Παραίτηση του Εφέτη Γιάννη Ευαγγελάτου και το μήνυμα για δικαστές με «Δ» κεφαλαίο

• Η δη­μό­σια πα­ρέμ­βα­σή του μιλά για φόρτο, ποιό­τη­τα, αξιο­πρέ­πεια και μια μειο­ψη­φία που υπο­νο­μεύ­ει το κύρος της Δι­καιο­σύ­νης

Σαν αιφ­νι­δια­στι­κό γε­γο­νός με ισχυ­ρό απο­τύ­πω­μα στην κοινή γνώμη και στον νο­μι­κό κόσμο αντι­με­τω­πί­στη­κε η πα­ραί­τη­ση του Εφέτη κ. Γιάν­νη Ευαγ­γε­λά­του από το δι­κα­στι­κό σώμα, μια εξέ­λι­ξη που χα­ρα­κτη­ρί­στη­κε από πολ­λούς ως «μαύρη μέρα για τη Δι­καιο­σύ­νη».

Η απο­χώ­ρη­ση απέ­κτη­σε πρό­σθε­το βάρος επει­δή συν­δέ­θη­κε με δη­μό­σιες αιχ­μές για τη λει­τουρ­γία των δι­κα­στη­ρί­ων και με μια προ­σω­πι­κή το­πο­θέ­τη­ση που πε­ρι­γρά­φει, με γλώσ­σα άμεση, την από­στα­ση ανά­με­σα στα ιδα­νι­κά της δι­κα­στι­κής απο­στο­λής και στις πραγ­μα­τι­κές συν­θή­κες κα­θη­με­ρι­νό­τη­τας.

Η πα­ραί­τη­ση του Εφέτη, ο οποί­ος είχε υπη­ρε­τή­σει στη Ρόδο ως πρό­ε­δρος Πρω­το­δι­κών και είχε αφή­σει τις κα­λύ­τε­ρες εντυ­πώ­σεις στον δι­κη­γο­ρι­κό κόσμο και στην το­πι­κή κοι­νω­νία, δεν πέ­ρα­σε ως μια τυ­πι­κή διοι­κη­τι­κή πράξη.

Αντι­θέ­τως, αντι­με­τω­πί­στη­κε ως γε­γο­νός με συμ­βο­λι­κό και θε­σμι­κό φορ­τίο, καθώς συ­νέ­πε­σε με μια δη­μό­σια κα­τά­θε­ση προ­βλη­μα­τι­σμών για την πίεση του συ­στή­μα­τος, τον τρόπο απο­νο­μής της δι­καιο­σύ­νης και την ει­κό­να του δι­κα­στι­κού λει­τουρ­γή­μα­τος στα μάτια των πο­λι­τών.

Αυ­τού­σια η δή­λω­ση του Γιάν­νη Ευαγ­γε­λά­του

«Έφτα­σα, λοι­πόν, στο τέλος της δι­κα­στι­κής μου δια­δρο­μής, νω­ρί­τε­ρα από το ανα­με­νό­με­νο και, ίσως για όσους δεν με ξέ­ρουν, κάπως αιφ­νί­δια, αλλά σί­γου­ρα ύστε­ρα από ένα γε­μά­το τα­ξί­δι…

Ανα­πό­φευ­κτα, ο νους επι­στρέ­φει στην αρχή, όταν ει­σήλ­θα στην Εθνι­κή Σχολή Δι­κα­στι­κών Λει­τουρ­γών και πί­στευα ότι θα γι­νό­μουν λει­τουρ­γός της Δι­καιο­σύ­νης, ότι θα απο­νέ­μω το Δί­καιο σύμ­φω­να με τον Νόμο και τη συ­νεί­δη­σή μου. Το Δί­καιο, όχι με τη στενή έν­νοια της έκ­δο­σης των δι­κα­στι­κών απο­φά­σε­ων, αλλά ως ζώσα δύ­να­μη. Όλοι οι Δι­κα­στές, έχω την αί­σθη­ση, εί­χα­με στην αρχή κά­ποια όνει­ρα για τη Δι­καιο­σύ­νη, που στη συ­νέ­χεια τα λη­σμο­νή­σα­με. Σαν να ρί­ξα­με άγκυ­ρα στα όνει­ρά μας μόλις συ­να­ντή­σα­με την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα, τον υπερ­βο­λι­κό φόρτο, την πίεση της πο­σό­τη­τας σε βάρος της ποιό­τη­τας και τις άθλιες συν­θή­κες ερ­γα­σί­ας στα δι­κα­στι­κά «μέ­γα­ρα».

Πολ­λές φορές, στη διάρ­κεια αυτής της δια­δρο­μής, ανα­ρω­τή­θη­κα αν υπάρ­χουν στην Ελ­λά­δα Δι­κα­στές. Δι­κα­στές με «Δ» κε­φα­λαίο. Δι­κα­στές, που δεν συ­μπε­ρι­φέ­ρο­νται αλα­ζο­νι­κά και απα­ξιω­τι­κά στους δι­κη­γό­ρους, αντι­με­τω­πί­ζο­ντάς τους ως αντι­πά­λους και όχι ως συλ­λει­τουρ­γούς της Δι­καιο­σύ­νης… Δι­κα­στές, που βλέ­πουν τους δι­κα­στι­κούς υπαλ­λή­λους ως μέλη της σύν­θε­σης του Δι­κα­στη­ρί­ου και όχι ως υπο­τα­κτι­κούς τους… Δι­κα­στές, που απο­νέ­μουν το Δί­καιο και δεν διεκ­πε­ραιώ­νουν απλώς υπο­θέ­σεις… Δι­κα­στές, που νιώ­θουν λει­τουρ­γοί της Δι­καιο­σύ­νης και όχι υπάλ­λη­λοι του Υπουρ­γεί­ου… Δι­κα­στές απαλ­λαγ­μέ­νοι από ναρ­κισ­σι­σμό και εγω­πά­θεια, που δεν θε­ω­ρούν ότι κα­τέ­χουν το αλά­θη­το του Πάπα… Δι­κα­στές που μά­χο­νται να βρουν την Αλή­θεια και δεν ασπά­ζο­νται την τυ­πο­λα­τρία και την αυ­θαι­ρε­σία… Δι­κα­στές που με­τα­τρέ­πουν την αγω­νία και τα προ­βλή­μα­τα του πο­λί­τη σε δικό τους αγώνα και προ­βλη­μα­τι­σμό…

Υπη­ρέ­τη­σα πε­ρισ­σό­τε­ρο από εί­κο­σι χρό­νια, σε οκτώ Δι­κα­στή­ρια, στην Αθήνα και στην πε­ρι­φέ­ρεια και σχη­μά­τι­σα την ακλό­νη­τη πε­ποί­θη­ση ότι υπάρ­χουν τέ­τοιοι Δι­κα­στές στην Ελ­λά­δα. Και είναι πάρα πολ­λοί! Απο­τε­λούν τη συ­ντρι­πτι­κή πλειο­ψη­φία των Ελ­λή­νων Δι­κα­στών. Ωστό­σο, τα λόγια τους πνί­γο­νται από τις κραυ­γές των λίγων, οι οποί­οι όχι μόνο συ­νε­χί­ζουν να επι­βιώ­νουν, αλλά και κυ­ριαρ­χούν, καθώς θο­ρυ­βούν ως κύμ­βα­λα αλα­λά­ζο­ντα. Ως πότε όμως; Ως πότε οι πολ­λοί Δι­κα­στές θα χρε­ώ­νο­νται την αδια­φο­ρία, την αναλ­γη­σία, την ανι­κα­νό­τη­τα, την ευ­θυ­νο­φο­βία των λίγων; Ως πότε θα ανέ­χο­νται να πλήτ­τει, να προ­σβάλ­λει, να υπο­νο­μεύ­ει το κύρος της Δι­καιο­σύ­νης αυτή η θλι­βε­ρή μειο­ψη­φία; Ως πότε οι Δι­κα­στές θα σιω­πούν για όσα βλέ­πουν να συμ­βαί­νουν στον χώρο της Δι­καιο­σύ­νης; Πόσο δί­καιη μπο­ρεί να είναι μια δίκη, όταν ο Δι­κα­στής κα­λεί­ται να δι­κά­σει εί­κο­σι κα­κουρ­γή­μα­τα σε μία ημέρα; Πόσος χρό­νος ανα­λο­γεί στον κάθε κα­τη­γο­ρού­με­νο στις πο­λυ­πρό­σω­πες δίκες;

Πόσες φορές πρέ­πει να προ­σέρ­χο­νται τα θύ­μα­τα στα δι­κα­στή­ρια μέχρι να διε­ξα­χθεί η δίκη τους; Πώς γί­νε­ται να εκ­δι­κά­ζο­νται υπο­θέ­σεις ανη­λί­κων δρα­στών, χωρίς την πα­ρου­σία επι­με­λη­τών ανη­λί­κων; Για πόσο ακόμη μπο­ρεί να στη­ρί­ζε­ται το οι­κο­δό­μη­μα της Δι­καιο­σύ­νης στο φι­λό­τι­μο ορι­σμέ­νων λει­τουρ­γών της; Και, εν τέλει, είναι επαρ­κώς θω­ρα­κι­σμέ­νοι οι Δι­κα­στές για να απο­κρού­ουν τα βέλη που στρέ­φο­νται, από κάθε κα­τεύ­θυν­ση, κατά της ανε­ξαρ­τη­σί­ας τους.

Το δόγμα ότι «οι δι­κα­στές μι­λούν μόνο με τις απο­φά­σεις τους» έχει αξία και εφαρ­μο­γή σε μια ιδα­νι­κή πο­λι­τεία, που όλα λει­τουρ­γούν άψογα. Τότε, πράγ­μα­τι, οι Δι­κα­στές δεν θα είχαν λόγο να μι­λούν… Όχι, όμως, τώρα που η Δι­καιο­σύ­νη νοσεί! Τώρα η ανοχή είναι συ­νε­νο­χή! Όλοι μας φέ­ρου­με με­ρί­διο ευ­θύ­νης για τη διαρ­κώς φθί­νου­σα εμπι­στο­σύ­νη του κό­σμου στη Δι­καιο­σύ­νη.

Όλοι μας φταί­με που το τε­λευ­ταίο κα­τα­φύ­γιο του πο­λί­τη με­τα­τρέ­πε­ται σε πεδίο άγο­νης αντι­πα­ρά­θε­σης, όπου μόνο από τύχη ή σύμ­πτω­ση μπο­ρείς να βρεις το δίκιο σου και μά­λι­στα με τον κίν­δυ­νο να είναι ήδη αργά, αφού το δί­καιο, ως αγαθό, πρέ­πει να απο­νέ­με­ται άμεσα, κάτι που σπά­νια συμ­βαί­νει…

Για να ανα­τεί­λει ξανά ο ήλιος της Δι­καιο­σύ­νης “θέλει δου­λειά πολλή” και ίσως χρειά­ζε­ται να «καώ εγώ, να καείς εσύ, για να γί­νουν τα σκο­τά­δια λάμψη», όχι ως πράξη αυ­το­θυ­σί­ας, αλλά ως έμπρα­κτη δή­λω­ση αυ­το­σε­βα­σμού και ΑΞΙΟ­ΠΡΕ­ΠΕΙΑΣ και ως από­φα­ση να μη συμ­βι­βα­στείς με το ελά­χι­στο, όταν οφεί­λεις το μέ­γι­στο.

Όσοι αγά­πη­σαν αυτό το λει­τούρ­γη­μα και όσοι το υπη­ρέ­τη­σαν με σθέ­νος και αυ­τα­πάρ­νη­ση, από όποια θέση κι αν βρί­σκο­νται πλέον, δεν πρέ­πει να το αφή­σουν άλλο να ολι­σθαί­νει. Άλ­λω­στε, το Δί­καιο, δεν είναι απλώς μια στεί­ρα γνώση. Είναι κάτι που είτε το έχεις μέσα σου είτε όχι! Αν το έχεις, δεν μπο­ρείς να το στε­ρη­θείς ποτέ, καθώς είναι άρ­ρη­κτα συ­νυ­φα­σμέ­νο με το είναι σου. Όποιον δρόμο και αν ακο­λου­θή­σεις, όπου κι αν στα­θείς, θα είναι πάντα μαζί σου, αφού ό,τι είναι αλη­θι­νό είναι και πα­ντο­τι­νό. Και στο τέλος κάθε ημέ­ρας, θα είσαι πραγ­μα­τι­κά ευ­τυ­χι­σμέ­νος μόνο αν μπο­ρείς να απα­ντάς κα­τα­φα­τι­κά στο ερώ­τη­μα: “Απο­δό­θη­κε Δι­καιο­σύ­νη;”

Γιάν­νης Ευαγ­γε­λά­τος

τέως δι­κα­στι­κός λει­τουρ­γός».