Η ακτινογραφία της παιδικής παραβατικότητας – Ο φάκελος της ΕΛ.ΑΣ.

Πιο σκληρή γίνεται τα τελευ­ταία χρόνια η παρα­βα­τι­κό­τητα των ανη­λί­κων, με τα ολοένα και πιο σοβαρά περι­στα­τικά να προ­κα­λούν πονο­κέ­φαλο στην αστυ­νο­μία, στην εκπαι­δευ­τική κοι­νό­τητα και στους επι­στή­μο­νες.

Ο θανά­σι­μος ξυλο­δαρ­μός του 17χρονου στις Σέρρες από ένα ακόμη πιο νεαρό άτομο για ασή­μα­ντη αφορμή, ο ξυλο­δαρ­μός 15χρονης σε σχολείο στον Αγιο Πεντε­λε­ή­μονα από μαθή­τριες 13 και 14 ετών και οι συλ­λή­ψεις ανη­λί­κων για ξυλο­δαρμό και κατοχή όπλου σε Πάτρα και Πύργο επι­βε­βαιώ­νουν αυτό που οι ειδικοί έχουν παρα­τη­ρή­σει εδώ και καιρό: η παρα­βα­τι­κό­τητα των ανη­λί­κων έχει αλλάξει επίπεδο τα τελευ­ταία χρόνια τόσο ως προς τη βιαιό­τητα όσο και όσο προς την έλλειψη ενσυ­ναί­σθη­σης για το θύμα. Βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό της παρα­βα­τι­κό­τη­τας των ανη­λί­κων, εκτός από τη σκλη­ρό­τητα, είναι και η τάση εξευ­τε­λι­σμού του θύματος, κυρίως μέσω οπτικού υλικού που δια­κι­νεί­ται στα social media.

Μολο­νότι στα στα­τι­στικά στοι­χεία της Ελλη­νι­κής Αστυ­νο­μίας για το διά­στημα Ιανουα­ρίου έως Νοεμ­βρίου 2025 κατα­γρά­φε­ται μείωση σε σχέση με την προη­γού­μενη χρονιά, τα ίδια δεδο­μένα επι­βε­βαιώ­νουν ότι η παρα­βα­τι­κό­τητα ανη­λί­κων εξα­κο­λου­θεί να εκδη­λώ­νε­ται σχεδόν καθη­με­ρινά μέσα από σοβαρά περι­στα­τικά σε όλη τη χώρα. Η χρήση και η δια­κί­νηση ναρ­κω­τι­κών, όπως και τα επει­σό­δια ξυλο­δαρ­μών, εμφα­νί­ζο­νται πλέον ως συχνό φαι­νό­μενο, με τα σχολεία να απο­τε­λούν τον κύριο χώρο όπου εκδη­λώ­νο­νται αυτές οι συμπε­ρι­φο­ρές.

Χαρα­κτη­ρι­στική είναι η εξάρ­θρωση εγκλη­μα­τι­κής οργά­νω­σης που δια­κι­νούσε κοκαΐνη και κάνναβη εντός σχο­λι­κών μονάδων, με δια­κι­νη­τές ανή­λι­κους μαθητές και πελάτες συμ­μα­θη­τές τους. Σύμφωνα με τα επίσημα στοι­χεία της ΕΛ.ΑΣ. για το 2025, κατα­γρά­φε­ται αύξηση 10% στις συλ­λή­ψεις ανη­λί­κων για κατοχή και δια­κί­νηση ναρ­κω­τι­κών σε σύγκριση με το αντί­στοιχο διά­στημα του 2024. Συγκε­κρι­μένα, το 2024 κατα­γρά­φη­καν 865 υπο­θέ­σεις, με 1.028 ανή­λι­κους κατη­γο­ρου­μέ­νους, ενώ το 2025 οι υπο­θέ­σεις αυξή­θη­καν στις 923, με τους δράστες να ανέρ­χο­νται σε 1.129.

Η παρα­βα­τι­κό­τητα των ανη­λί­κων δεν προ­κα­λεί έκπληξη στους ειδι­κούς οι οποίοι επι­ση­μαί­νουν ότι τα τελευ­ταία χρόνια το φαι­νό­μενο οξύ­νε­ται τόσο ποσο­τικά όσο και σε ένταση. Με την εξά­πλωση των social media, μάλιστα, οι παρα­βα­τι­κές συμπε­ρι­φο­ρές των ανη­λί­κων γίνο­νται ακόμη πιο ορατές στην κοι­νω­νία.

Ξυλο­δαρ­μοί με αναρ­τή­σεις στα social media

Σημα­ντική αύξηση κατα­γρά­φε­ται και στα αδι­κή­ματα που συν­δέ­ο­νται με πρό­κληση σωμα­τι­κής βλάβης με πλέον σοβαρή τη βαριά σωμα­τική βλάβη, αδίκημα κακουρ­γη­μα­τι­κού χαρα­κτήρα. Από τέσ­σε­ρις υπο­θέ­σεις με ισά­ριθ­μους δράστες το 2024, ο αριθμός ανήλθε το 2025 σε 11 υπο­θέ­σεις, με 19 ανή­λι­κους συλ­λη­φθέ­ντες.

Παράλ­ληλα, για πρώτη φορά κατα­γρά­φο­νται τρεις συλ­λή­ψεις ανη­λί­κων για θανα­τη­φόρα σωμα­τική βλάβη, όταν το 2024 δεν είχε κατα­γρα­φεί καμία αντί­στοιχη υπόθεση. Ανη­συ­χη­τική είναι και η αύξηση στα περι­στα­τικά σωμα­τι­κής βλάβης αδύ­να­μων ατόμων, καθώς οι υπο­θέ­σεις από 65 το 2024 ανήλθαν στις 225 το 2025, σημειώ­νο­ντας αύξηση σχεδόν 250%.

Ιδιαί­τερη εντύ­πωση προ­κα­λεί στις Αρχές το φαι­νό­μενο κατά το οποίο ανή­λι­κοι δράστες, ενώ ξυλο­κο­πούν συνο­μη­λί­κους τους, βιντε­ο­σκο­πούν την πράξη ή επι­τρέ­πουν σε άτομα της παρέας τους να το κάνουν, προ­κει­μέ­νου στη συνέ­χεια να αναρ­τη­θεί το υλικό στα social media.

Στις παρέες οι «ρίζες» της παρα­βα­τι­κό­τη­τας

Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα απο­τε­λεί η υπόθεση στην Αγία Παρα­σκευή, που μία 13χρονη εξα­νά­γκασε συνο­μή­λική της να γονα­τί­σει και τη χαστού­κισε ενώ κατέ­γραφε το περι­στα­τικό με το κινητό της. Η ανήλικη συνε­λή­φθη και δύο μήνες αργό­τερα, τον Δεκέμ­βριο, συνε­λή­φθη εκ νέου για νέα επίθεση, κατά την οποία εξύ­βρισε και χτύπησε συμ­μα­θή­τριά της στη διάρ­κεια του δια­λείμ­μα­τος.

Βιασμοί, κλοπές και ληστείες

Στις 24 Νοεμ­βρίου, στην Πάτρα, προ­φυ­λα­κί­στηκε 16χρονος, ο οποίος κατη­γο­ρεί­ται ότι βίασε 12χρονη, αφού την απο­μό­νωσε σε προ­αύ­λιο σχο­λείου. Η συγκε­κρι­μένη υπόθεση είναι μία από τις 22 που κατα­γρά­φη­καν το 2025, με συνο­λικά 27 ανή­λι­κους κατη­γο­ρου­μέ­νους. Το 2024 είχαν κατα­γρα­φεί 18 υπο­θέ­σεις με 22 δράστες. Το 2025 αυξή­θη­καν κατά 50% και οι από­πει­ρες βιασμού.

Στις κλοπές και τις ληστείες επίσης παρα­τη­ρεί­ται αύξηση. Τους πρώτους 11 μήνες του 2024 είχαν κατα­γρα­φεί 850 κλοπές με 1.115 ανή­λι­κους δράστες, ενώ το 2025 οι δράστες αυξή­θη­καν κατά 4%, φτά­νο­ντας τους 1.159. Αντί­στοιχη είναι η εικόνα και στις ληστείες, με την αύξηση των ανή­λι­κων δραστών να δια­μορ­φώ­νε­ται περίπου στο 6%.

«Υπερ­βο­λική σκλη­ρό­τητα και εξευ­τε­λι­σμοί»

Οπως έχει πει στην «Κ» ο ομό­τι­μος καθη­γη­τής Εγκλη­μα­το­λο­γίας του ΕΚΠΑ, Γιάννης Πανού­σης, «η νέα μορφή της νεα­νι­κής παρα­βα­τι­κό­τη­τας χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από υπερ­βο­λική σκλη­ρό­τητα, εξευ­τε­λι­σμό του άλλου κυρίως μέσω αναρ­τή­σεων στα social media, είσοδο των γυναι­κών σε παρα­βα­τι­κές συμπε­ρι­φο­ρές και συχνό­τερη χρήση –και όχι απλώς εμφά­νιση για εκφο­βι­σμό– μαχαι­ριών».

Οι επι­στή­μο­νες επι­ση­μαί­νουν ότι η υπερ­προ­βολή ειδή­σεων που σχε­τί­ζο­νται με τη νεανική παρα­βα­τι­κό­τητα μπορεί να οδη­γή­σει και σε φαι­νό­μενα μιμη­τι­σμού. «Αν αυτό συν­δυα­στεί με την αλό­γι­στη χρήση των μέσων κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης φτά­νουμε σε σημείο που συχνά ηρω­ο­ποιεί­ται ο δράστης τέτοιων περι­στα­τι­κών», είπε στην «Κ» η τακτική επι­στη­μο­νική συνερ­γά­τιδα του Κέντρου Μελέτης του Εγκλή­μα­τος, Αγγε­λική Καρδαρά.

«Πίσω από έναν ανήλικο που θα φτάσει στο σημείο να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει μαχαίρι υπάρχει μια οικο­γέ­νεια με ορατές και μη ορατές δυσλει­τουρ­γίες. Υπάρχει έλλειψη επι­κοι­νω­νίας, απάθεια, αδια­φο­ρία, παρα­μέ­ληση. Βλέ­πουμε περι­πτώ­σεις γονέων που δεν θέτουν όρια και αφήνουν τα παιδιά τους ανε­ξέ­λεγ­κτα, χωρίς επί­βλεψη και χωρίς γνώση για το τι κάνουν και πού βρί­σκο­νται. Συνεπώς, δεν βοηθούν το παιδί να θωρα­κι­στεί με αξίες ή να μάθει τον σεβασμό και τα όρια», πρό­σθεσε η κ. Καρδαρά, η οποία μίλησε για την ανάγκη εμπλο­κής και του σχο­λείου σε δράσεις αντι­με­τώ­πι­σης της νεα­νι­κής παρα­βα­τι­κό­τη­τας.

Πηγή: kathimerini.gr