Tουρισμός: Το διακύβευμα της επόμενης 10ετίας μετά τα αλλεπάλληλα ρεκόρ

Το 2025 απο­τε­λεί ακόμη ένα έτος-σταθμό για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό, επι­βε­βαιώ­νο­ντας ότι η χώρα βιώνει μια «χρυσή δεκα­ε­τία» συνεχών ρεκόρ. Τα δεδο­μένα του ΙΝΣΕΤΕ και της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος (ΤτΕ) κατα­δει­κνύ­ουν αύξηση τόσο στις διε­θνείς αφίξεις όσο και στα του­ρι­στικά έσοδα, ενώ ταυ­τό­χρονα ανα­δει­κνύ­ο­νται τα όρια του μοντέ­λου ανά­πτυ­ξης, όπως η υποδομή, η φέρουσα ικα­νό­τητα, η επο­χι­κό­τητα και η κοι­νω­νική αποδοχή των προ­ο­ρι­σμών.

Στο διά­στημα Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2025 οι διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις έφτασαν τα 26,9 εκα­τομ­μύ­ρια, σημειώ­νο­ντας αύξηση 5,8% σε σχέση με το 2024. Ιδιαί­τερα δυνα­μι­κός ήταν ο Νοέμ­βριος με άνοδο 13,7%, γεγονός που δείχνει ότι η του­ρι­στική περί­ο­δος επι­μη­κύ­νε­ται. Η Αθήνα και η Θεσ­σα­λο­νίκη κατέ­γρα­ψαν διψή­φιες αυξή­σεις, ενώ η Κρήτη, τα Δωδε­κά­νησα και τα Ιόνια Νησιά δια­τή­ρη­σαν τον πρω­τα­γω­νι­στικό τους ρόλο. Αντί­θετα, οι Κυκλά­δες (Μύκονος και Σαντο­ρίνη) παρου­σί­α­σαν μείωση 7,2%, υπο­δη­λώ­νο­ντας ότι η υπερ­φόρ­τωση των προη­γού­με­νων ετών αρχίζει να λει­τουρ­γεί ανα­σταλ­τικά.

Σε επίπεδο έτους, οι διε­θνείς αφίξεις ανα­μέ­νε­ται να ξεπε­ρά­σουν τα 37 εκα­τομ­μύ­ρια, με αύξηση περίπου 5%. Η Ελλάδα πλέον κατα­τάσ­σε­ται στη δεκάδα των κορυ­φαίων του­ρι­στι­κών χωρών παγκο­σμίως, με μερίδιο 2,5% στις διε­θνείς αφίξεις, από 2% πριν από 10 χρόνια. Η Γερ­μα­νία παρα­μέ­νει η μεγα­λύ­τερη αγορά με 5,65 εκα­τομ­μύ­ρια επι­σκέ­πτες (+8,3%), ακο­λου­θού­μενη από το Ηνωμένο Βασί­λειο (4,68 εκατ., +6,6%) και την Ιταλία (2,1 εκατ., +8,2%). Αντί­θετα, η Γαλλία παρου­σί­ασε μικρή μείωση (-2%) και οι αφίξεις από τη Ρωσία, παρά την αύξηση, παρα­μέ­νουν περιο­ρι­σμέ­νες σε απόλυτα μεγέθη.

Νέο ρεκόρ εσόδων από τον του­ρι­σμό

Τα έσοδα ενι­σχύ­ουν ακόμη περισ­σό­τερο την εικόνα της δυνα­μι­κής ανά­πτυ­ξης. Στο δεκά­μηνο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2025 οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις έφτασαν τα 22,39 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ, αυξη­μέ­νες κατά 8,9% και ήδη υψη­λό­τερα από το σύνολο του 2024. Η άνοδος προήλθε τόσο από χώρες της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης όσο και από αγορές εκτός ΕΕ, με ιδιαί­τερη ενί­σχυση από Ηνωμένο Βασί­λειο (+15,1%) και ΗΠΑ (+8,4%), που αύξησαν τη μέση κατά κεφαλήν δαπάνη και βελ­τί­ω­σαν την ποιό­τητα των εσόδων, αλλά ταυ­τό­χρονα αύξησαν την εξάρ­τηση από μακρι­νές και πιο ευμε­τά­βλη­τες αγορές.

Η γεω­γρα­φική κατα­νομή των επι­σκε­πτών δείχνει επίσης αλλαγές: οι αφίξεις από την ΕΕ-27 αυξή­θη­καν οριακά, ενώ από χώρες εκτός ΕΕ σημειώ­θηκε άνοδος άνω του 9%. Αυτή η εξέλιξη ενι­σχύει τα έσοδα, αλλά ταυ­τό­χρονα δημιουρ­γεί στρα­τη­γι­κές προ­κλή­σεις, καθώς απαιτεί μεγα­λύ­τερη ανθε­κτι­κό­τητα απέ­να­ντι σε γεω­πο­λι­τι­κές και οικο­νο­μι­κές ανα­τα­ρά­ξεις.

Σημα­ντι­κές προ­κλή­σεις

Παράλ­ληλα, η βρα­χυ­χρό­νια μίσθωση συνε­χί­ζει να επε­κτεί­νε­ται. Τον Νοέμ­βριο 2025 τα κατα­λύ­ματα έφτασαν τα 213.000, αυξη­μένα σε σχέση με το προη­γού­μενο έτος, ενώ οι δια­θέ­σι­μες κλίνες παρέ­μει­ναν κοντά στο 1 εκα­τομ­μύ­ριο. Η αύξηση αυτή ενι­σχύει την προ­σφορά, αλλά επι­βα­ρύ­νει τη φέρουσα ικα­νό­τητα πολλών προ­ο­ρι­σμών, ιδιαί­τερα εκείνων που ήδη αντι­με­τω­πί­ζουν υψηλή του­ρι­στική πίεση.

Ο δείκτης «του­ρί­στες ανά κάτοικο» απο­τυ­πώ­νει χαρα­κτη­ρι­στικά την πρό­κληση. Με μέσο όρο περίπου 3,5 του­ρί­στες ανά κάτοικο, η Ελλάδα συγκα­τα­λέ­γε­ται στις πιο επι­βα­ρυ­μέ­νες του­ρι­στικά χώρες παγκο­σμίως, με σημα­ντι­κές περι­φε­ρεια­κές δια­φο­ρές: στο Νότιο Αιγαίο ο δείκτης φτάνει τους 21 του­ρί­στες ανά κάτοικο, στα Ιόνια τα 16,6, ενώ σε αρκετές ηπει­ρω­τι­κές περιο­χές παρα­μέ­νει κάτω από 1. Η πίεση κορυ­φώ­νε­ται τους καλο­και­ρι­νούς μήνες, με επι­πτώ­σεις σε ύδρευση, απο­χέ­τευση, δια­χεί­ριση απορ­ριμ­μά­των και υγειο­νο­μι­κές υπη­ρε­σίες.

Τι περι­μέ­νουμε το 2026

Οι προ­ο­πτι­κές για το 2026 είναι θετικές, αλλά όχι ανέ­φε­λες. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Ξενο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Ελλάδας και της Hotrec, Αλέ­ξαν­δρο Βασι­λικό, δεν υπάρ­χουν αυτήν τη στιγμή «καμπα­νά­κια» από δείκτες όπως τα slots και τα early bookings. Ωστόσο, ο κλάδος λει­τουρ­γεί σε συν­θή­κες μεγάλης αβε­βαιό­τη­τας, με τις ευρω­παϊ­κές οικο­νο­μίες υπό πίεση και ενεργές γεω­πο­λι­τι­κές εστίες έντασης.

Το πραγ­μα­τικό στοί­χημα δεν αφορά μόνο τη φετινή σεζόν αλλά τον στρα­τη­γικό ορί­ζο­ντα της επό­με­νης 10ετίας. Υπο­δο­μές, ανθρώ­πινο δυνα­μικό, ρύθμιση βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης, ψηφιακή μετά­βαση και φέρουσα ικα­νό­τητα των προ­ο­ρι­σμών συνι­στούν τα κρίσιμα μέτωπα. Χωρίς σημα­ντι­κές επεν­δύ­σεις και καλύ­τερη χωρική και χρονική κατα­νομή της ζήτησης, η επι­τυ­χία του του­ρι­σμού κιν­δυ­νεύει να μετα­τρα­πεί σε παρά­γο­ντα φθοράς.

Όπως εύστοχα έχει ανα­φερ­θεί, ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός μοιάζει με μια Ferrari που κινεί­ται με υψηλή ταχύ­τητα σε δρόμους που δεν έχουν σχε­δια­στεί για τέτοιο επίπεδο κίνησης. Το 2025 επι­βε­βαί­ωσε τη δυνα­μική του, ενώ το 2026 θα δείξει εάν η χώρα θα κατα­φέ­ρει να συν­δυά­σει ανά­πτυξη και βιω­σι­μό­τητα, μετα­τρέ­πο­ντας τα ρεκόρ σε μακρο­πρό­θε­σμο πλε­ο­νέ­κτημα.

Πηγή: powergame.gr