Τουρισμός στη Ρόδο: Γεμάτο το νησί, αλλά «φρενάρει» η κατανάλωση

Ισχυρή παραμένει η τουριστική κίνηση στη Ρόδο, με την σεζόν να βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, ωστόσο πίσω από την εικόνα ενός γεμάτου νησιού καταγράφονται σημάδια συγκράτησης, τόσο στην κατανάλωση όσο και στην ζήτηση για οργανωμένες εκδρομές. Οι επαγγελματίες του τουρισμού διαπιστώνουν ότι οι επισκέπτες συνεχίζουν να έρχονται μαζικά, αλλά είναι πιο προσεκτικοί στις δαπάνες τους, γεγονός που αποτυπώνεται ιδιαίτερα στον κλάδο των ξεναγών. Ο πρόεδρος του Σωματείου Διπλωματούχων Ξεναγών Δωδεκανήσου, κ. Δημήτρης Σαλαχούρης, περιγράφει μια τουριστική σεζόν με δύο διαφορετικές όψεις: από τη μία οι αφίξεις και η εικόνα στο κέντρο, στην Μεσαιωνική Πόλη και στις τουριστικές περιοχές παραμένουν ιδιαίτερα δυναμικές και από την άλλη η κατανάλωση και η συμμετοχή σε δραστηριότητες, παρουσιάζουν πιο συγκρατημένη εικόνα.

«Η αλήθεια είναι ότι η Ρόδος παραμένει ένας πολύ ελκυστικός και πολύ δημοφιλής προορισμός. Η Ρόδος δεν έχει πάψει να είναι πολύ ψηλά στις προτιμήσεις των επισκεπτών μας σε σχέση με άλλους τουριστικούς προορισμούς, στην χώρα μας», σημειώνει χαρακτηριστικά. Όπως εξηγεί, η κίνηση βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα και η εικόνα του νησιού παραπέμπει σε μια ακόμη δυνατή τουριστική περίοδο. «Οι αφίξεις μαρτυρούν ότι η κίνηση βρίσκεται σε πολύ υψηλά επίπεδα αυτή την εποχή. Μην ξεχνάτε ότι βρισκόμαστε στο pic της σεζόν, μέσα στον Δεκαπενταύγουστο», αναφέρει ο κ. Σαλαχούρης, επισημαίνοντας ότι η μεγάλη τουριστική ροή αναμένεται να συνεχιστεί.

Η εικόνα των αφίξεων παραμένει θετική

Θετικό παραμένει το γεγονός ότι παρά τις διεθνείς αναταράξεις και τις επιμέρους διακυμάνσεις στις αγορές, ο τουρισμός στη Ρόδο φαίνεται να διατηρεί τη δυναμική του. Ο πρόεδρος των ξεναγών εκτιμά ότι το νησί κινείται περίπου στα επίπεδα που έχουν διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια.

«Κάθε χρόνο είμαστε περίπου στα ίδια επίπεδα. Επομένως, και φέτος  πάμε καλά -αφού με τα δεδομένα των προηγούμενων ετών, είχαμε ρεκόρ και μεγάλη κίνηση», αναφέρει, υπογραμμίζοντας ότι η σταθερότητα των αφίξεων αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θετικά στοιχεία, και της φετινής περιόδου.

Ωστόσο, η αυξημένη παρουσία τουριστών δεν σημαίνει αυτομάτως και ανάλογη αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας. Το ζήτημα που απασχολεί ολοένα και περισσότερο τους επαγγελματίες είναι το οικονομικό αποτύπωμα που αφήνει ο κάθε επισκέπτης στον προορισμό. Παράλληλα, αναγνωρίζει ότι η κατανάλωση παραμένει χαμηλότερη σε σχέση με πέρυσι. «Μέχρι τώρα είχαμε μια μικρή πτώση σε σχέση με πέρσι», εξηγεί.

Οι ξεναγοί βλέπουν μειωμένη ζήτηση για εκδρομές

Η διαφοροποίηση στη συμπεριφορά των τουριστών γίνεται ακόμη πιο εμφανής στον κλάδο των ξεναγών. Όπως αναφέρει ο πρόεδρος του Σωματείου, η ζήτηση για οργανωμένες εκδρομές είναι μειωμένη, γεγονός που επηρεάζει άμεσα την απασχόληση των επαγγελματιών.

«Στον δικό μας κλάδο, δεν έχουμε τόση ζήτηση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλά από τα μέλη του σωματείου μας, δεν έχουν δουλειά και παραμένουν άνεργοι», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Ο ίδιος αποφεύγει, ωστόσο, να αποδώσει αποκλειστικά στην οικονομική κατάσταση των επισκεπτών τη συγκεκριμένη εικόνα, καθώς, όπως επισημαίνει, υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν τη ζήτηση.

«Δεν μπορώ να εστιάσω μονάχα, στην οικονομική δύναμη των επισκεπτών μας», σημειώνει, ενώ μεταφέρει και την εικόνα που λαμβάνει από άλλους επαγγελματίες του τουρισμού: «Μην ξεχνάτε ότι πάρα πολύς κόσμος παραμένει μέσα στα ξενοδοχεία λόγω του ‘All Inclusive’ και δεν βγαίνει συχνά στην αγορά».

Ακριβότερες εκδρομές, συγκρατημένοι οι επισκέπτες

Σύμφωνα με τον κ. Σαλαχούρη, η μειωμένη κίνηση στις εκδρομές συνδέεται, τόσο με τη γενικότερη οικονομική κατάσταση στην Ευρώπη όσο και με την αύξηση του κόστους επίσκεψης στους αρχαιολογικούς χώρους. «Η κίνηση στις εκδρομές, παρουσιάζει μείωση. Σε αυτό συντελούν πολλά, όπως η αύξηση των εισιτηρίων στους αρχαιολογικούς χώρους και γενικότερα η οικονομική κατάσταση ανά την Ευρώπη, καθότι οι επισκέπτες μας, είναι κυρίως ευρωπαίοι», επισημαίνει.

Ο ίδιος θεωρεί ότι η διεθνής αβεβαιότητα δεν πρόκειται να εξαφανιστεί άμεσα από την τουριστική αγορά: «Όλος ο κόσμος, όλη η Ευρώπη έχει πρόβλημα εξαιτίας της κατάστασης στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία. Όλα αυτά, επηρεάζουν την παγκόσμια οικονομία και βεβαίως, το βαλάντιο των τουριστών μας. Δεν ξέρω αν αυτή η κατάσταση τελειώσει σύντομα. Σε κάθε περίπτωση, η δυναμικότητα των τουριστών για κατανάλωση, θα αργήσει να ανακάμψει». Και καταλήγει με μια διαπίστωση που αποτυπώνει τη σημερινή εικόνα του τουρισμού: «Το θετικό είναι ότι ο κόσμος ταξιδεύει παρά τις δυσκολίες».

Νέο ενδιαφέρον για το επάγγελμα του ξεναγού

Την ίδια ώρα, ενδιαφέρον εξακολουθεί να υπάρχει για τις Σχολές Ξεναγών, με τη Ρόδο να αποτελεί έναν από τους προορισμούς στους οποίους λειτουργεί σχετικό πρόγραμμα εκπαίδευσης. «Η σχολή ξεναγών λειτουργεί κάθε χρόνο. Κάθε χρόνο ξεκινάει κατά τον Οκτώβρη και οι προκηρύξεις γίνονται τώρα, μέσα στο καλοκαίρι», εξηγεί ο κ. Σαλαχούρης. Όπως αναφέρει, πρόκειται για σχολές πανελλαδικού χαρακτήρα, στις οποίες συμμετέχουν ενδιαφερόμενοι από ολόκληρη τη χώρα.

«Υπάρχει ενδιαφέρον. Κι επειδή οι σχολές είναι πανελλήνιου επίπεδου, έρχονται παιδιά από όλη την Ελλάδα να σπουδάσουν εδώ. Κάποιοι από αυτούς θα μείνουν στη Ρόδο και θα εργαστούν εδώ. Κάποιοι θα μεταβούν σε άλλες περιοχές», σημειώνει.

Προβληματισμός για τις παράνομες ξεναγήσεις, χωρίς ελέγχους

Ιδιαίτερα έντονος είναι, πάντως, ο προβληματισμός του κλάδου για το ζήτημα των παράνομων ξεναγήσεων. Ο κ. Σαλαχούρης χαρακτηρίζει το φαινόμενο διαχρονικό και υποστηρίζει ότι παρά τις συνεχείς παρεμβάσεις του Σωματείου, δεν έχει δοθεί οριστική λύση.

«Δυστυχώς αυτό δεν έχει εκλείψει. Αυτό είναι ένα φαινόμενο διαχρονικό. Έχουμε γίνει πλέον γραφικοί να το ζητάμε, να ζητάμε λύση από το Υπουργείο Τουρισμού. Δεν υπάρχει πολιτική βούληση για λύση του προβλήματος», αναφέρει με έμφαση. Το ζήτημα, σύμφωνα με τον ίδιο, επηρεάζει όχι μόνο τους σημερινούς επαγγελματίες αλλά και το μέλλον του ίδιου του επαγγέλματος. «Ακούω από πολλά παιδιά, νέα παιδιά, που σχεδιάζουν, σκέφτονται να μπουν στη σχολή και αναρωτιούνται αν αξίζει τον κόπο γενικά και αν υπάρχει μέλλον στο επάγγελμα», σημειώνει.

Η κατάσταση, όπως την περιγράφει, είναι ιδιαίτερα δύσκολη λόγω της έκτασης του φαινομένου. «Οι παράνομες δραστηριότητες, παραμένουν και συνεχίζουν, χωρίς έλεγχο. Όσο και αν προσπαθεί η αστυνομία να βοηθήσει, είναι πάρα πολύ δύσκολο. Δηλαδή, σταματάμε έναν, εμφανίζονται άλλοι πέντε». Ο ίδιος καταγγέλλει ότι παράνομες δραστηριότητες εμφανίζονται σε διάφορα σημεία του νησιού και με διαφορετικές μορφές. «Το έχουμε διαπιστώσει σε όλο το νησί: παράνομες ξεναγήσεις με Ι.Χ., με βανάκια κ.λπ. και με διάφορους τρόπους ψάχνουν να οργανώσουν ξεναγήσεις κι εκδρομές, χωρίς να περιλαμβάνουν αρχαιολογικούς χώρους», αναφέρει, επισημαίνοντας ότι σε αρκετές περιπτώσεις επιχειρείται αξιοποίηση διαφορετικών ερμηνειών της νομοθεσίας.

Ζητούν στοχευμένους ελέγχους

Ο πρόεδρος του Σωματείου υποστηρίζει ότι οι έλεγχοι θα πρέπει να πραγματοποιούνται στα σημεία όπου έχει καταγγελθεί ότι δραστηριοποιούνται παράνομα ξεναγοί και όχι μόνο στα πλέον εμφανή τουριστικά σημεία. «Εδώ έχουμε πει επανειλημμένως ότι στην Μεσαιωνική Πόλη, στα μέρη όπου δραστηριοποιούνται ξεναγοί, δεν θα φανεί ποτέ κανείς παράνομος, διότι εμείς τους βλέπουμε και τους σταματάμε όπως μπορούμε. Εμείς θέλουμε να πάνε σε μέρη που τους έχουμε υποδείξει, όπου κυκλοφορούν οι παράνομοι και να γίνουν οι απαιτούμενες διαδικασίες εκ του νόμου». Για τον ίδιο, η ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος προϋποθέτει συστηματικούς ελέγχους και εφαρμογή της τουριστικής νομοθεσίας.

«Εφόσον δεν υπάρχει επιβολή του νόμου, έλεγχος επιβολής της τουριστικής νομοθεσίας, είναι ανεξέλεγκτη η κατάσταση. Εξακολουθεί να είναι ανεξέλεγκτη», τονίζει. Η φετινή τουριστική περίοδος, επομένως, παρουσιάζει ένα σύνθετο σκηνικό. Η Ρόδος εξακολουθεί να γεμίζει επισκέπτες και να διατηρεί τη θέση της ως ένας από τους σημαντικότερους ελληνικούς προορισμούς. Πίσω όμως από τις υψηλές αφίξεις, οι επαγγελματίες βλέπουν έναν τουρίστα περισσότερο επιφυλακτικό στις δαπάνες, λιγότερο πρόθυμο να συμμετάσχει σε οργανωμένες δραστηριότητες και περισσότερο επηρεασμένο από τη διεθνή οικονομική και γεωπολιτική συγκυρία.

Για τους ξεναγούς, το στοίχημα δεν περιορίζεται πλέον μόνο στην πορεία μιας τουριστικής σεζόν. Αφορά την προστασία του επαγγέλματος, την αντιμετώπιση της παράνομης δραστηριότητας και, κυρίως, τη διασφάλιση ότι η τουριστική ανάπτυξη της Ρόδου θα μεταφράζεται σε πραγματικό οικονομικό όφελος για την τοπική κοινωνία και τους επαγγελματίες που στηρίζουν καθημερινά την τουριστική εμπειρία.