Στο Μικτό Ορκωτό Εφετείο Δωδεκανήσου η υπόθεση σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων στη δομή του Π.Ι.Κ.Π.Α. Λέρου

• Η Ει­σαγ­γε­λία Εφε­τών Δω­δε­κα­νή­σου όρισε την 5η Οκτω­βρί­ου 2026 ως ημε­ρο­μη­νία εκ­δί­κα­σης σε δεύ­τε­ρο βαθμό της υπό­θε­σης που συ­γκλό­νι­σε τη δομή φι­λο­ξε­νί­ας της Λέρου, με τον κα­τα­δι­κα­σθέ­ντα να αντι­με­τω­πί­ζει ποινή κά­θειρ­ξης 26 ετών και 30 μηνών που του επέ­βα­λε πρω­το­δί­κως το Μικτό Ορ­κω­τό Δι­κα­στή­ριο

Η βαριά σκιά μιας υπό­θε­σης που ξε­κί­νη­σε με μια κα­ταγ­γε­λία το φθι­νό­πω­ρο του 2020 συ­νε­χί­ζει να πλα­νά­ται πάνω από τα δι­κα­στι­κά έδρα­να της Δω­δε­κα­νή­σου. Η Ει­σαγ­γε­λία Εφε­τών Δω­δε­κα­νή­σου προσ­διό­ρι­σε την εκ­δί­κα­ση της υπό­θε­σης σε δεύ­τε­ρο βαθμό ενώ­πιον του Μι­κτού Ορ­κω­τού Εφε­τεί­ου Δω­δε­κα­νή­σου για την 5η Οκτω­βρί­ου 2026, δη­λα­δή στην πρώτη δι­κά­σι­μο μετά τη λήξη των θε­ρι­νών δι­κα­στι­κών δια­κο­πών. Πρό­κει­ται για μια υπό­θε­ση που ανέ­δει­ξε με τον πλέον σκλη­ρό τρόπο πόσο ευά­λω­τα κα­θί­στα­νται παι­διά με σο­βα­ρά προ­βλή­μα­τα υγεί­ας και νοη­τι­κή υστέ­ρη­ση όταν οι δι­κλεί­δες προ­στα­σί­ας δεν λει­τουρ­γούν, ενώ εξα­κο­λου­θεί να φέρει ολό­κλη­ρο το βάρος μιας πρω­τό­δι­κης κα­τα­δί­κης που απο­τυ­πώ­νει τη σο­βα­ρό­τη­τα των πρά­ξε­ων για τις οποί­ες κρί­θη­κε ένο­χος ο κα­τη­γο­ρού­με­νος.

Η ποινή σε πρώτο βαθμό και ο δρό­μος προς την έφεση

Το Μικτό Ορ­κω­τό Δι­κα­στή­ριο επέ­βα­λε στον κα­τη­γο­ρού­με­νο, ημε­δα­πό που ερ­γα­ζό­ταν στον τομέα κα­θα­ριό­τη­τας της δομής, συ­νο­λι­κή ποινή κά­θειρ­ξης 26 ετών και 30 μηνών. Το κα­τη­γο­ρη­τή­ριο ήταν ιδιαί­τε­ρα εκτε­τα­μέ­νο και πε­ριε­λάμ­βα­νε βια­σμό κατ’ εξα­κο­λού­θη­ση και κατά συρ­ροή, γε­νε­τή­σιες πρά­ξεις με ανή­λι­κο που δεν είχε συ­μπλη­ρώ­σει τα 12 έτη κατ’ εξα­κο­λού­θη­ση και κατά συρ­ροή, κα­τά­χρη­ση σε ασέλ­γεια κατ’ εξα­κο­λού­θη­ση, καθώς και ασέλ­γεια με κα­τά­χρη­ση εξου­σί­ας κατ’ εξα­κο­λού­θη­ση και κατά συρ­ροή. Το εύρος των αδι­κη­μά­των και η συ­στη­μα­τι­κό­τη­τα που δια­πί­στω­σε το δι­κα­στή­ριο οδή­γη­σαν σε μία από τις βα­ρύ­τε­ρες ποι­νές που έχουν εκ­δο­θεί για αντί­στοι­χες υπο­θέ­σεις στη δι­κα­στι­κή πε­ρι­φέ­ρεια.

Η άσκη­ση έφε­σης είχε ως απο­τέ­λε­σμα την ανα­στο­λή εκτέ­λε­σης της ποι­νής, ωστό­σο ο κα­τη­γο­ρού­με­νος τελεί υπό αυ­στη­ρούς πε­ριο­ρι­στι­κούς όρους που ορί­στη­καν πα­ράλ­λη­λα με την από­φα­ση. Συ­γκε­κρι­μέ­να, του απα­γο­ρεύ­ε­ται η έξο­δος από τη χώρα, ενώ υπο­χρε­ού­ται να εμ­φα­νί­ζε­ται 1 φορά κάθε μήνα στο αστυ­νο­μι­κό τμήμα του τόπου κα­τοι­κί­ας του. Οι όροι αυτοί αντα­να­κλούν την εκτί­μη­ση των αρχών για τη βα­ρύ­τη­τα των κα­τη­γο­ριών και τον κίν­δυ­νο φυγής, παρά το γε­γο­νός ότι η υπό­θε­ση εκ­κρε­μεί πλέον στον δεύ­τε­ρο βαθμό.

Η αφε­τη­ρία μιας σκο­τει­νής υπό­θε­σης

Η υπό­θε­ση ανήλ­θε στην επι­φά­νεια στις 3 Νο­εμ­βρί­ου 2020, όταν αλ­λο­δα­πή που διέ­με­νε στη δομή του Π.Ι.Κ.Π.Α. Λέρου απευ­θύν­θη­κε στο το­πι­κό αστυ­νο­μι­κό τμήμα. Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες της «δη­μο­κρα­τι­κής», κα­τήγ­γει­λε επα­να­λαμ­βα­νό­με­νη σε­ξουα­λι­κή προ­σβο­λή σε βάρος ανή­λι­κου 17 ετών με δια­γνω­σμέ­νη νοη­τι­κή υστέ­ρη­ση, καθώς και εξυ­βρί­σεις σε βάρος άλλου παι­διού ηλι­κί­ας 4 ετών. Η ίδια πε­ριέ­γρα­ψε κλίμα φόβου και απο­κλί­νου­σα συ­μπε­ρι­φο­ρά ερ­γα­ζό­με­νου πα­ρου­σία ανη­λί­κων, στοι­χείο που ενερ­γο­ποί­η­σε άμεσα τον θε­σμι­κό μη­χα­νι­σμό.

Ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία απέ­κτη­σε εξαρ­χής το γε­γο­νός ότι η ανα­φο­ρά δεν προ­ήλ­θε από συγ­γε­νι­κό πρό­σω­πο των παι­διών αλλά από συ­γκά­τοι­κο της δομής, κάτι που απο­δυ­νά­μω­σε από την πρώτη στιγ­μή κάθε επι­χεί­ρη­μα περί σκο­πι­μό­τη­τας. Η διοί­κη­ση της δομής, μόλις ενη­με­ρώ­θη­κε για τις κα­ταγ­γε­λί­ες, προ­χώ­ρη­σε σε άμεση από­λυ­ση του ερ­γα­ζό­με­νου, καθώς η πε­ρι­γρα­φή των πε­ρι­στα­τι­κών υπο­δεί­κνυε επα­να­λη­πτι­κό­τη­τα και θύ­μα­τα με ιδιαί­τε­ρη ευα­λω­τό­τη­τα.

Τα παι­διά μπρο­στά στον ανα­κρι­τή και τα ευ­ρή­μα­τα των εμπει­ρο­γνω­μό­νων

Η προ­δι­κα­σία υπήρ­ξε εξαι­ρε­τι­κά απαι­τη­τι­κή, τόσο λόγω της ηλι­κί­ας των εμπλε­κό­με­νων όσο και λόγω των επι­κοι­νω­νια­κών δυ­σκο­λιών που πα­ρου­σί­α­ζαν ορι­σμέ­να από τα παι­διά. Ο 17χρο­νος εξε­τά­στη­κε πα­ρου­σία ψυ­χο­λό­γου και πε­ριέ­γρα­ψε κατ’ επα­νά­λη­ψη πρά­ξεις θώ­πευ­σης, το­πο­θε­τώ­ντας συ­γκε­κρι­μέ­νο επει­σό­διο στις 2 Νο­εμ­βρί­ου 2020, δη­λα­δή μόλις μία ημέρα πριν από την κα­ταγ­γε­λία. Ανέ­φε­ρε επί­σης ότι ανά­λο­γα πε­ρι­στα­τι­κά υπέ­στη­σαν και τα αδέλ­φια του.

Η ια­τρο­δι­κα­στι­κή διε­ρεύ­νη­ση επε­κτά­θη­κε και στα 7 παι­διά της οι­κο­γέ­νειας και τα ευ­ρή­μα­τα υπήρ­ξαν απο­κα­λυ­πτι­κά. Σε 3 παι­διά δια­πι­στώ­θη­καν ευ­ρή­μα­τα κα­κο­ποί­η­σης και σε 1 ακόμη εντο­πί­στη­καν εν­δεί­ξεις, δη­μιουρ­γώ­ντας μια συ­νο­λι­κή ει­κό­να που ενί­σχυε τον ισχυ­ρι­σμό περί συ­στη­μα­τι­κής δρά­σης. Ανά­με­σα στα πιο ισχυ­ρά απο­δει­κτι­κά στοι­χεία ξε­χώ­ρι­σε η κα­τά­θε­ση ανή­λι­κου με προ­βλή­μα­τα ακοής και ομι­λί­ας. Ο ανή­λι­κος αυτός, ενώ­πιον του ανα­κρι­τή, αντέ­δρα­σε έντο­να στην επί­δει­ξη φω­το­γρα­φί­ας του κα­τη­γο­ρού­με­νου και στην απλή ανα­φο­ρά του ονό­μα­τός του. Μέσω νοη­μα­τι­κής επι­βε­βαί­ω­σε πρά­ξεις θώ­πευ­σης και προσ­διό­ρι­σε επα­νά­λη­ψή τους 3 φορές, με τρόπο που αξιο­λο­γή­θη­κε από τους δι­κα­στι­κούς λει­τουρ­γούς ως αυ­θόρ­μη­τος και αξιό­πι­στος. Η συ­νέ­πεια των πε­ρι­γρα­φών, ο τρό­πος αντί­δρα­σης και η αντι­στοί­χι­ση με τα ια­τρο­δι­κα­στι­κά πο­ρί­σμα­τα απο­τέ­λε­σαν βα­σι­κές πα­ρα­μέ­τρους στη συ­γκρό­τη­ση του κα­τη­γο­ρη­τη­ρί­ου.

Ο χώρος που δεν επέ­τρε­πε να φτά­σει το φως

Κε­ντρι­κό ρόλο στη δια­μόρ­φω­ση του απο­δει­κτι­κού πλαι­σί­ου έπαι­ξε ο προσ­διο­ρι­σμός του τόπου τέ­λε­σης των πρά­ξε­ων. Μάρ­τυ­ρες πε­ριέ­γρα­ψαν νυ­χτε­ρι­νή δρα­στη­ριό­τη­τα σε απο­μο­νω­μέ­νο ση­μείο πίσω από κτή­ριο με στέ­γα­στρο και μαν­δρό­τοι­χο, ση­μείο που δεν κα­λυ­πτό­ταν από προ­σω­πι­κό ασφα­λεί­ας. Το στοι­χείο αυτό, σε συν­δυα­σμό με τις ώρες κατά τις οποί­ες φέ­ρε­ται να εκτυ­λίσ­σο­νταν τα επει­σό­δια και με την ευα­λω­τό­τη­τα των φε­ρό­με­νων ως θυ­μά­των, έδωσε απά­ντη­ση στο κρί­σι­μο ερώ­τη­μα πώς ήταν δυ­να­τόν να δια­φεύ­γουν της προ­σο­χής τέ­τοιες συ­μπε­ρι­φο­ρές σε μια δομή πε­ριο­ρι­σμέ­νης έκτα­σης.

Το ίδιο ακρι­βώς επι­χεί­ρη­μα επι­χεί­ρη­σε να αξιο­ποι­ή­σει προς όφε­λός του και ο κα­τη­γο­ρού­με­νος, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι το μικρό μέ­γε­θος της δομής κα­θι­στού­σε αδύ­να­τη οποια­δή­πο­τε τέ­τοια πράξη, καθώς θα γι­νό­ταν άμεσα αντι­λη­πτός. Το δι­κα­στή­ριο δεν απο­δέ­χθη­κε τον συλ­λο­γι­σμό, εκτι­μώ­ντας ότι η συ­γκε­κρι­μέ­νη χω­ρι­κή απο­μό­νω­ση πα­ρεί­χε ακρι­βώς εκεί­νη τη δυ­να­τό­τη­τα συ­γκά­λυ­ψης που ο κα­τη­γο­ρού­με­νος δια­τει­νό­ταν ότι απου­σί­α­ζε.

Ο ισχυ­ρι­σμός περί σκο­πι­μό­τη­τας και η κρίση του δι­κα­στη­ρί­ου

Η υπε­ρά­σπι­ση, πέρα από την πλήρη άρ­νη­ση των πρά­ξε­ων, επέ­μει­νε στο επι­χεί­ρη­μα ότι οι κα­ταγ­γε­λί­ες υπα­γο­ρεύ­θη­καν από επι­διώ­ξεις που σχε­τί­ζο­νταν με τη με­τε­γκα­τά­στα­ση των οι­κο­γε­νειών που διέ­με­ναν στη δομή. Το δι­κα­στή­ριο δεν έκρι­νε πει­στι­κό τον ισχυ­ρι­σμό, στη­ρί­ζο­ντας την κρίση του σε δύο βα­σι­κά στοι­χεία. Πρώ­τον, στο γε­γο­νός ότι η αρ­χι­κή ανα­φο­ρά προς τις αρχές δεν έγινε από μέλος της οι­κο­γέ­νειας που φε­ρό­ταν να επι­διώ­κει όφε­λος, αλλά από άλλη δια­μέ­νου­σα χωρίς προ­φα­νή εξάρ­τη­ση από την εξέ­λι­ξη της δια­δι­κα­σί­ας με­τε­γκα­τά­στα­σης. Δεύ­τε­ρον, στη σύμ­πτω­ση των μαρ­τυ­ρι­κών κα­τα­θέ­σε­ων με τα ια­τρο­δι­κα­στι­κά πο­ρί­σμα­τα και με τις πε­ρι­γρα­φές για τον χώρο και τον χρόνο των πε­ρι­στα­τι­κών, μια σύ­γκλι­ση που δεν άφηνε στο δι­κα­στή­ριο ου­σια­στι­κά ερεί­σμα­τα αμ­φι­βο­λί­ας.

Το απο­τύ­πω­μα της υπό­θε­σης στις δομές φι­λο­ξε­νί­ας

Πέρα από την αμι­γώς ποι­νι­κή της διά­στα­ση, η υπό­θε­ση ανέ­δει­ξε την ανά­γκη αυ­στη­ρό­τε­ρων πρω­το­κόλ­λων προ­στα­σί­ας στις δομές φι­λο­ξε­νί­ας. Η απου­σία επι­τή­ρη­σης σε συ­γκε­κρι­μέ­να ση­μεία, οι νυ­χτε­ρι­νές βάρ­διες με πε­ριο­ρι­σμέ­νο προ­σω­πι­κό και η ελ­λι­πής κα­τα­γρα­φή κι­νή­σε­ων σε χώ­ρους εκτός κε­ντρι­κής επο­πτεί­ας συν­θέ­τουν συν­θή­κες που ευ­νο­ούν την αο­ρα­τό­τη­τα συ­μπε­ρι­φο­ρών υψη­λού κιν­δύ­νου, ιδίως όταν πρό­κει­ται για ανη­λί­κους με ανα­πη­ρί­ες ή δια­τα­ρα­χές επι­κοι­νω­νί­ας που δυ­σκο­λεύ­ο­νται να πε­ρι­γρά­ψουν όσα βιώ­νουν. Η εκ­δί­κα­ση της υπό­θε­σης σε δεύ­τε­ρο βαθμό, τον Οκτώ­βριο του 2026, ανα­μέ­νε­ται να απο­τε­λέ­σει την τε­λι­κή δι­κα­στι­κή ανα­μέ­τρη­ση για μια υπό­θε­ση που ση­μά­δε­ψε τη δομή και απα­σχό­λη­σε έντο­να την το­πι­κή κοι­νω­νία.

Ως συ­νή­γο­ρος υπε­ρά­σπι­σης του κα­τη­γο­ρού­με­νου πα­ρί­στα­ται ο κ. Πα­να­γιώ­της Αβρί­θης.