Χωρίς Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής η Ρόδος, μπλοκάρουν άδειες, επενδύσεις και έργα στο νησί!

• Αδυ­να­μία συγκρό­τη­σης του Συμ­βου­λίου Αρχι­τε­κτο­νι­κής της Περι­φε­ρεια­κής Ενό­τη­τας Ρόδου δια­πι­στώ­νει με κατε­πεί­γον έγγραφό της η Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση Αιγαίου, μετά την από­συρση της πρό­τα­σης του Δήμου Ρόδου για τη γραμ­μα­τέα του οργάνου • Η εκκρε­μό­τητα «παγώνει» στην πράξη την έκδοση οικο­δο­μι­κών αδειών σε παρα­δο­σια­κούς οικι­σμούς, ιστο­ρι­κούς τόπους και αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους, με ορατές συνέ­πειες για την οικο­δο­μική δρα­στη­ριό­τητα σε ολό­κληρο το νησί

Η Ρόδος, ένα νησί όπου η οικο­δο­μική δρα­στη­ριό­τητα είναι άρρηκτα συν­δε­δε­μένη με την προ­στα­σία της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, βρί­σκε­ται αυτή τη στιγμή χωρίς το βασικό γνω­μο­δο­τικό όργανο που εγκρί­νει τις αρχι­τε­κτο­νι­κές μελέτες στις ευαί­σθη­τες περιο­χές της. Το Συμ­βού­λιο Αρχι­τε­κτο­νι­κής της Περι­φε­ρεια­κής Ενό­τη­τας Ρόδου δεν έχει συγκρο­τη­θεί για την νέα θητεία του και, όπως προ­κύ­πτει από δύο υπη­ρε­σιακά έγγραφα, η αιτία εντο­πί­ζε­ται σε μια διοι­κη­τική εμπλοκή γύρω από το πρόσωπο που θα καλύψει τη θέση της γραμ­μα­τείας.

Το απο­τέ­λε­σμα είναι απτό: φάκελοι μελετών που απαι­τούν σύμφωνη γνώμη του Συμ­βου­λίου παρα­μέ­νουν σε αναμονή, αδειο­δο­τι­κές δια­δι­κα­σίες δεν μπορούν να προ­χω­ρή­σουν και έργα, δημόσια και ιδιω­τικά, μένουν στον αέρα.

Το έγγραφο της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης και η δια­πί­στωση της αδυ­να­μίας

Με το υπ’ αριθμόν πρω­το­κόλ­λου 18677 έγγραφο της 13 Ιουλίου 2026, το οποίο φέρει τη σήμανση «εξαι­ρε­τικά επείγον με προ­θε­σμία», το Τμήμα Περι­βάλ­λο­ντος και Χωρικού Σχε­δια­σμού Δωδε­κα­νή­σου της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αιγαίου γνω­στο­ποιεί προς σειρά φορέων ότι δια­πι­στώ­νε­ται αδυ­να­μία συγκρό­τη­σης του Συμ­βου­λίου Αρχι­τε­κτο­νι­κής ΠΕ Ρόδου. Το έγγραφο υπο­γρά­φει, με εντολή γραμ­μα­τέα της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αιγαίου, ο ανα­πλη­ρω­τής προϊ­στά­με­νος του Τμή­μα­τος κ. Ιωάννης Τζα­γκα­ρά­κης, διπλω­μα­τού­χος πολι­τι­κός μηχα­νι­κός.

Η υπη­ρε­σία εξηγεί ότι η αρχική πρόταση ορισμού γραμ­μα­τείας, που είχε υπο­βλη­θεί στο πλαίσιο της νέας συγκρό­τη­σης των Συμ­βου­λίων Αρχι­τε­κτο­νι­κής της Περι­φε­ρεια­κής Ενό­τη­τας Δωδε­κα­νή­σου, έπαυσε να ισχύει κατόπιν εγγρά­φου της γενικής γραμ­μα­τέως του Δήμου Ρόδου και ότι, δεδο­μέ­νης της απου­σίας ανα­πλή­ρω­σης, το όργανο δεν μπορεί να συστα­θεί. Για τον λόγο αυτό καλού­νται η ΥΔΟΜ του Δήμου Ρόδου ως ασκούσα αρμο­διό­τη­τες Τοπικού Παρα­τη­ρη­τη­ρίου, ο Δήμος Ρόδου, η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου και οι φορείς του δημό­σιου τομέα να προ­τεί­νουν άμεσα εκπρό­σωπό τους με ανα­πλη­ρωτή για την κάλυψη της γραμ­μα­τείας, σύμφωνα με την παρά­γραφο 7 του άρθρου 464 και το άρθρο 358 του νόμου 5306/2026. Στους απο­δέ­κτες περι­λαμ­βά­νο­νται επίσης η Εφορεία Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου και η Υπη­ρε­σία Νεω­τέ­ρων Μνη­μείων και Τεχνι­κών Έργων Δωδε­κα­νή­σου του Υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού, η Περι­φε­ρειακή Υπη­ρε­σία Του­ρι­σμού Δωδε­κα­νή­σου του Υπουρ­γείου Του­ρι­σμού και η Γενική Διεύ­θυνση Προ­στα­σίας Περι­βάλ­λο­ντος και Αρχι­τε­κτο­νι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς του Υπουρ­γείου Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής, ενώ το έγγραφο κοι­νο­ποιεί­ται και στο Περι­φε­ρειακό Τμήμα Δωδε­κα­νή­σου του Τεχνι­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Ελλάδας.

Η υπη­ρε­σία θέτει μάλιστα ασφυ­κτική προ­θε­σμία, ζητώ­ντας οι απα­ντή­σεις των φορέων να απο­στα­λούν έως τις 24 Ιουλίου 2026, με πλήρη στοι­χεία των προ­τει­νό­με­νων προ­σώ­πων, δηλαδή ονο­μα­τε­πώ­νυμο, πατρώ­νυμο, υπαλ­λη­λική ιδιό­τητα, κατη­γο­ρία και κλάδο, βαθμό και αριθμό δελτίου ταυ­τό­τη­τας, καθώς οι απο­φά­σεις συγκρό­τη­σης δημο­σιεύ­ο­νται σε ΦΕΚ. Στο ίδιο έγγραφο επι­ση­μαί­νε­ται με έμφαση η ανα­γκαιό­τητα σύστα­σης του Συμ­βου­λίου «τόσο για την υλο­ποί­ηση σημα­ντι­κών δημό­σιων έργων και ιδιω­τι­κών επεν­δύ­σεων, όσο και για την προ­στα­σία της φυσικής και πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς και τη δια­σφά­λιση της ποιό­τη­τας του δομη­μέ­νου περι­βάλ­λο­ντος». Η δια­τύ­πωση αυτή, ασυ­νή­θι­στα ξεκά­θαρη για υπη­ρε­σιακό έγγραφο, απο­τυ­πώ­νει το μέγεθος του προ­βλή­μα­τος που έχει δημιουρ­γη­θεί.

Η από­συρση της πρό­τα­σης από τον Δήμο Ρόδου

Το δεύτερο έγγραφο, με ημε­ρο­μη­νία 10 Ιουλίου 2026 και αριθμό πρω­το­κόλ­λου 45687, προ­έρ­χε­ται από το Γραφείο Γενικής Γραμ­μα­τέα του Δήμου Ρόδου και υπο­γρά­φε­ται από τη γενική γραμ­μα­τέα η κ. Ευαγ­γε­λία Νίκα. Με αυτό ο Δήμος γνω­στο­ποιεί στο Τμήμα Περι­βάλ­λο­ντος και Χωρικού Σχε­δια­σμού Δωδε­κα­νή­σου ότι η πρόταση ορισμού υπαλ­λή­λου κλάδου ΔΕ Διοι­κη­τι­κού, ως γραμ­μα­τέα του Συμ­βου­λίου Αρχι­τε­κτο­νι­κής «δεν ισχύει και δεν πρέπει να ληφθεί υπόψη» στο πλαίσιο της δια­δι­κα­σίας συγκρό­τη­σης του οργάνου. Η αρχική πρόταση είχε υπο­βλη­θεί με έγγραφο του Δήμου ήδη από τις 2 Μαρτίου 2026, στο πλαίσιο της συγκρό­τη­σης των νέων Συμ­βου­λίων Πολε­ο­δο­μι­κών Θεμάτων και Αμφι­σβη­τή­σεων Β και των Συμ­βου­λίων Αρχι­τε­κτο­νι­κής.

Η αιτιο­λο­γία που παρα­τί­θε­ται είναι εκτενής και αμιγώς υπη­ρε­σιακή. Όπως ανα­φέ­ρε­ται, ο ρόλος του γραμ­μα­τέα στο Συμ­βού­λιο Αρχι­τε­κτο­νι­κής προ­ϋ­πο­θέ­τει δια­θε­σι­μό­τητα και επι­χει­ρη­σιακή ένταξη σε υπη­ρε­σιακό περι­βάλ­λον που μπορεί να υπο­στη­ρί­ζει σε συνεχή βάση την προ­ε­τοι­μα­σία των συνε­δριά­σεων, την τήρηση πρα­κτι­κών, τη δια­κί­νηση και αρχειο­θέ­τηση φακέλων, τη σύνταξη και κοι­νο­ποί­ηση εγγρά­φων και απο­φά­σεων, καθώς και τον συνο­λικό συντο­νι­σμό της διοι­κη­τι­κής ροής εργα­σιών του οργάνου. Κατόπιν επα­νε­λέγ­χου των υπη­ρε­σια­κών δεδο­μέ­νων, δια­πι­στώ­θηκε ότι ο ορισμός της συγκε­κρι­μέ­νης υπαλ­λή­λου δεν δια­σφα­λί­ζει κατά τον απαι­τού­μενο βαθμό τη σταθερή και απρό­σκο­πτη γραμ­μα­τειακή υπο­στή­ριξη, λόγω των καθη­κό­ντων που ήδη ασκεί στο Τμήμα Δημο­τι­κού Συμ­βου­λίου της Διεύ­θυν­σης Διοι­κη­τι­κών Υπη­ρε­σιών, καθή­κο­ντα που χαρα­κτη­ρί­ζο­νται χρονικά δεσμευ­τικά και κρίσιμα για τη λει­τουρ­γία των οργάνων του Δήμου, ιδιαί­τερα μετά την ψήφιση του νόμου 5314/2026 για τον Νέο Κώδικα Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης. Η δια­τή­ρηση της πρό­τα­σης, σημειώ­νε­ται, ενδέ­χε­ται να δημιουρ­γή­σει πρα­κτι­κές δυσχέ­ρειες στη λει­τουρ­γία του Συμ­βου­λίου, καθυ­στε­ρή­σεις στη διεκ­πε­ραί­ωση των υπο­θέ­σεων και ασάφεια ως προς την παρε­χό­μενη υπη­ρε­σιακή υπο­στή­ριξη.

Η ουσία, ωστόσο, παρα­μέ­νει αμεί­λι­κτη: ο Δήμος απέσυρε την πρόταση χωρίς να ορίσει ταυ­τό­χρονα αντι­κα­τα­στάτη, με απο­τέ­λε­σμα το Συμ­βού­λιο να μείνει χωρίς γραμ­μα­τεία και η συγκρό­τησή του να κατα­στεί αδύνατη.

Γιατί χωρίς Συμ­βού­λιο Αρχι­τε­κτο­νι­κής δεν κινεί­ται τίποτα στη Ρόδο

Για να γίνει αντι­λη­πτό το βάρος της εκκρε­μό­τη­τας, αρκεί να ανα­τρέ­ξει κανείς στο θεσμικό πλαίσιο. Τα Συμ­βού­λια Αρχι­τε­κτο­νι­κής συγκρο­τού­νται σε κάθε περι­φε­ρειακή ενότητα και είναι αρμόδια για την παροχή σύμ­φω­νης γνώμης επί των αρχι­τε­κτο­νι­κών μελετών για κάθε οικο­δο­μική εργασία, δηλαδή ανέ­γερση, επι­σκευή, προ­σθήκη ή κατε­δά­φιση, σε κτίήρια ή γήπεδα που βρί­σκο­νται σε παρα­δο­σιακά τμήματα πόλεων, παρα­δο­σια­κούς οικι­σμούς, ιστο­ρι­κούς τόπους, αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους, περιο­χές ιδιαι­τέ­ρου φυσικού κάλλους, σε από­σταση μικρό­τερη των 100 μέτρων από τη γραμμή παρα­λίας, με πρόσωπο σε βασι­κούς κυκλο­φο­ρια­κούς άξονες, καθώς και για κτήρια για τα οποία απαι­τεί­ται έγκριση Μελέτης Περι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σεων.

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η γνω­μο­δό­τηση αυτή δεν απο­τε­λεί τυπική δια­τύ­πωση αλλά προ­α­παι­τού­μενο. Σύμφωνα με σχετική εγκύ­κλιο του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, η έγκριση του οικείου Συμ­βου­λίου Αρχι­τε­κτο­νι­κής απο­τε­λεί προ­ϋ­πό­θεση για οποια­δή­ποτε αδειο­δο­τική δια­δι­κα­σία, αλλά ακόμη και για την εκτέ­λεση οικο­δο­μι­κών εργα­σιών για τις οποίες δεν απαι­τεί­ται άδεια της οικείας ΥΔΟΜ, εφόσον το ακίνητο εμπί­πτει εντός των ορίων κηρυγ­μέ­νου αρχαιο­λο­γι­κού χώρου ή ιστο­ρι­κού τόπου. Με απλά λόγια, όσο το όργανο δεν υφί­στα­ται, οι σχε­τι­κοί φάκελοι δεν μπορούν να εξε­τα­στούν και οι άδειες δεν μπορούν να εκδο­θούν.

Οι συνέ­πειες στην αγορά και στα έργα

Η ακι­νη­σία του οργάνου μετα­φρά­ζε­ται σε συσ­σώ­ρευση εκκρε­μών φακέλων και σε αλυ­σι­δω­τές καθυ­στε­ρή­σεις. Μελέτες ιδιωτών για επι­σκευές, προ­σθή­κες ή νέες κατα­σκευές σε προ­στα­τευό­με­νες περιο­χές δεν μπορούν να προ­χω­ρή­σουν σε έκδοση άδειας, με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται για ιδιο­κτή­τες, μηχα­νι­κούς, εργο­λά­βους και συνερ­γεία. Σε ένα νησί όπου η κατα­σκευα­στική δρα­στη­ριό­τητα κινεί­ται με τους ρυθμούς της του­ρι­στι­κής οικο­νο­μίας και οι επεν­δύ­σεις σε κατα­λύ­ματα και ανα­πλά­σεις τρέχουν με αυστηρά χρο­νο­δια­γράμ­ματα, κάθε εβδο­μάδα καθυ­στέ­ρη­σης έχει μετρή­σιμο κόστος. Η ίδια η Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση, άλλωστε, συνδέει ευθέως τη σύσταση του Συμ­βου­λίου με την υλο­ποί­ηση σημα­ντι­κών δημό­σιων έργων και ιδιω­τι­κών επεν­δύ­σεων, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας εμμέσως ότι η εκκρε­μό­τητα λει­τουρ­γεί ανα­σταλ­τικά και για τα δύο.

Παράλ­ληλα, το κενό δεν αφορά μόνο την ανα­πτυ­ξιακή διά­σταση. Το Συμ­βού­λιο απο­τε­λεί και θεσμικό ανάχωμα προ­στα­σίας, καθώς μέσω αυτού δια­σφα­λί­ζε­ται ότι οι επεμ­βά­σεις στο δομη­μένο περι­βάλ­λον σέβο­νται τον χαρα­κτήρα των παρα­δο­σια­κών συνόλων και των ιστο­ρι­κών τόπων. Η παρα­τε­τα­μένη απουσία του αφήνει επο­μέ­νως εκτε­θει­μένο και το σκέλος της ποιο­τι­κής επο­πτείας, σε μια περιοχή όπου η πίεση για δόμηση είναι διαρκής.