• Η αναφορά της Τσαμπίκας Μίκα Ιατρίδη προς τα αρμόδια υπουργεία, το ομόφωνο ψήφισμα της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου και οι απαντήσεις από Ναυτιλία και Οικονομικών αποτυπώνουν μια σύγκρουση ανάμεσα στην ανάγκη νησιωτικής συνοχής και στους περιορισμούς του ακτοπλοϊκού σχεδιασμού και των πιστώσεων
Η συζήτηση για μια πραγματική σύνδεση Κυκλάδων και Δωδεκανήσων επιστρέφει με ένταση στην πολιτική ατζέντα, όχι ως γενικό σύνθημα για νησιωτικότητα, αλλά ως συγκεκριμένο αίτημα με διαδρομές, συχνότητες και προϋποθέσεις χρηματοδότησης.
Η πρωτοβουλία παίρνει κοινοβουλευτική μορφή μέσω αναφοράς που κατατέθηκε στη Βουλή, με αποδέκτες το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, ενώ στο επίκεντρο μπαίνει ένα ομόφωνο ψήφισμα της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Νοτίου Αιγαίου που περιγράφει μια νέα γραμμή δημόσιας ακτοπλοϊκής υπηρεσίας η οποία φιλοδοξεί να ενώσει ουσιαστικά τα 2 νησιωτικά συμπλέγματα
Στις 13/01/2026, η Τσαμπίκα Μίκα Ιατρίδη κατέθεσε αναφορά, μεταφέροντας στη Βουλή το αίτημα για νέα γραμμή δημόσιας ακτοπλοϊκής υπηρεσίας που θα συνδέει Κυκλάδες και Δωδεκάνησα, «κατόπιν ψηφίσματος της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου» . Το κείμενο της αναφοράς, περιγράφει ως στόχους τη βελτίωση της διασύνδεσης, τη διευκόλυνση μετακίνησης κατοίκων και επισκεπτών και τη στήριξη της τοπικής ανάπτυξης, με ιδιαίτερη έμφαση στη θερινή περίοδο.
Η πρόταση παρουσιάζεται ως «πρώτη φορά» άμεση σύνδεση αεροδρομίων διεθνούς χαρακτήρα ανάμεσα στα 2 συμπλέγματα, στοιχείο που δείχνει ότι η γραμμή δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως εξυπηρέτηση κατοίκων, αλλά και ως εργαλείο τουριστικής ροής και ενοποίησης προορισμών .
Η απάντηση του Υπουργείου Ναυτιλίας
Στις 02/02/2026, το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής απαντά επίσημα για την αναφορά περιγράφοντας το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται το ακτοπλοϊκό δίκτυο κάθε δρομολογιακή περίοδος από 01/11 έως 31/10 .
Το υπουργείο περιγράφει τον μηχανισμό: οι πλοιοκτήτριες εταιρείες υποβάλλουν δηλώσεις δρομολόγησης και όταν δεν καλύπτονται ανάγκες, ενεργοποιούνται διαδικασίες πρόσκλησης ενδιαφέροντος και, αν χρειαστεί, μειοδοτικοί διαγωνισμοί για συμβάσεις δημόσιας υπηρεσίας, έναντι μισθώματος. Με άλλα λόγια, η «πολιτική επιθυμία» δεν αρκεί. Χρειάζεται να ενταχθεί σε διαδικασία, να βρεθεί επιχειρησιακή λύση, και κυρίως να εξασφαλιστούν πόροι.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι το Υπουργείο Ναυτιλίας εντάσσει την υπόθεση στο ευρύτερο πλαίσιο των γραμμών δημόσιας υπηρεσίας που εξετάζονται με γνώμονα συνολικά διαθέσιμους δημοσιονομικούς πόρους και προτεραιότητες κάλυψης του δικτύου . Αυτό είναι το σημείο όπου το αίτημα των νησιών συναντά τον «τοίχο» του προϋπολογισμού, ειδικά όταν πολλές γραμμές ανταγωνίζονται για τις ίδιες πιστώσεις.
Παράλληλα, στο ίδιο έγγραφο αποτυπώνεται ότι το Συμβούλιο Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών έχει γνωμοδοτήσει θετικά για την ενίσχυση της ακτοπλοϊκής εξυπηρέτησης, με ρητή προϋπόθεση την εξασφάλιση των αναγκαίων πιστώσεων, ενώ αναφέρεται ότι έχει γίνει αίτημα προς το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για συγκεκριμένες δρομολογιακές γραμμές που αφορούν τη σύνδεση Κυκλάδων και Δωδεκανήσου.
Η υπογραφή του εγγράφου φέρει το όνομα του Βασιλείου Κικίλια, γεγονός που προσδίδει πολιτικό βάρος στην τοποθέτηση και δείχνει ότι το υπουργείο θέλει να καταγράψει θεσμικά το πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορεί να κινηθεί, χωρίς να δεσμεύεται ότι η γραμμή θα προχωρήσει άμεσα χωρίς χρηματοδότηση .
Το Υπουργείο Οικονομικών, το ΑΠΔΕ και η κρίσιμη φράση για το ποιος αποφασίζει
Στις 05/02/2026, η Γενική Γραμματεία Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης απαντά επίσης για την ίδια αναφορά, εξηγώντας τον ρόλο του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.
Η απάντηση βάζει τα πράγματα σε «λογιστική» βάση, που όμως είναι καθοριστική πολιτικά. Περιγράφεται ότι το ΑΠΔΕ καταρτίζεται ετησίως, με βάση προτάσεις φορέων χρηματοδότησης στο πλαίσιο του κρατικού προϋπολογισμού, και ότι οι φορείς έχουν την αρμοδιότητα προγραμματισμού, ένταξης έργων, υλοποίησης και δημιουργίας απαιτήσεων πληρωμής.
Το οικονομικό σκέλος δείχνει προς Ναυτιλία ως τον φορέα που σχεδιάζει, προτείνει και «τρέχει» το έργο, ενώ το Οικονομικών εκταμιεύει εντός των κανόνων και των αποφάσεων ένταξης. Αυτό αποτελεί και έμμεση απάντηση σε όσους αναζητούν ένα μόνο κέντρο αποφάσεων. Η αλυσίδα είναι πολυεπίπεδη, άρα και οι καθυστερήσεις συχνά «κατανέμονται» ανάμεσα σε υπηρεσίες.
Το πιο συγκεκριμένο στοιχείο, ωστόσο, είναι η αναφορά ότι στο ΑΠΔΕ του 2026 έχει ενταχθεί έργο του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής για «προκήρυξη ανοικτού δημόσιου διεθνούς αρχικού μειοδοτικού διαγωνισμού» για την εξυπηρέτηση δρομολογιακών γραμμών με συμβάσεις δημόσιας υπηρεσίας για περίοδο από 01/11/2025 έως 31/10/2029, συνολικού προϋπολογισμού 668 εκατ. ευρώ.
Τι σημαίνει στην πράξη μια γραμμή που ενώνει 2 συμπλέγματα
Η σύνδεση Κυκλάδων και Δωδεκανήσων δεν είναι απλή αλλαγή δρομολογίου. Πρόκειται για παρέμβαση που αλλάζει ροές μετακίνησης, χρόνο ταξιδιού, πρόσβαση σε υπηρεσίες και πιθανότητες ανάπτυξης σε νησιά που συχνά βρίσκονται «εκτός κύριων αξόνων». Η επιμονή του αιτήματος ότι η γραμμή θα διευκολύνει κατοίκους και επισκέπτες και θα στηρίξει την ανάπτυξη ειδικά το καλοκαίρι, δείχνει ότι οι τοπικοί φορείς βλέπουν την ακτοπλοΐα ως αναπτυξιακό εργαλείο και όχι μόνο ως συγκοινωνία.
Ταυτόχρονα, η απάντηση της Ναυτιλίας αναδεικνύει την εγγενή ένταση. Ακόμη και όταν υπάρχει θετική γνωμοδότηση και πολιτική βούληση, η υλοποίηση περνά από φίλτρα διαθεσιμότητας πόρων, εναλλακτικού σχεδιασμού και ιεράρχησης προτεραιοτήτων στο σύνολο του δικτύου . Σε ένα κράτος με πολλαπλές νησιωτικές ανάγκες, κάθε νέα γραμμή δημόσιας υπηρεσίας είναι πρακτικά μια απόφαση κατανομής χρημάτων και επιχειρησιακής προτεραιότητας.
