Καύσωνας: Δεν είναι απλώς δύσκολες μέρες – Είναι σοβαρός κίνδυνος για τη δημόσια υγεία

• Ποιες οδηγίες δίνει ο παιδίατρος και μέλος του ΙΣΡ, κ. Νίκος Φαρμακίδης • Τι πρέπει να προσέξουμε τις ημέρες με υψηλές θερμοκρασίες • Ποιες ομάδες κινδυνεύουν περισσότερο και ποια είναι τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούμε

Τον κώδωνα του κινδύνου για τις ημέρες του καύσωνα κρούει ο παιδίατρος και μέλος του Ιατρικού Συλλόγου Ρόδου, κ. Νίκος Φαρμακίδης, επισημαίνοντας ότι οι υψηλές θερμοκρασίες δεν αποτελούν απλώς μερικές δύσκολες ημέρες, αλλά έναν σοβαρό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία. Με ιδιαίτερη έμφαση στα παιδιά, τους ηλικιωμένους, τις έγκυες και τα άτομα με προβλήματα υγείας, ο κ. Φαρμακίδης εξηγεί τα μέτρα πρόληψης και τα συμπτώματα που απαιτούν άμεση προσοχή.
Οι ημέρες με ακραία ζέστη απαιτούν αυξημένη προσοχή από όλους, καθώς η παρατεταμένη έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα υγείας. Όπως σημειώνει ο κ. Φαρμακίδης, ο καύσωνας δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα απλό φαινόμενο που προκαλεί μόνο δυσφορία: «Ο καύσωνας δεν είναι απλώς μερικές δύσκολες μέρες. Αποτελεί ένα σοβαρό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, ιδιαίτερα όταν οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες διαρκούν περισσότερα», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι μεγαλύτερες επιπλοκές δεν εμφανίζονται απαραίτητα από την πρώτη ημέρα, αλλά όσο ο οργανισμός επιβαρύνεται από τη συνεχή έκθεση στη ζέστη. «Τα χειρότερα συμπτώματα και οι μεγαλύτερες επιπλοκές συμβαίνουν προς το τέλος του καύσωνα. Οπότε η έγκαιρη πρόληψη είναι το παν», υπογραμμίζει.
Μάλιστα, επικαλέσθηκε την μεγάλη επιβάρυνση που καταγράφηκε στην Ευρώπη από τις υψηλές θερμοκρασίες, σημειώνοντας ότι «μόνο τον Ιούνιο στην Ευρώπη είχαμε πάνω από 5.000 θανάτους που συνδέθηκαν με τον καύσωνα», γεγονός που, όπως λέει, δείχνει τη σοβαρότητα του φαινομένου.
Η πρόληψη είναι το σημαντικότερο «όπλο»
Ο κ. Φαρμακίδης τονίζει ότι τα απλά μέτρα προστασίας μπορούν να μειώσουν σημαντικά τους κινδύνους. Πρώτο και βασικό μέτρο είναι η σωστή ενυδάτωση: «Ουσιαστικά, τα μέτρα πρόληψης είναι να ενυδατωνόμαστε, να πίνουμε άφθονο νερό -ακόμα και όταν δεν διψάμε», αναφέρει, επισημαίνοντας ότι ιδιαίτερα τις ημέρες με πολύ υψηλές θερμοκρασίες δεν πρέπει να περιμένουμε το αίσθημα της δίψας για να πιούμε νερό.
Παράλληλα, συνιστά την αποφυγή της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ και καφεΐνης, καθώς μπορούν να επιβαρύνουν τον οργανισμό. «Θα πρέπει να αποφεύγουμε τη χρήση αλκοόλ και την υπερβολική καφεΐνη», σημειώνει.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η παραμονή σε δροσερούς χώρους. «Να παραμένουμε όσο γίνεται σε δροσερούς ή κλιματιζόμενους χώρους και να αποφεύγουμε τις άσκοπες μετακινήσεις, ειδικά τις ώρες από τις 11 το πρωί έως και τις 5 το απόγευμα, όπου υπάρχει το μεγαλύτερο θερμικό φορτίο», τονίζει.
Στις βασικές οδηγίες προστασίας περιλαμβάνονται επίσης τα ελαφριά ρούχα, τα ανοιχτά χρώματα, το καπέλο, τα γυαλιά ηλίου και η χρήση αντηλιακού όπου χρειάζεται. Παράλληλα, συστήνει ελαφριά γεύματα, με έμφαση στα φρούτα και τα λαχανικά.
Ιδιαίτερη προειδοποίηση απευθύνει για τα παιδιά και τα κατοικίδια: «Δεν αφήνουμε ποτέ τα παιδιά ή ακόμα και τα κατοικίδιά μας σε ένα κλειστό αυτοκίνητο, ούτε και για λίγο!», τονίζει, υπενθυμίζοντας ότι η θερμοκρασία μέσα σε ένα κλειστό όχημα μπορεί να αυξηθεί επικίνδυνα μέσα σε λίγα λεπτά.
Παιδιά, ηλικιωμένοι και ευπαθείς ομάδες χρειάζονται μεγαλύτερη προστασία
Ως παιδίατρος, ο Νίκος Φαρμακίδης δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα βρέφη και στα μικρά παιδιά, καθώς ο οργανισμός τους είναι πιο ευάλωτος στη ζέστη: «Βρέφη και τα μικρά παιδιά κινδυνεύουν περισσότερο. Αφυδατώνονται πιο εύκολα και χρειάζονται συχνή πρόσληψη υγρών, ακόμα και όταν δεν μας ζητάνε νερό. Θα πρέπει εμείς να τους δίνουμε», εξηγεί.
Εκτός από τα παιδιά, στις ομάδες υψηλού κινδύνου ανήκουν οι ηλικιωμένοι, οι έγκυες γυναίκες, αλλά και άνθρωποι με χρόνια προβλήματα υγείας: «Ομάδες αυξημένου κινδύνου είναι οι ηλικιωμένοι, οι έγκυες γυναίκες, τα άτομα τα οποία έχουν καρδιοπάθεια, κάποια πνευμονοπάθεια, νευρική νόσο και λαμβάνουν αγωγή», αναφέρει.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από όσους λαμβάνουν συγκεκριμένα φάρμακα, όπως διουρητικά ή αντιυπερτασικά. «Θα πρέπει να υπάρχει επικοινωνία με τον θεράποντα γιατρό όσων παίρνουν κάποια φάρμακα», σημειώνει ο παιδίατρος.
Προσοχή στον ήλιο και στη θάλασσα
Παρά το γεγονός ότι πολλοί θεωρούν τη θάλασσα έναν τρόπο ανακούφισης από τη ζέστη, ο κ. Φαρμακίδης επισημαίνει ότι ακόμη και εκεί χρειάζεται προσοχή: «Δεν είναι απόλυτο ότι πηγαίνοντας στη θάλασσα είμαστε προστατευμένοι», αναφέρει, εξηγώντας ότι οι ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες και η έντονη ηλιακή ακτινοβολία μπορούν να δημιουργήσουν κινδύνους.
«Θα πρέπει να αποφεύγεται η παραλία ουσιαστικά από τις 12 μέχρι τις 5. Το ξέρω, είναι δύσκολο, αλλά κανονικά θα πρέπει να είμαστε λίγο πιο προσεκτικοί», σημειώνει.
Από την αφυδάτωση στη θερμοπληξία
Ο ίδιος εξηγεί ότι τα προβλήματα από τον καύσωνα μπορεί να εξελιχθούν σταδιακά, ξεκινώντας από ήπια συμπτώματα και φτάνοντας σε μια κατάσταση που απαιτεί άμεση ιατρική αντιμετώπιση: «Μία επίπτωση του καύσωνα είναι μία ήπια αφυδάτωση αρχικά, που μπορεί να έρθει με ξηροστομία, με ξερό στόμα και λίγο αδυναμία».
Στη συνέχεια μπορεί να εμφανιστούν κράμπες, οι οποίες οφείλονται στην απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών. Ακολουθεί η θερμική εξάντληση, με συμπτώματα όπως έντονη εφίδρωση, λιποθυμική τάση, πονοκέφαλο, εμετούς ή αδυναμία.
Το πιο σοβαρό στάδιο είναι η θερμοπληξία. «Η θερμοπληξία είναι το τελευταίο στάδιο και το πιο σοβαρό. Είναι ιατρικό επείγον», προειδοποιεί ο κ. Φαρμακίδης.
Με την πρόληψη, τη σωστή ενημέρωση και την έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων, οι κίνδυνοι από τον καύσωνα μπορούν να περιοριστούν σημαντικά. Οι οδηγίες των ειδικών, ιδιαίτερα για τις πιο ευάλωτες ομάδες, αποτελούν το βασικό εργαλείο προστασίας απέναντι στις ακραίες θερμοκρασίες.