Στο σκοτάδι η ακίνητη περιουσία των Δήμων

Χιλιά­δες ακίνητα παρα­μέ­νουν αχαρ­το­γρά­φητα, εκτός Ε9, χωρίς σαφή ιδιο­κτη­σιακά στοι­χεία και χωρίς καμία δυνα­τό­τητα αξιο­ποί­η­σης. Πρό­κει­ται για περιου­σίες που «υπάρ­χουν στα χαρτιά» ή, συχνά, δεν υπάρ­χουν καν. Δήμοι δηλώ­νουν δεκάδες ή εκα­το­ντά­δες ακίνητα λιγό­τερα απ’ όσα πραγ­μα­τικά δια­θέ­τουν, υπάρ­χουν περι­πτώ­σεις μάλιστα όπου στο Ε9 εμφα­νί­ζο­νται 100 ιδιο­κτη­σίες, ενώ στην πραγ­μα­τι­κό­τητα ξεπερ­νούν τις 1.500.

Η εικόνα είναι ίδια σχεδόν παντού, καθώς δεν υπάρχει δια­σύν­δεση ανάμεσα στα στοι­χεία των ΟΤΑ, των κλη­ρο­δο­τη­μά­των και των μητρώων της Κεντρι­κής Διοί­κη­σης. Πολλοί δήμοι εξα­κο­λου­θούν να εργά­ζο­νται με δεδο­μένα του 2023, όταν ο στόχος είναι η πλήρης κατα­γραφή να έχει ολο­κλη­ρω­θεί έως το 2026, ώστε τα ακίνητα να περά­σουν στα πάγιά τους. Η δια­δι­κα­σία απαιτεί του­λά­χι­στον ενάμιση χρόνο για κάθε δήμο, όμως το μεγα­λύ­τερο εμπόδιο δεν είναι τεχνικό, είναι η παρα­δοχή ότι επί δεκα­ε­τίες οι ΟΤΑ λει­τουρ­γού­σαν χωρίς να έχουν πραγ­μα­τική επαφή με την ίδια τους την περιου­σία.

Το ίδιο φαι­νό­μενο συνα­ντά­ται και στο υπό­λοιπο Δημόσιο. Υπουρ­γεία, πανε­πι­στή­μια, οργα­νι­σμοί, νοσο­κο­μεία, δια­θέ­τουν χιλιά­δες ακίνητα, για τα οποία δεν υπάρ­χουν επι­και­ρο­ποι­η­μένα στοι­χεία. Κτίρια μένουν ανεκ­με­τάλ­λευτα, γη ρημάζει και ολό­κλη­ρος ο δημό­σιος πλούτος παρα­μέ­νει στο σκοτάδι.

Η έλλειψη αυτής της βάσης δεδο­μέ­νων έχει σοβαρές επι­πτώ­σεις. Όσο η δημόσια και δημο­τική περιου­σία δεν κατα­γρά­φε­ται και δεν ψηφιο­ποιεί­ται, όλα τα μέτρα για τη στέγη και την αξιο­ποί­ησή της παρα­μέ­νουν θεω­ρη­τικά. Δεν μπορεί να υπάρξει στε­γα­στική πολι­τική όταν το ίδιο το κράτος και οι δήμοι που βρί­σκο­νται στην πρώτη γραμμή δεν γνω­ρί­ζουν τι τους ανήκει.

Η στε­γα­στική κρίση στην Ελλάδα δεν είναι μόνο οικο­νο­μικό φαι­νό­μενο, είναι και διοι­κη­τικό. Οι δημό­σιες βάσεις δεδο­μέ­νων για την ιδιο­κτη­σία, τη χρήση γης και την αξία των ακι­νή­των παρα­μέ­νουν κατα­κερ­μα­τι­σμέ­νες. Οι απο­φά­σεις λαμ­βά­νο­νται χωρίς ενιαία, αξιό­πι­στα δεδο­μένα, ενώ η απουσία μηχα­νι­σμού ελέγχου και χαρ­το­γρά­φη­σης οδηγεί σε καθυ­στε­ρή­σεις και ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κές παρεμ­βά­σεις.

Μέσα σε αυτό το περι­βάλ­λον, η δημιουρ­γία ενός Ψηφια­κού Μητρώου Ακι­νή­των απο­τε­λεί ανα­γκαίο βήμα. Η εται­ρεία Blupeak επι­χει­ρεί να βάλει τάξη στο χάος, ενο­ποιώ­ντας πλη­ρο­φο­ρίες από το Κτη­μα­το­λό­γιο, τον ΕΝΦΙΑ, τους δήμους και τα Πιστο­ποι­η­τικά Ενερ­γεια­κής Από­δο­σης. Το πρό­γραμμα έχει ξεκι­νή­σει πιλο­τικά σε δήμους όπως η Ραφήνα, η Χάλκη, ο Πλα­τα­νιάς, η Κάρυ­στος και το Μαρούσι, ωστόσο η πλειο­νό­τητα των ΟΤΑ βρί­σκε­ται ακόμη στην αρχή. Στόχος είναι να υπάρξει για πρώτη φορά μια πλήρης, ενιαία και δια­φα­νής εικόνα της δημό­σιας περιου­σίας: ποια ακίνητα είναι κενά, ποια χρη­σι­μο­ποιού­νται, ποια μπορούν να μετα­τρα­πούν σε κοι­νω­νική στέγη ή να αξιο­ποι­η­θούν για δημό­σιες ανάγκες.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαί­τερο βάρος αν σκεφτεί κανείς τη σημε­ρινή στε­γα­στική πραγ­μα­τι­κό­τητα. Ένας στους τρεις ενοι­κια­στές στην Ελλάδα δαπανά πάνω από το 40% του εισο­δή­μα­τός του για να κρα­τή­σει ένα σπίτι, το υψη­λό­τερο ποσοστό στην Ευρω­παϊκή Ένωση. Τα ενοίκια στην Αθήνα έχουν αυξηθεί κατά 45% από το 2018, ενώ η παρα­γωγή νέων κατοι­κιών είναι μόλις μία ανά 1.000 κατοί­κους, το χαμη­λό­τερο ποσοστό στην Ευρώπη. Παράλ­ληλα, περισ­σό­τε­ρες από 700.000 κατοι­κίες παρα­μέ­νουν κενές ή αδρα­νείς, χωρίς καμία αξιο­ποί­ηση.

Η έλλειψη προ­σι­τής στέγης δεν πλήττει μόνο τα ευάλωτα νοι­κο­κυ­ριά αλλά και τη μεσαία τάξη, που βλέπει τα ενοίκια να τρέχουν ταχύ­τερα από τους μισθούς. Ο συν­δυα­σμός αργής οικο­δο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, ανε­παρ­κών επι­δο­τή­σεων και κατα­κερ­μα­τι­σμέ­νων δεδο­μέ­νων στερεί από το κράτος τη δυνα­τό­τητα να χαράξει στο­χευ­μένη πολι­τική.

Η λύση, όπως τονί­ζουν οι ειδικοί, βρί­σκε­ται στη γνώση και στη δια­φά­νεια. Όπου υπήρξαν συστη­μα­τική κατα­γραφή, αξιο­ποί­ηση δεδο­μέ­νων και λογο­δο­σία, τα απο­τε­λέ­σματα δεν άργησαν να φανούν. Η ακίνητη περιου­σία των δήμων και συνο­λικά του Δημο­σίου είναι ένας κρυμ­μέ­νος θησαυ­ρός. Σήμερα βρί­σκε­ται στο σκοτάδι. Αν όμως περάσει στο φως της ψηφια­κής εποχής, μπορεί να γίνει εργα­λείο κοι­νω­νι­κής πολι­τι­κής, οικο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης και βιώ­σι­μης στέ­γα­σης. Το ερώτημα δεν είναι αν μπο­ρούμε να τη χαρ­το­γρα­φή­σουμε. Είναι αν θέλουμε, επι­τέ­λους, να τη δούμε.

Πηγή: powergame.gr