Τουρισμός: Ποιοι προορισμοί απογειώθηκαν μετά την πανδημία – Το Νότιο Αιγαίο διατηρεί τη δυναμική του

Ιστο­ρικά υψηλές επι­δό­σεις σε αφίξεις και εισπρά­ξεις κατέ­γραψε επί τρία δια­δο­χικά έτη ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός, από το 2023 έως και το 2025, σύμφωνα με την οικο­νο­μική έκθεση της Alpha Bank Economic Research.

Σε σύγκριση με τα προ παν­δη­μίας επίπεδα-ρεκόρ του 2019, οι του­ρι­στι­κές αφίξεις αυξή­θη­καν κατά 21% έως το 2025, ενώ οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις ενι­σχύ­θη­καν κατά 28%. Ως απο­τέ­λε­σμα, το μερίδιο της Ελλάδας στις παγκό­σμιες του­ρι­στι­κές αφίξεις αυξή­θηκε από 2,1% το 2019 σε 2,5% το 2025, όπως ανα­φέ­ρει η έκθεση.

Ιδιαί­τερα ισχυρή ήταν και η δυνα­μική της κρουα­ζιέ­ρας, με τις αφίξεις και τις εισπρά­ξεις να έχουν διπλα­σια­στεί σε σχέση με το 2019, δια­μορ­φού­με­νες επίσης σε ιστο­ρικά υψηλά επίπεδα. Η ανοδική πορεία συνε­χί­στηκε και κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026. Οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις αυξή­θη­καν κατά σχεδόν 15% σε ετήσια βάση, ενώ οι του­ρι­στι­κές αφίξεις ενι­σχύ­θη­καν κατά 15,4%. Παράλ­ληλα, παρά την οριακή υπο­χώ­ρησή της σε σχέση με το αντί­στοιχο εξάμηνο του 2025, η μέση δαπάνη ανά ταξίδι παρέ­μεινε κατά 12% υψη­λό­τερη έναντι των επι­πέ­δων του 2019. Τα δια­θέ­σιμα στοι­χεία για τις αερο­πο­ρι­κές αφίξεις υπο­δη­λώ­νουν ότι η θετική δυνα­μική δια­τη­ρή­θηκε τον Ιούλιο, καθώς η διεθνής επι­βα­τική κίνηση αυξή­θηκε κατά 5,3% σε ετήσια βάση στον Διεθνή Αερο­λι­μένα Αθηνώνiv και κατά 5,2% στα περι­φε­ρειακά αεροδρόμιαv.

Σύμφωνα πάντα με την έκθεση, αξιο­ση­μεί­ωτη άνοδος του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού μετά την παν­δη­μία, ωστόσο, δεν απο­τυ­πώ­θηκε με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις περι­φέ­ρειες της χώρας. Ορι­σμέ­νοι προ­ο­ρι­σμοί ενί­σχυ­σαν αισθητά τη θέση τους, ενώ άλλοι κατέ­γρα­ψαν πιο συγκρα­τη­μέ­νες επι­δό­σεις. Παράλ­ληλα, η αύξηση των του­ρι­στι­κών ροών δεν προήλθε απο­κλει­στικά από τις παρα­δο­σια­κές χώρες προ­έ­λευ­σης, αλλά υπο­στη­ρί­χθηκε και από την ενί­σχυση ανα­δυό­με­νων αγορών, οι οποίες αύξησαν στα­διακά το μερίδιό τους στον εισερ­χό­μενο του­ρι­σμό της χώρας.

Η Alpha Bank Economic Research μελετά την εξέλιξη των βασικών μεγεθών του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού την περίοδο 2019-2025, με έμφαση στις δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις ανά περι­φέ­ρεια και χώρα προ­έ­λευ­σης.

Τα βασικά συμπε­ρά­σματα της έρευνας

• Η Αττική ανα­δεί­χθηκε ως η πλέον ωφε­λη­μένη περι­φέ­ρεια της μετα­παν­δη­μι­κής περιό­δου, αυξά­νο­ντας σημα­ντικά το μερίδιό της τόσο στις επι­σκέ­ψεις όσο και στις ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις.

• Το Νότιο Αιγαίο και η Κρήτη δια­τη­ρούν την κυρί­αρχη θέση τους, συνε­χί­ζο­ντας να απορ­ρο­φούν σημα­ντικό μέρος της του­ρι­στι­κής ζήτησης. Παράλ­ληλα, ανα­δει­κνύ­ο­νται νέοι δυνα­μι­κοί προ­ο­ρι­σμοί, όπως η Ήπειρος, με υψηλούς ρυθμούς αύξησης των επι­σκέ­ψεων ταξι­διω­τών και των αντί­στοι­χων εισπρά­ξεων.

• Η Γερ­μα­νία και το Ηνωμένο Βασί­λειο παρα­μέ­νουν οι σημα­ντι­κό­τε­ρες χώρες προ­έ­λευ­σης επι­σκε­πτών, ενι­σχύ­ο­ντας περαι­τέρω τη συμβολή τους στον ελλη­νικό του­ρι­σμό. Την παρου­σία τους ωστόσο διευ­ρύ­νουν και ανα­δυό­με­νες αγορές, όπως η Αλβανία, η Ισπανία και ορι­σμέ­νες σκαν­δι­να­βι­κές χώρες.

Οι Περι­φέ­ρειες που Ενί­σχυ­σαν τη Θέση τους στον Ελλη­νικό Του­ρι­σμό μετά το 2019

Η Αττική και η Ήπειρος συγκα­τα­λέ­γο­νται στις περι­φέ­ρειες με τη μεγα­λύ­τερη ποσο­στιαία αύξηση την τελευ­ταία εξαετία, σε όρους τόσο ταξι­διω­τι­κών εισπρά­ξεων, όσο και επι­σκέ­ψεων, σύμφωνα πάντα με την έκθεση της Alphabank Economic Research.

Ειδι­κό­τερα, οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις στην Αττική το 2025 ήταν αυξη­μέ­νες κατά 125% σε σχέση με το 2019, ενώ οι επι­σκέ­ψεις του­ρι­στών ενι­σχύ­θη­καν κατά 64%.

Ως απο­τέ­λε­σμα, το μερίδιο της εν λόγω περι­φέ­ρειας στο σύνολο των ταξι­διω­τι­κών εισπρά­ξεων αυξή­θηκε σε 26% από 15% πριν από την παν­δη­μία, ενώ το αντί­στοιχο μερίδιο στις επι­σκέ­ψεις δια­μορ­φώ­θηκε σε 23%, έναντι 16% το 2019. Η εξέλιξη αυτή συν­δέ­ε­ται αφενός με την αυξα­νό­μενη ελκυ­στι­κό­τητα της Αθήνας ως προ­ο­ρι­σμού αστικού του­ρι­σμού (city break) και αφε­τέ­ρου με τη σημα­ντική ανα­βάθ­μιση των του­ρι­στι­κών υπο­δο­μών και την ανά­πτυξη της αγοράς βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης.

Ενδει­κτικά, τα ξενο­δο­χεία τεσ­σά­ρων και πέντε αστέρων στην Αττική αυξή­θη­καν από κοινού κατά 30% μεταξύ 2019 και 2025i, ενώ κατά το ίδιο ποσοστό αυξή­θη­καν τα κατα­λύ­ματα βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης μεταξύ 2019 και 2024ii. Η συν­δυα­στική επί­δραση των ανωτέρω παρα­γό­ντων συμ­βάλ­λει στη διεύ­ρυνση της του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας πέραν των θερινών μηνών και επο­μέ­νως στον περιο­ρι­σμό της επο­χι­κό­τη­τας.

Στην Ήπειρο, οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις αυξή­θη­καν κατά 57% και οι επι­σκέ­ψεις κατά 69% το 2025 σε σχέση με το 2019, γεγονός που, σε κάποιο βαθμό, συν­δέ­ε­ται με τη μεγάλη άνοδο των του­ρι­στι­κών ροών από την Αλβανία. Παρά τη σημα­ντική αυτή άνοδο, η περι­φέ­ρεια εξα­κο­λου­θεί να αντι­προ­σω­πεύει σχετικά μικρό ποσοστό του συνόλου του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού, με μερίδιο περίπου 4% στις επι­σκέ­ψεις και 2% στις ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις. Το Νότιο Αιγαίο και η Κρήτη, δύο από τις σημα­ντι­κό­τε­ρες του­ρι­στι­κές περι­φέ­ρειες της χώρας, οι οποίες απορ­ρο­φούν συνο­λικά το ένα τρίτο των επι­σκέ­ψεων μη κατοί­κων και συνει­σφέ­ρουν σχεδόν το ήμισυ των ταξι­διω­τι­κών εισπρά­ξεων, ενί­σχυ­σαν περαι­τέρω τις επι­δό­σεις τους την τελευ­ταία εξαετία.

Στον αντί­ποδα, σε ορι­σμέ­νες περι­φέ­ρειες της ηπει­ρω­τι­κής Ελλάδας, όπως η Δυτική Μακε­δο­νία, η Θεσ­σα­λία και η Δυτική Ελλάδα, αλλά και το Βόρειο Αιγαίο, τα του­ρι­στικά μεγέθη εξα­κο­λου­θούν να κινού­νται κάτω από τα προ παν­δη­μίας επίπεδα, γεγονός που υπο­δη­λώ­νει ότι τα οφέλη της του­ρι­στι­κής

ανά­καμ­ψης δεν κατα­νέ­μο­νται ομοιό­μορφα σε όλη τη χώρα. Στη Δυτική Μακε­δο­νία, οι απώ­λειες φαί­νε­ται να συν­δέ­ο­νται κυρίως με τη μειω­μένη κίνηση από βαλ­κα­νι­κές αγορές, όπως η Ρου­μα­νία και η Βουλ­γα­ρία, παρά την ενί­σχυση των επι­σκέ­ψεων και των εισπρά­ξεων από την Αλβανία. Επι­πρό­σθετα, στη Δυτική Μακε­δο­νία, τη Θεσ­σα­λία και το Βόρειο Αιγαίο κατα­γρά­φε­ται μεταξύ 2019 και 2025 ήπια μείωση του ξενο­δο­χεια­κού δυνα­μι­κού. Ωστόσο, η μετα­βολή αυτή συνο­δεύ­ε­ται από ενδεί­ξεις ποιο­τι­κής ανα­βάθ­μι­σης, με αυξη­μένο αριθμό κλινών και δωμα­τίων υψη­λό­τε­ρης κατη­γο­ρίας (τεσ­σά­ρων και πέντε αστέρων) και περιο­ρι­σμό των χαμη­λό­τε­ρων κατη­γο­ριών.

Συνο­λικά, οι εξε­λί­ξεις αυτές αντα­να­κλούν τόσο τις μετα­βο­λές στις προ­τι­μή­σεις των ταξι­διω­τών όσο και τη δια­φο­ρο­ποι­η­μένη ανα­πτυ­ξιακή δυνα­μική των επι­μέ­ρους προ­ο­ρι­σμών στη μετα­παν­δη­μική περίοδο. Στο πλαίσιο αυτό, έργα που υλο­ποιού­νται μέσω του Ταμείου Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας όπως η ανα­βάθ­μιση ορεινών υπο­δο­μών, επεν­δύ­σεις σε του­ρι­στι­κούς λιμένες, ιαμα­τι­κές εγκα­τα­στά­σεις, κατα­δυ­τικά πάρκα και προ­σβά­σι­μες παρα­λίες, ανα­μέ­νε­ται να ενι­σχύ­σουν την ελκυ­στι­κό­τητα λιγό­τερο ανε­πτυγ­μέ­νων προ­ο­ρι­σμών και να συμ­βά­λουν σε μια πιο ισόρ­ροπη γεω­γρα­φική διάχυση της του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας.

Οι αγορές που κινούν την του­ρι­στική άνοδο της Ελλάδας

Η εικόνα ήταν θετική για τις περισ­σό­τε­ρες ευρω­παϊ­κές αγορές, οι οποίες κατέ­γρα­ψαν άνοδο στις του­ρι­στι­κές ροές και τα σχετικά έσοδα.

Πιο ανα­λυ­τικά, η Γερ­μα­νία και το Ηνωμένο Βασί­λειο, οι δύο σημα­ντι­κό­τε­ρες αγορές για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό, ενί­σχυ­σαν περαι­τέρω τη θέση τους κατά την περίοδο μετά την παν­δη­μία. Το 2025, οι αφίξεις από τις δύο χώρες ήταν αυξη­μέ­νες κατά 48% και 40%, αντί­στοιχα, σε σχέση με το 2019. Ως απο­τέ­λε­σμα, το συνο­λικό μερίδιό τους στις αφίξεις ανήλθε στο 29%, κατα­γρά­φο­ντας άνοδο σε σύγκριση με τα τέλη της προη­γού­με­νης δεκα­ε­τίας. Αντί­στοιχα θετική ήταν και η πορεία των ταξι­διω­τι­κών εισπρά­ξεων, οι οποίες αυξή­θη­καν κατά 28% για τη γερ­μα­νική αγορά και κατά 46% για την αγορά του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου. Παράλ­ληλα, η Ιταλία και η Γαλλία δια­τή­ρη­σαν τη σημα­ντική συμβολή τους, παρου­σιά­ζο­ντας επίσης αξιό­λογη αύξηση τόσο στις αφίξεις όσο και στις ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις την ίδια περίοδο.

Τις υψη­λό­τε­ρες αυξή­σεις την περίοδο 2019-2025 σε όρους εισπρά­ξεων κατέ­γρα­ψαν η Σουηδία, η Δανία, οι ΗΠΑ και η Αλβανία. Οι αφίξεις από καθεμία από τις δύο σκαν­δι­να­βι­κές χώρες αυξή­θη­καν κατά περίπου 50%, ενώ οι αντί­στοι­χες ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις διπλα­σιά­στη­καν. Παρά το γεγονός ότι τα μερίδιά τους παρα­μέ­νουν σχετικά περιο­ρι­σμένα, έχουν ενι­σχυ­θεί την τελευ­ταία εξαετία, ιδίως ως προς τη συμ­με­τοχή τους στις συνο­λι­κές ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις. Παράλ­ληλα, η Αλβανία ανα­δεί­χθηκε σε μία από τις πλέον δυνα­μι­κές αγορές για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό, κατα­λαμ­βά­νο­ντας την έβδομη θέση ως προς το μερίδιο στις συνο­λι­κές αφίξεις.

Οι ΗΠΑ -η πιο σημα­ντική αγορά μεγάλων απο­στά­σεων (long haul)- ενί­σχυ­σαν περαι­τέρω τη θέση τους, ενώ η Ισπανία σχεδόν διπλα­σί­ασε τις αφίξεις της προς την Ελλάδα -αν και το μερίδιό της παρα­μέ­νει σχετικά χαμηλό (1,5%)- και αύξησε τις ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις κατά 46%. Αντί­θετα, οι αγορές του Καναδά και της Αυστρα­λίας, καθώς και της Κύπρου, δεν έχουν ακόμη επα­νέλ­θει στα προ παν­δη­μίας επίπεδα, ενώ η ρωσική αγορά έχει συρ­ρι­κνω­θεί δρα­στικά μετά το 2022.

Σύμφωνα με πρό­σφα­τες μελέτες του ΙΝΣΕΤΕ, οι long haul αγορές προ­σφέ­ρουν σημα­ντι­κές δυνα­τό­τη­τες περαι­τέρω ανά­πτυ­ξης για τον κλάδο, χάρη στην υψηλή ζήτηση για ταξίδια μεγάλων απο­στά­σεων και διάρ­κειας, αλλά και στην αυξα­νό­μενη ανα­γνω­ρι­σι­μό­τητα της Ελλάδας. Η αξιο­ποί­ηση των προ­ο­πτι­κών αυτών προ­ϋ­πο­θέ­τει στο­χευ­μένη στρα­τη­γική ανά αγορά, ενί­σχυση της συν­δε­σι­μό­τη­τας και ανά­δειξη των συγκρι­τι­κών πλε­ο­νε­κτη­μά­των της χώρας, όπως ο πολι­τι­σμός, η γαστρο­νο­μία, ο παρά­κτιος του­ρι­σμός, η φύση κ.λπ.

Πηγή: capital.gr