Νέα «γραμμή» στο Μεταναστευτικό από την ΕΕ: Τι αλλάζει στην Ελλάδα

Σκληρή «γραμμή» στο Μετα­να­στευ­τικό υιο­θε­τεί η ΕΕ, μετά το πράσινο φως από το Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο στη δημιουρ­γία «κόμβων επι­στρο­φών» εκτός ευρω­παϊ­κού εδάφους, πρω­το­βου­λία που υπο­στή­ριξε ενεργά η Ελλάδα και ο αρμό­διος υπουρ­γός Θάνος Πλεύρης.

Στο ίδιο πλαίσιο, η εφαρ­μογή του νέου ευρω­παϊ­κού Συμ­φώ­νου για τη Μετα­νά­στευση και το Άσυλο για τη δια­χεί­ριση των παρά­νο­μων εισόδων στις χώρες της ΕΕ, προ­βλέ­πει αυστη­ρό­τε­ρες δια­δι­κα­σίες για την αντι­με­τώ­πιση των παρά­νο­μων εισόδων στην Ευρω­παϊκή Ένωση, με σκοπό την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη δια­χεί­ριση αιτή­σεων ασύλου και επι­στρο­φών, στον στόχο της αύξησης του αριθμού των απε­λά­σεων.

Οι ευρω­παϊ­κές ενέρ­γειες για μεγα­λύ­τερη απο­φα­σι­στι­κό­τητα στη δια­χεί­ριση των παρά­τυ­πων μετα­να­στευ­τι­κών ροών, έρχο­νται εν μέσω της παρα­τε­τα­μέ­νης ανα­τα­ρα­χής στη Μέση Ανατολή που δημιουρ­γεί ανη­συ­χία για αύξηση των μετα­να­στευ­τι­κών ροών.

Δημιουρ­γία «κόμβων επι­στρο­φών» -Τι είναι τα return hubs

Η δημιουρ­γία «κόμβων επι­στρο­φών», των λεγό­με­νων return hubs, παρα­πέ­μπει στο βρε­τα­νικό «μοντέλο Ρουάντα», ενώ στη λει­τουρ­γία αντί­στοι­χων κέντρων είχε προ­χω­ρή­σει και η Ιταλία στην Αλβανία. Στη δεδο­μένη φάση δεν έχουν προσ­διο­ρι­στεί ακόμη συγκε­κρι­μέ­νες χώρες για τη δημιουρ­γία των νέων δομών, ωστόσο η πρω­το­βου­λία «πέρασε» με ευρεία πλειο­ψη­φία από το Ευρω­κοι­νο­βού­λιο, με την ΕΕ να απαντά στις πιέσεις κρατών-μελών για απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη ευρω­παϊκή πολι­τική επι­στρο­φών όσων δεν δικαιού­νται άσυλο, με την ΕΕ να δίνει το στίγμα ότι κάποιος που εισέρ­χε­ται παρά­νομα θα γνω­ρί­ζει ότι θα επι­στρέ­ψει στη χώρα κατα­γω­γής του ή σε ένα κέντρο επι­στρο­φής εκτός της Ευρώπης.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα ως χώρα υπο­δο­χής, συμ­με­τείχε στον πυρήνα κρατών-μελών που τάσ­σο­νταν υπέρ της προ­ο­πτι­κής δημιουρ­γίας και λει­τουρ­γίας «return hubs», στο πλαίσιο της εξω­τε­ρι­κής διά­στα­σης της ευρω­παϊ­κής μετα­να­στευ­τι­κής πολι­τι­κής. Ο σχε­δια­σμός για τα συγκε­κρι­μένα κέντρα είναι να προ­ω­θού­νται μετα­νά­στες στα κέντρα που θα κατα­σκευα­στούν σε αφρι­κα­νι­κές χώρες, η αίτηση για παροχή ασύλου των οποίων απορ­ρί­φθηκε και κατά συνέ­πεια πρέπει να φύγουν από την ΕΕ, με στόχο να εκπεμ­φθεί το μήνυμα «εάν έρθετε στην Ευρώπη παρά­νομα, δεν θα μείνετε». Η Ελλάδα με τις τέσ­σε­ρις άλλες χώρες (Γερ­μα­νία, Ολλαν­δία, Αυστρία και Βέλγιο) έχουν συμ­φω­νή­σει για τη δημιουρ­γία τέτοιου κέντρου μετά την ψήφιση του Κανο­νι­σμού Επι­στρο­φών.

Προ­σπά­θεια πάταξης της παρά­νο­μης μετα­νά­στευ­σης

Στον ευρω­παϊκό στόχο για ένα ασφα­λέ­στερο πλαίσιο για την πάταξη της παρά­νο­μης μετα­νά­στευ­σης εντάσ­σε­ται το Σύμφωνο Μετα­νά­στευ­σης σε συν­δυα­σμό με τον Κανο­νι­σμό Ασφαλών τρίτων χωρών που ψήφισε το Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο και τον υπό ψήφιση κανο­νι­σμό επι­στρο­φών που προ­βλέ­πει τη δημιουρ­γία return hubs εκτός της ΕΕ

Το νομο­σχέ­διο για την εφαρ­μογή του νέο Ευρω­παϊ­κού Συμ­φώ­νου για το Άσυλο και τη Μετα­νά­στευση παρου­σιά­στηκε από τον υπουργό Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου, Θάνο Πλεύρη, και εισάγει ταχύ­τε­ρες και αυστη­ρό­τε­ρες δια­δι­κα­σίες για τη δια­χεί­ριση των παρά­νο­μων εισόδων.

Πρώτο στάδιο απο­τε­λεί ο υπο­χρε­ω­τι­κός έλεγχος δια­λο­γής (screening) για όλους όσοι εισέρ­χο­νται παρά­νομα στη χώρα. Ο συγκε­κρι­μέ­νος έλεγχος περι­λαμ­βά­νει ταυ­το­ποί­ηση, υγειο­νο­μικό έλεγχο και ενι­σχυ­μένο έλεγχο ασφα­λείας και ολο­κλη­ρώ­νε­ται εντός 7 ημερών, ενώ η εξέταση των αιτή­σεων ασύλου δια­φο­ρο­ποιεί­ται ανάλογα με το προ­σφυ­γικό προφίλ του αιτού­ντος.

Οσοι δεν δικαιο­λο­γούν άσυλο θα βρί­σκο­νται σε καθε­στώς συνε­χούς κρά­τη­σης

Σύμφωνα με το νομο­σχέ­διο, για άτομα από χώρες με χαμηλά ποσοστά ανα­γνώ­ρι­σης προ­βλέ­πε­ται υπο­χρε­ω­τικά συνο­ριακή δια­δι­κα­σία, η οποία ολο­κλη­ρώ­νε­ται εντός 12 εβδο­μά­δων και συνο­δεύ­ε­ται από υπο­χρε­ω­τικό περιο­ρι­σμό της ελευ­θε­ρίας ή διοι­κη­τική κράτηση.

Σύμφωνα με πηγές του υπουρ­γείου Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου, αυτό ουσια­στικά σημαί­νει ότι μετα­νά­στες, για παρά­δειγμα από την Αίγυπτο, το Μπα­γκλα­ντές, το Πακι­στάν, που δεν δικαιο­λο­γούν άσυλο, θα βρί­σκο­νται σε καθε­στώς συνε­χούς κρά­τη­σης μέχρι την απόρ­ριψη της αίτησης ασύλου τους και την επι­στροφή τους.

Στην περί­πτωση που η αίτηση απορ­ρι­φθεί, ακο­λου­θεί άμεσα ταχεία δια­δι­κα­σία επι­στρο­φής και έτσι ενι­σχύ­ε­ται το «δόγμα φυλακή ή επι­στροφή», που έχει υιο­θε­τή­σει η ελλη­νική κυβέρ­νηση. Μετά, μάλιστα, την ψήφιση του Κανο­νι­σμού για τις ασφα­λείς τρίτες χώρες η δια­δι­κα­σία επι­στρο­φής θα γίνεται με τάχι­στες δια­δι­κα­σίες.

Αντί­θετα, όσοι έχουν ισχυ­ρό­τερο προ­σφυ­γικό προφίλ υπά­γο­νται στην κανο­νική δια­δι­κα­σία ασύλου, με χρονικό ορί­ζο­ντα έως 6 μήνες. Σύμφωνα με αρμό­διες πηγές οι μετα­νά­στες αυτοί επειδή πιθανά θα πάρουν άσυλο θα μπαί­νουν σε δια­δι­κα­σίες ένταξης. Όμως δεν θα έχουν καμία άλλη κοι­νω­νική παροχή εκτός από τη δυνα­τό­τητα να εργα­στούν σε τομείς της οικο­νο­μίας που υπάρχει έλλειψη ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού.

Οι δύο τύποι κέντρων για μετα­νά­στες

Επο­μέ­νως, οι τύποι των κέντρων που θα βρί­σκο­νται οι μετα­νά­στες θα είναι δύο:

Ένας στο μοντέλο της Αμυ­γδα­λέ­ζας, που θα είναι σε συνεχή κράτηση, και ένας τύπου Κου­τσό­χερο, που θα εντάσ­σο­νται σε εργασία όσοι λαμ­βά­νουν άσυλο.

Παράλ­ληλα, θεσπί­ζε­ται για πρώτη φορά υπο­χρε­ω­τι­κός μηχα­νι­σμός ευρω­παϊ­κής αλλη­λεγ­γύης, ώστε τα κράτη-μέλη να συνει­σφέ­ρουν με μετε­γκα­τα­στά­σεις, οικο­νο­μική στήριξη ή επι­χει­ρη­σιακή βοήθεια όταν χώρες πρώτης γραμμής, όπως η Ελλάδα, αντι­με­τω­πί­ζουν αυξη­μέ­νες μετα­να­στευ­τι­κές πιέσεις.

Σημειώ­νε­ται ότι στο πλαίσιο εφαρ­μο­γής του Συμ­φώ­νου Μετα­νά­στευ­σης η χώρα μας έχει συνάψει διμε­ρείς συμ­φω­νίες με τις κύριες χώρες (Γερ­μα­νία, Ολλαν­δία, Βέλγιο και τη Γαλλία) προς τις οποίες έχουν μετα­κι­νη­θεί και μετα­κι­νού­νται δεκάδες χιλιά­δες παρά­νο­μοι μετα­νά­στες, οι οποίοι έχουν αιτηθεί διεθνή προ­στα­σία στη χώρα μας και, ως εκ τούτου, σύμφωνα με τον ΕΚ Δου­βλίνο ΙΙΙ θα ήταν άμεσα επι­στρε­πτέοι.

Με τις συμ­φω­νίες αυτές η χώρα μας ανα­γνω­ρί­ζει την ιστο­ρική αλλη­λεγ­γύη αυτών των χωρών και πέτυχε την ορι­στική μη επι­στροφή από τις άνω χώρες όλων των άνω παρα­νό­μων μετα­να­στών που έχουν διέλθει και θα διέρ­χο­νται από τη χώρα μας έως την 12η-06-2026, την ορι­στική δια­γραφή της υπο­χρέ­ω­σης της χώρας μας να τους απο­δε­χτεί και την «καθαρή» έναρξη (clean slate) εφαρ­μο­γής του νέου συμ­φώ­νου. Αυτό σημαί­νει ότι η Ελλάδα κατά την έναρξη του Συμ­φώ­νου θα έχει μηδε­νική υπο­χρέ­ωση να απο­δε­χθεί επι­στρο­φές και δεν θα λάβει άλλης φύσεως αλλη­λεγ­γύη κατά το πρώτο έτος εφαρ­μο­γής του Συμ­φώ­νου.

Πηγή: iefimerida.gr