Ερχονται μέτρα στήριξης για την ακρίβεια σε καύσιμα και ρεύμα

Πριν καν σβήσουν τα φώτα της Συνόδου Κορυφής στις Βρυ­ξέ­λες για την κρίση στη Μέση Ανατολή, οι συσκέ­ψεις του οικο­νο­μι­κού επι­τε­λείου για τα έκτακτα μέτρα στή­ρι­ξης ξεκί­νη­σαν ήδη από εχθές για τα ακτο­πλοϊκά εισι­τή­ρια, ενώ έπεται συνέ­χεια όλη την επόμενη εβδο­μάδα στα συναρ­μό­δια υπουρ­γεία.

Στον απόηχο της Συνόδου Κορυφής, το στίγμα των προ­θέ­σεων της κυβέρ­νη­σης έδωσε στο μήνυμά του ως Πρό­ε­δρος του Eurogroup ο υπουρ­γός Εθνικής  Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών Κυριά­κος Πιερ­ρα­κά­κης: «η βασική μας προ­τε­ραιό­τητα είναι ο αντί­κτυ­πος του πολέμου στη Μέση Ανατολή στους πολίτες και την οικο­νο­μία. Θα αντι­με­τω­πί­σουμε τις ανη­συ­χίες νοι­κο­κυ­ριών και επι­χει­ρή­σεων για το ενερ­γειακό κόστος» θέτο­ντας ως στόχο «να δια­τη­ρη­θούν “προ­σι­τές” οι τιμές ενέρ­γειας», όπως ανέφερε.

Άμεσα εθνικά μέτρα: Tι ετοι­μά­ζε­ται πριν το Πάσχα

Όπως ανα­με­νό­ταν, με τη γνωστή διστα­κτι­κό­τητα των Βρυ­ξε­λών, η Σύνοδος Κορυφής δεν κατέ­ληξε σε δρα­στι­κές απο­φά­σεις των Ευρω­παίων. Το συμπέ­ρα­σμα ήταν:

• ευρω­παϊκή παρέμ­βαση «επει­γό­ντως τώρα» για τη δια­μόρ­φωση χαμηλών τιμών στο ηλε­κτρικό ρεύμα από τη μια,

• εθνικά μέτρα παρέμ­βα­σης για ανα­κού­φιση νοι­κο­κυ­ριών και επι­χει­ρή­σεων από τις υψηλές τιμές καυ­σί­μων από την άλλη.

Ετσι, από εδώ και πέρα, κάθε χώρα κάνει δικά της σχέδια αναζητά ευε­λι­ξία για να εφαρ­μό­σει εθνικά μέτρα, που θα υπερ­βαί­νουν τους δημο­σιο­νο­μι­κούς «κόφτες», στο πλαίσιο πάντα των αντοχών τους όμως και σε συνερ­γα­σία με την Κομι­σιόν -καθώς κάθε κράτος έχει άλλα μεγέθη και ανάγκες.

Ο χρο­νι­κός οδικός χάρτης

Κάποιες χώρες (Ιταλία, Ισπανία) ξεκί­νη­σαν ήδη μειώ­νο­ντας το ΦΠΑ στα καύσιμα. Και στην Ελλάδα τα σενάρια που υπάρ­χουν είναι πολλά, όπως και το οπλο­στά­σιο. Ωστόσο στο υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών ξεκα­θα­ρί­ζουν ότι το ελλη­νικό σχέδιο μάχης δεν συν­δέ­ε­ται με μέτρα κόστους 2 δισ. ευρώ.

Σε κάθε περί­πτωση, τα επόμενα βήματα της κυβέρ­νη­σης σχε­διά­ζο­νται ως εξής:

1. από τώρα ως το Πάσχα:

• Fuel Pass με εισο­δη­μα­τικά κρι­τή­ρια,

• εθνικό πακέτο για το ενερ­γειακό κόστος στη βιο­μη­χα­νία,

• μέτρα για την ακτο­πλοΐα

• επι­δο­τή­σεις αγρο­τι­κών εφοδίων και λιπα­σμά­των

2. Απρί­λιος – Μάιος:

• επι­δο­τή­σεις λογα­ρια­σμών ρεύ­μα­τος Power Pass για νοι­κο­κυ­ριά και επι­δο­τή­σεις ενερ­γο­βό­ρων επι­χει­ρή­σεων (ανα­μέ­νο­ντας και την εργα­λειο­θήκη της Κομι­σιόν),

• Market Pass (υπό όρους),

• μείωση Ειδικού Φόρου Κατα­νά­λω­σης σε ενέρ­γεια (ανα­μέ­νο­ντας ρήτρα δια­φυ­γής).

 
3. από Ιούνιο και μετά:

• φορο­λο­γία ρεύ­μα­τος,

• διαρ­θρω­τι­κές αλλαγές αγοράς στην Ενέρ­γεια,

• Ευρω­παϊ­κές απο­φά­σεις για την τιμο­λό­γηση του άνθρακα (ETS)

Ειδι­κό­τερα εξε­τά­ζο­νται:

• Μέτρα για τα νοι­κο­κυ­ριά:

1. στα καύσιμα: το πρώτο και πιο ώριμο μέτρο είναι η επι­δό­τηση αγοράς καυ­σί­μων, με τη μορφή Fuel Pass, στο­χευ­μένη βάσει εισο­δη­μα­τι­κών και κοι­νω­νι­κών κρι­τη­ρίων όπως το 2022.

2. στο ρεύμα: Power Pass για μέρος της κατα­νά­λω­σης. Η επι­δό­τηση λογα­ρια­σμών ρεύ­μα­τος βρί­σκε­ται στο τραπέζι, αλλά μόνο για ένα τμήμα της οικια­κής κατα­νά­λω­σης. Ο λόγος είναι ότι οι ακρι­βείς όροι και τα κρι­τή­ρια συν­δέ­ο­νται με τις κατευ­θύν­σεις που θα δώσει η Κομι­σιόν, η οποία κλήθηκε να παρου­σιά­σει «στο­χευ­μένα μέτρα για όλες τις συνι­στώ­σες των τιμών ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας», σύμφωνα με το επίσημο κείμενο της δήλωσης της Συνόδου Κορυφής.

Πρα­κτικά, το Power Pass ανα­μέ­νε­ται μετά τις απο­φά­σεις Κομι­σιόν — ενδε­χο­μέ­νως εντός Απρι­λίου.

3. στα τρόφιμα: στο υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών επίσημα λένε ότι η επιταγή ακρί­βειας (Market Pass) «δεν είναι της ώρας» -ακόμη του­λά­χι­στον. Ωστόσο οι εξε­λί­ξεις μπορεί να προ­λά­βουν τις απο­φά­σεις: αν οι τιμές κατά την πασχα­λινή αγορά επι­δει­νω­θούν, η απόφαση μπορεί να επι­τα­χυν­θεί. Το μέτρο παρα­μέ­νει σε «αναμονή» — ως εφε­δρεία δεύ­τε­ρης γραμμής.​

• Εθνικά μέτρα για παρα­γωγή και επι­χει­ρή­σεις

1. Αγρότες:  ήδη έχει απο­φα­σι­στεί η πλήρης επι­στροφή ΕΦΚ στο αγρο­τικό πετρέ­λαιο. Στο επόμενο βήμα εξε­τά­ζο­νται επι­δο­τή­σεις σε λιπά­σματα και αγρο­τικά εφόδια — κρί­σι­μες για τις καλ­λιέρ­γειες από τον Απρίλιο — καθώς και μειώ­σεις ρεύ­μα­τος για ενρ­γο­βό­ρες χρήσεις στο πλαίσιο των γενι­κό­τε­ρων ενερ­γεια­κών απο­φά­σεων.

2. Μετα­φο­ρές και ντίζελ: ιδιαί­τερη ανη­συ­χία προ­κα­λεί η αύξηση στο πετρέ­λαιο κίνησης (ΕΦΚ 41 λεπτά/λίτρο), που δια­χέ­ε­ται στο κόστος μετα­φο­ράς και ανε­βά­ζει τελικές τιμές σε ολό­κληρη την αγορά — από το αρτο­ποιείο έως το σούπερ μάρκετ. Παρεμ­βά­σεις για βιο­τε­χνίες και ενερ­γο­βό­ρες μικρές επι­χει­ρή­σεις εξε­τά­ζο­νται στο πλαίσιο του ίδιου πακέτου.

3. Βιο­μη­χα­νία: ανα­μέ­νε­ται ειδικό «πακέτο» στα τέλη Μαρτίου ή αρχές Απρι­λίου. Για τη βιο­μη­χα­νία —όπου οι απο­φά­σεις σε επίπεδο ΕΕ είναι καθο­ρι­στι­κές — η κυβέρ­νηση δεν θα περι­μέ­νει. Από το καλο­καίρι έχει προ­α­ναγ­γεί­λει (αλλά οι εξε­λί­ξεις επι­σπεύ­δουν) ειδικό εθνικό «πακέτο» για το ενερ­γειακό κόστος στη βιο­μη­χα­νία που ανα­μέ­νε­ται να παρου­σια­στεί στα τέλη Μαρτίου ή αρχές Απρι­λίου, όπως είχε προ­α­ναγ­γεί­λει ο ίδιος ο πρω­θυ­πουρ­γός.

• Επόμενη φάση: μείωση ΕΦΚ με «ρήτρα δια­φυ­γής»

Η μείωση των Ειδικών Φόρων Κατα­νά­λω­σης στην ενέρ­γεια απο­τε­λεί το πιο δημο­σιο­νο­μικά «βαρύ» εθνικό μέτρο και τοπο­θε­τεί­ται σε επόμενη φάση. Η Ελλάδα ζητά ρήτρα δια­φυ­γής (escape clause) για να δικαιο­λο­γη­θεί το κόστος, ανα­μέ­νο­ντας ευρω­παϊκή κάλυψη.

Η ευρω­παϊκή «εργα­λειο­θήκη»: Tι υπό­σχε­ται η φον ντερ Λάιεν

Όπως ανέφερε ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης μετά στη Σύνοδο Κορυφής, μία δια­τύ­πωση στη δήλωση συμπε­ρα­σμά­των της Συνόδου ανοίγει παρά­θυρο μεγα­λύ­τε­ρης ευε­λι­ξίας για κάθε χώρα. Σο κείμενο ανα­φέ­ρε­ται ότι το Ευρω­παϊκό Συμ­βού­λιο κάλεσε την Κομι­σιόν «να συνερ­γα­στεί στενά με τα κράτη μέλη για τον σχε­δια­σμό εθνικών προ­σω­ρι­νών και στο­χευ­μέ­νων μέτρων με σκοπό να μετρια­στούν οι σημα­ντι­κές επι­πτώ­σεις των καυ­σί­μων και των σχε­τι­κών συνι­στω­σών κόστους στο κόστος παρα­γω­γής ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας, καθώς και οι επι­πτώ­σεις όλων των άλλων συνι­στω­σών κόστους».

Ωστόσο στην ΕΕ θέτουν ως πρώτη προ­τε­ραιό­τητα τη διευ­θέ­τηση των τιμών του ρεύ­μα­τος, καθώς οι αυξή­σεις ρεύ­μα­τος πλήτ­τουν πλέον περισ­σό­τερο τις κεντρι­κές και βόρειες βιο­μη­χα­νι­κές χώρες -και όχι την Νοτιο­να­το­λική Ευρώπη και την Ελλάδα όπως τα προη­γού­μενα χρόνια.

Η Πρό­ε­δρος της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής Ούρ­σουλα φον ντερ Λάιεν μάλιστα ανέλυσε τέσ­σε­ρις συνι­στώ­σες της τελικής τιμής ρεύ­μα­τος και τα αντί­στοιχα πεδία παρέμ­βα­σης:

 

«Το ρεύμα φορο­λο­γεί­ται έως και 15 φορές περισ­σό­τερο από το φυσικό αέριο», υπο­γράμ­μισε η φον ντερ Λάιεν. Παράλ­ληλα, η Κομι­σιόν θα αξιο­λο­γεί κατά περί­πτωση εθνι­κούς μηχα­νι­σμούς έκτα­κτης ανάγκης, εφόσον δεν στρε­βλώ­νουν την εσω­τε­ρική αγορά.

Το μέτωπο ETS: Tο ρήγμα που δεν έκλεισε

Το πιο αμφι­λε­γό­μενο θέμα της Συνόδου παρέ­μεινε ανα­πά­ντητο. Δέκα χώρες — μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Ιταλία και η Πολωνία — ζήτησαν παρά­ταση δωρεάν δικαιω­μά­των εκπο­μπών πέραν του 2034 και ανα­θε­ώ­ρηση του ETS ώστε να περιο­ρι­στεί η επί­δρασή του στις τιμές. Χώρες της Βόρειας Ευρώπης αντέ­δρα­σαν, επι­κα­λού­με­νες τον κίνδυνο υπο­νό­μευ­σης της πρά­σι­νης μετά­βα­σης. Τελικά, τα συμπε­ρά­σματα κάλεσαν για ανα­θε­ώ­ρηση του ETS έως μέσα 2026 με στόχο μείωση μετα­βλη­τό­τη­τας — χωρίς να προσ­διο­ρί­ζε­ται το βάθος των αλλαγών.

Πηγή: newmoney.gr