Eυρωπέλεκυς: 22 εκατ. ευρώ το πρόστιμο για τις παράνομες χωματερές-Δύσκολη υπόθεση στα νησιά του Αιγαίου

Η ώρα των προ­στί­μων έφθασε. Στις 2 Δεκεμ­βρίου, το Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο θα ανα­κοι­νώ­σει την επιβολή χρη­μα­τι­κής ποινής στην Ελλάδα για τη λει­τουρ­γία δεκάδων παρά­νο­μων χωμα­τε­ρών. Σύμφωνα με την πρόταση της εισαγ­γε­λέως, η χώρα θα κληθεί να κατα­βά­λει άμεσα 22 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ και επι­πλέον 54.450 ευρώ για κάθε ημέρα μέχρι το κλεί­σιμο και την απο­κα­τά­σταση και της τελευ­ταίας χωμα­τε­ρής. Μη έχοντας άλλη επιλογή, το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος έχει εστιά­σει τους τελευ­ταί­ους μήνες στην ελα­χι­στο­ποί­ηση των δυσμε­νών επι­πτώ­σεων, επι­βάλ­λο­ντας τη μετα­φορά σκου­πι­διών σε όποια περιοχή δια­θέ­τει στοι­χειώ­δεις συν­θή­κες δια­χεί­ρι­σης.

Η ιστορία του προ­βλή­μα­τος των χωμα­τε­ρών στη χώρα μας είναι λίγο ώς πολύ γνωστή. Η Ελλάδα κατα­δι­κά­στηκε για πρώτη φορά το 2005 για τη λει­τουρ­γία 1.125 παρά­νο­μων χωμα­τε­ρών. Το 2009 η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή κίνησε και πάλι την προ­δι­κα­στική δια­δι­κα­σία, καθώς η χώρα μας δεν είχε συμ­μορ­φω­θεί, και τον περα­σμένο Ιούνιο η υπόθεση κατέ­ληξε και πάλι στο Δικα­στή­ριο. Η Ελλάδα θα τιμω­ρη­θεί για την ύπαρξη (τον Ιούνιο, οπότε και εκδι­κά­στηκε η υπόθεση) 70 ενεργών χωμα­τε­ρών και ακόμα 223 κλει­στών που δεν είχαν απο­κα­τα­στα­θεί. Με δεδο­μένο όμως ότι το πρό­στιμο θα μειώ­νε­ται κατά 150 ευρώ ημε­ρη­σίως για κάθε χωμα­τερή που κλείνει ή/και απο­κα­θί­στα­ται, η ελλη­νική πλευρά εξα­ντλεί τους τελευ­ταί­ους μήνες όλα τα περι­θώ­ρια ελιγμών ώστε η δημο­σιο­ποί­ηση της από­φα­σης να βρει τη χώρα με όσο το δυνατόν λιγό­τε­ρες χωμα­τε­ρές. Στο πλαίσιο αυτό, τις προη­γού­με­νες εβδο­μά­δες απο­φα­σί­στηκε το άμεσο κλεί­σιμο των παρά­νο­μων χωμα­τε­ρών στη Στερεά Ελλάδα (6) και στην Περι­φέ­ρεια Ανα­το­λι­κής Μακε­δο­νίας και Θράκης (5), και η διάθεση των απορ­ριμ­μά­των σε υφι­στά­με­νους ΧΥΤΑ που λει­τουρ­γούν στην ευρύ­τερη περιοχή. Ανά­λο­γες απο­φά­σεις πρό­κει­ται να εκδο­θούν μέσα στις επό­με­νες ημέρες και για άλλες περιο­χές.

Πού βρί­σκε­ται λοιπόν σήμερα η υπόθεση; Σύμφωνα με τα τελευ­ταία στοι­χεία του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος, σε όλη τη χώρα λει­τουρ­γούν 49 χωμα­τε­ρές: 18 στην Πελο­πόν­νησο, 16 σε Κυκλά­δες και Δωδε­κά­νησα, 4 στο Βόρειο Αιγαίο, 4 στην Περι­φε­ρειακή Ενότητα Ηλείας και οι υπό­λοι­πες διά­σπαρ­τες σε όλη τη χώρα. Μέσα στις επό­με­νες ημέρες ο αριθμός των χωμα­τε­ρών στην Πελο­πόν­νησο θα μειωθεί κι άλλο, αφότου ελεγ­χθούν από το υπουρ­γείο χωμα­τε­ρές που δηλώ­θη­καν ως άρτι σφρα­γι­σθεί­σες.

Παράλ­ληλα, όλες οι χωμα­τε­ρές, είτε έχουν κλείσει είτε λει­τουρ­γούν, έχουν εντα­χθεί σε κοι­νο­τικά χρη­μα­το­δο­τικά προ­γράμ­ματα προς απο­κα­τά­σταση (ΕΠΠΕΡΑΑ ή ΠΕΠ), ενώ από τον Ιούνιο έως τον Νοέμ­βριο ολο­κλη­ρώ­θηκε η απο­κα­τά­σταση 49 κλει­στών χωμα­τε­ρών.

Μικρά νησιά του Αιγαίου

Η δεύτερη πιο δύσκολη υπόθεση (μετά την Πελο­πό­νησο) είναι τα μικρά νησιά του Αιγαίου. Εκεί, η λύση η οποία έχει επι­λε­γεί είναι η μετα­φορά των απορ­ριμ­μά­των στο κοντι­νό­τερο μεγάλο νησί. Για παρά­δειγμα, ο ΧΥΤΑ Νάξου που βρί­σκε­ται σήμερα υπό κατα­σκευή (και ανα­μέ­νε­ται να παρα­δο­θεί τον Μάιο του 2015) θα δεχθεί τα απορ­ρίμ­ματα και των Μικρών Κυκλά­δων (Κου­φο­νήσι, Σχοι­νούσα, Δονούσα, Ηρα­κλειά), η Ρόδος της Χάλκης κ.ο.κ. Η ύπαρξη πάντως πολλών μικρών νησιών της άγονης γραμμής, όπως οι Μικρές Κυκλά­δες, τα Δια­πό­ντια νησιά, η Γαύδος, οι Οινούσ­σες, τα Ψαρά και άλλα ανάμεσα στις περιο­χές που εξα­κο­λου­θούν να έχουν χωμα­τε­ρές, δυσκο­λεύει τα σχέδια του ΥΠΕΚΑ για «μετα­φόρ­τωση» των σκουπιδο-προστίμων στην Τοπική Αυτο­διοί­κηση. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι, σύμφωνα με πρό­σφατη υπουρ­γική απόφαση, τα πρό­στιμα θα μετα­βι­βά­ζο­νται στους δήμους (ή τις περι­φέ­ρειες). Ο επι­με­ρι­σμός θα βασί­ζε­ται κατά 40% στο πλη­θυ­σμιακό μέγεθος του δήμου και κατά 60% στον βαθμό συμ­μόρ­φω­σης.

Σε κάθε περί­πτωση, η δυσά­ρε­στη κατά­ληξη της υπό­θε­σης των χωμα­τε­ρών απο­δει­κνύει περί­τρανα ότι η μόνη κινη­τή­ριος δύναμη για τη βελ­τί­ωση των περι­βαλ­λο­ντι­κών συν­θη­κών στη χώρα μας είναι τα ευρω-πρόστιμα, δηλαδή ο φόβος των συνε­πειών. Η κοι­νο­τική περι­βαλ­λο­ντική νομο­θε­σία προ­σφέ­ρει μια ελά­χι­στη αλλά πολύ­τιμη σήμερα «κόκκινη γραμμή».

Έντυπη

Καθη­με­ρινή