Στο τραπέζι η μεταφορά της πυροβολαρχίας Καρπάθου στη Σούδα μετά τις ιρανικές απειλές

• Το υπουργείο Εθνικής Άμυνας εξετάζει τη μετακίνηση της συστοιχίας που από τον περασμένο Μάρτιο έχει αναπτυχθεί στην Κάρπαθο, καθώς οι πληροφορίες για πιθανά ιρανικά πλήγματα σε αμερικανικές εγκαταστάσεις στην Ευρώπη φέρνουν τη στρατιωτική βάση της Κρήτης στην πρώτη γραμμή του αμυντικού σχεδιασμού

Η κλιμάκωση στο πολεμικό μέτωπο της Μέσης Ανατολής θέτει το ελληνικό Πεντάγωνο σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής και ανοίγει εκ νέου τον φάκελο της διάταξης των αντιαεροπορικών συστημάτων της χώρας.
Τη μεταφορά στη Σούδα της πυροβολαρχίας Patriot, η οποία από τον περασμένο Μάρτιο βρίσκεται αναπτυγμένη στην Κάρπαθο, εξετάζει το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές. Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα μετά το δημοσίευμα των Financial Times, σύμφωνα με το οποίο το Ιράν ενδέχεται να εξετάζει επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στόχων στην Ευρώπη, εφόσον υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Το σκεπτικό της ενδεχόμενης μετακίνησης
Σύμφωνα με πληροφορίες, η μεταφορά της πυροβολαρχίας από την Κάρπαθο στην Κρήτη δεν αποτελεί ειλημμένη απόφαση, αλλά εξετάζεται στο πλαίσιο της διαρκούς αξιολόγησης της απειλής. Εφόσον κριθεί ότι η Σούδα βρίσκεται αντιμέτωπη με σημαντικό κίνδυνο, η συστοιχία ενδέχεται να μετακινηθεί εκεί, προκειμένου να ενισχυθεί η αντιαεροπορική άμυνα και να εξασφαλιστεί πληρέστερη κάλυψη των εγκαταστάσεων της στρατιωτικής βάσης.
Το ελληνικό Πεντάγωνο καλείται ουσιαστικά να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο διαφορετικές ανάγκες, τη διατήρηση ισχυρής αντιαεροπορικής κάλυψης στην ανατολική Ελλάδα και τη θωράκιση της Σούδας, η οποία συγκαταλέγεται στις σημαντικότερες στρατηγικές εγκαταστάσεις της Ανατολικής Μεσογείου. Η βάση αποτελεί υποδομή κρίσιμης σημασίας λόγω της παρουσίας αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων και της γεωπολιτικής της θέσης, με τον ρόλο της στις επιχειρήσεις και στη στρατηγική προβολή ισχύος στην περιοχή να την καθιστά πιθανό στόχο σε ένα σενάριο ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης. Στη βάση έχουν ήδη ληφθεί αυξημένα μέτρα ασφαλείας.
Οι αποκαλύψεις των Financial Times για τα ιρανικά σχέδια
Το δημοσίευμα που πυροδότησε τον νέο κύκλο ανησυχίας θέλει το Ιράν να έχει εξετάσει το ενδεχόμενο επίθεσης σε αμερικανικούς στρατιωτικούς στόχους στην Ευρώπη, σε περίπτωση που ο Donald Trump κλιμακώσει τον πόλεμο. Δύο πρόσωπα από το εσωτερικό του ιρανικού καθεστώτος δήλωσαν στους Financial Times ότι οι ιρανικές δυνάμεις έχουν μελετήσει πλήγματα σε αμερικανικές εγκαταστάσεις σε χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης, όπως η Βουλγαρία, η οποία τον περασμένο μήνα ενέκρινε τη χρήση της αεροπορικής βάσης Bezmer από αμερικανικά αεροσκάφη ανεφοδιασμού.
Στο κάδρο των πιθανών αντιποίνων φέρεται να περιλαμβάνεται και η Κύπρος, όπου βρετανική αεροπορική βάση επλήγη από μη επανδρωμένο αεροσκάφος τον Μάρτιο. Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι οι ιρανικές δυνάμεις έχουν εξετάσει ξεχωριστά και το ενδεχόμενο επίθεσης σε υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών στα Στενά του Hormuz, σε περίπτωση κλιμάκωσης.
Το κλίμα επιβαρύνουν και οι δηλώσεις του αρχηγού του επιτελείου των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων Ali Abdollahi, ο οποίος προειδοποίησε τα κράτη του Κόλπου να μην παρέχουν βοήθεια στον αμερικανικό στρατό, τονίζοντας ότι τίποτα δεν διαφεύγει της προσοχής της Τεχεράνης. Σε δήλωση που μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο Fars, ο Abdollahi υποστήριξε ότι η παρουσία τόσο μεγάλου αριθμού στρατιωτικών αεροσκαφών, ιδίως αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού, σε βάσεις της περιοχής δύσκολα θα μπορούσε να συμβαίνει χωρίς τη γνώση των χωρών που τις φιλοξενούν, ενώ ξεκαθάρισε ότι οποιαδήποτε διευκόλυνση προς τον αμερικανικό στρατό ισοδυναμεί με συμμετοχή στο πλευρό του.

Η παράμετρος της Βουλγαρίας και οι δυνάμεις στην Κύπρο
Παράλληλα με το ζήτημα της Σούδας, στον σχεδιασμό επανέρχεται και το ενδεχόμενο αιτήματος από τη Σόφια. Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, δεν έχει ληφθεί απόφαση για την αποστολή ελληνικών Patriot στη Βουλγαρία. Εφόσον, ωστόσο, η βουλγαρική πλευρά υποβάλει επίσημο αίτημα για συνδρομή στην κάλυψη του εναέριου χώρου της με ελληνικές συστοιχίες, το ζήτημα θα εξεταστεί από το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας. Η Αθήνα, συνεπώς, δεν αποκλείει το ενδεχόμενο, χωρίς όμως να υφίσταται μέχρι στιγμής ειλημμένη απόφαση.
Την ίδια ώρα, στην Κύπρο παραμένουν οι ελληνικές δυνάμεις που έχουν αναπτυχθεί στο πλαίσιο του υφιστάμενου σχεδιασμού. Πρόκειται για 4 μαχητικά F-16 και τη φρεγάτα «Νικηφόρος Φωκάς», με την ελληνική πλευρά να παρακολουθεί στενά την εξέλιξη της κατάστασης στην ευρύτερη περιοχή. Η παρουσία αυτή εντάσσεται στο συνολικότερο πλέγμα μέτρων που λαμβάνει η Αθήνα υπό το βάρος της γεωπολιτικής αστάθειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το παρασκήνιο από τον Μάρτιο και οι τουρκικές αντιδράσεις
Η ιστορία της συγκεκριμένης πυροβολαρχίας ξεκινά στις αρχές Μαρτίου 2026, όταν η κυβέρνηση αποφάσισε την ανάπτυξή της στην Κάρπαθο. Η μεταφορά του αμερικανικής κατασκευής αντιαεροπορικού συστήματος είχε κριθεί τότε απαραίτητη μετά τις απειλές των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν και της Χεζμπολάχ για πλήγματα σε αμερικανικούς στόχους, με την Ελλάδα και την Ολλανδία να είναι οι μόνες ευρωπαϊκές χώρες για τις οποίες οι ΗΠΑ έχουν αποδεσμεύσει συστήματα Patriot. Παράλληλα, δεύτερη πυροβολαρχία διατηρήθηκε στην Κρήτη για την προστασία κρίσιμων περιοχών και βάσεων.
Η κίνηση εκείνη είχε προκαλέσει έντονη αντίδραση της Άγκυρας, η οποία επανέφερε το πάγιο αφήγημά της περί αποστρατιωτικοποιημένου καθεστώτος των νησιών. Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών είχε χαρακτηρίσει τις ελληνικές ενέργειες αντίθετες προς το καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης, επικαλούμενο τη Συνθήκη της Λωζάνης του 1923 και τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947 για το Ανατολικό Αιγαίο και τα Δωδεκάνησα. Η απάντηση της Αθήνας υπήρξε άμεση και κατηγορηματική. Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε τις σχετικές αιτιάσεις ανυπόστατες, υπογραμμίζοντας ότι μονομερείς ισχυρισμοί περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου έχουν απορριφθεί επανειλημμένως στο σύνολό τους. Αξίζει να σημειωθεί ότι και η νέα εξέλιξη καλύφθηκε ήδη από τουρκικά μέσα ενημέρωσης, γεγονός που δείχνει ότι η Άγκυρα παρακολουθεί στενά κάθε μεταβολή στη διάταξη των ελληνικών αντιαεροπορικών μέσων στο Αιγαίο.
Οι επόμενες κινήσεις
Στο ενδιάμεσο διάστημα, το σύστημα είχε γνωρίσει και μια πρώτη μετακίνηση. Τον Μάιο, όταν επικρατούσε η εκτίμηση ότι το μέτωπο οδηγούνταν προς αποκλιμάκωση, η πυροβολαρχία είχε επιστρέψει στην αρχική της θέση. Η σημερινή επανεξέταση του ζητήματος καταδεικνύει ότι ο κύκλος της αβεβαιότητας δεν έχει κλείσει. Το βασικό ζητούμενο για την Αθήνα είναι πλέον η προστασία των κρίσιμων στρατιωτικών υποδομών της χώρας, με τη μετακίνηση της πυροβολαρχίας Patriot από την Κάρπαθο στη Σούδα να αποτελεί ένα από τα σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι, εφόσον η απειλή για την Κρήτη κριθεί ότι έχει αυξηθεί σημαντικά. Η τελική απόφαση αναμένεται να ληφθεί με βάση την εξέλιξη των επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή και τη διαρκή αξιολόγηση των δεδομένων ασφαλείας, χωρίς να αποκλείεται καμία αναδιάταξη εφόσον οι συνθήκες το επιβάλουν.