Η επόμενη μέρα στην Κεντροδεξιά

• Τι εκτιμούν συμπολίτες μας για το ενδεχόμενο ίδρυσης κόμματος Σαμαρά: Στη «δ» μιλούν Βάνα Αγγελοπούλου-Μανωλάκη, Μιχάλης Καβουκλής, Μιχάλης Λουλούς, Χρήστος Μπάρδος, Μιχάλης Μπαριανάκης, Μεχμέτ Ζαμαντάκης και Βασίλης Νικολής

Το ενδεχόμενο ίδρυσης νέου πολιτικού φορέα από τον πρώην πρωθυπουργό και πρώην πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας, Αντώνη Σαμαρά, εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης, με το ενδιαφέρον να εστιάζεται στις πιθανές επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει μια τέτοια εξέλιξη στον χώρο της Κεντροδεξιάς και ειδικότερα στη Νέα Δημοκρατία.

Στο ερώτημα «O Αντώνης Σαμαράς, πρώην πρωθυπουργός και πρώην πρόεδρος της ΝΔ, ο οποίος διεγράφη από την «γαλάζια» παράταξη, όλα δείχνουν ότι τελικά θα προχωρήσει στην ίδρυση κόμματος. Πώς αξιολογείτε μια τέτοια εξέλιξη; Θα έχει πολλαπλές επιπτώσεις ένα τέτοιο ενδεχόμενο; Πιστεύετε ότι θα επηρεάσει το πολιτικό σκηνικό στον χώρο της Κεντροδεξιάς και ειδικότερα τη ΝΔ;», κατά πόσο ένα νέο κόμμα θα μπορούσε να μεταβάλει τους πολιτικούς συσχετισμούς ή να επηρεάσει την κυβερνητική παράταξη, απαντούν στην «δ» οι Βάνα Αγγελοπούλου-Μανωλάκη, Μιχάλης Καβουκλής, Μιχάλης Λουλούς, Χρήστος Μπάρδος, Μιχάλης Μπαριανάκης, Μεχμέτ Ζαμαντάκης και Βασίλης Νικολής, καταθέτοντας τις εκτιμήσεις και τις απόψεις τους για τις πιθανές εξελίξεις στο πολιτικό σκηνικό.

Βάνα Αγγελόπουλου Μανωλάκη

Η Βάνα Αγγελόπουλου-Μανωλάκη, πολιτικός επιστήμων – διεθνολόγος και σύμβουλος ευρωπαϊκών προγραμμάτων δηλώνει ότι: «η τυχόν κάθοδος του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά με την ίδρυση νέου κόμματος υπό την προεδρία του αρχικά θα σηματοδοτήσει την αμφισβήτηση της ιδεολογικής κατεύθυνσης της ΝΔ προς το κέντρο επί διακυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη, επιχειρώντας να εκφράσει την συντηρητική και δεξιά βάση του κόμματος της Νέας Δημοκρατίας που διαχρονικά δυσαρεστείται από κεντρώες επιλογές σε πολλούς τομείς και επιπρόσθετα στην Κυβερνητική Πολιτική σε Εθνικά θέματα. Αυτό θα αποτελέσει και το έναυσμα των πολιτικών διακηρύξεων του Αντώνη Σαμαρά.
Είναι βέβαιο ό,τι θα υπάρξει άμεσος αντίκτυπος στην Νέα Δημοκρατία όπως:
Κοινοβουλευτική Πολιτική Αστάθεια:
Η ίδρυση νέου κόμματος από πρώην πρωθυπουργό, σε κάθε περίπτωση διασπά την κομματική συνοχή στο εσωτερικό της ΝΔ κι ενισχύει τη συζήτηση για το κενό εκπροσώπησης στα δεξιά του κόμματος που συζητείται καθ’ όλη την διάρκεια της διακυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Εκλογικές επιπτώσεις:
Λόγω του ό,τι και το μικρότερο ποσοστό που θα διαρρεύσει προς το κόμμα του Αντώνη Σαμαρά, μπορεί να αποβεί μοιραίο για μείωση των ποσοστών της Ν.Δ.
Κατακερματισμός στα δεξιά της Ν.Δ.
Που σημαίνει ότι εκτός από την ένταση του ανταγωνισμού εντός του κόμματος.,μπορεί επίσης να στερήσει ψήφους από αλλά κόμματα στα δεξιά της.
Αναδιάταξη της Κεντροδεξιάς
Οι Αντώνης Σαμαράς θα επιχειρήσει να προσελκύσει στελέχη και ‘βετεράνους’ της ‘γαλάζιας’ παράταξης.
Σε κάθε περίπτωση. αν ο Αντώνης Σαμαράς δημιουργήσει νέο κόμμα, τα στελέχη της Νέας Δημοκρατίας συνειδητοποιούν ότι στην πραγματικότητα αυτός θα είναι ο κατ’ εξοχήν αντίπαλός τους και όχι η ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα, που στην πραγματικότητα βοήθησε τη ΝΔ σε ένα σημαντικό βαθμό να συσπειρωθεί. Και τέλος η ενδεχόμενη ίδρυση νέου κόμματος υπό τον Αντώνη Σαμαρά θα παίξει σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωση μετεκλογικών συνασπισμών – σε περίπτωση μη αυτοδυναμίας – για την δημιουργία κυβέρνησης».

Μιχάλης Καβουκλής

O Μιχάλης Γ. Καβουκλής, διεθνολόγος-πολιτικός επιστήμων, τονίζει ότι «ο Αντώνης Σαμαράς τα τελευταία χρόνια εκφράζει ανοικτά την αντίθεσή του προς τους χειρισμούς των κυβερνήσεων Μητσοτάκη για τα “Εθνικά”, όπως αυτός ορίζει, θέματα. Συνεπής στον εαυτό του, αναλαμβάνει τον ρόλο να ηγηθεί της ανάσχεσης της μετατόπισης των πιο “κεντρώων” ή “αριστερόστροφων” προσεγγίσεων σε αυτά τα θέματα.
Δυστυχώς, η κίνηση του Αντώνη Σαμαρά να ιδρύσει νέο κόμμα στα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως μια ιστορική ανακύκλωση με δομικές συνέπειες. Η ίδρυση ενός δεξιού, «ταυτοτικού» κόμματος δεν είναι απλώς μια προσωπική ρεβάνς, αλλά μια στρατηγική απόπειρα διχοτόμησης της κεντροδεξιάς πολυκατοικίας.
Σε επίπεδο στελεχών, μία σιωπηρή διαρροή εκτυλίσσεται εδώ και καιρό. Σε επίπεδο ψηφοφόρων, το θέμα έχει λυθεί εδώ και καιρό με τις περιχαρακώσεις ψηφοφόρων σε κόμματα όπως την Ελληνική Λύση ή τη Φωνή Λογικής. Προσωπικά θεωρώ, ότι περισσότερο ζημιά θα κάνει σε αυτά τα κόμματα, καθώς θα είναι πιο σοβαρή πρόταση, για εθνοκεντρική πολιτική, πλασαρισμένη από έναν πρώην πρωθυπουργό και πρόεδρο της ΝΔ. Πολλοί θα το βρουν σαν άλλοθι να επιστρέψουν σε ένα πιο συντεταγμένο χώρο, λέγοντας όχι στα πιο λαϊκιστικά δεξιά/ακροδεξιά κόμματα.
Με τη ΝΔ να πιέζεται δημοσκοπικά, η εμφάνιση ενός ισχυρού πόλου στα δεξιά της δημιουργεί προβλήματα. Η κυβέρνηση θα βρεθεί σε συμπληγάδες: ανάμεσα στο μεταρρυθμιστικό, κεντρώο ακροατήριο και τον πειρασμό της δεξιάς διολίσθησης για αναχαίτιση διαρροών. Στο πολυκομματικό σκηνικό που διαφαίνεται, κάθε ψήφος είναι καθοριστική για την κυβερνητική πρόταση της ΝΔ και του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Η «Πολιτική Άνοιξη 2.0» θα κριθεί στην κάλπη, αλλά ένα κόμμα με εθνοκεντρική και ευρωσκεπτικιστική ρητορική απειλεί τη μεταρρυθμιστική σταθερότητα και πρόοδο. Ωστόσο, αποτελεί και ευκαιρία ξεκαθαρίσματος: η ΝΔ καλείται να επιλέξει αν θα παραμείνει ένας σύγχρονος ευρωπαϊκός πόλος ή αν θα εγκλωβιστεί σε δεξιά φοβικά σύνδρομα», σημειώνει καταλήγοντας.

Μιχάλης Λουλούς

Ο Μιχάλης Λουλούς, συντονιστής Αγροτικής Πολιτικής Νήσων Νέας Δημοκρατίας της γραμματείας αγροτικών φορέων, υπεύθυνος του Τομέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της ΔΕΕΠ Δωδεκανήσου της ΝΔ και πρόεδρος του Περιφερειακού Φυτωρίου Νοτίου Αιγαίου, επισημαίνει ότι «η ενδεχόμενη ίδρυση νέου κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά είναι ασφαλώς μια εξέλιξη που θα συζητηθεί, καθώς πρόκειται για έναν πρώην πρωθυπουργό με μακρά πολιτική διαδρομή. Ωστόσο, η ιστορία έχει δείξει ότι η δημιουργία νέων κομμάτων δεν αρκεί από μόνη της για να μεταβάλει τους πολιτικούς συσχετισμούς. Οι πολίτες αξιολογούν τις προτάσεις, τη συνέπεια και, κυρίως, τη δυνατότητα κάθε πολιτικής δύναμης να προσφέρει σταθερότητα και προοπτική στη χώρα. Είναι πιθανό μια τέτοια πρωτοβουλία να δημιουργήσει έναν πρόσκαιρο δημόσιο διάλογο ή να προκαλέσει ορισμένες μετακινήσεις στον χώρο της Κεντροδεξιάς. Δεν θεωρώ, όμως, ότι μπορεί εύκολα να ανατρέψει τις υφιστάμενες ισορροπίες. Η Νέα Δημοκρατία παραμένει η κυρίαρχη πολιτική δύναμη στον χώρο της Κεντροδεξιάς, με ισχυρή λαϊκή νομιμοποίηση, κυβερνητική εμπειρία και ξεκάθαρο ρόλο στη διασφάλιση της πολιτικής σταθερότητας.
Οι προσωπικές στρατηγικές και οι διασπάσεις σπάνια λειτουργούν προς όφελος του ευρύτερου πολιτικού χώρου ή της χώρας. Αυτό που έχει πραγματική σημασία σήμερα είναι να διαφυλαχθεί ένα κλίμα πολιτικής σοβαρότητας και υπευθυνότητας.
Πέραν αυτών ως γενική πολιτική τοποθέτηση, θα ήθελα να κάνω και την εξής επισήμανση. Εκτιμώ ότι με την κίνηση του αυτή ο Αντώνης Σαμαράς θέτει σε κίνδυνο την υστεροφημία του. Ήδη έχει διασπάσει μια φορά τη Νέα Δημοκρατία. Τώρα ετοιμάζεται να το επαναλάβει; Ετοιμάζεται να υπονομεύσει μια μεγάλη ιστορική παράταξη που τον συγχώρησε, τον δέχτηκε πίσω και τον έκανε πρωθυπουργό; Θα περίμενα από ένα πολιτικό πρόσωπο του διαμετρήματος του, να μπορεί να αρθεί πάνω από προσωπικές εμπάθειες και το μένος κατά της οικογένειας Μητσοτάκη και να αναλογιστεί το εθνικό συμφέρον. Πως θα ήθελε τελικά να τον μνημονεύσει η ιστορία;».

Χρήστος Μπάρδος

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Χρήστος Μπάρδος, εκπαιδευτικός και πρώην αυτοδιοικητικός, τονίζει, απαντώντας στο ερώτημα ότι: «Η ενδεχόμενη ίδρυση κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά αποτελεί αναμφίβολα μια σημαντική πολιτική εξέλιξη. Πρόκειται για έναν πρώην πρωθυπουργό και πρώην πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας, με σημαντική διαδρομή στην πολιτική ζωή του τόπου, γεγονός που επιβάλλει σεβασμό, ανεξάρτητα από τις διαφορετικές πολιτικές επιλογές που ακολούθησαν. Ωστόσο, δεν θεωρώ ότι μια τέτοια εξέλιξη μπορεί να μεταβάλει ουσιαστικά τις ισορροπίες στον χώρο της Κεντροδεξιάς».
Ο κ. Μπάρδος προσθέτει ότι «η Νέα Δημοκρατία αποτελεί διαχρονικά τη μεγάλη ευρωπαϊκή κεντροδεξιά παράταξη της χώρας, με ισχυρές κοινωνικές και πολιτικές αναφορές, βαθιές οργανωτικές ρίζες και αποδεδειγμένη δυνατότητα διακυβέρνησης. Κυρίως, έχει σταθερό ευρωπαϊκό προσανατολισμό, υπερασπίζεται τη συμμετοχή της Ελλάδας στον πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και υπηρετεί μια εξωτερική πολιτική που ενισχύει το διεθνές κύρος της πατρίδας μας.
Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα έχει αναβαθμίσει τη θέση της στη διεθνή πολιτική σκηνή, έχει ενισχύσει τις στρατηγικές της συμμαχίες και έχει αποκτήσει μεγαλύτερη αξιοπιστία τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και ευρύτερα. Αυτή η πορεία σταθερότητας και υπευθυνότητας αποτελεί σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο για τη Νέα Δημοκρατία.
Σε κάθε δημοκρατία, κάθε νέα πολιτική πρωτοβουλία αξιολογείται από τους πολίτες. Πιστεύω, όμως, ότι οι πολίτες σήμερα δίνουν προτεραιότητα στη σταθερότητα, στην κυβερνησιμότητα και στις ρεαλιστικές λύσεις για την καθημερινότητά τους. Γι’ αυτό εκτιμώ ότι, ακόμη και αν προχωρήσει η ίδρυση νέου κόμματος, θα εμπλουτίσει τον δημόσιο διάλογο χωρίς να ανατρέψει τον κυρίαρχο ρόλο της Νέας Δημοκρατίας στον χώρο της Κεντροδεξιάς», αναφέρει καταλήγοντας.

Μιχάλης Μπαριανάκης

Ο Μιχάλης Μπαριανάκης, στέλεχος της Νέας Δημοκρατίας και πρώην αυτοδιοικητικός με πολυετή εμπειρία, υποστηρίζει: «Η προσωπική μου άποψη είναι ότι ο πρώην πρωθυπουργός κ. Αντώνης Σαμαράς προκάλεσε ουσιαστικά τη διαγραφή του, προκειμένου να αποκτήσει τη δυνατότητα να ασκήσει πολιτική πίεση και να προκαλέσει ζημιά στον πρωθυπουργό της χώρας, κ. Κυριάκο Μητσοτάκη. Εκτιμώ ότι, εφόσον ο κ. Σαμαράς κατέλθει στις επόμενες εθνικές εκλογές με δικό του πολιτικό σχηματισμό, η Νέα Δημοκρατία ενδέχεται να απωλέσει ένα ποσοστό της τάξεως του 1% έως 3%. Θεωρώ, πάντως, ότι οι περισσότεροι από όσους θα τον ακολουθήσουν και θα τον πλαισιώσουν, πιθανότατα δεν θα ψήφιζαν έτσι κι αλλιώς τη Νέα Δημοκρατία.
Είναι, ωστόσο, γεγονός ότι η πολιτική ιστορία του κ. Σαμαρά φαίνεται να επαναλαμβάνεται, περίπου 25 χρόνια μετά, όταν, ως υπουργός Εξωτερικών στην κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, διαφώνησε μαζί του και στη συνέχεια ίδρυσε την Πολιτική Άνοιξη. Πρέπει, όμως, να τονιστεί ότι τα σημερινά δεδομένα είναι διαφορετικά. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, το κυβερνών κόμμα, παρότι βρίσκεται σχεδόν στο τέλος της δεύτερης τετραετίας του, εξακολουθεί να προηγείται με σημαντική διαφορά από το δεύτερο κόμμα. Εφόσον αυτή η διαφορά αποτυπωθεί και στην πρώτη εκλογική αναμέτρηση, έχω την εκτίμηση ότι στη δεύτερη κάλπη η Νέα Δημοκρατία θα πετύχει ακόμη μεγαλύτερη συσπείρωση και, σε συνδυασμό με το εκλογικό μπόνους των εδρών, θα έχει τον πρώτο λόγο για τον σχηματισμό κυβέρνησης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον θα έχει, επίσης, το πόσα κόμματα θα εισέλθουν στη Βουλή και πώς θα διαμορφωθεί η κατανομή των εδρών. Καθοριστικό ρόλο θα παίξει και ο χρόνος διεξαγωγής των εκλογών. Αν αυτές πραγματοποιηθούν στο τέλος της τετραετίας, θεωρώ ότι αυτό θα ευνοήσει το κυβερνών κόμμα, καθώς θα υπάρχει χρόνος για νέες κυβερνητικές πρωτοβουλίες και εξαγγελίες. Παράλληλα, τα χρονικά περιθώρια θα είναι περιορισμένα, καθώς η Ελλάδα αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Είναι προφανές ότι δεν θα ήταν επιθυμητό να υπάρξει παρατεταμένο κυβερνητικό κενό σε μια τόσο κρίσιμη περίοδο», σημειώνει καταλήγοντας.

Μεχμέτ Ζαμαντάκης

Ο Μεχμέτ Ζαμαντάκης, λογιστής-φοροτεχνικός και κομματικό στέλεχος της ΝΔ, σημειώνει από την πλευρά του ότι η ΝΔ δεν θα επηρεασθεί, καθώς η δεξαμενή που θα αντλήσει ψήφους ο Αντ. Σαμαράς θα είναι από τα μικρότερα κόμματα δεξιότερα: «Σαφώς η κάθε ίδρυση ενός νέου κόμματος πάντα έχει κάποιες επιπτώσεις, μικρές ή μεγάλες ανάλογα με το πρόσωπο που το διακινεί – ιδρύει. Στην περίπτωση μας όσον αφορά τον πολιτικό φορέα (εφόσον συσταθεί) του πρώην πρωθυπουργού και προέδρου της Νέας Δημοκρατίας, με όλο τον σεβασμό προς τα πρόσωπα και τους θεσμούς, προσωπική μου άποψη είναι ότι ο συγκεκριμένος επικεφαλής ότι είχε να δώσει στη χώρα το έδωσε πολιτικά και έχει κλείσει ο κύκλος του.
Πιστεύω ότι θα επηρεάσει περισσότερο τα θεωρητικά μικρά κόμματα που κινούνται από κεντροδεξιά έως ακροδεξιά. Στον χώρο της ΝΔ δεν πιστεύω ότι μπορεί να επηρεάσει σημαντικά έτσι ώστε σαν γεγονός από μόνο του να οδηγήσει σε ακυβερνησία και να βοηθήσει-οδηγήσει σε αποσταθεροποίηση του τόπου πολιτικά».

Βασίλης Νικολής

Ο Βασίλης Νικολής, πρόεδρος του Συλλόγου Εθελοντών Αιμοδοτών Ρόδου, τονίζει τέλος: “Κάθε πολίτης και κάθε πολιτικός έχει το δημοκρατικό δικαίωμα να ιδρύσει έναν νέο πολιτικό φορέα. Ωστόσο, προσωπικά δεν θεωρώ ότι η Ελλάδα έχει ανάγκη από νέες διασπάσεις στον πολιτικό χάρτη. Αντίθετα, πιστεύω ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ενισχύσει τον κατακερματισμό του πολιτικού συστήματος και να δημιουργήσει συνθήκες μεγαλύτερης πόλωσης, ιδιαίτερα στον χώρο της Κεντροδεξιάς. Η χώρα χρειάζεται πολιτική σταθερότητα και όχι επιστροφή σε λογικές εσωτερικών συγκρούσεων.
Κόμματα διαμαρτυρίας τα γνωρίσαμε έντονα κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης. Η εμπειρία εκείνης της εποχής απέδειξε ότι, σε πολλές περιπτώσεις, η εύκολη καταγγελία, οι υπερβολικές υποσχέσεις και ο λαϊκισμός δεν έδωσαν ουσιαστικές λύσεις στα μεγάλα προβλήματα της χώρας. Αντίθετα, συνέβαλαν στη διαμόρφωση ενός κλίματος έντονης πόλωσης, τοξικότητας, διχασμού και στείρας πολιτικής αντιπαράθεσης, με αρνητικές επιπτώσεις τόσο στην κοινωνική συνοχή όσο και στην εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς και το πολιτικό σύστημα.
Η Ελλάδα χρειάζεται πολιτική ωριμότητα, συνεννόηση και υπεύθυνες δυνάμεις σε όλο το δημοκρατικό φάσμα. Οι πολίτες έχουν βιώσει τις συνέπειες της πόλωσης, του διχασμού και της πολιτικής αστάθειας και γνωρίζουν πλέον ότι οι εύκολες λύσεις και οι λογικές της διαμαρτυρίας δεν οδηγούν στην πρόοδο.
Πιστεύω ότι είναι η ώρα να κοιτάξουμε μπροστά και όχι να ανακυκλώνουμε πολιτικές πρακτικές που έχουν ήδη δοκιμαστεί στο παρελθόν και δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα. Φωνές και λογικές που ανήκουν στο παρελθόν, όσο ισχυρό πολιτικό αποτύπωμα κι αν είχαν κάποτε, οφείλουν να παραχωρήσουν τη θέση τους σε μια νέα αντίληψη που θα υπηρετεί τη σύνθεση, τη σταθερότητα και το εθνικό συμφέρον”.