Γιάννης Πάππου: «Στόχος για το 2026 είναι να ενισχύσουμε τον αναπτυξιακό ρόλο του Επιμελητηρίου»

• «Τα ζη­τή­μα­τα της νη­σιω­τι­κής επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας δεν λύ­νο­νται σε έναν χρόνο και δεν εξαρ­τώ­νται από πρό­σω­πα ή συ­γκυ­ρί­ες» • «Δεν διεκ­δι­κή­σα­με εξαι­ρέ­σεις, διεκ­δι­κή­σα­με τα δι­καιώ­ματa που απορ­ρέ­ουν από τη νη­σιω­τι­κό­τη­τα κι αυτός είναι ο ρόλος ενός Επι­με­λη­τη­ρί­ου που θέλει να είναι χρή­σι­μο στα μέλη του» • «Τα τε­λευ­ταία χρό­νια έχει δοθεί δυ­σα­νά­λο­γο βάρος και μέ­ρι­μνα στα πολύ με­γά­λα επι­χει­ρη­μα­τι­κά σχή­μα­τα, ενώ η μι­κρο­με­σαία επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα μένει χωρίς την αντί­στοι­χη στή­ρι­ξη»

Η αρχή κάθε νέας χρο­νιάς απο­τε­λεί στα­θε­ρά μια αφορ­μή για απο­λο­γι­σμό αλλά και για τον κα­θο­ρι­σμό προ­τε­ραιο­τή­των. Σε μια πε­ρί­ο­δο όπου οι επι­χει­ρή­σεις των νη­σιών κα­λού­νται να λει­τουρ­γή­σουν σε συν­θή­κες αυ­ξη­μέ­νων απαι­τή­σε­ων και συ­νε­χών αλ­λα­γών, ο ρόλος των θε­σμι­κών φο­ρέ­ων απο­κτά ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία.

Ο πρό­ε­δρος του Επι­με­λη­τη­ρί­ου Δω­δε­κα­νή­σου, Γιάν­νης Πάπ­που, μιλά στη «δη­μο­κρα­τι­κή» για τη χρο­νιά που πέ­ρα­σε, τις πα­ρεμ­βά­σεις του Επι­με­λη­τη­ρί­ου στην αγορά, τα ζη­τή­μα­τα που βρί­σκο­νται ψηλά στην ατζέ­ντα της νη­σιω­τι­κής επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας και τους στό­χους που τί­θε­νται για το 2026, σε μια συ­ζή­τη­ση με έμ­φα­ση στην ουσία και στις πραγ­μα­τι­κές ανά­γκες των επι­χει­ρή­σε­ων.

• Κύριε Πάπ­που, να ξε­κι­νή­σου­με την κα­θιε­ρω­μέ­νη συ­νέ­ντευ­ξή μας κάθε Πρω­το­χρο­νιά, από την απο­τί­μη­ση της χρο­νιάς που αφή­σα­με πίσω.

Αρ­χι­κά να ευ­χη­θού­με καλή χρο­νιά κυρία Φώτη με την ευχή το 2026 να είναι ένα έτος πα­ρα­γω­γι­κό και να ευ­χα­ρι­στή­σω την εφη­με­ρί­δα «δη­μο­κρα­τι­κή», που για άλλη μια χρο­νιά μας δίνει την ευ­και­ρία να απευ­θυν­θού­με στα μέλη μας σε όλα τα νησιά μας.

Το 2025 ήταν μια απαι­τη­τι­κή χρο­νιά. Οι επι­χει­ρή­σεις της Δω­δε­κα­νή­σου κλή­θη­καν να λει­τουρ­γή­σουν σε ένα πε­ρι­βάλ­λον υψη­λού κό­στους και αυ­ξη­μέ­νων υπο­χρε­ώ­σε­ων. Για το Επι­με­λη­τή­ριο Δω­δε­κα­νή­σου αυτό σή­μαι­νε ότι έπρε­πε να λει­τουρ­γή­σου­με με στρα­τη­γι­κή, με ιε­ράρ­χη­ση των ζη­τη­μά­των και με πα­ρεμ­βά­σεις εκεί που οι απο­φά­σεις επη­ρε­ά­ζουν άμεσα την αγορά. Το 2025 δεν άφηνε πε­ρι­θώ­ριο για πα­ρα­κο­λού­θη­ση από από­στα­ση. Οι αλ­λα­γές στο θε­σμι­κό και οι­κο­νο­μι­κό πε­ρι­βάλ­λον ήταν συ­νε­χείς και η πίεση στις επι­χει­ρή­σεις συσ­σω­ρευό­ταν. Για εμάς, αυτό σή­μαι­νε διαρ­κή πα­ρου­σία, επαφή με την αγορά και ταυ­τό­χρο­να επι­κοι­νω­νία με την κε­ντρι­κή διοί­κη­ση. Δεν μπο­ρού­σες να πε­ρι­μέ­νεις να ωρι­μά­σουν τα προ­βλή­μα­τα. Έπρε­πε να τα προ­λα­βαί­νεις, να τα θέ­τεις εγκαί­ρως και να πιέ­ζεις για λύ­σεις που να λαμ­βά­νουν υπόψη τις πραγ­μα­τι­κές συν­θή­κες της νη­σιω­τι­κής οι­κο­νο­μί­ας.

• Τι ση­μαί­νει αυτό στην πράξη;

Ση­μαί­νει ότι δεν μπο­ρείς να αντι­με­τω­πί­ζεις όλα τα ζη­τή­μα­τα ισό­τι­μα. Το 2025 επι­λέ­ξα­με συ­νει­δη­τά να επεν­δύ­σου­με τον θε­σμι­κό μας χρόνο και το πο­λι­τι­κό μας κε­φά­λαιο σε θέ­μα­τα που έχουν άμεσο και με­τρή­σι­μο αντί­κτυ­πο όπως είναι η φο­ρο­λο­γία, τον ΦΠΑ, το με­τα­φο­ρι­κό κό­στος, η ακτο­πλο­ΐα, οι ψη­φια­κές υπο­χρε­ώ­σεις. Αυτές οι επι­λο­γές δεν είναι αυ­το­νό­η­τες. Είναι απο­τέ­λε­σμα αξιο­λό­γη­σης της πραγ­μα­τι­κής ει­κό­νας της αγο­ράς. Αυτή η αξιο­λό­γη­ση βα­σί­ζε­ται σε συ­νε­χή διά­λο­γο με τις επι­χει­ρή­σεις. Δεν προ­κύ­πτει από θε­ω­ρη­τι­κές προ­σεγ­γί­σεις.

Προ­κύ­πτει από το τι μας με­τα­φέ­ρουν κα­θη­με­ρι­νά οι επαγ­γελ­μα­τί­ες για το κό­στος, τη ρευ­στό­τη­τα, τις δυ­σκο­λί­ες προ­σαρ­μο­γής σε νέες υπο­χρε­ώ­σεις. Με αυτό το δε­δο­μέ­νο, επι­λέ­ξα­με να δώ­σου­με βάρος σε ζη­τή­μα­τα που κα­θο­ρί­ζουν αν μια επι­χεί­ρη­ση θα αντέ­ξει ή όχι. Και εκεί κα­τευ­θύ­να­με τις πα­ρεμ­βά­σεις μας, με τεκ­μη­ρί­ω­ση και συ­νέ­πεια.

• Ποιο θα λέ­γα­τε ότι είναι το απο­τύ­πω­μα του Επι­με­λη­τη­ρί­ου στη χρο­νιά που πέ­ρα­σε;

Το πιο απτό απο­τύ­πω­μα βρί­σκε­ται στην κα­θη­με­ρι­νή λει­τουρ­γία του Επι­με­λη­τη­ρί­ου ως μη­χα­νι­σμού στή­ρι­ξης της αγο­ράς. Μόνο στο ΓΕΜΗ, μέσα στο 2025, δια­χει­ρι­στή­κα­με πε­ρισ­σό­τε­ρες από 9.200 αι­τή­σεις με­τα­βο­λών και πάνω από 9.300 αι­τή­σεις πι­στο­ποι­η­τι­κών, εξυ­πη­ρε­τώ­ντας πε­ρισ­σό­τε­ρα από 26.000 ενερ­γά μέλη. Το 70% του συ­νο­λι­κού φόρ­του ερ­γα­σί­ας στα Δω­δε­κά­νη­σα διεκ­πε­ραιώ­νε­ται από τη Ρόδο, από μια μικρή ομάδα ερ­γα­ζο­μέ­νων που κα­λύ­πτει έναν τε­ρά­στιο όγκο υπο­χρε­ώ­σε­ων. Και ξέ­ρε­τε, οι αριθ­μοί δεί­χνουν την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, δεί­χνουν τι πραγ­μα­τι­κά ση­μαί­νει «σπίτι των επι­χει­ρή­σε­ων». Το Επι­με­λη­τή­ριο ση­κώ­νει ένα με­γά­λο διοι­κη­τι­κό βάρος, προ­λαμ­βά­νει προ­βλή­μα­τα, δια­σφα­λί­ζει την εύ­ρυθ­μη λει­τουρ­γία της αγο­ράς, πα­ρεμ­βαί­νει όπου χρειά­ζε­ται για να διορ­θω­θούν στρε­βλώ­σεις και η αλή­θεια είναι ότι το 2025 ήταν μια «γε­μά­τη» χρο­νιά από αυτή την άποψη. Οι αριθ­μοί αυτοί απο­τυ­πώ­νουν την ευ­θύ­νη απέ­να­ντι στα μέλη μας και τη διαρ­κή μας πα­ρου­σία.

Αυτός ο όγκος δου­λειάς δεν αφορά μόνο στη διεκ­πε­ραί­ω­ση υπο­χρε­ώ­σε­ων αλλά και στη δια­σφά­λι­ση ότι η αγορά λει­τουρ­γεί με κα­νό­νες, με δια­φά­νεια και χωρίς κενά που δη­μιουρ­γούν αθέ­μι­το αντα­γω­νι­σμό. Το ΓΕΜΗ και το Μη­τρώο απο­τε­λούν έναν μη­χα­νι­σμό πρό­λη­ψης προ­βλη­μά­των. Όταν μια επι­χεί­ρη­ση είναι σωστά κα­τα­χω­ρι­σμέ­νη, ενη­με­ρω­μέ­νη και συμ­μορ­φω­μέ­νη, απο­φεύ­γο­νται κα­τα­στά­σεις που αρ­γό­τε­ρα κο­στί­ζουν πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο, τόσο στην ίδια όσο και συ­νο­λι­κά στην αγορά.

• Τώρα κύριε πρό­ε­δρε, μιας και μι­λή­σα­με για το ΓΕΜΗ, τι γί­νε­ται με την αλ­λα­γή πλαι­σί­ου που ου­σια­στι­κά τί­θε­ται σε εφαρ­μο­γή από σή­με­ρα. Πόσο έτοι­μη είναι η αγορά;

Κυρία Φώτη, πα­ρό­τι σή­με­ρα είναι μια εορ­τα­στι­κή ημέρα και ίσως θα έπρε­πε να εί­μα­στε λίγο πιο ευ­χά­ρι­στοι, ωστό­σο πράγ­μα­τι δεν μπο­ρού­με να πα­ρα­βλέ­ψου­με ότι αυτό είναι ένα από τα πιο κρί­σι­μα ζη­τή­μα­τα της επό­με­νης πε­ριό­δου. Από σή­με­ρα 1η Ια­νουα­ρί­ου 2026 ενερ­γο­ποιεί­ται ένα αυ­στη­ρό πλαί­σιο διοι­κη­τι­κών κυ­ρώ­σε­ων για μη συ­νε­πείς επι­χει­ρή­σεις. Ο ρόλος του Επι­με­λη­τη­ρί­ου εδώ είναι κα­θο­ρι­στι­κός και πρέ­πει να γίνει αντι­λη­πτό ότι δεν λει­τουρ­γού­με τι­μω­ρη­τι­κά, θα έλεγα ότι λει­τουρ­γού­με προ­λη­πτι­κά.

Ενη­με­ρώ­νου­με, κα­θο­δη­γού­με και βοη­θού­με τις επι­χει­ρή­σεις να συμ­μορ­φω­θούν πριν βρε­θούν αντι­μέ­τω­πες με πρό­στι­μα που, για πολ­λές μι­κρές επι­χει­ρή­σεις, μπο­ρεί να είναι δυ­σβά­στα­χτα. Ακρι­βώς γι’ αυτό το τε­λευ­ταίο διά­στη­μα εντεί­να­με την ενη­μέ­ρω­ση και την υπο­στή­ρι­ξη προς τα μέλη μας.

Πρό­κει­ται για ένα πλαί­σιο που μπο­ρεί να επι­βα­ρύ­νει ση­μα­ντι­κά τις επι­χει­ρή­σεις αν δεν υπάρ­ξει έγκαι­ρη προ­σαρ­μο­γή. Η δου­λειά του Επι­με­λη­τη­ρί­ου είναι να μειώ­σει αυτόν τον κίν­δυ­νο πα­ρέ­χο­ντας την πλη­ρο­φο­ρία και τη γνώση στα μέλη του, ώστε η συμ­μόρ­φω­ση να μην με­τα­τρα­πεί σε οι­κο­νο­μι­κή πίεση.

• Άρα το Επι­με­λη­τή­ριο λει­τουρ­γεί και ως φίλ­τρο προ­στα­σί­ας;

Ακρι­βώς. Αυτός είναι ένας ρόλος που δεν φαί­νε­ται πάντα προς τα έξω, αλλά είναι εξαι­ρε­τι­κά κρί­σι­μος. Η αγορά χρειά­ζε­ται θε­σμούς που να προ­λαμ­βά­νουν και όχι να πα­ρεμ­βαί­νουν εκ των υστέ­ρων.

• Μιας που ανοί­ξα­με τα λι­γό­τε­ρο ευ­χά­ρι­στα θέ­μα­τα κύριε Πάπ­που, να δούμε τι γί­νε­ται και με τον ΦΠΑ;

Θα μου επι­τρέ­ψε­τε να πω λι­γό­τε­ρο ευ­χά­ρι­στο για τη Ρόδο μας, αλλά ση­μα­ντι­κή οι­κο­νο­μι­κή ανάσα για τα μι­κρό­τε­ρα νησιά μας. Το θέμα του ΦΠΑ όπως πολύ καλά γνω­ρί­ζε­τε κι εσείς και τα μέλη μας, είναι από τα κο­ρυ­φαία ζη­τή­μα­τα που μας απα­σχο­λούν από την πρώτη κιό­λας ημέρα κα­τάρ­γη­σης των μειω­μέ­νων συ­ντε­λε­στών ΦΠΑ. Η έντα­ξη των μι­κρό­τε­ρων νη­σιών της Δω­δε­κα­νή­σου στο κα­θε­στώς μειω­μέ­νου ΦΠΑ από σή­με­ρα 1η Ια­νουα­ρί­ου 2026 είναι μια θε­τι­κή και δί­καιη εξέ­λι­ξη. Τα νησιά αυτά είχαν και έχουν ανά­γκη στα­θε­ρών ερ­γα­λεί­ων στή­ρι­ξης γι­΄αυ­τό και Επι­με­λη­τή­ριο Δω­δε­κα­νή­σου στη­ρί­ζει αυτή την από­φα­ση. Την ίδια στιγ­μή όμως κυρία Φώτη, δεν μπο­ρεί να αγνοη­θεί ότι η Ρόδος πα­ρα­μέ­νει το μο­να­δι­κό νησί της Δω­δε­κα­νή­σου που εξαι­ρεί­ται. Η Ρόδος απο­τε­λεί τον βα­σι­κό οι­κο­νο­μι­κό κόμβο της πε­ριο­χής. Συ­γκε­ντρώ­νει με­γά­λο μέρος της επι­χει­ρη­μα­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, έχει αυ­ξη­μέ­νο λει­τουρ­γι­κό κό­στος και συμ­βάλ­λει κα­θο­ρι­στι­κά στα δη­μό­σια έσοδα. Η εξαί­ρε­σή της είναι πο­λι­τι­κή επι­λο­γή και πρέ­πει να επα­νε­ξε­τα­στεί λαμ­βά­νο­ντας υπόψη όχι μόνο την αδι­κία εις βάρος των επι­χει­ρή­σε­ων και των κα­τοί­κων αλλά και να συ­νυ­πο­λο­γι­στεί ότι λει­τουρ­γεί ως «δο­ρυ­φό­ρος» για τα μι­κρό­τε­ρα νησιά μας που κατά κύριο λόγο εξυ­πη­ρε­τού­νται από τη Ρόδο. Το ζή­τη­μα αυτό τέ­θη­κε επα­νει­λημ­μέ­να και θα συ­νε­χί­σου­με να διεκ­δι­κού­με την υπα­γω­γή της Ρόδου στο κα­θε­στώς των μειω­μέ­νων συ­ντε­λε­στών, με στοι­χεία για το πραγ­μα­τι­κό κό­στος που δη­μιουρ­γεί η εξαί­ρε­σή της στο σύ­νο­λο της το­πι­κής οι­κο­νο­μί­ας. Όταν ο βα­σι­κός οι­κο­νο­μι­κός κόμ­βος της πε­ριο­χής επι­βα­ρύ­νε­ται, οι επι­πτώ­σεις δια­χέ­ο­νται σε ολό­κλη­ρη την αλυ­σί­δα δρα­στη­ριο­τή­των και επη­ρε­ά­ζουν έμ­με­σα και τα μι­κρό­τε­ρα νησιά.

• Έχει εν­δια­φέ­ρον να μας πείτε πώς με­τα­φρά­ζε­ται αυτό στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα των επι­χει­ρή­σε­ων της Ρόδου.

Για μια επι­χεί­ρη­ση εστί­α­σης ή εμπο­ρί­ου για πα­ρά­δειγ­μα, η δια­φο­ρά ΦΠΑ μπο­ρεί να ση­μαί­νει χι­λιά­δες ευρώ ετη­σί­ως. Αυτό επη­ρε­ά­ζει αν θα επεν­δύ­σει, αν θα προ­σλά­βει προ­σω­πι­κό, αν θα κρα­τή­σει στα­θε­ρές τιμές. Αρα, δεν μι­λά­με για λε­πτο­μέ­ρεια, μι­λά­με για την ουσία της βιω­σι­μό­τη­τας.

• Αν έπρε­πε να συ­νο­ψί­σε­τε τον ρόλο του Επι­με­λη­τη­ρί­ου το 2025, πέρα από τα επι­μέ­ρους ζη­τή­μα­τα, ποια θα λέ­γα­τε ότι είναι η βα­σι­κή του συμ­βο­λή στην αγορά της Δω­δε­κα­νή­σου;

Κά­να­με πα­ρεμ­βά­σεις για ζη­τή­μα­τα που επη­ρε­ά­ζουν άμεσα το κό­στος και τη λει­τουρ­γία των επι­χει­ρή­σε­ων, εί­μα­στε σε συ­νε­χή επι­κοι­νω­νία με τα αρ­μό­δια Υπουρ­γεία, θέ­σα­με ζη­τή­μα­τα με­τα­φο­ρι­κού κό­στους, ακτο­πλο­ΐ­ας και ψη­φια­κών υπο­χρε­ώ­σε­ων, με στόχο να υπάρ­ξουν λύ­σεις που να λαμ­βά­νουν υπόψη τη νη­σιω­τι­κό­τη­τα. Δεν διεκ­δι­κή­σα­με εξαι­ρέ­σεις, διεκ­δι­κή­σα­με τα δι­καιώ­μα­τά που απορ­ρέ­ουν από τη νη­σιω­τι­κό­τη­τα κι αυτός είναι ο ρόλος ενός Επι­με­λη­τη­ρί­ου που θέλει να είναι χρή­σι­μο στα μέλη του. Πα­ράλ­λη­λα, υπάρ­χει και κάτι που θεωρώ εξί­σου ση­μα­ντι­κό. Το Επι­με­λη­τή­ριο πρέ­πει να λει­τουρ­γεί με συ­νέ­χεια ανε­ξαρ­τή­τως κυ­βερ­νή­σε­ων και προ­σώ­πων κι αυτό ακρι­βώς κά­νου­με σε όλη τη διάρ­κεια της θη­τεί­ας μας. Τα ζη­τή­μα­τα της νη­σιω­τι­κής επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας δεν λύ­νο­νται σε έναν χρόνο και δεν εξαρ­τώ­νται από πρό­σω­πα ή συ­γκυ­ρί­ες. Χρειά­ζο­νται στα­θε­ρή πα­ρου­σία, γνώση των ιδιαι­τε­ρο­τή­των και επι­μο­νή. Αυτή είναι η λο­γι­κή με την οποία κι­νού­μα­στε, ώστε κάθε πα­ρέμ­βα­ση να πατά πάνω στην προη­γού­με­νη και να χτί­ζει την επό­με­νη, με στόχο ένα πιο στα­θε­ρό και ασφα­λές πε­ρι­βάλ­λον για τις επι­χει­ρή­σεις.

• Στην πράξη, πώς απο­φα­σί­ζε­τε πότε το Επι­με­λη­τή­ριο πρέ­πει να πα­ρέμ­βει δη­μό­σια και πότε να κι­νη­θεί θε­σμι­κά, μα­κριά από τη δη­μο­σιό­τη­τα;

Η ευ­θύ­νη ενός προ­έ­δρου του φορέα που έχω την τιμή να υπη­ρε­τώ για πε­ρισ­σό­τε­ρα από 13 χρό­νια, είναι να ξέρει πότε η δη­μό­σια πα­ρέμ­βα­ση βοηθά και πότε δεν προ­σθέ­τει κάτι ου­σια­στι­κό. Δεν είναι όλα τα ζη­τή­μα­τα για δη­μό­σια αντι­πα­ρά­θε­ση και δεν είναι όλα για δη­λώ­σεις. Υπάρ­χουν πε­ρι­πτώ­σεις που η θε­σμι­κή δου­λειά γί­νε­ται πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κά μέσα από διά­λο­γο, πα­ρεμ­βά­σεις και πα­ρου­σία εκεί που λαμ­βά­νο­νται οι απο­φά­σεις. Για εμάς, το ζη­τού­με­νο είναι το απο­τέ­λε­σμα. Να τί­θε­νται τα ζη­τή­μα­τα έγκαι­ρα, με σο­βα­ρό­τη­τα, και να υπάρ­χει συ­νέ­χεια στη διεκ­δί­κη­ση, ανε­ξαρ­τή­τως συ­γκυ­ριών. Αυτό, πολ­λές φορές, δεν φαί­νε­ται προς τα έξω, αλλά είναι ο μόνος τρό­πος να υπάρ­ξει ου­σια­στι­κό όφε­λος για τις επι­χει­ρή­σεις.

• Υπάρ­χει και η διά­στα­ση της εξω­στρέ­φειας. Πόσο ση­μα­ντι­κή είναι;

Είναι κα­θο­ρι­στι­κή. Ει­δι­κά σε μια πε­ριο­χή όπως τα Δω­δε­κά­νη­σα όπου ο του­ρι­σμός επη­ρε­ά­ζει το σύ­νο­λο της οι­κο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, η ει­κό­να και η ποιό­τη­τα έχουν άμεσο αντί­κτυ­πο σε όλους τους κλά­δους. Το Επι­με­λη­τή­ριο δεν πε­ριο­ρί­ζε­ται μόνο στη δια­χεί­ρι­ση της κα­θη­με­ρι­νό­τη­τας αλλά συμ­με­τέ­χει στην προ­βο­λή των νη­σιών, στη στή­ρι­ξη το­πι­κών προ­ϊ­ό­ντων, σε δρά­σεις εξω­στρέ­φειας όπως το Aegean Cuisine και η συμ­με­το­χή σε διε­θνείς εκ­θέ­σεις. Η οι­κο­νο­μία ξέ­ρε­τε, δεν είναι μόνο ισο­λο­γι­σμοί και στε­γνοί αριθ­μοί. Η εξω­στρέ­φεια λοι­πόν, στην οποία επεν­δύ­ου­με στο Επι­με­λη­τή­ριο Δω­δε­κα­νή­σου, λει­τουρ­γεί συ­μπλη­ρω­μα­τι­κά. Ερ­χε­ται να κα­λύ­ψει προ­βλή­μα­τα, έρ­χε­ται να ενι­σχύ­σει μια αγορά που χρειά­ζε­ται στα­θε­ρό­τη­τα, ποιό­τη­τα και συ­νέ­πεια για να στα­θεί διε­θνώς.

• Ποια είναι η προ­τε­ραιό­τη­τά σας για το 2026;

Να λει­τουρ­γεί το Επι­με­λη­τή­ριο ως θε­σμι­κός πυ­λώ­νας ανά­πτυ­ξης, όχι μόνο ως διοι­κη­τι­κός μη­χα­νι­σμός. Να συν­δέ­ει την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα με την εκ­παί­δευ­ση, την και­νο­το­μία, τη βιω­σι­μό­τη­τα. Στο πλαί­σιο αυτό εντάσ­σε­ται και η ανά­δει­ξη των συν­θη­κών που δια­μορ­φώ­νο­νται σή­με­ρα στην αγορά, τόσο στις υπη­ρε­σί­ες όσο και στα προ­ϊ­ό­ντα. Πα­ρα­τη­ρεί­ται σε πολ­λούς κλά­δους ένας εναρ­μο­νι­σμός τιμών, κυ­ρί­ως από με­γά­λες αλυ­σί­δες και ισχυ­ρούς πα­ρό­χους, όπως για πα­ρά­δειγ­μα στην ενέρ­γεια, που πε­ριο­ρί­ζει τον πραγ­μα­τι­κό αντα­γω­νι­σμό και συ­μπιέ­ζει τις μι­κρό­τε­ρες επι­χει­ρή­σεις. Τα τε­λευ­ταία χρό­νια έχει δοθεί δυ­σα­νά­λο­γο βάρος και μέ­ρι­μνα στα πολύ με­γά­λα επι­χει­ρη­μα­τι­κά σχή­μα­τα, ενώ η μι­κρο­με­σαία επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα, που απο­τε­λεί τη συ­ντρι­πτι­κή πλειο­νό­τη­τα των επι­χει­ρή­σε­ων στη χώρα, μένει χωρίς την αντί­στοι­χη στή­ρι­ξη. Για τα Δω­δε­κά­νη­σα, όπου η πλειο­νό­τη­τα των επι­χει­ρή­σε­ων είναι μι­κρές και λει­τουρ­γούν σε συν­θή­κες αυ­ξη­μέ­νου κό­στους λόγω νη­σιω­τι­κό­τη­τας και με­τα­φο­ρών, τέ­τοιου εί­δους στρε­βλώ­σεις έχουν άμεσο και πολ­λα­πλα­σια­στι­κό αρ­νη­τι­κό αντί­κτυ­πο στην το­πι­κή οι­κο­νο­μία. Σε αυτό το πε­ρι­βάλ­λον, χρειά­ζε­ται σαφές πλαί­σιο κα­νό­νων και επο­πτεί­ας, ώστε να δια­σφα­λί­ζε­ται ο υγιής αντα­γω­νι­σμός και να μην πα­γιώ­νο­νται πρα­κτι­κές που λει­τουρ­γούν σε βάρος της μι­κρο­με­σαί­ας επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας. Το Επι­με­λη­τή­ριο Δω­δε­κα­νή­σου έχει το ζή­τη­μα αυτό ψηλά στην ατζέ­ντα των πα­ρεμ­βά­σε­ών του και θα συ­νε­χί­σει να το ανα­δει­κνύ­ει θε­σμι­κά διότι εξε­λίσ­σε­ται τα τε­λευ­ταία χρό­νια σε μεί­ζον πρό­βλη­μα.

• Κλεί­νο­ντας, ποιες είναι οι ευχές σας για την νέα χρο­νιά;

Εύ­χο­μαι το 2026 να είναι μια χρο­νιά στα­θε­ρό­τη­τας και δη­μιουρ­γί­ας. Οι επι­χει­ρή­σεις της Δω­δε­κα­νή­σου έχουν απο­δεί­ξει ότι δια­θέ­τουν δυ­να­μι­σμό και προ­σαρ­μο­στι­κό­τη­τα. Με συ­νερ­γα­σία και εμπι­στο­σύ­νη στις δυ­να­τό­τη­τές τους και με τη δική μας στή­ρι­ξη μπο­ρούν να προ­χω­ρή­σουν μπρο­στά. Αυτός είναι και ο δικός μας στό­χος στο Επι­με­λη­τή­ριο Δω­δε­κα­νή­σου, να δια­μορ­φώ­νου­με τις συν­θή­κες ώστε αυτή η δυ­να­μι­κή να βρί­σκει χώρο και προ­ο­πτι­κή.