Μάνος Κόνσολας: Έξι προτάσεις του για τη στήριξη των ΔΕΥΑ και των υπηρεσιών ύδρευσης στους νησιωτικούς δήμους 

Η Σύμη, η Λέρος, η Κάρ­πα­θος, η Αστυ­πά­λαια και η Πάτμος, που έχουν κηρυ­χθεί σε κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης λόγω της λει­ψυ­δρίας, αλλά και οι ΔΕΥΑ και οι υπη­ρε­σίες ύδρευ­σης νησιω­τι­κών δήμων, είναι στο επί­κε­ντρο μιας ολι­στι­κής πρό­τα­σης και παρέμ­βα­σης του Μάνου Κόνσολα προς τους Υπουρ­γούς Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας και Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής.

Ο Μάνος Κόν­σο­λας ανα­φέ­ρει ότι οι αυξη­μέ­νες ανάγκες σε κατα­νά­λωση νερού λόγω της του­ρι­στι­κής κίνησης αλλά και της λει­ψυ­δρίας, είναι δύσκολο να καλυ­φθούν και για αυτό απαι­τεί­ται μια ολι­στική δια­χεί­ριση και αντι­με­τώ­πιση του προ­βλή­μα­τος με απο­τε­λε­σμα­τικά μέτρα.

Τονίζει χαρα­κτη­ρι­στικά ότι:

-οι υδρο­δο­τι­κές ανάγκες της Καρ­πά­θου αυξά­νο­νται κατά 344% τη θερινή περίοδο.

– ο Δήμος Λέρου το 2025 ενι­σχύ­θηκε με το ποσό των 327.600,00€ για τη λει­τουρ­γία και συντή­ρηση των μονάδων αφα­λά­τω­σης για ένα χρόνο, αλλά οι ανάγκες για το 2026 και τα επόμενα χρόνια παρα­μέ­νουν και είναι πιε­στι­κές,

– η ΔΕΥΑ του Δήμου Σύμης έχει οφειλές ύψους δύο εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ προς τη ΔΕΗ από την ενερ­γειακή κατα­νά­λωση στις μονάδες αφα­λά­τω­σης.

Ο κ. Κόν­σο­λας χαρα­κτη­ρί­ζει ως τα κυριό­τερα προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουν οι ΔΕΥΑ και οι υπη­ρε­σίες ύδρευ­σης των νησιω­τι­κών περιο­χών τα εξής:

– Υψηλές χρε­ώ­σεις ενερ­γεια­κής κατα­νά­λω­σης των μονάδων αφα­λά­τω­σης στα νησιά. Αν δεν αντι­με­τω­πι­στεί το πρό­βλημα, θα έχουμε διό­γκωση των οφειλών των ΔΕΥΑ και των νησιω­τι­κών Δήμων στη ΔΕΗ ή μετα­κύ­λιση του κόστους στους κατα­να­λω­τές.

– Οφειλές που έχουν προς τη ΔΕΗ, οι ΔΕΥΑ και οι νησιω­τι­κοί δήμοι με απο­τέ­λε­σμα να δημιουρ­γεί­ται ένα καθε­στώς οικο­νο­μι­κής ασφυ­ξίας.

– Ελλεί­ψεις εξει­δι­κευ­μέ­νου και έμπει­ρου προ­σω­πι­κού, αλλά και αδυ­να­μία δια­χεί­ρι­σης δημό­σιων συμ­βά­σεων από τις ΔΕΥΑ των νησιών και τις υπη­ρε­σίες ύδρευ­σης των νησιω­τι­κών δήμων. Κατα­γρά­φο­νται, επίσης, αδυ­να­μίες στην περι­βαλ­λο­ντική αδειο­δό­τηση έργων ύδρευ­σης και αφα­λά­τω­σης.

– Κενό ψηφια­κού μετα­σχη­μα­τι­σμού των ΔΕΥΑ και των υπη­ρε­σιών ύδρευ­σης των Δήμων στα ζητή­ματα δια­χεί­ρι­σης υδάτων, αλλά και επε­ξερ­γα­σίας και επα­να­χρη­σι­μο­ποί­η­σης λυμάτων.

Ο Μάνος Κόν­σο­λας κατα­θέ­τει έξι (6) συγκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις που μπορούν να δώσουν λύση σε αυτά τα προ­βλή­ματα:

1ον: Δεκα­ε­τές πρό­γραμμα τεχνι­κής βοή­θειας των ΔΕΥΑ και των νησιω­τι­κών δήμων με την αξιο­ποί­ηση ευρω­παϊ­κών και εθνικών πόρων.

2ον: Καθιέ­ρωση χαμηλού τιμο­λο­γίου ή κάλυψη μέρους του ενερ­γεια­κού κόστους των μονάδων αφα­λά­τω­σης στα νησιά από τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό για να μειωθεί το λει­τουρ­γικό κόστος και να μην επι­βα­ρυν­θούν οι πολίτες.

3ον: Ειδικό πλαίσιο ρύθ­μι­σης οφειλών των ΔΕΥΑ και των νησιω­τι­κών δήμων προς τη ΔΕΗ.

4ον: Ευέ­λι­κτες δια­δι­κα­σίες αδειο­δό­τη­σης Ανα­νε­ώ­σι­μων Πηγών Ενέρ­γειας που θα παρέ­χουν ενέρ­γεια στις μονάδες αφα­λά­τω­σης των νησιών.

5ον: Ειδικό χρη­μα­το­δο­τικό πρό­γραμμα με δικαιού­χους ΔΕΥΑ και υπη­ρε­σίες ύδρευ­σης νησιω­τι­κών Δήμων για τη δημιουρ­γία υπο­δο­μών επα­να­χρη­σι­μο­ποί­η­σης του νερού.

6ον: Μελέτες αξιο­ποί­η­σης των δυνα­το­τή­των που παρέχει η ΑΙ (τεχνητή νοη­μο­σύνη) από τις ΔΕΥΑ και τις υπη­ρε­σίες των νησιω­τι­κών δήμων ανά περί­πτωση.

Το πλήρες κείμενο της πρό­τα­σης που κατέ­θεσε ο Μάνος Κόν­σο­λας προς τους Υπουρ­γούς Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας και Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής είναι:

Κύριοι Υπουρ­γοί,

Η λει­ψυ­δρία, αλλά και οι αυξη­μέ­νες ανάγκες κατα­νά­λω­σης νερού στις νησιω­τι­κές περιο­χές λόγω του του­ρι­σμού, έχουν δημιουρ­γή­σει νέα δεδο­μένα.

Μόνο στο νομό της Δωδε­κα­νή­σου έχουν κηρυ­χθεί σε κατά­σταση εκτά­κτου ανάγκης η Αστυ­πά­λαια, η Κάρ­πα­θος, η Πάτμος, η Λέρος και η Σύμη.

Οι αυξη­μέ­νες ανάγκες σε κατα­νά­λωση νερού λόγω της του­ρι­στι­κής κίνησης, αλλά και της λει­ψυ­δρίας είναι δύσκολο να καλυ­φθούν και για αυτό απαι­τεί­ται μια ολι­στική δια­χεί­ριση και αντι­με­τώ­πιση του προ­βλή­μα­τος με απο­τε­λε­σμα­τικά μέτρα. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι οι υδρο­δο­τι­κές ανάγκες της Καρ­πά­θου αυξά­νο­νται κατά 344% τη θερινή περίοδο.

Πρέπει, επίσης, να τονι­στεί ότι το Υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής έχει στη­ρί­ξει, στο πλαίσιο των δυνα­το­τή­των του νησιω­τι­κούς δήμους. Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα ο Δήμος Λέρου που το 2025 ενι­σχύ­θηκε με στο ποσό των 327.600,00€ για τη λει­τουρ­γία και συντή­ρηση των μονάδων αφα­λά­τω­σης για ένα χρόνο. Οι ανάγκες, όμως, για το 2026 και τα επόμενα χρόνια παρα­μέ­νουν και είναι πιε­στι­κές.

Ήδη στο νομο­σχέ­διο που έχει ήδη δοθεί σε δια­βού­λευση, προ­βλέ­πο­νται η επι­τά­χυνση των δια­δι­κα­σιών για έργα ύδρευ­σης και αφα­λά­τω­σης που θεω­ρού­νται ανα­γκαία για να δια­σφα­λι­στεί η υδρο­δο­τική επάρ­κεια.

Για τα συγκε­κρι­μένα έργα, προ­βλέ­πε­ται κατά­θεση προ­σφο­ρών για τα έργα σε μόλις δέκα εργά­σι­μες ημέρες και ταχεία επιλογή του ανα­δό­χου με βάση την καλύ­τερη οικο­νο­μική προ­σφορά.

Προ­βλέ­πε­ται, επίσης, ταχύ­τερη δια­δι­κα­σία για την αδειο­δό­τηση εγκα­τα­στά­σεων αφα­λά­τω­σης.

Υπάρ­χουν, όμως, πολλά και δεδο­μένα προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουν οι ΔΕΥΑ και οι υπη­ρε­σίες ύδρευ­σης νησιω­τι­κών δήμων, για τα οποία πρέπει να ανα­ζη­τη­θούν λύσεις.

Τα κυριό­τερα προ­βλή­ματα είναι:

– Οι υψηλές χρε­ώ­σεις ενερ­γεια­κής κατα­νά­λω­σης των μονάδων αφα­λά­τω­σης στα νησιά. Αν δεν αντι­με­τω­πι­στεί το πρό­βλημα, θα έχουμε διό­γκωση των οφειλών των ΔΕΥΑ και των νησιω­τι­κών Δήμων στη ΔΕΗ ή μετα­κύ­λιση του κόστους στους κατα­να­λω­τές.

– Οι οφειλές που έχουν προς τη ΔΕΗ οι ΔΕΥΑ και οι νησιω­τι­κοί δήμοι με απο­τέ­λε­σμα να δημιουρ­γεί­ται ένα καθε­στώς οικο­νο­μι­κής ασφυ­ξίας. Μάλιστα, η ΔΕΥΑ του Δήμου Σύμης έχει οφειλές ύψους δύο εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ.

– Ελλεί­ψεις εξει­δι­κευ­μέ­νου και έμπει­ρου προ­σω­πι­κού, αλλά και αδυ­να­μία δια­χεί­ρι­σης δημό­σιων συμ­βά­σεων από τις ΔΕΥΑ των νησιών και τις υπη­ρε­σίες ύδρευ­σης των νησιω­τι­κών δήμων. Κατα­γρά­φο­νται, επίσης, αδυ­να­μίες στην περι­βαλ­λο­ντική αδειο­δό­τηση έργων ύδρευ­σης και αφα­λά­τω­σης.

– Κενό ψηφια­κού μετα­σχη­μα­τι­σμού των ΔΕΥΑ και των υπη­ρε­σιών ύδρευ­σης των Δήμων στα ζητή­ματα δια­χεί­ρι­σης υδάτων, αλλά και επε­ξερ­γα­σίας και επα­να­χρη­σι­μο­ποί­η­σης λυμάτων.

Τα προ­βλή­ματα αυτά χρήζουν άμεσης αντι­με­τώ­πι­σης και η Πολι­τεία οφείλει να εξε­τά­σει προ­τά­σεις, όπως:

1ον: Δεκα­ε­τές πρό­γραμμα τεχνι­κής βοή­θειας των ΔΕΥΑ και των νησιω­τι­κών δήμων με την αξιο­ποί­ηση ευρω­παϊ­κών και εθνικών πόρων.

2ον: Καθιέ­ρωση χαμηλού τιμο­λο­γίου ή κάλυψη μέρους του ενερ­γεια­κού κόστους των μονάδων αφα­λά­τω­σης στα νησιά από τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό για να μειωθεί το λει­τουρ­γικό κόστος και να μην επι­βα­ρυν­θούν οι πολίτες.

3ον: Ειδικό πλαίσιο ρύθ­μι­σης οφειλών των ΔΕΥΑ και των νησιω­τι­κών δήμων προς τη ΔΕΗ.

4ον: Ευέ­λι­κτες δια­δι­κα­σίες αδειο­δό­τη­σης Ανα­νε­ώ­σι­μων Πηγών Ενέρ­γειας που θα παρέ­χουν ενέρ­γεια στις μονάδες αφα­λά­τω­σης των νησιών.

5ον: Ειδικό χρη­μα­το­δο­τικό πρό­γραμμα με δικαιού­χους ΔΕΥΑ και υπη­ρε­σίες ύδρευ­σης νησιω­τι­κών Δήμων για τη δημιουρ­γία υπο­δο­μών επα­να­χρη­σι­μο­ποί­η­σης του νερού.

6ον: Μελέτες αξιο­ποί­η­σης των δυνα­το­τή­των που παρέχει η ΑΙ (τεχνητή νοη­μο­σύνη) από τις ΔΕΥΑ και τις υπη­ρε­σίες των νησιω­τι­κών δήμων ανά περί­πτωση.

Κατόπιν των ανωτέρω

Ερω­τώ­νται οι Κύριοι Υπουρ­γοί

1. Με βάση τις ανωτέρω προ­τά­σεις, αλλά και τον σχε­δια­σμό που υπάρχει, σε ποιες ενέρ­γειες προ­τί­θε­νται να προ­χω­ρή­σουν για μια ολι­στική και κυρίως απο­τε­λε­σμα­τική αντι­με­τώ­πιση των προ­βλη­μά­των που αντι­με­τω­πί­ζουν οι ΔΕΥΑ και οι υπη­ρε­σίες ύδρευ­σης των νησιω­τι­κών δήμων;

 

Ο Ερωτών Βου­λευ­τής

Μάνος Κόν­σο­λας

Βου­λευ­τής Δωδε­κα­νή­σου