Ελίζα Βόζεμπεργκ: «Η αλλαγή στάσης των ΗΠΑ καθιστά αναγκαία την κοινή αμυντική πολιτική και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης»

Υπάρχει διάχυτη η ανη­συ­χία στην Ευρώπη με την στάση που τηρεί ο Αμε­ρι­κα­νός Πρό­ε­δρος, Ντό­ναλντ Τραμπ για μια σειρά από θέματα όπως οι δασμοί. Πώς πρέπει να αντι­δρά­σει η ευρω­παϊκή οικο­γέ­νεια απέ­να­ντι στις προ­κλή­σεις των ΗΠΑ;

Το τελευ­ταίο διά­στημα η Ευρώπη βιώνει μία πρω­τό­γνωρη κατά­σταση με αυξα­νό­με­νες γεω­πο­λι­τι­κές και γεω­οι­κο­νο­μι­κές εντά­σεις, που έχουν ανα­τρέ­ψει πολλές από τις βεβαιό­τη­τες του πρό­σφα­του παρελ­θό­ντος.

Μία από τις πιο σημα­ντι­κές ανα­τρο­πές είναι ότι κατά τον τελευ­ταίο χρόνο οι ευρω­α­τλα­ντι­κές σχέσεις διέρ­χο­νται μία περίοδο σοβαρών ανα­τα­ρά­ξεων. Αφορμή στάθηκε η αλλαγή στάσης των ΗΠΑ απέ­να­ντι στην Ευρώπη ιδίως στους κρί­σι­μους τομείς των εμπο­ρι­κών ανταλ­λα­γών και της αμυ­ντι­κής συνερ­γα­σίας.

Η Ενωμένη Ευρώπη οφείλει να αντιδρά με απο­φα­σι­στι­κό­τητα με γνώμονα τις αρχές και τις αξίες της προ­κει­μέ­νου να δια­φυ­λά­ξει τα συμ­φέ­ρο­ντά της. Αυτό έπραξε στο ζήτημα των δασμών και το ίδιο θα πράξει όποτε χρεια­στεί.

Παρ’ όλα αυτά στην Ευρώπη όλοι ανα­γνω­ρί­ζουμε ότι πρέπει οι ευρω­α­τλα­ντι­κές σχέσεις να δια­τη­ρη­θούν σε λει­τουρ­γικό επίπεδο. Όμως παρα­μέ­νει ο εύλογος προ­βλη­μα­τι­σμός των ευρω­παίων εταίρων μας, δοθέ­ντος ότι η ΕΕ καλεί­ται να λει­τουρ­γή­σει σε ένα περι­βάλ­λον λεπτών ισορ­ρο­πιών και να βρί­σκε­ται σε συνεχή εγρή­γορση για το ενδε­χό­μενο νέων αιφ­νι­δια­στι­κών πρω­το­βου­λιών του Προ­έ­δρου Τραμπ, ο οποίος δεν διστά­ζει να δοκι­μά­ζει το όριο των αντοχών της συμ­μα­χίας μας, με πιο πρό­σφατο κρούσμα το θέμα της Γροι­λαν­δίας.

Η Ελλάδα από την πλευρά της, ως κράτος-μέλος της ΕΕ, αλλά και χώρα με στρα­τη­γική σχέση με τις Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες, έχει συμ­φέ­ρον να εργά­ζε­ται για την εκτό­νωση των εντά­σεων και την εξεύ­ρεση λύσεων αμοι­βαίου οφέλους.

Η συζή­τηση στην ευρω­παϊκή οικο­γέ­νεια περι­λαμ­βά­νει και την αυτό­νομη κοινή ευρω­παϊκή άμυνα -σαν απά­ντηση στις ανα­θε­ω­ρη­τι­κές δυνά­μεις και με ποιον τρόπο;

Η αλλαγή στάσης των ΗΠΑ με την εκπε­φρα­σμένη επιλογή τους για στα­διακή στρα­τη­γική απε­μπλοκή από την ευρύ­τερη περιοχή, δημιουρ­γεί νέα δεδο­μένα για την ευρω­παϊκή εξω­τε­ρική ασφά­λεια και καθιστά ανα­γκαία την κοινή αμυ­ντική πολι­τική και τη στρα­τη­γική αυτο­νο­μία της Ευρώπης.

Μάλιστα ο Έλληνας πρω­θυ­πουρ­γός ήταν ο πρώτος από τους ευρω­παί­ους ομο­λό­γους του, ο οποίος επε­σή­μανε ότι η Ευρώπη πρέπει να επεν­δύ­σει περισ­σό­τερο στην κοινή άμυνα. Η Ελλάδα, έχοντας δύσκο­λους γεί­το­νες με ανα­θε­ω­ρη­τι­κές βλέψεις, ήταν πάντα επι­σπεύ­δουσα σε αυτήν τη λογική, ζητώ­ντας περισ­σό­τερη αμυ­ντική συνερ­γα­σία και περισ­σό­τε­ρους πόρους για την άμυνα.

Τώρα πλέον η θέση του Κυριά­κου Μητσο­τάκη έχει γίνει κοινός τόπος στον χώρο της ΕΕ. Μάλιστα από τη στιγμή που το θέμα τέθηκε για πρώτη φορά στη Διά­σκεψη των Βερ­σαλ­λιών το Μάρτιο του 2022, έχει σημειω­θεί πρόοδος. Στην προσεχή άτυπη συνά­ντηση των ηγετών της ΕΕ στις 12 Φεβρουα­ρίου θα συζη­τη­θούν τα επόμενα βήματα, που ανα­φέ­ρο­νται στη σύνδεση της στρα­τη­γι­κής αυτο­νο­μίας με την ενί­σχυση της ευρω­παϊ­κής αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας.

Πολύς λόγος έχει γίνει για τη Mercosur. Πώς δια­σφα­λί­ζε­ται ο Έλληνας παρα­γω­γός;

Η Mercosur, ως νέα συμ­φω­νία, είναι φυσικό να γεννά κάποιους προ­βλη­μα­τι­σμούς, όμως συνο­λικά κρί­νε­ται ως ιδιαί­τερα επω­φε­λής για τα εθνικά μας συμ­φέ­ρο­ντα, καθώς προ­σφέ­ρει νέες εξα­γω­γι­κές προ­ο­πτι­κές για τα ελλη­νικά προ­ϊ­ό­ντα σε μια αγορά 270 εκα­τομ­μυ­ρίων κατα­να­λω­τών, ενώ παράλ­ληλα ενι­σχύει τη μετα­ποί­ηση και τις υπη­ρε­σίες.

Ειδικά για την προ­στα­σία των παρα­γω­γών μας, το Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο ψήφισε δέσμη μέτρων με ισχυ­ρούς μηχα­νι­σμούς ώστε οι ευρω­παίοι αγρότες να μην βρεθούν αντι­μέ­τω­ποι με άνισο ή αθέμιτο αντα­γω­νι­σμό.

Πιο συγκε­κρι­μένα, ψηφί­σαμε την υπο­χρέ­ωση αμοι­βαιό­τη­τας, δηλαδή ότι τα εισα­γό­μενα αγρο­τικά προ­ϊ­ό­ντα θα πληρούν τις ίδιες υγειο­νο­μι­κές και περι­βαλ­λο­ντι­κές προ­δια­γρα­φές ασφα­λείας, προ­κει­μέ­νου να εισα­χθούν στην ΕΕ. Για τον σκοπό αυτό αυστη­ρο­ποιού­νται οι έλεγχοι στα Τελω­νεία, ώστε να μην υπάρ­χουν περι­θώ­ρια για ποιο­τικά ανε­ξέ­λεγ­κτες εισα­γω­γές.

Επίσης ψηφί­σαμε τη νομική προ­στα­σία όλων των προ­ϊ­ό­ντων με γεω­γρα­φική ένδειξη, στα οποία περι­λαμ­βά­νο­νται 21 από τα πιο εμβλη­μα­τικά παρα­δο­σιακά μας προ­ϊ­ό­ντα. Αυτό σημαί­νει ότι τα προ­ϊ­ό­ντα μας στο εξής θα είναι νομικά θωρα­κι­σμένα, θα απα­γο­ρεύ­ε­ται ρητά η πώληση απο­μι­μή­σεων και θα στα­μα­τή­σει η μέχρι σήμερα αθέμιτη εκμε­τάλ­λευση εμπο­ρι­κών ονο­μά­των, όπως επί παρα­δείγ­ματι η ελλη­νική φέτα, η μαστίχα Χίου και η ελιά Καλα­μά­τας.

Επι­πρό­σθετα το Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο ψήφισε ειδική προ­στα­σία 14 ευαί­σθη­των για την ΕΕ προ­ϊ­ό­ντων, μεταξύ των οποίων το ελαιό­λαδο, τα εσπε­ρι­δοειδή, τα τυριά, το μέλι, το κρέας, το ρύζι και τα ροδά­κινα.

Οι παρα­γω­γοί των ανωτέρω προ­ϊ­ό­ντων στο εξής θα προ­στα­τεύ­ο­νται από αθέμιτο αντα­γω­νι­σμό και από αιφ­νί­διες αυξή­σεις εισα­γω­γών, μέσω ειδικών ποσο­στώ­σεων. Η προ­στα­σία έγκει­ται στο ό,τι εάν παρα­τη­ρη­θούν μαζικές εισα­γω­γές ή εισα­γω­γές σε πολύ χαμηλές τιμές, η ΕΕ θα ενερ­γο­ποιεί κόφτες προ­κει­μέ­νου να δια­φυ­λά­ξει τα συμ­φέ­ρο­ντα των ευρω­παίων παρα­γω­γών.

Πώς κρί­νε­ται η ανάληψη της Προ­ε­δρίας της Κύπρου σε μια ιδιαί­τερα κρίσιμη γεω­πο­λι­τική συγκυ­ρία για την Ευρω­παϊκή Ένωση και με δεδο­μέ­νους τους δεσμούς με την Ελλάδα;

Η Κυπριακή Προ­ε­δρία συμπί­πτει με μία από τις πιο δύσκο­λες συγκυ­ρίες για την Ενωμένη Ευρώπη. Οι πολε­μι­κές συγκρού­σεις και οι αυξα­νό­με­νες γεω­πο­λι­τι­κές εντά­σεις δίπλα στα ευρω­παϊκά σύνορα σε συν­δυα­σμό με το εξαι­ρε­τικά τετα­μένο διεθνές περι­βάλ­λον συν­θέ­τουν ένα πρω­τό­γνωρο σκηνικό, που μας υπεν­θυ­μί­ζει ότι τίποτε δεν είναι δεδο­μένο.

Προ­τε­ραιό­τητα της Κυπρια­κής Προ­ε­δρίας απο­τε­λεί η προ­ώ­θηση της στρα­τη­γι­κής αυτο­νο­μίας της ΕΕ, με έμφαση στην ενί­σχυση της ασφά­λειας και της άμυνας, σε συν­δυα­σμό με την τόνωση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας και της κοι­νω­νι­κής συνοχής.

Με δεδο­μέ­νους τους ισχυ­ρούς δεσμούς Ελλάδας και Κύπρου προ­σβλέ­πουμε σε στενή και γόνιμη συνερ­γα­σία για την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη ανά­δειξη και υπο­στή­ριξη των εθνικών μας συμ­φε­ρό­ντων.

Σε αυτήν την κατεύ­θυνση θα συμ­βά­λουν η απο­κα­τά­σταση του διε­θνούς κύρους της Ελλάδας από την κυβέρ­νηση της ΝΔ και τον πρω­θυ­πουργό Κυριάκο Μητσο­τάκη, η εγκα­θί­δρυση νέων σημα­ντι­κών διεθνών συμ­μα­χιών και η ανά­δειξη της Ελλάδας ως πόλου στα­θε­ρό­τη­τας στη Νοτιο­α­να­το­λική Ευρώπη, που έχουν ανα­βαθ­μί­σει τη θέση της πατρί­δας μας στον χώρο της Ευρώπης και διευ­κο­λύ­νουν την προ­ώ­θηση των θέσεών μας.

Επίσης για την Κύπρο μας είναι μία πρώτης τάξεως ευκαι­ρία να υπεν­θυ­μί­σει στους εταί­ρους της ότι η επίλυση του κυπρια­κού ζητή­μα­τος αφορά ολό­κληρη την Ευρω­παϊκή Ένωση, όταν σε ένα κράτος μέλος έχουμε εδώ και 51 χρόνια παρά­νομη εισβολή και κατοχή.

Με αφορμή την εμφά­νιση της κας Καρυ­στια­νού στο πολι­τικό σκηνικό –με τις όποιες παρεμ­βά­σεις ξεκί­νησε να κάνει, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας την τρα­γω­δία των Τεμπών- πώς εκτι­μάτε ότι θα εξε­λι­χθεί αυτό;

Από την πρώτη στιγμή είχα δηλώσει ότι όλοι οφεί­λουμε σεβασμό σε ανθρώ­πους που έχασαν τα παιδιά τους, όπως η κα Καρυ­στια­νού. Όμως φαι­νό­ταν από τότε ότι η κα Καρυ­στια­νού μιλούσε πολι­τικά.

Θέλω να τονίσω ότι είναι άλλο θέμα ο σεβα­σμός στους γονείς των Τεμπών και τελείως δια­φο­ρε­τικό ζήτημα, όταν κάποιος με γραπτά κείμενα καταγ­γελ­τι­κού περιε­χο­μέ­νου κατα­φέ­ρε­ται στις Βρυ­ξέλ­λες κατά της Ελλάδας και εκθέτει την πατρίδα μας λέγο­ντας ότι στε­ρεί­ται κράτους δικαίου και ανε­ξάρ­τη­της δικαιο­σύ­νης.

Όταν πέρυσι είχα καταγ­γεί­λει την εργα­λειο­ποί­ηση της τρα­γω­δίας των Τεμπών, όχι μόνο στο­χο­ποι­ή­θηκα και καθυ­βρί­στηκα, αλλά έβαλαν και βόμβα στο σπίτι που μένω το καλο­καίρι.

Σήμερα η κα Καρυ­στια­νού έχει δηλώσει ρητά ότι ετοι­μά­ζει κόμμα με σκοπό να είναι υπο­ψή­φια στις προ­σε­χείς εκλογές και τα πρώτα δείγ­ματα γραφής με τις δηλώ­σεις της τόσο για το θέμα των αμβλώ­σεων όσο και για τα Ελλη­νο­τουρ­κικά, είναι χαρα­κτη­ρι­στικά.

Με τη λογική της κυρίας Καρυ­στια­νού, θα έπρεπε το κράτος να δαπανά κάθε δυο τρεις μήνες αρκετά εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ για να διορ­γα­νώ­νει δημο­ψη­φί­σματα. Κάτι που προ­φα­νώς πέραν του οικο­νο­μι­κού κόστους είναι ενάντια σε οποια­δή­ποτε έννοια κοι­νο­βου­λευ­τι­κής δημο­κρα­τίας.