• Ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου για τα έργα, το ΕΣΠΑ, την λογοδοσία και τις σχέσεις του με τον Δήμο Ρόδου
Με φόντο τον απολογισμό έργων και την πορεία απορρόφησης πόρων του ΕΣΠΑ στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, ο περιφερειάρχης Γιώργος Χατζημάρκος μίλησε στο ΚΟΣΜΟΣ και στον δημοσιογράφο Λοΐζο Λοΐζο, ανοίγοντας τη συζήτηση για τις υποδομές στα νησιά, την διεκδίκηση χρηματοδοτήσεων, τις δυσκολίες υλοποίησης έργων, αλλά και τις θεσμικές σχέσεις με τον Δήμο Ρόδου.
Αφορμή στάθηκε η πρόσφατη δημόσια ανάρτησή του με αναλυτικά στοιχεία για τα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη, τις δημοπρατήσεις, τις νέες συμβάσεις και τις ολοκληρώσεις μέσα στο 2025, σε μια περίοδο όπου η συζήτηση γύρω από την αποτελεσματικότητα, τη διαφάνεια και την πολιτική αντιπαράθεση στους θεσμούς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης βρίσκεται στο επίκεντρο. Ο περιφερειάρχης τοποθετήθηκε αναλυτικά τόσο για τη φιλοσοφία της λογοδοσίας και της υπευθυνότητας στη διαχείριση δημόσιων πόρων, όσο και για τις αιχμές που ακούστηκαν το τελευταίο διάστημα στο Δημοτικό Συμβούλιο Ρόδου, ειδικά σε ό,τι αφορά στα μεγάλα έργα και στις προγραμματικές συμβάσεις, όπως το Εθνικό Θέατρο.
«Θέλω να ξέρω πώς και πόσο δουλεύει η Περιφέρεια για τις υποδομές των νησιών μας»
«Η λογοδοσία είναι κάτι κυρίαρχο στο πολίτευμά μας και για εμάς δεν είναι μια τυπική διαδικασία. Είναι μια δέσμευση διαφάνειας και είναι η επιθυμία που έχουμε. Η πίστη μας ότι οι πολίτες πρέπει να ξέρουν, οι πολίτες πρέπει να ξέρουν, να γνωρίζουν. Και από εκεί και πάνω φυσικά ο κάθε πολίτης κάνει την κρίση του, κάνει την αξιολόγηση του, παίρνει όποια απόφαση, πρέπει καλύτερα να πάρει, το τι πραγματικά γίνεται. Και εμείς το κάνουμε με επιμονή τον απολογισμό αυτό. Το κάνουμε κάθε χρόνο σε όλους τους τομείς. Σε επόμενες μέρες θα ακολουθήσει η περιγραφή, ο απολογισμός, το τι έγινε σε παιδεία, το τι έγινε στη δημόσια υγεία, όπου δίνουμε ένα πάρα πολύ μεγάλο αγώνα να αλλάξουμε τον υγειονομικό χάρτη των νησιών μας και όχι να κάνουμε απλά μια παρέμβαση δημιουργική. Το έχω πει και άλλες φορές αυτό, έχουμε τη μικρότερη σε μέγεθος, και αριθμό στελεχών τεχνική υπηρεσία στην Ελλάδα. Αναφέρομαι στις 13 περιφέρειες φυσικά. Και η πιο δύσκολη, αν θέλετε, για την υλοποίηση έργων. Γιατί η μετακίνηση του να πάνε ένα κλιμάκιο ο μηχανικός από τη Ρόδο στο Αγαθονήσι και να επιστρέψει στο Καστελλόριζο, στη Σίκινο ή στη Φολέγανδρο είναι πάρα πολύ δύσκολη, πάρα πολύ ακριβή μετακίνηση. Πάρα πολλές ημέρες, πάρα πολύς χρόνος. Είναι πιο δύσκολη η περιφέρεια. Για την υλοποίηση, για το να έχεις τόσα πολλά εργοτάξια. 207 έργα είναι ένας τεράστιος αριθμός», επισήμανε σχετικά.
Απορροφητικότητα ΕΣΠΑ που αγγίζει το 124%
«Είναι πάρα πολλά τα έργα σε σχέση με τον αριθμό των μηχανικών που έχουμε στην τεχνική μας υπηρεσία. Και αυτό μας προβληματίζει πάρα πολύ. Προσπαθούμε να αυξήσουμε συνέχεια. Όμως, οι εγκρίσεις που έχουμε στο ΑΣΕΠ για νέους μηχανικούς, δεν υπάρχει ενδιαφέρον που όλοι θα περιμέναμε. Και δεν καλύπτονται οι θέσεις. Και αυτό στοιχίζει και στην επίβλεψη. Δηλαδή, εγώ θα το πω ανοιχτά, όσο πιο καθαρά μπορώ. Δεν είμαστε τόσο από πάνω στα έργα όσο θα θέλαμε σε όλα τα έργα. Ακριβώς γιατί έχουμε πολύ λίγους μηχανικούς και πάρα πολλά έργα που εκτελούμε. Και ξέρετε ένα πολύ μεγάλος αριθμός, έργων από αυτά είναι έργα που δεν είναι δικά μας, δεν είναι της αρμοδιότητάς μας. Αλλά μπορούμε να κλείσουμε τα μάτια μας στην ανάγκη ενός μικρού νησιού, σε ένα μικρό δήμο μας που δεν έχει τεχνική υπηρεσία και δεν έχει μηχανικούς ή έχει ένα πολύ δύσκολο έργο, πολύ ειδικό έργο και πρέπει να εκτελεστεί. Και αυτό ανατρέπει και τον προγραμματισμό μας, ξέρετε. Συνέχεια λειτουργούμε σε ένα καθεστώς πολύ μεγάλης πίεσης. Γιατί εκεί που δουλεύεις πάνω σε έναν στόχο, χτυπάει το τηλέφωνο και πρέπει να κάνεις και τα πρανή στη Σαντορίνη, για παράδειγμα. Αυτή τη στιγμή εκτελούμε εμείς τη θωράκιση των πρανών στη Σαντορίνη με προγραμματική. Πρέπει να φτιάξεις μια προβλήτα στη Λέρο, που έσπασε στο λιμάνι. Αυτό το κάνουμε εμείς, το Δημοτικό σχολείο στο Καστελλόριζο που ήταν χάλια, το κτήριο ήταν σαράβαλο. Αυτή τη στιγμή φτιάχνεται ένα υπέροχο δημοτικό σχολείο, σαν το Σαντράπειο στο Καστελλόριζο. Ελπίζω σε λίγο να τελειώσει, να παραδοθεί. Θέλω να πω ότι δεν μπορείς να γυρίσεις στη πλάτη και να πεις, ξέρετε, έχουμε μεγάλη πίεση και δεν θα το κάνουμε. Εμείς δεν έχουμε πει όχι στα νησιά μας. Στα νησιά μας είμαστε δίπλα τους με αγάπη και ξαναλέω, όσο περισσότερο μπορεί να δουλέψουμε. Είμαστε πάρα πολύ περήφανοι για αυτό το αποτέλεσμα βεβαίως και πάρα πολύ περήφανοι που στον τόπο μας έρχονται χρηματοδοτικά εργαλεία τα οποία δεν μας τα δίνει κανένας, δεν μας τα χαρίζει κανένας. Τα διεκδικούμε, τα κυνηγάμε, είμαστε κυνηγοί χρηματοδοτήσεων. Δεν έρχονται γιατί είμαστε φίλοι κάποιου. Δεν έρχονται γιατί κάποιος με συμπάθεια λέει ας δώσουμε και σε αυτούς. Σήμερα πρέπει να αποδείξεις την αξία σου και ότι είσαι ικανός και ότι είσαι αξιόπιστος για να πάρεις μια χρηματοδότηση, να υλοποιήσεις ένα έργο. Σεβόμενος τους κανόνες, σεβόμενος τη δημόσια διοίκηση συνολικά. Να φέρουμε δηλαδή στον τόπο μας χρήματα, ωριμάζοντας μελέτες, καταθέτοντας προτάσεις», τονίζει ο περιφερειάρχης.
Μετρούν οι διαπροσωπικές σχέσεις;
«Αυτά δεν μας έχουν χαριστεί, τα έχουμε κερδίσει. Μπορεί να ξέρεις κάποιον υπουργό μια διαπροσωπική σχέση να βοηθάει να σου δίνει το δικαίωμα να σηκώσεις το τηλέφωνο, ή να είναι φιλικά προσκείμενος απέναντί σου και ο υπουργός. Δεν θα έρθει ούτε ένα ευρώ, εάν δεν είσαι αξιόπιστος να κάνεις όλη τη διαδικασία, όλη τη γραφειοκρατία να τηρήσεις τους κανόνες με ευλάβεια. Όσο και αν θέλει ο υπουργός δεν θα παραβεί τον κανόνα. Γιατί ο κανόνας πια δεν παραβιάζεται. Σωστά δεν παραβιάζεται. Είμαστε μια χώρα που πτώχευσε πριν από 15 χρόνια. Περάσαμε μια δεκαετία πολύ μεγάλου πόνου. Δεν υπήρξε οικογένεια που να μην πλήρωσε ένα τεράστιο τίμημα τη δεκαετία της πτώχευσης. Και πλέον υπάρχουν κανόνες. Λοιπόν, κανένας υπουργός, όσο φίλος σου και να είναι όσο και αν θέλει να σε στηρίξει θα δώσεις την πολιτική εντολή δείτε τον κύριο τάδε, δείτε τον με συμπάθεια. Αν δεν κάνεις, αν δεν είσαι αξιόπιστος και συνομιλητής και φορέας υλοποίησης δεν πρόκειται να υλοποιηθεί τίποτα. Δεν πρόκειται να έρθει τίποτα. Δεν πρόκειται και να εγκριθεί τίποτα. Οι φάκελοι πρέπει να είναι σωστά συμπληρωμένοι, ολοκληρωμένοι. Τα έργα πρέπει να είναι ώριμα. Διαδικασία πρέπει να κάνεις τις αναφορές που πρέπει να κάνεις στο χρόνο που πρέπει. Που πρέπει να δέχεσαι τους ελέγχους που προβλέπονται. Να δέχεσαι τους ελέγχους να απαντάς στους ελέγχους, στις εκλεκτικές αρχές. Δηλαδή, έχει ένα πολύ σκληρά, γραφειοκρατικό περιβάλλον για το οποίο δεν διαμαρτύρομαι. Δεν ξαναλέω δεν διαμαρτύρομαι, γιατί μια χώρα η οποία πτώχευσε από την έλλειψη κανόνων δεν μπορεί να συνεχίσει να συμπεριφέρεται σαν να μην έχει μάθει κάτι» ανέφερε.
Αποτέλεσμα τύχης ή ακτιβισμού;
Σε άλλο σημείο ο κ. Χατζημάρκος πρόσθεσε ότι «η ανάπτυξη υποδομών στα νησιά μας, δεν είναι αποτέλεσμα τύχης ή ακτιβισμού. Επίσης, η διεκδίκηση δεν είναι παράσταση εσωτερικής κατανάλωσης. Είναι αποτέλεσμα δουλειάς, γνώσης και ευθύνης. Είναι της μόδας δεκαετίες τώρα, όχι μόνο τώρα, ο λαϊκισμός της στεντόριας φωνής που λέει, ξέρεις, εμείς βάζουμε τη φωνή και τα πράγματα γίνονται. Λοιπόν, αυτές είναι κορώνες για εσωτερική κατανάλωση. Σας είπα πριν, κανένα χρηματοδοτικό πρόγραμμα δεν πρόκειται να σου ανοίξει την ευκαιρία την οποία έχεις να συμμετάσχεις σε αυτό αν δεν είσαι αξιόπιστος, αν δεν είσαι οργανωμένος, αν δεν έχεις την ικανότητα και να λειτουργήσεις με τους κανόνες που το κάθε πρόγραμμα έχει και να αξιοποιήσεις, τα χρήματα τα οποία μπορεί να αντλήσεις από εκεί. Έχουμε παραδείγματα στην περιφέρειά μας από άλλους φορείς που έτυχαν χρηματοδότησης, αλλά δεν υλοποίησαν το έργο. Αυτό μπαίνει στο βιογραφικό σου, ξέρετε. Λοιπόν, ας υποθέσουμε ότι εσείς ζητάτε από μια επιχείρηση μια διαφήμιση. Η επιχείρηση, σας την δίνει την ευκαιρία να έχετε τη διαφήμιση της στο σταθμό σας, και εσείς αποτυγχάνετε να βάλετε τη διαφήμιση στην ώρα που συμφωνήσατε δέκα φορές. Την ενδέκατη δεν θα σας δώσει. Το είπαμε ένα πολύ απλοϊκό παράδειγμα. Λοιπόν, ο ακτιβισμός, δηλαδή, ξέρετε, πάμε και φωνάζουμε, καταγγέλλουμε ή διάφορα τέτοια πολιτικά χαριτωμένα, τα οποία δίνουν πόντους στο παιχνίδι της εσωτερικής κατανάλωσης, δεν περνάνε από τις υπηρεσίες ή τις ευρωπαϊκές ή τις κεντρικές υπηρεσίες πια. Γιατί όλοι έχουν ένα σκληρό έλεγχο στις χρηματοδοτήσεις και επαναλαμβάνω, στο ΕΣΠΑ έχουν ένα σκληρό έλεγχο, γιατί η χώρα για πρώτη φορά έχει πλήρη εικόνα του που πάει, που είναι με το κάθε ευρώ και έτσι πρέπει, για να μην ξαναβρεθούμε στο χείλος του γκρεμού, για να μην ξεπεράσουμε ξανά ποτέ τα όρια που έχουμε. Και έτσι παράγεται και έργο, χωρίς να μένουν στον κατάψυξη χρήματα τα οποία δεν αξιοποιούνται. Και αυτό είναι κάτι που δεν επιτρέπεται. Εάν λοιπόν δεν είσαι αξιόπιστος, εάν λοιπόν δεν είσαι ικανός να υλοποιήσεις έργο, να σέβεσαι τους κανόνες των προγραμμάτων, να τηρείς τα χρονοδιαγράμματα και όλες τις υποχρεώσεις που έχεις απέναντι στην οποιαδήποτε πηγή χρηματοδότησης, τότε καμία συμπεριφορά λεβεντιάς, δεν πρόκειται να φέρει ούτε ένα ευρώ στον τόπο που υπηρετείς. Και ο μεγαλύτερος ακτιβισμός σήμερα είναι η υπευθυνότητα. Το να λειτουργείς δηλαδή με υπευθυνότητα. Και υπογραμμίζω ακόμα μία φράση, δεν κλαψουρίζει η Περιφέρεια. Δεν διεκδικείς στα λόγια, δεν κλαψουρίζει» υπογράμμισε ο κ. Χατζημάρκος.
Το Εθνικό Θέατρο, οι μελέτες και οι χρηματοδοτήσεις
«Είμαι σαφής στο πώς έρχονται χρήματα σε έναν τόπο. Πρέπει να είσαι αξιόπιστος στη σχέση σου, στη συνεργασία σου και βέβαια στους κανόνες που έχει κάθε χρηματοδοτικό πρόγραμμα. Είναι στενάχωρο αυτό το οποίο βλέπουμε σχεδόν σε κάθε συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου. Και είναι στενάχωρο, γιατί υπάρχουν κάποιες προγραμματικές συμβάσεις συνεργασίας, λέγονται οι συμβάσεις αυτές, όπου κάποιοι φορείς προσέρχονται και συμφωνούν τι θα κάνει ο καθένας προκειμένου να υλοποιηθεί κάποια δράση ή κάποιο έργο. Είδαμε να αμφισβητείται η σύμβαση για το φράγμα Γαδουρά με έναν τρόπο εξαιρετικά προσβλητικό. Είδαμε τη σύμβαση για τη Μεσαιωνική Πόλη ότι εκεί αναπτύσσεται ένα κλίμα αμφισβήτησης της χρησιμότητάς της -και τώρα στο Εθνικό Θέατρο. Καταρχήν η απάντηση είναι γιατί έτσι συμφωνήθηκε από όλα τα μέρη τα οποία κάθισαν σε ένα τραπέζι για να βρούνε μία λύση. Μία λύση σε τι. Σε ένα υπέροχο μνημείο το οποίο τουλάχιστον δύο δεκαετίες σάπιζε, σάπιζε πραγματικά. Το παραλάβαμε σε μια κατάσταση πάρα, πάρα πολύ άσχημη για πάνω από είκοσι χρόνια. Πάνω από 20 χρόνια. Ήταν ένα ερείπιο μέσα στην πόλη το οποίο το έχει ξεχάσει και ο χρόνος. Χρειάστηκε ένα μεγάλο ποσό για τη χρηματοδότησή του. Το ποσό ξεπερνάει τα είκοσι πέντε εκατομμύρια ευρώ. Αυτή τη στιγμή εκτελείται ένα έργο δεκαεφτά εκατομμύρια που αφορά μόνο το κτηριακό και έλειπε ο εξοπλισμός. Όταν λοιπόν καθίσαμε στο ίδιο τραπέζι μαζί με τον Δήμαρχο Ρόδου και τους συνεργάτες του τον τότε Δήμαρχο Ρόδου κ. Καμπουράκη πήραμε την απόφαση να αναζητήσουμε από κοινού τους πόρους. Οι πόροι βρέθηκαν από το Υπουργείο Πολιτισμού για το κτηριακό που είναι τα δεκαεφτά εκατομμύρια. Εγώ δεσμεύτηκα στην Β’ φάση δηλαδή όταν με το καλό τελειώσουμε το κτηριακό, τα οκτώ εννιά εκατομμύρια περίπου, δεν ξέρω ακριβώς πόσο θα είναι γιατί τώρα τελειώνουμε τις μελέτες εφαρμογής αυτές τις μελέτες εφαρμογής να τα βρούμε όλα εμείς και να τα καταβάλουμε όλα εμείς και αν δεν τα βρούμε θα τα καταβάλουμε εμείς και αυτός είναι ο λόγος που εκτελούμε εμείς το έργο γιατί δεν θα μπορούσε ένας φορέας να εκτελέσει την α’ φάση και ένας άλλος τη β’ φάση. Αυτό πρέπει να έχει μια συνέχεια και σε επίπεδο μελετητικό και σε επίπεδο κατασκευαστικό. Λοιπόν, ελπίζω αυτό το οποίο κάνουμε στο Εθνικό Θέατρο δηλαδή να προσέλθουμε και να πούμε αυτό το ερείπιο μέσα στο κέντρο της πόλης που προσβάλλει την εικόνα μας και τον πολιτισμό μας θα καταβάλουμε όλη μας την ενέργεια και όλες μας τις δυνάμεις να το φτιάξουμε. Να μην χρησιμοποιηθεί και αυτό εις βάρος μας, όπως έγινε με το φράγμα Γαδουρά και το γεγονός ότι τώρα υδροδοτείται το νησί της Ρόδου από ένα μεγάλο έργο που δεκαετίες και αυτό ήταν φάντασμα και κάποιοι προσπαθούν να μας γυρίσουν boomerang να γυρίσουν εναντίον μας πράξεις, οι οποίες πρωτοβουλίες και δράσεις οι οποίες πραγματικά έρχονται και δίνουν λύσεις. Αυτού του είδους η υπονόμευση κάποιων έργων, μάλλον της πραγματικότητας δεν ακυρώνει το παρελθόν, δημιουργεί πρόβλημα και στο παρόν και στο μέλλον. Επαναλαμβάνω επειδή άκουσα και για τις μελέτες ότι τις μελέτες τις ολοκλήρωσε ο Δήμος Ρόδου. Ο Δήμος Ρόδο έκανε ένα μεγάλο ποσοστό των μελετών δεν τις ολοκλήρωσε. Δεν πήραμε πλήρεις μελέτες για το Εθνικό Θέατρο, έπρεπε να κάνουμε ένα πολύ μεγάλο μελετητικό έργο στη συνέχεια. Ήταν σημαντικός ο αριθμός, ήταν σημαντικό το ποσοστό των μελετών που παραλάβαμε από τον Δήμο Ρόδο για το Εθνικό Θέατρο. Έχουμε ευχαριστήσει και τα στελέχη του Δήμου Ρόδου και τους εθελοντές για τη δουλειά αυτή που έκαναν δεν την έχουμε μειώσει ποτέ την έχουμε αναδείξει, την έχουμε αξιοποιήσει, τους ευχαριστούμε ξανά και σε κάθε ευκαιρία για τη δουλειά που έκαναν και θα ήθελα σε αυτό το σημείο να τους ζητήσω να μην ακυρώνουν και αυτοί τη δουλειά που κάνουν αυτοί που τους διαδέχθηκαν και στο μελετητικό κομμάτι, γιατί αυτή τη στιγμή γίνεται ένα εξαιρετικό έργο που στο τέλος του θα είναι όλοι περήφανοι γιατί συμμετείχαν ο καθένας με έναν ρόλο και ο καθένας από τη θέση που υπηρέτησε» κατέληξε ο κ. Χατζημάρκος.
