Ψηφιακό δίδυμο για τα δάση της Ρόδου και 3D εκτύπωση 42 οικισμών

Ενα φιλό­δοξο τεχνο­λο­γικό εγχεί­ρημα, που συν­δυά­ζει την πρόληψη φυσικών κατα­στρο­φών με την περι­βαλ­λο­ντική εκπαί­δευση, δρο­μο­λο­γεί ο Δήμος Ρόδου. Η Δημο­τική Επι­τροπή, κατά την 27η τακτική συνε­δρί­ασή της στις 22 Ιουνίου 2026, ενέ­κρινε ομο­φώ­νως με την υπ’ αριθμόν 519/2026 απόφασή της τον φάκελο δημό­σιας σύμ­βα­σης, τον καθο­ρι­σμό των όρων δια­κή­ρυ­ξης και τον ορισμό επι­τρο­πής δια­γω­νι­σμού για τη διε­νέρ­γεια ανοι­κτού δια­γω­νι­σμού, με αντι­κεί­μενο την εκπό­νηση της μελέτης «Φωτο­γραμ­με­τρική Απει­κό­νιση Δασικών Περιο­χών Φιλε­ρή­μου και Κυμι­σά­λας και Τρισ­διά­στατη Εκτύ­πωση Οικι­σμών Νήσου Ρόδου». Η προ­ε­κτι­μώ­μενη αμοιβή της μελέτης ανέρ­χε­ται σε 91.624,49 ευρώ με ΦΠΑ 24% και η χρη­μα­το­δό­τηση προ­έρ­χε­ται από το πρό­γραμμα Interreg VI A Ελλάδα Κύπρος 2021-2027.

Το ευρω­παϊκό πλαίσιο του έργου

Η μελέτη εντάσ­σε­ται στις υπο­χρε­ώ­σεις που έχει ανα­λά­βει ο Δήμος Ρόδου στο πλαίσιο της Πράξης «Cross Border Actions for Prevention of Disasters and Climate Change», με το ακρω­νύ­μιο «Prevent DisCC». Πρό­κει­ται για πρω­το­βου­λία που υλο­ποιεί­ται μέσω του Επι­χει­ρη­σια­κού Προ­γράμ­μα­τος Interreg VI A Greece Cyprus 2021-2027 και στο­χεύει στην ανά­πτυξη μιας ολο­κλη­ρω­μέ­νης στρα­τη­γι­κής πρό­λη­ψης και αντι­με­τώ­πι­σης των επι­πτώ­σεων της κλι­μα­τι­κής αλλαγής, με έμφαση στη δια­χεί­ριση δασικών πυρ­κα­γιών και φυσικών κατα­στρο­φών στις δια­συ­νο­ρια­κές περιο­χές Ελλάδας και Κύπρου.

Το έργο υλο­ποιεί­ται από συνερ­γα­τικό σχήμα με επι­κε­φα­λής το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνο­λο­γι­κής Ανά­πτυ­ξης (ΕΚΕΤΑ), σε συνερ­γα­σία με τον Δήμο Ρόδου, τον Δήμο Κουρίου της Κύπρου και τη μη κυβερ­νη­τική οργά­νωση Rescue 1 από την Κύπρο. Μεταξύ των επι­διώ­ξεων του προ­γράμ­μα­τος περι­λαμ­βά­νο­νται η δια­μόρ­φωση κοινής στρα­τη­γι­κής πρό­λη­ψης, η ενί­σχυση των τεχνο­λο­γι­κών μέσων της τοπικής αυτο­διοί­κη­σης, η ανά­πτυξη μοντέ­λων πρό­βλε­ψης κιν­δύ­νων με χρήση drones, δορυ­φο­ρι­κών δεδο­μέ­νων Copernicus και ρομπο­τι­κών συστη­μά­των, καθώς και η ευαι­σθη­το­ποί­ηση των τοπικών κοι­νο­τή­των απέ­να­ντι στην κλι­μα­τική αλλαγή.

Ψηφιακό δίδυμο δάσους σε Φιλέ­ρημο και Κυμι­σάλα

Το πρώτο σκέλος της μελέτης αφορά στην τρισ­διά­στατη ψηφιακή απει­κό­νιση των δασικών συστη­μά­των του λόφου της Φιλε­ρή­μου, στη Δημο­τική Ενότητα Ιαλυσού, και της ευρύ­τε­ρης περιο­χής της Κυμι­σά­λας και του όρους Ακρα­μύτη, στη Δημο­τική Ενότητα Ατα­βύ­ρου. Όπως προ­κύ­πτει από τον φάκελο της σύμ­βα­σης, η δημιουρ­γία ενός ψηφια­κού διδύμου δάσους απο­τε­λεί ισχυρό εργα­λείο για την πυρο­προ­στα­σία και τη δια­χεί­ριση πλημ­μυ­ρι­κών φαι­νο­μέ­νων.

Η απο­τύ­πωση θα γίνει με συν­δυα­σμό ενα­έ­ριων και επί­γειων μεθόδων. Προ­βλέ­πε­ται η χρήση ενα­έ­ριου LiDAR σε συν­δυα­σμό με φωτο­γραμ­με­τρία, καθώς και επί­γειας σάρωσης με συστή­ματα TLS, ώστε να επι­τευ­χθεί ακριβής κατα­γραφή της βλά­στη­σης και του ανα­γλύ­φου, ακόμη και σε δυσπρό­σι­τες ή πυκνο­κα­λυμ­μέ­νες εκτά­σεις. Το εκτι­μώ­μενο εμβαδόν της περιο­χής της Φιλε­ρή­μου ανέρ­χε­ται σε 2,61 τετρα­γω­νικά χιλιό­με­τρα, ενώ της Κυμι­σά­λας σε 10,48 τετρα­γω­νικά χιλιό­με­τρα. Το παρα­γό­μενο ψηφιακό μοντέλο θα μπορεί να αξιο­ποι­η­θεί στη δια­μόρ­φωση επι­χει­ρη­σια­κών σχεδίων πρό­λη­ψης, σε μελέτες αντι­πλημ­μυ­ρι­κής προ­στα­σίας, στην επα­λή­θευση των δεδο­μέ­νων του συστή­μα­τος Copernicus, στον εμπλου­τι­σμό του αρχείου υπη­ρε­σιών του Δήμου, όπως η Διεύ­θυνση Πολε­ο­δο­μι­κού Σχε­δια­σμού και το Αυτο­τε­λές Τμήμα Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας, αλλά και σε δράσεις περι­βαλ­λο­ντι­κής εκπαί­δευ­σης.

Η Ρόδος σε μικρο­γρα­φία με 3D εκτύ­πωση

Το δεύτερο σκέλος του έργου προ­βλέ­πει την τρισ­διά­στατη εκτύ­πωση 42 οικι­σμών και της πόλης της Ρόδου σε κλίμακα 1 προς 1.000, όπως αυτοί προσ­διο­ρί­ζο­νται στο ΦΕΚ 6293 της 24ης Νοεμ­βρίου 2025. Τα εκτυ­πω­μένα μοντέλα θα εντα­χθούν στο Δια­δρα­στικό Πάρκο Περι­βαλ­λο­ντι­κής Εκπαί­δευ­σης που πρό­κει­ται να κατα­σκευα­στεί στο πλαίσιο του προ­γράμ­μα­τος και το οποίο θα περι­λαμ­βά­νει δια­μόρ­φωση υπό κλίμακα μικρο­γρα­φίας ολό­κλη­ρου του νησιού.

Σύμφωνα με τις προ­δια­γρα­φές της μελέτης, τα μοντέλα θα κατα­σκευα­στούν από υλικά κατάλ­ληλα για μόνιμη υπαί­θρια εγκα­τά­σταση, με υψηλή αντοχή σε υπε­ριώδη ακτι­νο­βο­λία, θερ­μο­κρα­σια­κές μετα­βο­λές, υγρασία και μηχα­νι­κές κατα­πο­νή­σεις, ενδει­κτικά τύπου ASA ή PETG. Η χρω­μα­τική απόδοση θα είναι ενιαία, σε απο­χρώ­σεις ανοι­χτού γκρι και μπεζ, ενώ πριν από την τελική παρα­γωγή ο ανά­δο­χος υπο­χρε­ού­ται να προ­σκο­μί­σει ενδει­κτικό δοκίμιο δια­στά­σεων 30 επί 30 εκα­το­στών, προ­κει­μέ­νου να εγκρι­θούν από την Υπη­ρε­σία η κλίμακα, ο βαθμός λεπτο­μέ­ρειας, το υλικό και η συνο­λική αισθη­τική προ­σέγ­γιση.

Χρο­νο­διά­γραμμα και κόστος

Ο καθαρός χρόνος εκπό­νη­σης της μελέτης ορί­ζε­ται σε 97 ημέρες και ο συνο­λι­κός χρόνος σε 5 μήνες. Η απο­τύ­πωση και επε­ξερ­γα­σία των δεδο­μέ­νων στη Φιλέ­ρημο και την Κυμι­σάλα υπο­λο­γί­ζε­ται σε 79 ημέρες, ενώ η δημιουρ­γία και εκτύ­πωση των τρισ­διά­στα­των μοντέ­λων των οικι­σμών σε 18 ημέρες. Η αμοιβή υπο­λο­γί­στηκε βάσει του χρόνου απα­σχό­λη­σης, με πρό­βλεψη για επι­στή­μονα εμπει­ρίας 10 έως 20 ετών και τιμή μονάδας 662,40 ευρώ ανά ημέρα. Το σύνολο των προ­ε­κτι­μώ­με­νων αμοιβών ανέρ­χε­ται σε 64.252,80 ευρώ, στο οποίο προ­στί­θε­νται απρό­βλε­πτα 15% ύψους 9.637,92 ευρώ και ΦΠΑ 24% ύψους 17.733,77 ευρώ, δια­μορ­φώ­νο­ντας το γενικό σύνολο στα 91.624,49 ευρώ.

Στα παρα­δο­τέα περι­λαμ­βά­νο­νται νέφη σημείων και τρισ­διά­στατη γεω­με­τρία σε ψηφιακά αρχεία, τεχνι­κές εκθέ­σεις, το σύνολο των πρω­το­γε­νών δεδο­μέ­νων, ενο­ποι­η­μένο τελικό ψηφιακό μοντέλο των σαρώ­σεων, καθώς και τα εκτυ­πω­μένα πλα­κί­δια των οικι­σμών, τα οποία θα παρα­δο­θούν στη Διεύ­θυνση Προ­γραμ­μα­τι­σμού και Οργά­νω­σης.