Το νέο Ειδικό Χωροταξικό για τον Τουρισμό ξανασχεδιάζει τον επενδυτικό χάρτη της Ρόδου

Η υπογραφή της Κοινής Υπουργικής Απόφασης για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας και την Υπουργό Τουρισμού, με τη συνυπογραφή της αρμόδιας Υφυπουργού Περιβάλλοντος, σηματοδοτεί το τέλος μιας μακράς περιόδου κανονιστικής ασάφειας. Για πρώτη φορά η χώρα αποκτά ένα ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο που καθορίζει πού, με ποιους όρους και σε ποια κλίμακα μπορεί να αναπτύσσεται η τουριστική δραστηριότητα, με κριτήριο την ένταση του τουριστικού φαινομένου σε κάθε Δημοτική Ενότητα, δηλαδή τη σχέση των τουριστικών κλινών με την έκταση και τον μόνιμο πληθυσμό της.

Για τη Ρόδο, έναν από τους πλέον ώριμους και διεθνώς αναγνωρίσιμους προορισμούς της Μεσογείου, οι συνέπειες είναι άμεσες, πολυεπίπεδες και σε ορισμένα σημεία μοναδικές πανελλαδικά. Το νησί κατανέμεται σε 4 διαφορετικές κατηγορίες έντασης, από την αυστηρότερη ζώνη ελεγχόμενης ανάπτυξης μέχρι τις περιοχές ενίσχυσης ειδικής ανάπτυξης της ενδοχώρας, συγκεντρώνει τις περισσότερες Δημοτικές Ενότητες στην κατηγορία Α από οποιοδήποτε άλλο νησί και ταυτόχρονα επωφελείται από 2 καίριες ρυθμίσεις, το κλιμακωτό σύστημα δυναμικότητας που αντικατέστησε τον απόλυτο κόφτη των 100 κλινών και τη ρητή εξαίρεσή του από το καθεστώς ήπιας ανάπτυξης που επιβάλλεται στους οργανωμένους υποδοχείς όλων των υπόλοιπων μεγάλων νησιών, πλην της Κέρκυρας.

Αφάντου, Ιαλυσός και Καλλιθέα στη ζώνη Α

Από τις 18 Δημοτικές Ενότητες που εντάσσονται πανελλαδικά στην κατηγορία Α, δηλαδή στις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης, οι 3 βρίσκονται στη Ρόδο. Πρόκειται για τις Δημοτικές Ενότητες Αφάντου, Ιαλυσού και Καλλιθέας, περιοχές που συγκεντρώνουν εξαιρετικά υψηλή πυκνότητα τουριστικών κλινών σε σχέση με την έκταση και τον μόνιμο πληθυσμό τους. Το στοιχείο αυτό έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς κανένα άλλο νησί της χώρας δεν εμφανίζει 3 περιοχές στην αυστηρότερη κατηγορία. Η Σαντορίνη και η Ζάκυνθος εμφανίζουν από 2 και 3 αντίστοιχα σε επίπεδο νομού, όμως η συγκέντρωση 3 συνεχόμενων ζωνών ελεγχόμενης ανάπτυξης στο βορειοανατολικό τόξο ενός και μόνο νησιού αποτυπώνει με τον πιο εύγλωττο τρόπο το μέγεθος της τουριστικής πίεσης που έχει σωρευτεί στη Ρόδο τις τελευταίες δεκαετίες.

Η κατάταξη στη ζώνη Α δεν αποτελεί, σύμφωνα με το ίδιο το κείμενο της απόφασης, αξιολόγηση των αναπτυξιακών δυνατοτήτων κάθε περιοχής, αλλά αποτύπωση της υφιστάμενης πίεσης στην οργάνωση του χώρου, στο τοπίο και στο περιβάλλον. Στην πράξη ωστόσο συνεπάγεται το αυστηρότερο καθεστώς της χώρας. Μέχρι τον καθορισμό χρήσεων γης μέσω πολεοδομικού σχεδιασμού πρώτου επιπέδου, η ελάχιστη αρτιότητα για την ανέγερση νέων ξενοδοχείων σε εκτός σχεδίου περιοχές αυξάνεται στα 16 στρέμματα, διπλάσια από το όριο των αναπτυσσόμενων περιοχών. Νέα καταλύματα επιτρέπονται αποκλειστικά σε κατηγορίες 3, 4 ή 5 αστέρων, ρύθμιση που ισχύει και για τις επεκτάσεις υφιστάμενων μονάδων. Εντός των περιοχών του δικτύου Natura 2000, η ανάπτυξη νέων τουριστικών υποδομών επιτρέπεται μόνο μετά την έγκριση σχεδίων διαχείρισης, ενώ περιορίζεται η εγκατάσταση νέων δραστηριοτήτων υψηλής περιβαλλοντικής όχλησης που δεν είναι συμβατές με τον τουρισμό. Παράλληλα, οι 3 αυτές Δημοτικές Ενότητες τίθενται σε πολύ υψηλή προτεραιότητα για την κάλυψή τους με Τοπικά ή Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, για την εκπόνηση Σχεδίων Διαχείρισης Τουριστικών Προορισμών και Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας, καθώς και για τη δυνατότητα χαρακτηρισμού τμημάτων τους ως Περιοχών Ενεργητικής Παρέμβασης και Ανάπλασης. Το πλαίσιο στρέφει σαφώς το κέντρο βάρους από την νέα δόμηση προς τον εκσυγχρονισμό, με δέσμη κινήτρων για την αναβάθμιση υφιστάμενων καταλυμάτων σε 4 και 5 αστέρων, για την περιβαλλοντική τους πιστοποίηση με βάση το νέο σύστημα κατάταξης, για τη μετατροπή διατηρητέων κτηρίων σε τουριστικές μονάδες, για την ανάπτυξη οργανωμένων κατασκηνώσεων πολυτελούς διαβίωσης χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος και για τη μετατροπή υφιστάμενων ξενοδοχείων σε οργανωμένες μορφές ανάπτυξης τουρισμού.

Από τον κόφτη των 100 κλινών στο κλιμακωτό όριο των 350

Η κρισιμότερη αλλαγή για τις ροδίτικες περιοχές της ζώνης Α αφορά στη δυναμικότητα των νέων μονάδων και αποτελεί την πλέον ουσιώδη τροποποίηση που επήλθε στο σύνολο του πλαισίου μετά τη δημόσια διαβούλευση. Το σχέδιο που είχε τεθεί σε διαβούλευση προέβλεπε απόλυτο ανώτατο όριο 100 κλινών για τα νέα καταλύματα στα νησιά της κατηγορίας Α, ανεξαρτήτως του μεγέθους του γηπέδου. Η ρύθμιση είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις των φορέων της τουριστικής αγοράς, καθώς δημιουργούσε έναν οριζόντιο περιορισμό που δεν ελάμβανε υπόψη ούτε τα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά κάθε επένδυσης ούτε τις πραγματικές δυνατότητες κάθε περιοχής. Για προορισμούς όπως η Ιαλυσός, η Καλλιθέα και τ’ Αφάντου, όπου το επενδυτικό ενδιαφέρον στρέφεται διαχρονικά σε ολοκληρωμένες μονάδες υψηλών προδιαγραφών με εκτεταμένες εγκαταστάσεις, το όριο των 100 κλινών καθιστούσε πρακτικά αδύνατη τη δημιουργία οικονομικά βιώσιμων νέων ξενοδοχείων. Στο τελικό κείμενο η ρύθμιση αναδιατυπώθηκε ουσιωδώς. Επιτρέπονται πλέον τουριστικά καταλύματα έως 100 κλινών για τα πρώτα 16 στρέμματα του γηπέδου, ενώ για το τμήμα του γηπέδου πάνω από τα 16 στρέμματα εφαρμόζεται αναλογία 6 κλινών ανά στρέμμα, με ανώτατο όριο τον μέγιστο αριθμό κλινών της κατηγορίας Β, δηλαδή τις 350 κλίνες.

Η πρακτική μετάφραση της νέας σχέσης έχει ως εξής. Για μονάδα 100 κλινών απαιτούνται τουλάχιστον 16 στρέμματα, για 160 κλίνες περίπου 26 στρέμματα, για 220 κλίνες 36 στρέμματα, για 280 κλίνες 46 στρέμματα, ενώ το ανώτατο όριο των 350 κλινών προϋποθέτει γήπεδο της τάξης των 58 στρεμμάτων. Ο οριζόντιος κόφτης αντικαθίσταται έτσι από ένα κλιμακωτό σύστημα που συνδέει ευθέως το μέγεθος της μονάδας με τη διαθέσιμη έκταση. Η φιλοσοφία της ρύθμισης είναι διττή. Από τη μία δεν απελευθερώνει άνευ όρων τη δόμηση, καθώς οι μεγαλύτερες δυναμικότητες απαιτούν πολλαπλάσια γη και συνεπάγονται αραιότερη, χαμηλότερης πυκνότητας ανάπτυξη. Από την άλλη δεν αποκλείει εκ προοιμίου τις μεγάλες, σύγχρονες επενδύσεις από τις πλέον ώριμες αγορές της χώρας, στις οποίες η Ρόδος κατέχει κεντρική θέση.

Η εξαίρεση της Ρόδου στους οργανωμένους υποδοχείς

Η δεύτερη ρύθμιση με ειδική και σχεδόν αποκλειστική σημασία για το νησί εντοπίζεται στις διατάξεις για τα νησιά της Ομάδας Ι, δηλαδή τα 16 νησιά που υπερβαίνουν τα 250 τετραγωνικά χιλιόμετρα, μεταξύ των οποίων η Ρόδος, η Κως, η Κέρκυρα, η Νάξος και η Λέσβος. Για το σύνολο των νησιών αυτών, το νέο πλαίσιο ορίζει ότι οι οργανωμένοι υποδοχείς τουριστικών δραστηριοτήτων επιτρέπονται μόνο στην εκδοχή της ήπιας ανάπτυξης, δηλαδή με ανώτατο συντελεστή δόμησης ίσο με το μισό του κανονικά ισχύοντος και με υποχρεωτική λειτουργική σύνδεση με υποδομές ανάδειξης περιβαλλοντικών, αρχιτεκτονικών, ιστορικών ή πολιτιστικών στοιχείων της περιοχής. Από τον περιορισμό αυτόν εξαιρούνται ρητά μόνο 2 νησιά σε ολόκληρη τη χώρα, η Ρόδος και η Κέρκυρα. Η εξαίρεση σημαίνει ότι στη Ρόδο παραμένει πλήρως ανοικτός ο δρόμος για μεγάλης κλίμακας οργανωμένες αναπτύξεις, όπως Περιοχές Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης, Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων, σύνθετα τουριστικά καταλύματα και μικτά καταλύματα μικρής κλίμακας, με τους πλήρεις όρους δόμησης που προβλέπει η κείμενη νομοθεσία. Πρόκειται για θεσμική αναγνώριση του ρόλου του νησιού ως προορισμού διεθνούς εμβέλειας με ώριμη επενδυτική αγορά και ικανότητα υποδοχής σύνθετων αναπτύξεων, τη στιγμή που όλα τα υπόλοιπα μεγάλα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου, από τη Νάξο και την Κω μέχρι τη Λέσβο και την Κεφαλονιά, υπάγονται πλέον σε καθεστώς μειωμένης δόμησης για τις αντίστοιχες μορφές ανάπτυξης. Ο συνδυασμός της εξαίρεσης αυτής με το κλιμακωτό σύστημα κλινών διαμορφώνει για τη Ρόδο ένα διπλό επενδυτικό μονοπάτι. Οι μεμονωμένες ξενοδοχειακές μονάδες στις ζώνες Α και Β υπόκεινται στα νέα όρια αρτιότητας και δυναμικότητας, ενώ οι στρατηγικού χαρακτήρα οργανωμένες αναπτύξεις διατηρούν το ευνοϊκότερο καθεστώς που ίσχυε και πριν από το νέο πλαίσιο.

Η υπόλοιπη Ρόδος στον νέο χάρτη των 5 ζωνών

Πέραν των 3 περιοχών της ζώνης Α, ο υπόλοιπος χάρτης του νησιού αποτυπώνει με ευκρίνεια τη διαβάθμιση της τουριστικής ωρίμανσης. Στην κατηγορία Β των Αναπτυγμένων Περιοχών κατατάσσονται οι Δημοτικές Ενότητες Ρόδου, Λινδίων και Πεταλουδών, δηλαδή η πόλη με το μεσαιωνικό της κέντρο, ο εμβληματικός προορισμός της Λίνδου και η ευρύτερη ζώνη της Κοιλάδας των Πεταλουδών με τα παράλια της δυτικής ακτής. Στις περιοχές αυτές η ελάχιστη αρτιότητα για νέα ξενοδοχεία εκτός σχεδίου ορίζεται στα 12 στρέμματα, τα νέα καταλύματα περιορίζονται σε κατηγορίες 3, 4 και 5 αστέρων και το ανώτατο όριο δυναμικότητας στα νησιά διαμορφώνεται στις 350 κλίνες. Το καθεστώς είναι σαφώς ηπιότερο από τη ζώνη Α, διατηρεί όμως αυξημένες απαιτήσεις σε σχέση με το προϊσχύον πλαίσιο, στο οποίο η αρτιότητα των 4 στρεμμάτων επέτρεπε πολύ πυκνότερη ανάπτυξη.Οι Δημοτικές Ενότητες Αρχαγγέλου και Νότιας Ρόδου εντάσσονται στην κατηγορία Γ των Αναπτυσσόμενων Περιοχών, με ελάχιστη αρτιότητα 8 στρεμμάτων και χωρίς οριζόντιο περιορισμό κλινών. Η κατάταξη αυτή έχει στρατηγική σημασία για το μέλλον του νησιού, καθώς οι 2 αυτές εκτεταμένες περιοχές της ανατολικής και νότιας ακτής, από τον Αρχάγγελο και τα Στεγνά μέχρι τα παράλια του Γενναδίου και του Πρασονησίου, αναδεικνύονται στα φυσικά πεδία διάχυσης της επόμενης γενιάς τουριστικών επενδύσεων, με στόχο την οργανωμένη ενίσχυση της δραστηριότητας και την αποφυγή επανάληψης των φαινομένων κορεσμού του βορρά. Η Δημοτική Ενότητα Καμείρου, στη βορειοδυτική ενδοχώρα και ακτή, κατατάσσεται στην κατηγορία Δ των Περιοχών Πρώιμης Ανάπτυξης, όπου προωθείται ανάπτυξη μικρότερης και ηπιότερης κλίμακας, με έμφαση στην ανάδειξη των τοπικών φυσικών και πολιτιστικών πόρων και με δυνατότητα καταλυμάτων από 2 έως 5 αστέρων. Τέλος, η ορεινή Δημοτική Ενότητα Αταβύρου, με τον Έμπωνα, τον Άγιο Ισίδωρο και τις πλαγιές του ψηλότερου βουνού του νησιού, εντάσσεται στην κατηγορία Ε των Περιοχών Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης. Εκεί το πλαίσιο προβλέπει κίνητρα για ειδικές και εναλλακτικές μορφές τουρισμού, από τον οινοτουρισμό και τον αγροτουρισμό μέχρι τον περιπατητικό τουρισμό και την αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων οικισμών και παραδοσιακών κτισμάτων, καθώς και δυνατότητα ευνοϊκότερων όρων δόμησης μέσω των εργαλείων πολεοδομικού σχεδιασμού, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θίγονται το τοπίο και η φυσιογνωμία της περιοχής. Η εικόνα που προκύπτει είναι ένα νησί 4 ταχυτήτων με σαφή χωρική λογική. Το βόρειο και βορειοανατολικό τουριστικό τόξο υπάγεται σε καθεστώς αυξημένου ελέγχου και ποιοτικής αναβάθμισης, η ζώνη της πόλης, της Λίνδου και των Πεταλουδών διατηρεί σημαντικά περιθώρια με αυστηρότερη αρτιότητα, ο νότος και η ανατολική ακτή αντιμετωπίζονται ως χώροι οργανωμένης επέκτασης, ενώ η ορεινή ενδοχώρα προορίζεται για ήπιες, θεματικές μορφές που μπορούν να επιμηκύνουν την τουριστική περίοδο και να διαχύσουν τα οφέλη στις τοπικές κοινωνίες.

Βραχυχρόνιες μισθώσεις και ο κίνδυνος αναταξινόμησης

Ιδιαίτερη βαρύτητα για τη Ρόδο έχει η δεύτερη μεγάλη αλλαγή που επήλθε μετά τη διαβούλευση, η πρόβλεψη ότι οι κλίνες της βραχυχρόνιας μίσθωσης θα προσμετρώνται κανονικά στην εκτίμηση της τουριστικής φέρουσας ικανότητας κάθε προορισμού. Η σημερινή κατάταξη των Δημοτικών Ενοτήτων βασίστηκε αποκλειστικά στις αδειοδοτημένες κλίνες των τουριστικών καταλυμάτων, χωρίς να συνυπολογιστεί η πραγματική δυναμικότητα φιλοξενίας που έχουν προσθέσει τα ακίνητα των πλατφορμών τύπου Airbnb. Το κενό αυτό είχε δεχθεί έντονη κριτική, καθώς σε αρκετούς προορισμούς οι βραχυχρόνιες μισθώσεις αντιπροσωπεύουν πλέον πολύ σημαντικό μέρος της συνολικής πίεσης στις υποδομές, στη στέγαση των εργαζομένων και στο περιβάλλον.

Η νέα πρόβλεψη δεν μεταβάλλει άμεσα τη σημερινή κατάταξη, αποκτά όμως κρίσιμη σημασία κατά την επόμενη αξιολόγηση του πλαισίου, η οποία προβλέπεται σε βάθος πενταετίας. Στην αναθεώρηση εκείνη θα συνεκτιμηθούν οι ξενοδοχειακές κλίνες, οι κλίνες των ενοικιαζόμενων δωματίων, οι κλίνες των βραχυχρόνιων μισθώσεων, η εποχική συγκέντρωση επισκεπτών, η επάρκεια των υποδομών και η κατάσταση του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος. Για περιοχές της Ρόδου όπου η βραχυχρόνια μίσθωση έχει επεκταθεί σημαντικά, όπως η πόλη με τη μεσαιωνική της συνοικία, η Λίνδος ή ο Αρχάγγελος, το ενδεχόμενο μετακίνησης σε αυστηρότερη κατηγορία κατά την επόμενη πενταετία δεν είναι θεωρητικό. Μια τέτοια αναταξινόμηση θα συνεπαγόταν αυτομάτως υψηλότερη αρτιότητα, περιορισμούς δυναμικότητας και ενδεχομένως ειδικά μέτρα για την ίδια τη βραχυχρόνια μίσθωση. Το πλαίσιο προβλέπει άλλωστε ρητά ότι η δραστηριότητα αυτή μπορεί να υπαχθεί σε χωρικά διαφοροποιημένους όρους και περιορισμούς ανά κατηγορία περιοχής, όπως καθορισμό ζωνών απαγόρευσης ή περιορισμού, ρύθμιση της χρονικής διάρκειας ανά έτος, όρους σύνδεσης με την κύρια κατοικία και περιορισμούς στην νέα προσφορά. Στο πρόγραμμα ενεργειών περιλαμβάνεται επιπλέον νομοθετική πρωτοβουλία για την αναστολή της έκδοσης νέων Αριθμών Μητρώου Ακινήτων βραχυχρόνιας διαμονής σε νεόδμητες κατοικίες ειδικά για την κατηγορία των νησιών, ρύθμιση που καταλαμβάνει ευθέως και τη Ρόδο. Παράλληλα, δεν θα επιτρέπεται πλέον η λειτουργία διαφορετικών επιχειρήσεων ενοικιαζόμενων επιπλωμένων δωματίων και διαμερισμάτων εντός του ίδιου κτηρίου, ενώ εμπορικά καταστήματα και καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος σε κτήρια με τέτοιες επιχειρήσεις θα επιτρέπονται μόνο στο ισόγειο και με ανεξάρτητη εξωτερική πρόσβαση.

Φέρουσα ικανότητα

και υποχρεωτικές

εκθέσεις για τις νέες

μονάδες

Ως νησί της Ομάδας Ι με περιοχές στις κατηγορίες Α και Β, η Ρόδος υπάγεται πλήρως στο νέο σύστημα τεκμηρίωσης της φέρουσας ικανότητας, το οποίο αποτελεί έναν από τους κεντρικούς μηχανισμούς του πλαισίου. Ειδικές Εκθέσεις Εκτίμησης Φέρουσας Ικανότητας απαιτούνται τόσο κατά την εκπόνηση των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων όσο και για τη χωροθέτηση και αδειοδότηση μεμονωμένων τουριστικών μονάδων. Συγκεκριμένα, η υποχρέωση καταλαμβάνει καταλύματα άνω των 50 κλινών σε Δημοτικές Ενότητες με μόνιμο πληθυσμό κάτω των 3.000 κατοίκων καθώς και στις περιοχές των κατηγοριών Α, Β και Γ, και καταλύματα άνω των 150 κλινών σε περιοχές με πληθυσμό άνω των 3.000 κατοίκων σε όλες τις κατηγορίες.

Στην πράξη, το σύνολο σχεδόν των νέων επενδύσεων μεσαίας και μεγάλης κλίμακας στη Ρόδο θα περνά πλέον από τον έλεγχο αυτόν, με τη σύσταση ειδικού Φορέα Παρακολούθησης υπαγόμενου στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να προβλέπεται για την εποπτεία των Βασικών Δεικτών Βιωσιμότητας. Εφόσον τεκμηριώνεται με επιστημονικά κριτήρια ότι η λειτουργία μιας νέας μονάδας οδηγεί σε υπέρβαση των δεικτών, η μονάδα δεν θα μπορεί να αδειοδοτηθεί.

Παράκτια ζώνη,

περιβαλλοντικοί

όροι και πισίνες

με θαλασσινό νερό

Σημαντικές για το νησί είναι και οι οριζόντιες περιβαλλοντικές ρυθμίσεις. Στην παράκτια ζώνη επιβάλλεται πλήρης απαγόρευση διαμορφώσεων και κατασκευών στα πρώτα 25 μέτρα από την ακτογραμμή, με μόνες εξαιρέσεις τις διαμορφώσεις για πρόσβαση ΑΜΕΑ και ασθενοφόρου και τα έργα που προβλέπονται από τη νομοθεσία περί αιγιαλού. Για νησιά με έντονη διάβρωση ακτών, φαινόμενο που απασχολεί σειρά παραλιακών μετώπων της Ρόδου, προτείνεται η διερεύνηση έργων προστασίας, ενώ προωθούνται κατά προτεραιότητα μελέτες αντιδιαβρωτικής θωράκισης του παράκτιου μετώπου. Ειδική μνεία γίνεται στο ζήτημα των υδατικών πόρων, κρίσιμο για το σύνολο του νοτίου Αιγαίου.

Οι περιβαλλοντικοί όροι της απόφασης προβλέπουν περιορισμό των αδειών κατασκευής νέων κολυμβητικών δεξαμενών στις τουριστικές εγκαταστάσεις, ιδιαίτερα στα νησιά των Περιφερειών Βορείου και Νοτίου Αιγαίου, κατόπιν θέσπισης κριτηρίων από τον υποκείμενο σχεδιασμό, ενώ για τις υφιστάμενες πισίνες προκρίνεται για λόγους υδροοικονομίας η πλήρωση με θαλασσινό νερό.

Η ίδια σύσταση για χρήση θαλασσινού νερού επεκτείνεται σε όλες τις κολυμβητικές δεξαμενές των νομίμως λειτουργούντων καταλυμάτων, ενώ σε κάθε νέα τουριστική υποδομή, ανεξαρτήτως μεγέθους, συνιστάται η εγκατάσταση υδατοδεξαμενής συλλογής ομβρίων υδάτων. Παράλληλα προωθούνται μονάδες αφαλάτωσης σε συνδυασμό με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τριτοβάθμια επεξεργασία λυμάτων με επαναχρησιμοποίηση για άρδευση, κατευθύνσεις με προφανή εφαρμογή στις μεγάλες ξενοδοχειακές συγκεντρώσεις του νησιού.

Μεταβατικές

ρυθμίσεις

και ώριμες επενδύσεις

Κρίσιμο για την επενδυτική κοινότητα του νησιού είναι το μεταβατικό καθεστώς. Οι νέοι περιορισμοί δεν καταλαμβάνουν τις διαδικασίες αδειοδότησης που βρίσκονταν σε εξέλιξη κατά τη δημοσίευση της απόφασης, εφόσον είχε προηγουμένως εκδοθεί Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων, υπαγωγή σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις, προέγκριση Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου, προέγκριση δόμησης ή οικοδομική άδεια, ή είχε υποβληθεί πλήρης σχετικός φάκελος, καθώς και σε περιπτώσεις ένταξης στην αναπτυξιακή νομοθεσία ή σε προγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ.

Οι εγκεκριμένες στρατηγικές επενδύσεις με αποφάσεις της Διυπουργικής Επιτροπής Στρατηγικών Επενδύσεων συνεχίζουν να ισχύουν και ανανεώνονται έως τη λήξη τους. Επιπλέον, υφιστάμενα καταλύματα των οποίων τα γήπεδα δεν πληρούν τους νέους όρους αρτιότητας και δεν έχουν εξαντλήσει τον συντελεστή δόμησης διατηρούν τη δυνατότητα επέκτασης με την αρτιότητα που ίσχυε πριν από το νέο πλαίσιο, πρόβλεψη με ιδιαίτερη πρακτική αξία για τις εκατοντάδες μονάδες του βορειοανατολικού άξονα της Ρόδου που αναπτύχθηκαν σε μικρότερα γήπεδα.

Το πράσινο τέλος

που δεν επιβλήθηκε

Η τρίτη μεγάλη μεταβολή σε σχέση με το κείμενο της διαβούλευσης αφορούσε ευθέως στις ροδίτικες περιοχές των ζωνών Α και Β. Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε τη θέσπιση ειδικού τέλους υπέρ του Πράσινου Ταμείου επί των τουριστικών δραστηριοτήτων των περιοχών αυτών, συμπεριλαμβανομένου του τουρισμού διαμοιρασμού και των ενοικιαζόμενων δωματίων, με σκοπό τη χρηματοδότηση αναπλάσεων και υποδομών. Η πρόβλεψη είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις της ξενοδοχειακής αγοράς, η οποία υπογράμμιζε ότι ο κλάδος επιβαρύνεται ήδη με το Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση, το τέλος παρεπιδημούντων και σειρά άλλων επιβαρύνσεων, χωρίς σαφή ανταποδοτικότητα. Στο τελικό κείμενο η πρόβλεψη αφαιρέθηκε πλήρως.

Η εξέλιξη αυτή απαλλάσσει τις επιχειρήσεις των πλέον τουριστικών περιοχών της Ρόδου από μια νέα οριζόντια επιβάρυνση και μετατοπίζει το βάρος της πράσινης μετάβασης από τη φορολόγηση στα κίνητρα, τα χρηματοδοτικά εργαλεία και τις ανταποδοτικές επενδύσεις.