Κρουαζιέρα: Η Ελλάδα μπροστά στη μεγάλη πρόκληση της επιμήκυνσης της σεζόν

• Ιωάννης Μπρας προς την ‘δ’: «Έχουμε μπροστά μας μεγάλες προ­κλή­σεις» • Με θετικό πρόσημο εξε­λίσ­σε­ται ακόμη το 2026 • Ενθαρ­ρυ­ντικά τα μηνύ­ματα και για την επόμενη διετία

Με θετικό πρόσημο εξε­λίσ­σε­ται η φετινή σεζόν κρουα­ζιέ­ρας στην Ελλάδα, με την Ανα­το­λική Μεσό­γειο να δια­τη­ρεί τη δυνα­μική της και τον Οκτώ­βριο να απο­τε­λεί παρα­δο­σιακά έναν από τους ισχυ­ρό­τε­ρους μήνες για την περιοχή. Την ίδια στιγμή, όμως, η αγορά περνά σε μια νέα φάση, καθώς όλο και περισ­σό­τε­ρες εται­ρείες εξε­τά­ζουν την παρα­μονή τους στη Μεσό­γειο και κατά τους χει­με­ρι­νούς μήνες.

Μιλώ­ντας προς την ‘δ’ ο κ. Ιωάννης Μπρας, Διευ­θύ­νων Σύμ­βου­λος της Five Senses Consulting και Seatrade Ambassador, ανα­φέ­ρε­ται στη φετινή εικόνα της κρουα­ζιέ­ρας, το αυξα­νό­μενο ενδια­φέ­ρον για χει­με­ρινά δρο­μο­λό­για, τις υπο­δο­μές, την ανάγκη συνερ­γα­σίας των προ­ο­ρι­σμών και το νέο τοπίο που δια­μορ­φώ­νει η τεχνητή νοη­μο­σύνη επι­ση­μαί­νει ότι η εξέλιξη αυτή δημιουρ­γεί σημα­ντι­κές ευκαι­ρίες για τους ελλη­νι­κούς προ­ο­ρι­σμούς, υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι θα υπάρξει στρα­τη­γική, συνερ­γα­σία και κατάλ­ληλη προ­ε­τοι­μα­σία.

Θετική η φετινή εικόνα

«Παρα­δο­σιακά ο Οκτώ­βριος είναι ο δυνα­τό­τε­ρος μήνας για τη νοτιο­α­να­το­λική Μεσό­γειο», σημειώ­νει ο κ. Μπρας, εκτι­μώ­ντας ότι το επόμενο διά­στημα ανα­μέ­νο­νται αρκετά κρουα­ζιε­ρό­πλοια στα νερά του Αιγαίου, της Κρήτης και του Ιονίου.

Όπως υπο­γραμ­μί­ζει, «η φετινή σεζόν συνε­χί­ζει να πηγαί­νει καλά», ενώ τα προ­βλή­ματα που είχαν παρου­σια­στεί κατά το προη­γού­μενο διά­στημα έχουν σε μεγάλο βαθμό αντι­με­τω­πι­στεί και οι πλη­ρό­τη­τες παρα­μέ­νουν σε πολύ καλά επίπεδα.

Το σημείο που χρειά­ζε­ται μεγα­λύ­τερη προσοχή, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η κατα­να­λω­τική δαπάνη των επι­σκε­πτών. «Αυτό το οποίο ωστόσο αντι­λαμ­βά­νο­μαι -αν και τα τελικά στοι­χεία δεν έχουν έρθει ακόμα- είναι το spend, το πώς και πόσα δηλαδή ξοδεύ­ουν οι επι­σκέ­πτες», ανα­φέ­ρει, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι κατα­γρά­φε­ται «μια ελαφριά συγκρά­τηση». Η εικόνα αυτή όπως διευ­κρι­νί­ζει ο ίδιος, αφορά κυρίως τις μικρό­τε­ρες κατη­γο­ρίες της αγοράς και όχι τις premium και luxury εται­ρείες.

Το ενδια­φέ­ρον για χει­με­ρινή κρουα­ζιέρα

Ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον παρου­σιά­ζει η προ­ο­πτική διεύ­ρυν­σης της περιό­δου λει­τουρ­γίας της κρουα­ζιέ­ρας. Σύμφωνα με τον κ. Μπρα, στην διάρ­κεια της πρό­σφα­της Seatrade στο Λας Πάλμας, αλλά και μέσα από τις επαφές του με εκπρο­σώ­πους της αγοράς, δια­πι­στώ­θηκε μια θετική τάση εται­ρειών που εξε­τά­ζουν το ενδε­χό­μενο να παρα­μεί­νουν στη Μεσό­γειο και κατά τη διάρ­κεια του χειμώνα.

«Αυτό είναι πολύ θετικό. Και μάλιστα ήδη έχουν επι­κοι­νω­νή­σει μαζί μου αρκετές εται­ρείες, του­λά­χι­στον τέσ­σε­ρις, που ζητούν να μάθουν πού μπορούν να πάνε το χειμώνα, ποιες είναι οι δια­θέ­σι­μες υπο­δο­μές ξηράς και θάλασ­σας», τονίζει.

Η πρό­κληση, όμως, δεν αφορά μόνο στα λιμάνια. «Δεν είναι μόνο να φτάσει ένα κρουα­ζιε­ρό­πλοιο κάπου. Είναι ποια μαγαζιά θα είναι ανοιχτά, τι υπο­δο­μές θα έχουμε στις εκδρο­μές και, εν πάση περι­πτώ­σει, τι μπορούν να κάνουν οι άνθρω­ποι αυτοί κατά τη διάρ­κεια του χειμώνα».

Για τον ίδιο, η εξέλιξη αυτή απο­τε­λεί ευκαι­ρία για τους ελλη­νι­κούς προ­ο­ρι­σμούς να επα­να­προσ­διο­ρί­σουν τη στρα­τη­γική τους. «Νομίζω ότι είναι μια πολύ καλή ευκαι­ρία για όλους τους προ­ο­ρι­σμούς να ανα­λο­γι­στούν πού θέλουν να είναι τα επόμενα χρόνια και να γίνουν οι απα­ραί­τη­τες κινή­σεις ώστε να ανα­δεί­ξουν και το χει­με­ρινό κομμάτι».

Ιστορία, πολι­τι­σμός και γαστρο­νο­μία  ως πλε­ο­νε­κτή­ματα

Η επι­μή­κυνση της του­ρι­στι­κής περιό­δου, σύμφωνα με τον κ. Μπρα, δεν μπορεί να βασι­στεί απο­κλει­στικά στο μοντέλο «ήλιος και θάλασσα».

«Το μοντέ­λοε για τον χειμώνα, είναι δια­φο­ρε­τικό», επι­ση­μαί­νει, προ­σθέ­το­ντας ότι η Ελλάδα δια­θέ­τει άλλα ισχυρά χαρα­κτη­ρι­στικά.

«Η ιστορία, ο πολι­τι­σμός και η γαστρο­νο­μία που έχουμε μπορεί να βοη­θή­σει κάθε προ­ο­ρι­σμό μας, να ανα­δει­χθεί», ανα­φέ­ρει. Βασική προ­ϋ­πό­θεση, ωστόσο, είναι να υπάρ­χουν ανοι­χτές επι­χει­ρή­σεις και υπη­ρε­σίες, ως βασική προ­ϋ­πό­θεση.

Η πρώτη φάση της προ­σπά­θειας, όπως εκτιμά, μπορεί να αφορά στην περαι­τέρω διεύ­ρυνση της σεζόν μέχρι τα μέσα Δεκεμ­βρίου. Στη συνέ­χεια, όμως, υπάρχει περι­θώ­ριο να εξε­τα­στούν και οι μήνες από τα μέσα Δεκεμ­βρίου έως τα μέσα Μαρτίου. Ήδη, όπως σημειώ­νει, τρεις-τέσσερις εται­ρείες συνε­χί­ζουν χει­με­ρινά προ­γράμ­ματα που είχαν ξεκι­νή­σει τα τελευ­ταία δύο-τρία χρόνια, ενώ άλλες εξε­τά­ζουν την ίδια προ­ο­πτική.

Οι αγορές και η νέα γεω­γρα­φία της κρουα­ζιέ­ρας

Οι Αμε­ρι­κα­νοί εξα­κο­λου­θούν να απο­τε­λούν την κυρί­αρχη αγορά για την ελλη­νική κρουα­ζιέρα, ενώ αυξη­μένη παρου­σία κατα­γρά­φε­ται από την Αυστρα­λία και την Νέα Ζηλαν­δία. Ακο­λου­θούν η Αγγλία, η Γερ­μα­νία, η Γαλλία και η Ιταλία.

Ο κ. Μπρας ανα­φέ­ρε­ται χαρα­κτη­ρι­στικά στην παρου­σία πλοίου που προ­γραμ­μα­τί­ζει ουσια­στικά όλο τον χρόνο δρα­στη­ριό­τητα στα νερά του Αιγαίου και της Νοτιο­α­να­το­λι­κής Μεσο­γείου. Παρότι κατά τη χει­με­ρινή περίοδο επι­λέ­γει λιμάνια της γει­το­νι­κής Τουρ­κίας, το καλο­καίρι περι­λαμ­βά­νει αρκε­τούς ελλη­νι­κούς προ­ο­ρι­σμούς.

«Νομίζω ότι η ευκαι­ρία είναι εκεί», λέει χαρα­κτη­ρι­στικά, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι οι προ­ο­ρι­σμοί θα πρέπει να είναι έτοιμοι να την αξιο­ποι­ή­σουν.

Η συνερ­γα­σία όλων

των φορέων είναι

απα­ραί­τητη

Για να προ­σελ­κύ­σει ένας προ­ο­ρι­σμός κρουα­ζιε­ρό­πλοια, δεν αρκεί πλέον μια μεμο­νω­μένη πρω­το­βου­λία. «Θα πρέπει όλοι μαζί (οι φορείς, οι τοπικές αρχές, οι επι­χει­ρη­μα­τίες, οι επαγ­γελ­μα­τίες κ.ο.κ.) να προσ­διο­ρί­σουν την στρα­τη­γική τους και με δομη­μένο χαρα­κτήρα να παρου­σιά­σουν τα στοι­χεία και το χαρα­κτήρα του προ­ο­ρι­σμού», τονίζει.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι εται­ρείες θα πρέπει να προ­σκα­λού­νται να πραγ­μα­το­ποιούν «αυτοψία», ώστε να απο­κτούν γρήγορα και ολο­κλη­ρω­μένα εικόνα για έναν προ­ο­ρι­σμό.

Ο κ. Μπρας περι­γρά­φει τρεις βασικές ερω­τή­σεις που επη­ρε­ά­ζουν την απόφαση μιας εται­ρείας κρουα­ζιέ­ρας: Η πρώτη ερώτηση είναι μπορώ να φέρω το πλοίο με ασφά­λεια στον προ­ο­ρι­σμό σου. Η δεύτερη αφορά στο «marketability», δηλαδή το κατά πόσο ο προ­ο­ρι­σμός μπορεί να παρου­σια­στεί και να που­λη­θεί σωστά στην αγορά. Η τρίτη αφορά στις εκδρο­μές και τις δρα­στη­ριό­τη­τες που μπορούν να προ­σφερ­θούν στους επι­βά­τες.

«Όλες οι δυνά­μεις του προ­ο­ρι­σμού πρέπει να συνερ­γα­στούν. Δεν είναι δουλειά ενός, δεν είναι δουλειά δύο. Είναι ομαδική δουλειά όλου του προ­ο­ρι­σμού», υπο­γραμ­μί­ζει.

Τα πρώτα 15 λεπτά και η εποχή της τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης

Ιδιαί­τερη σημασία απο­δί­δει και στην πρώτη εμπει­ρία του επιβάτη. Όπως ανέφερε σε σχετικό πάνελ στη Seatrade, «μέσα στα 15 λεπτά θα πρέπει ο επι­βά­της να έχει σχη­μα­τί­σει την εικόνα για τον προ­ο­ρι­σμό, να έχει πάρει τις κατάλ­λη­λες δομη­μέ­νες πλη­ρο­φο­ρίες».

Σε αυτό το νέο περι­βάλ­λον προ­στί­θε­ται και η τεχνητή νοη­μο­σύνη. «Στην εποχή του AI αυτή τη στιγμή», σημειώ­νει, οι προ­ο­ρι­σμοί πρέπει να εξε­τά­σουν πώς παρου­σιά­ζο­νται στις απα­ντή­σεις των μηχανών τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης σε ερω­τή­σεις όπως «τι μπορώ να κάνω στη Ρόδο μέσα σε έξι ώρες».

Όπως εξηγεί, η λογική του SEO μετα­το­πί­ζε­ται πλέον προς τα GEOs, δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο οι προ­ο­ρι­σμοί μπορούν να επη­ρε­ά­σουν με δομη­μένο τρόπο τις απα­ντή­σεις των μηχανών AI.

Νέα δεδο­μένα για την αγορά

Οι προ­ο­πτι­κές της κρουα­ζιέ­ρας παρα­μέ­νουν ισχυρές. Ο κ. Μπρας ανα­φέ­ρει ότι υπάρ­χουν ήδη παραγ­γε­λίες για δεκάδες νέα πλοία και εκτιμά ότι «το μέλλον είναι λαμπρό». Ωστόσο, προει­δο­ποιεί ότι η επι­τυ­χία ενός προ­ο­ρι­σμού δεν θα μετριέ­ται πλέον μόνο από τον αριθμό των αφίξεων.

«Το να φέρω μονάχα ένα πλοίο ή να λέω ότι έχω τόσες πλη­ρό­τη­τες πλέον δεν είναι το μονα­δικό μέτρο σύγκρι­σης απο­τε­λέ­σμα­τος», σημειώ­νει. Χρειά­ζο­νται συγκρι­τικά στοι­χεία για το πώς απο­τυ­πώ­νε­ται η παρου­σία των επι­σκε­πτών στην τοπική οικο­νο­μία, πόσα χρήματα δαπα­νούν και αν επι­στρέ­φουν ως επι­σκέ­πτες στο μέλλον.

«Μια παρου­σί­αση απλή δεν αρκεί πλέον», τονίζει, ζητώ­ντας από τους προ­ο­ρι­σμούς να συνερ­γά­ζο­νται με τις εται­ρείες και να επι­στρέ­φουν με συγκε­κρι­μένα ερω­τή­ματα: «Ποιες είναι οι βελ­τιώ­σεις που πρέπει να κάνουμε, πώς μας σκο­ρά­ρατε, πώς μας βαθ­μο­λο­γή­σατε, πώς μας βλέπετε, τι προ­βλή­ματα βλέπουν οι επι­βά­τες της εται­ρείας σε εμάς σαν προ­ο­ρι­σμό».

Το μεγάλο ερώτημα για το τέλος κρουα­ζιέ­ρας

Τέλος, ανα­φε­ρό­με­νος στο τέλος κρουα­ζιέ­ρας, ο κ. Μπρας επι­ση­μαί­νει ότι παρα­μέ­νει ένα σημα­ντικό ερώτημα: πού κατευ­θύ­νο­νται τα έσοδα και με ποιον σχε­δια­σμό αξιο­ποιού­νται.

«Υπάρχει ακόμα ένα μεγάλο κενό. Ένα τερά­στιο, τερά­στιο κενό. Πού ακριβώς πάνε τα χρήματα», σημειώ­νει, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας την ανάγκη να υπάρχει σαφής ενη­μέ­ρωση για τα έργα και τις δράσεις που θα χρη­μα­το­δο­τη­θούν από τα συγκε­κρι­μένα έσοδα.

«Δεν θα έπρεπε τα λεφτά αυτά να επι­στρέ­ψουν πίσω με κάποιο τρόπο ως δράση, με κάποιο τρόπο ως έργα, με κάποιο τρόπο ως δρα­στη­ριό­τητα; Απά­ντηση ακόμα σε εκείνο δεν έχουμε», κατέ­ληξε χαρα­κτη­ρι­στικά.