Στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα η υπόθεση των drones στη Μεσαιωνική Πόλη

• Οι κ.κ. Τηλέ­μα­χος Καμπού­ρης και Χρι­στό­δου­λος Μαλια­ρά­κης ζητούν από την ανε­ξάρ­τητη Αρχή να ελέγξει εάν ο σχε­δια­σμός, η δημο­πρά­τηση και η ανάθεση του έργου επι­τή­ρη­σης έγιναν σύμφωνα με τον Γενικό Κανο­νι­σμό Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων • Στο επί­κε­ντρο της ανα­φο­ράς βρί­σκε­ται ο χρόνος εκπό­νη­σης της Εκτί­μη­σης Αντι­κτύ­που, η οποία, όπως υπο­στη­ρί­ζουν, παρέ­μενε σχέδιο ακόμη και όταν ανα­δει­κνυό­ταν ο ορι­στι­κός ανά­δο­χος

Στην Αρχή Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων Προ­σω­πι­κού Χαρα­κτήρα οδη­γεί­ται πλέον η υπόθεση του έργου φύλαξης και επο­πτείας της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου με χρήση μη επαν­δρω­μέ­νων αερο­σκα­φών και επί­γειων δυνά­μεων. Με αναφορά και αίτημα διε­ρεύ­νη­σης που υπέ­βα­λαν ο κ. Τηλέ­μα­χος Καμπού­ρης, δικη­γό­ρος Ρόδου και δημο­τι­κός σύμ­βου­λος του Δήμου Ρόδου, και ο κ. Χρι­στό­δου­λος Μαλια­ρά­κης, δικη­γό­ρος Ρόδου, ζητεί­ται από την ανε­ξάρ­τητη Αρχή να εξε­τά­σει εάν η δια­δι­κα­σία σχε­δια­σμού, δημο­πρά­τη­σης και ανά­θε­σης του έργου, συνο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 1.153.737,28 ευρώ συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου ΦΠΑ, υπήρξε συμβατή με τον Γενικό Κανο­νι­σμό Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων, τον ν. 4624/2019 και το ισχύον εθνικό κανο­νι­στικό πλαίσιο.

Όπως τονί­ζε­ται ρητά στο κείμενο της ανα­φο­ράς, αυτή δεν απο­σκο­πεί στην αμφι­σβή­τηση της αξιο­ποί­η­σης νέων τεχνο­λο­γιών από τη Δημόσια Διοί­κηση ούτε της δυνα­τό­τη­τας χρήσης μη επαν­δρω­μέ­νων αερο­σκα­φών όταν αυτή προ­βλέ­πε­ται από τον νόμο και πληροί τις εγγυ­ή­σεις του ενω­σια­κού και εθνικού δικαίου.

Το κρίσιμο ερώτημα που τίθεται στην Αρχή

Η ουσία της ανα­φο­ράς, όπως τη δια­τυ­πώ­νουν οι κ.κ. Καμπού­ρης και Μαλια­ρά­κης, δεν έγκει­ται στο εάν τελικώς θα καταρ­τι­σθεί Εκτί­μηση Αντι­κτύ­που σχετικά με την Προ­στα­σία Δεδο­μέ­νων. Το κρίσιμο ερώτημα είναι δια­φο­ρε­τικό και αφορά τον χρόνο. Ζητεί­ται δηλαδή να διε­ρευ­νη­θεί εάν οι εγγυ­ή­σεις που επι­βάλ­λει ο Κανο­νι­σμός τηρή­θη­καν κατά τον χρόνο που μπο­ρού­σαν πράγ­ματι να επη­ρε­ά­σουν τον σχε­δια­σμό, τις τεχνι­κές επι­λο­γές, τις προ­δια­γρα­φές του δια­γω­νι­σμού και το αντι­κεί­μενο της δημό­σιας σύμ­βα­σης ή εάν, αντι­θέ­τως, επι­χει­ρή­θηκε να συμπλη­ρω­θούν εκ των υστέρων, όταν η ανα­θέ­τουσα αρχή είχε ήδη δεσμευ­θεί σε συγκε­κρι­μένη τεχνική λύση και είχε ήδη προ­χω­ρή­σει μέχρι την ανά­δειξη ορι­στι­κού ανα­δό­χου.

Σύμφωνα με την αναφορά, από τα στοι­χεία που τέθηκαν υπόψη των ανα­φε­ρό­ντων προ­κύ­πτουν σοβαρές ενδεί­ξεις ότι κατά την εξέλιξη της δια­δι­κα­σίας δεν υπήρχε ολο­κλη­ρω­μένη Εκτί­μηση Αντι­κτύ­που αλλά μόνο σχέδιό της, ότι οι παρα­τη­ρή­σεις του Υπευ­θύ­νου Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων παρέ­με­ναν εκκρε­μείς, ότι σημα­ντι­κός αριθμός τεχνι­κών και οργα­νω­τι­κών μέτρων εξα­κο­λου­θούσε να χαρα­κτη­ρί­ζε­ται ως υπό σχε­δια­σμό και ότι, παρά ταύτα, η δια­δι­κα­σία είχε ήδη οδη­γη­θεί μέχρι την ανά­δειξη ορι­στι­κού ανα­δό­χου.

Το χρονικό της δια­γω­νι­στι­κής δια­δι­κα­σίας

Το έργο προ­κη­ρύ­χθηκε ως διεθνής ανοι­κτός ηλε­κτρο­νι­κός δια­γω­νι­σμός κατόπιν της υπ’ αριθμ. 355/13.05.2026 απο­φά­σεως της Δημο­τι­κής Επι­τρο­πής του Δήμου Ρόδου, με την οποία εγκρί­θη­καν η σχετική μελέτη, οι τεχνι­κές προ­δια­γρα­φές και οι όροι της δια­κή­ρυ­ξης. Κατά τα ανα­φε­ρό­μενα στην αναφορά, το έργο δεν περιο­ρί­ζε­ται στη χρήση ενα­έ­ριων μέσων επι­τή­ρη­σης αλλά περι­λαμ­βά­νει ολο­κλη­ρω­μένο σύστημα παρα­κο­λού­θη­σης με μη επαν­δρω­μένα αερο­σκάφη με δυνα­τό­τη­τες οπτικής και θερ­μι­κής απει­κό­νι­σης, αυτο­μα­το­ποι­η­μέ­νες λει­τουρ­γίες, εφαρ­μο­γές τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης, ζωντανή μετά­δοση εικόνας και υπο­στή­ριξη των ελεγ­κτι­κών μηχα­νι­σμών του Δήμου, σε έναν εκτε­τα­μένο, πυκνο­κα­τοι­κη­μένο και διαρκώς προ­σβά­σιμο δημόσιο χώρο στον οποίο καθη­με­ρινά δια­μέ­νουν, εργά­ζο­νται ή κινού­νται χιλιά­δες φυσικά πρόσωπα.

Μετά την ολο­κλή­ρωση του πρώτου σταδίου του δια­γω­νι­σμού, κατά τη συζή­τηση για την έγκριση του πρώτου πρα­κτι­κού και την ανά­δειξη προ­σω­ρι­νού ανα­δό­χου, ο κ. Καμπού­ρης έθεσε, συγκε­κρι­μένα ερω­τή­ματα ως προς τη συμ­βα­τό­τητα της δια­δι­κα­σίας με το δίκαιο προ­στα­σίας προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων. Μεταξύ άλλων ζητή­θηκε να διευ­κρι­νι­σθεί εάν είχε ληφθεί η γνώμη του Υπευ­θύ­νου Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων πριν από την έγκριση της μελέτης, εάν είχε ολο­κλη­ρω­θεί Εκτί­μηση Αντι­κτύ­που, ποια ήταν η ειδική νομική βάση της επε­ξερ­γα­σίας, ποια δεδο­μένα επρό­κειτο να συλ­λέ­γο­νται, εάν θα καθί­στατο δυνατή η ανα­γνώ­ριση φυσικών προ­σώ­πων ή πινα­κί­δων κυκλο­φο­ρίας, ποιοι θα απο­κτού­σαν πρό­σβαση στο υλικό, ποιος θα ήταν ο χρόνος δια­τή­ρη­σης των δεδο­μέ­νων και ποιες λει­τουρ­γίες τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης επρό­κειτο να ενερ­γο­ποι­η­θούν.

Παράλ­ληλα, με μήνυμα ηλε­κτρο­νι­κού ταχυ­δρο­μείου της 21ης Ιουνίου 2026, ζητή­θηκε η αναβολή λήψης της σχε­τι­κής από­φα­σης μέχρι να παρα­σχε­θούν οι ανα­γκαίες διευ­κρι­νί­σεις. Παρά ταύτα, με την υπ’ αριθμ. 523/22.06.2026 απόφαση της Δημο­τι­κής Επι­τρο­πής εγκρί­θηκε το πρώτο πρα­κτικό και ανα­δεί­χθηκε προ­σω­ρι­νός ανά­δο­χος. Η δια­δι­κα­σία ολο­κλη­ρώ­θηκε με την υπ’ αριθμ. 579/14.07.2026 απόφαση της Δημο­τι­κής Επι­τρο­πής, με την οποία εγκρί­θη­καν τα δικαιο­λο­γη­τικά κατα­κύ­ρω­σης και ανα­δεί­χθηκε ορι­στι­κός ανά­δο­χος του έργου.

Η απά­ντηση της Διοί­κη­σης και οι δηλώ­σεις του κ. Βαγια­νού

Σε απά­ντηση των ερω­τη­μά­των, ο αρμό­διος εντε­ταλ­μέ­νος σύμ­βου­λος Μεσαιω­νι­κής Πόλης και Μνη­μείων κ. Σωτήρης Βαγια­νός απέ­στειλε έγγραφη επι­στολή, η οποία ενσω­μα­τώ­θηκε και σε δημο­σί­ευμα της 22ας Ιουνίου 2026. Κατά την εκτί­μηση των ανα­φε­ρό­ντων, η σημασία της απά­ντη­σης αυτής δεν έγκει­ται τόσο στις δια­βε­βαιώ­σεις που περιέ­χει όσο στο ό,τι επι­βε­βαιώ­νει πως σειρά κρί­σι­μων ζητη­μά­των παρέ­με­ναν ακόμη ανοικτά. Από το περιε­χό­μενό της προ­έ­κυ­πτε, όπως ανα­φέ­ρε­ται, ότι η Εκτί­μηση Αντι­κτύ­που επρό­κειτο να ολο­κλη­ρω­θεί σε μετα­γε­νέ­στερο στάδιο και πριν από την υπο­γραφή της σύμ­βα­σης, ότι οι απαι­τή­σεις του άρθρου 28 του Κανο­νι­σμού θα ενσω­μα­τώ­νο­νταν μετα­γε­νέ­στερα στη σύμβαση, ότι οι τεχνι­κοί περιο­ρι­σμοί και οι δια­δρο­μές πτήσης δεν είχαν ακόμη ορι­στι­κο­ποι­η­θεί και ότι η ενη­μέ­ρωση των υπο­κει­μέ­νων των δεδο­μέ­νων θα σχε­δια­ζό­ταν σε επόμενο στάδιο.

Ιδιαί­τερη βαρύ­τητα απο­δί­δε­ται στις δημό­σιες δηλώ­σεις που δια­τυ­πώ­θη­καν κατά τη συνε­δρί­αση της 14ης Ιουλίου 2026, κατά την οποία ανα­δεί­χθηκε ο ορι­στι­κός ανά­δο­χος. Σύμφωνα με την αναφορά, δηλώ­θηκε τότε ότι είχε απο­στα­λεί στον Υπεύ­θυνο Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων το σχέδιο της μελέτης αντι­κτύ­που, ότι ανα­μέ­νο­νταν οι τελικές παρα­τη­ρή­σεις του και ότι μετά την ολο­κλή­ρωση της δια­δι­κα­σίας αυτής θα καταρ­τι­ζό­ταν η πλήρης μελέτη, η οποία θα συνό­δευε τη σύμβαση. Οι ανα­φέ­ρο­ντες υπο­στη­ρί­ζουν ότι από τις ίδιες τις δηλώ­σεις της Διοί­κη­σης προ­κύ­πτει πως κατά την ημέρα της ορι­στι­κής κατα­κύ­ρω­σης δεν υπήρχε ακόμη ολο­κλη­ρω­μένη Εκτί­μηση Αντι­κτύ­που και δεν είχε ολο­κλη­ρω­θεί η συμ­βου­λευ­τική δια­δι­κα­σία του Υπευ­θύ­νου Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων.

Η γνω­μο­δό­τηση του Υπευ­θύ­νου Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων και το σχέδιο DPIA

Κομβικό στοι­χείο της ανα­φο­ράς απο­τε­λεί η επι­σή­μανση ότι ο ίδιος ο Υπεύ­θυ­νος Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων του Δήμου είχε ήδη υπο­γραμ­μί­σει, με την υπ’ αριθμ. πρωτ. 32604/26.05.2026 γνω­μο­δό­τησή του, την ανάγκη η Εκτί­μηση Αντι­κτύ­που να προη­γη­θεί της ορι­στι­κο­ποί­η­σης των τεχνι­κών επι­λο­γών. Επι­πλέον, το έγγραφο που δια­νε­μή­θηκε στα μέλη της Δημο­τι­κής Επι­τρο­πής ως Εκτί­μηση Αντι­κτύ­που σε προ­χω­ρη­μένο στάδιο της δια­δι­κα­σίας δεν εμφά­νιζε, κατά τους ανα­φέ­ρο­ντες, τα χαρα­κτη­ρι­στικά ολο­κλη­ρω­μέ­νης μελέτης. Όπως υπο­στη­ρί­ζε­ται, πολυά­ριθμα πεδία παρέ­με­ναν κενά, ουσιώδη τεχνικά στοι­χεία παρέ­με­ναν προς συμπλή­ρωση, σημα­ντι­κός αριθμός μέτρων χαρα­κτη­ρι­ζό­ταν ως σχε­δια­σμέ­νος αλλά μη εφαρ­μο­σμέ­νος, η προ­βλε­πό­μενη σύμβαση επε­ξερ­γα­σίας εμφα­νι­ζό­ταν ως απλό υπό­δειγμα χωρίς συμπλη­ρω­μένα στοι­χεία του εκτε­λού­ντος την επε­ξερ­γα­σία, ενώ το ίδιο το έγγραφο κατέ­ληγε σε αξιο­λό­γηση απο­δο­χής υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις οι οποίες έπρεπε προη­γου­μέ­νως να εκπλη­ρω­θούν.

Νομική βάση, αρμο­διό­τητα και ανα­λο­γι­κό­τητα

Πέραν του χρόνου εκπό­νη­σης της Εκτί­μη­σης Αντι­κτύ­που, η αναφορά θέτει και ευρύ­τερα ζητή­ματα. Υπο­στη­ρί­ζε­ται ότι από τη μελέτη και τα λοιπά στοι­χεία του φακέλου δεν προ­κύ­πτει με σαφή­νεια ποια ακριβώς νόμιμη βάση του άρθρου 6 του Κανο­νι­σμού επι­κα­λεί­ται ο Δήμος Ρόδου, παρότι το σχετικό ερώτημα τέθηκε ρητώς κατά τη διάρ­κεια της δια­δι­κα­σίας. Ανα­κύ­πτει επίσης, κατά τους ανα­φέ­ρο­ντες, ειδικό ζήτημα ως προς την εφαρ­μογή του π.δ. 75/2020 και του άρθρου 14 του ν. 3917/2011, δηλαδή των δια­τά­ξεων που ρυθ­μί­ζουν τη λει­τουρ­γία συστη­μά­των επι­τή­ρη­σης δημο­σίως προ­σβά­σι­μων χώρων και καθο­ρί­ζουν τους φορείς στους οποίους ανα­τί­θε­ται η σχετική αρμο­διό­τητα.

Τέλος, τίθεται το ζήτημα της ανα­γκαιό­τη­τας και της ανα­λο­γι­κό­τη­τας. Οι ανα­φέ­ρο­ντες σημειώ­νουν ότι ο σχε­τι­κός προ­βλη­μα­τι­σμός ενι­σχύ­ε­ται από δημό­σιες δηλώ­σεις της ίδιας της Δημο­τι­κής Αρχής, σύμφωνα με τις οποίες το πρό­βλημα παρα­βα­τι­κό­τη­τας εμφα­νί­ζε­ται να αφορά περιο­ρι­σμένο αριθμό περι­πτώ­σεων, καθώς και από μετα­γε­νέ­στε­ρες ανα­κοι­νώ­σεις περί απο­τε­λε­σμα­τι­κής λει­τουρ­γίας επί­γειων περι­πο­λιών για την αντι­με­τώ­πιση των ίδιων ακριβώς φαι­νο­μέ­νων. Χωρίς να προ­δι­κά­ζε­ται οποιο­δή­ποτε συμπέ­ρα­σμα, όπως ρητά ανα­φέ­ρε­ται, δημιουρ­γεί­ται εύλογο ερώτημα κατά πόσον η επιλογή ενός συστή­μα­τος διαρ­κούς ενα­έ­ριας επι­τή­ρη­σης μεγάλης κλί­μα­κας ήταν πράγ­ματι το ηπιό­τερο μέσο που μπο­ρούσε να επι­λε­γεί.

Τα αιτή­ματα προς την Αρχή

Με την αναφορά τους οι κ.κ. Καμπού­ρης και Μαλια­ρά­κης ζητούν να κινηθεί η προ­βλε­πό­μενη από τον νόμο δια­δι­κα­σία ελέγχου και να ζητηθεί από τον Δήμο Ρόδου ο πλήρης διοι­κη­τι­κός, τεχνι­κός και συμ­βα­τι­κός φάκελος της υπό­θε­σης, με όλες τις εκδό­σεις της Εκτί­μη­σης Αντι­κτύ­που, όλες τις γνω­μο­δο­τή­σεις του Υπευ­θύ­νου Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων, τις τεχνι­κές προ­δια­γρα­φές και την προ­σφορά του ανα­δό­χου, καθώς και τη σύμβαση του άρθρου 28 του Κανο­νι­σμού. Εφόσον μετά την ολο­κλή­ρωση του ελέγχου δια­πι­στω­θεί ότι δεν τηρή­θη­καν οι απαι­τή­σεις του Κανο­νι­σμού, ζητεί­ται να ασκη­θούν οι διορ­θω­τι­κές εξου­σίες του άρθρου 58, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης, εφόσον συντρέ­χουν οι νόμιμες προ­ϋ­πο­θέ­σεις, της λήψης προ­σω­ρι­νών μέτρων πριν από την έναρξη της σχε­δια­ζό­με­νης επε­ξερ­γα­σίας.

Οι ανα­φέ­ρο­ντες επι­κα­λού­νται, τέλος, την υπ’ αριθμ. 13/2024 απόφαση της Αρχής, η οποία εξέτασε υπόθεση συστη­μά­των τεχνι­κής επι­τή­ρη­σης με χρήση μη επαν­δρω­μέ­νων αερο­σκα­φών και επι­σή­μανε τη σημασία της ύπαρξης ολο­κλη­ρω­μέ­νης Εκτί­μη­σης Αντι­κτύ­που ήδη κατά το στάδιο του σχε­δια­σμού. Όπως κατα­λή­γει η αναφορά, η υπόθεση χρήζει της θεσμι­κής αξιο­λό­γη­σης της Αρχής, η οποία είναι η μόνη αρμόδια να εκτι­μή­σει, κατόπιν εξέ­τα­σης του πλήρους φακέλου, αν η επίμαχη δια­δι­κα­σία αντα­πο­κρί­νε­ται στις απαι­τή­σεις του ενω­σια­κού και εθνικού δικαίου προ­στα­σίας προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων.

(φωτο ChatGPT)