέ­λου κάτι περισ­σό­τερο από ζήτημα εξο­πλι­σμού.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.