Καύσωνας: Δεν είναι απλώς δύσκολες μέρες – Είναι σοβαρός κίνδυνος για τη δημόσια υγεία

• Ποιες οδηγίες δίνει ο παι­δί­α­τρος και μέλος του ΙΣΡ, κ. Νίκος Φαρ­μα­κί­δης • Τι πρέπει να προ­σέ­ξουμε τις ημέρες με υψηλές θερ­μο­κρα­σίες • Ποιες ομάδες κιν­δυ­νεύ­ουν περισ­σό­τερο και ποια είναι τα συμ­πτώ­ματα που δεν πρέπει να αγνο­ούμε

Τον κώδωνα του κιν­δύ­νου για τις ημέρες του καύσωνα κρούει ο παι­δί­α­τρος και μέλος του Ιατρι­κού Συλ­λό­γου Ρόδου, κ. Νίκος Φαρ­μα­κί­δης, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι οι υψηλές θερ­μο­κρα­σίες δεν απο­τε­λούν απλώς μερικές δύσκο­λες ημέρες, αλλά έναν σοβαρό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία. Με ιδιαί­τερη έμφαση στα παιδιά, τους ηλι­κιω­μέ­νους, τις έγκυες και τα άτομα με προ­βλή­ματα υγείας, ο κ. Φαρ­μα­κί­δης εξηγεί τα μέτρα πρό­λη­ψης και τα συμ­πτώ­ματα που απαι­τούν άμεση προσοχή.

Οι ημέρες με ακραία ζέστη απαι­τούν αυξη­μένη προσοχή από όλους, καθώς η παρα­τε­τα­μένη έκθεση σε υψηλές θερ­μο­κρα­σίες μπορεί να προ­κα­λέ­σει σοβαρά προ­βλή­ματα υγείας. Όπως σημειώ­νει ο κ. Φαρ­μα­κί­δης, ο καύ­σω­νας δεν πρέπει να αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως ένα απλό φαι­νό­μενο που προ­κα­λεί μόνο δυσφο­ρία: «Ο καύ­σω­νας δεν είναι απλώς μερικές δύσκο­λες μέρες. Απο­τε­λεί ένα σοβαρό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, ιδιαί­τερα όταν οι πολύ υψηλές θερ­μο­κρα­σίες διαρ­κούν περισ­σό­τερα», ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι μεγα­λύ­τε­ρες επι­πλο­κές δεν εμφα­νί­ζο­νται απα­ραί­τητα από την πρώτη ημέρα, αλλά όσο ο οργα­νι­σμός επι­βα­ρύ­νε­ται από τη συνεχή έκθεση στη ζέστη. «Τα χει­ρό­τερα συμ­πτώ­ματα και οι μεγα­λύ­τε­ρες επι­πλο­κές συμ­βαί­νουν προς το τέλος του καύσωνα. Οπότε η έγκαιρη πρόληψη είναι το παν», υπο­γραμ­μί­ζει.

Μάλιστα, επι­κα­λέ­σθηκε την μεγάλη επι­βά­ρυνση που κατα­γρά­φηκε στην Ευρώπη από τις υψηλές θερ­μο­κρα­σίες, σημειώ­νο­ντας ότι «μόνο τον Ιούνιο στην Ευρώπη είχαμε πάνω από 5.000 θανά­τους που συν­δέ­θη­καν με τον καύσωνα», γεγονός που, όπως λέει, δείχνει τη σοβα­ρό­τητα του φαι­νο­μέ­νου.

Η πρόληψη είναι το σημα­ντι­κό­τερο «όπλο»

Ο κ. Φαρ­μα­κί­δης τονίζει ότι τα απλά μέτρα προ­στα­σίας μπορούν να μειώ­σουν σημα­ντικά τους κιν­δύ­νους. Πρώτο και βασικό μέτρο είναι η σωστή ενυ­δά­τωση: «Ουσια­στικά, τα μέτρα πρό­λη­ψης είναι να ενυ­δα­τω­νό­μα­στε, να πίνουμε άφθονο νερό -ακόμα και όταν δεν διψάμε», ανα­φέ­ρει, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι ιδιαί­τερα τις ημέρες με πολύ υψηλές θερ­μο­κρα­σίες δεν πρέπει να περι­μέ­νουμε το αίσθημα της δίψας για να πιούμε νερό.

Παράλ­ληλα, συνιστά την αποφυγή της υπερ­βο­λι­κής κατα­νά­λω­σης αλκοόλ και καφε­ΐ­νης, καθώς μπορούν να επι­βα­ρύ­νουν τον οργα­νι­σμό. «Θα πρέπει να απο­φεύ­γουμε τη χρήση αλκοόλ και την υπερ­βο­λική καφεΐνη», σημειώ­νει.

Ιδιαί­τερη σημασία έχει και η παρα­μονή σε δρο­σε­ρούς χώρους. «Να παρα­μέ­νουμε όσο γίνεται σε δρο­σε­ρούς ή κλι­μα­τι­ζό­με­νους χώρους και να απο­φεύ­γουμε τις άσκοπες μετα­κι­νή­σεις, ειδικά τις ώρες από τις 11 το πρωί έως και τις 5 το από­γευμα, όπου υπάρχει το μεγα­λύ­τερο θερμικό φορτίο», τονίζει.

Στις βασικές οδηγίες προ­στα­σίας περι­λαμ­βά­νο­νται επίσης τα ελαφριά ρούχα, τα ανοιχτά χρώματα, το καπέλο, τα γυαλιά ηλίου και η χρήση αντη­λια­κού όπου χρειά­ζε­ται. Παράλ­ληλα, συστή­νει ελαφριά γεύματα, με έμφαση στα φρούτα και τα λαχα­νικά.

Ιδιαί­τερη προει­δο­ποί­ηση απευ­θύ­νει για τα παιδιά και τα κατοι­κί­δια: «Δεν αφή­νουμε ποτέ τα παιδιά ή ακόμα και τα κατοι­κί­διά μας σε ένα κλειστό αυτο­κί­νητο, ούτε και για λίγο!», τονίζει, υπεν­θυ­μί­ζο­ντας ότι η θερ­μο­κρα­σία μέσα σε ένα κλειστό όχημα μπορεί να αυξηθεί επι­κίν­δυνα μέσα σε λίγα λεπτά.

Παιδιά, ηλι­κιω­μέ­νοι και ευπα­θείς ομάδες χρειά­ζο­νται μεγα­λύ­τερη προ­στα­σία

Ως παι­δί­α­τρος, ο Νίκος Φαρ­μα­κί­δης δίνει ιδιαί­τερη έμφαση στα βρέφη και στα μικρά παιδιά, καθώς ο οργα­νι­σμός τους είναι πιο ευά­λω­τος στη ζέστη: «Βρέφη και τα μικρά παιδιά κιν­δυ­νεύ­ουν περισ­σό­τερο. Αφυ­δα­τώ­νο­νται πιο εύκολα και χρειά­ζο­νται συχνή πρό­σληψη υγρών, ακόμα και όταν δεν μας ζητάνε νερό. Θα πρέπει εμείς να τους δίνουμε», εξηγεί.

Εκτός από τα παιδιά, στις ομάδες υψηλού κιν­δύ­νου ανήκουν οι ηλι­κιω­μέ­νοι, οι έγκυες γυναί­κες, αλλά και άνθρω­ποι με χρόνια προ­βλή­ματα υγείας: «Ομάδες αυξη­μέ­νου κιν­δύ­νου είναι οι ηλι­κιω­μέ­νοι, οι έγκυες γυναί­κες, τα άτομα τα οποία έχουν καρ­διο­πά­θεια, κάποια πνευ­μο­νο­πά­θεια, νευρική νόσο και λαμ­βά­νουν αγωγή», ανα­φέ­ρει.

Ιδιαί­τερη προσοχή χρειά­ζε­ται από όσους λαμ­βά­νουν συγκε­κρι­μένα φάρμακα, όπως διου­ρη­τικά ή αντι­υ­περ­τα­σικά. «Θα πρέπει να υπάρχει επι­κοι­νω­νία με τον θερά­πο­ντα γιατρό όσων παίρ­νουν κάποια φάρμακα», σημειώ­νει ο παι­δί­α­τρος.

Προσοχή στον ήλιο και στη θάλασσα

Παρά το γεγονός ότι πολλοί θεωρούν τη θάλασσα έναν τρόπο ανα­κού­φι­σης από τη ζέστη, ο κ. Φαρ­μα­κί­δης επι­ση­μαί­νει ότι ακόμη και εκεί χρειά­ζε­ται προσοχή: «Δεν είναι απόλυτο ότι πηγαί­νο­ντας στη θάλασσα είμαστε προ­στα­τευ­μέ­νοι», ανα­φέ­ρει, εξη­γώ­ντας ότι οι ιδιαί­τερα υψηλές θερ­μο­κρα­σίες και η έντονη ηλιακή ακτι­νο­βο­λία μπορούν να δημιουρ­γή­σουν κιν­δύ­νους.

«Θα πρέπει να απο­φεύ­γε­ται η παραλία ουσια­στικά από τις 12 μέχρι τις 5. Το ξέρω, είναι δύσκολο, αλλά κανο­νικά θα πρέπει να είμαστε λίγο πιο προ­σε­κτι­κοί», σημειώ­νει.

Από την αφυ­δά­τωση στη θερ­μο­πλη­ξία

Ο ίδιος εξηγεί ότι τα προ­βλή­ματα από τον καύσωνα μπορεί να εξε­λι­χθούν στα­διακά, ξεκι­νώ­ντας από ήπια συμ­πτώ­ματα και φτά­νο­ντας σε μια κατά­σταση που απαιτεί άμεση ιατρική αντι­με­τώ­πιση: «Μία επί­πτωση του καύσωνα είναι μία ήπια αφυ­δά­τωση αρχικά, που μπορεί να έρθει με ξηρο­στο­μία, με ξερό στόμα και λίγο αδυ­να­μία».

Στη συνέ­χεια μπορεί να εμφα­νι­στούν κράμπες, οι οποίες οφεί­λο­νται στην απώλεια υγρών και ηλε­κτρο­λυ­τών. Ακο­λου­θεί η θερμική εξά­ντληση, με συμ­πτώ­ματα όπως έντονη εφί­δρωση, λιπο­θυ­μική τάση, πονο­κέ­φαλο, εμετούς ή αδυ­να­μία.

Το πιο σοβαρό στάδιο είναι η θερ­μο­πλη­ξία. «Η θερ­μο­πλη­ξία είναι το τελευ­ταίο στάδιο και το πιο σοβαρό. Είναι ιατρικό επείγον», προει­δο­ποιεί ο κ. Φαρ­μα­κί­δης.

Με την πρόληψη, τη σωστή ενη­μέ­ρωση και την έγκαιρη ανα­γνώ­ριση των συμ­πτω­μά­των, οι κίν­δυ­νοι από τον καύσωνα μπορούν να περιο­ρι­στούν σημα­ντικά. Οι οδηγίες των ειδικών, ιδιαί­τερα για τις πιο ευά­λω­τες ομάδες, απο­τε­λούν το βασικό εργα­λείο προ­στα­σίας απέ­να­ντι στις ακραίες θερ­μο­κρα­σίες.