Ακριβότερη φιλοξενία: Πώς τα νέα τέλη επηρεάζουν ξενοδοχεία και κρουαζιέρες

Η του­ρι­στική περί­ο­δος του 2025 κατα­γρά­φει για ακόμη μία χρονιά ιστο­ρικά νούμερα, με 24,9 εκα­τομ­μύ­ρια διε­θνείς αφίξεις το διά­στημα Ιανουα­ρίου – Αυγού­στου και έσοδα που ξεπέ­ρα­σαν τα 16,7 δισ. ευρώ. Ωστόσο, πίσω από την εντυ­πω­σιακή αυτή εικόνα, οι επι­χει­ρή­σεις του του­ρι­σμού και της κρουα­ζιέ­ρας βρί­σκο­νται αντι­μέ­τω­πες μ’ ένα ολοένα και πιο βαρύ πλέγμα φόρων και τελών, το οποίο απειλεί να περιο­ρί­σει την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα του ελλη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος.

Από την αρχή του 2025, τα έσοδα από το Τέλος Ανθε­κτι­κό­τη­τας σε ξενο­δο­χεία και κατα­λύ­ματα βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης ανήλθαν έως τον Ιούλιο στα 200 εκατ. ευρώ, σημειώ­νο­ντας αύξηση 56,6% σε σχέση με πέρυσι, ενώ μόνο για τον Ιούλιο ανήλθαν στα 86,9 εκατ. ευρώ. Παράλ­ληλα, από την επιβολή του Τέλους Κρουα­ζιέ­ρας τον Ιούλιο 2025 έχουν ήδη συγκε­ντρω­θεί 31 εκατ. ευρώ έως τις 22 Οκτω­βρίου. Εφόσον συνε­χι­στεί ο ίδιος ρυθμός, τα συνο­λικά έσοδα των δύο τελών ενδέ­χε­ται να υπερ­βούν τα 600 εκατ. ευρώ έως το τέλος του έτους.

Το Τέλος Ανθε­κτι­κό­τη­τας, που αντι­κα­τέ­στησε τον φόρο δια­μο­νής, θεσπί­στηκε με στόχο τη χρη­μα­το­δό­τηση δράσεων για την κλι­μα­τική ανθε­κτι­κό­τητα των προ­ο­ρι­σμών. Το Τέλος Κρουα­ζιέ­ρας, αντί­στοιχα, επι­βλή­θηκε για την ενί­σχυση λιμε­νι­κών και του­ρι­στι­κών υπο­δο­μών, με επι­βά­ρυνση από 1 έως 20 ευρώ ανά επιβάτη, ανάλογα με την περίοδο και το λιμάνι.

Ωστόσο, παρά τα σημα­ντικά ποσά που έχουν ήδη συγκε­ντρω­θεί, τόσο οι ξενο­δό­χοι όσο και οι εται­ρείες κρουα­ζιέ­ρας δια­μαρ­τύ­ρο­νται για την έλλειψη δια­φά­νειας και την απουσία αντα­πο­δο­τι­κό­τη­τας. Όπως επι­ση­μαί­νουν, κανένα συγκε­κρι­μένο έργο δεν έχει ανα­κοι­νω­θεί, ούτε υπάρχει μελέτη για τη διάθεση των κον­δυ­λίων σε δράσεις που θα στη­ρί­ξουν τις τοπικές κοι­νω­νίες και τις επι­χει­ρή­σεις.

Επι­πτώ­σεις σε επι­χει­ρή­σεις και προ­ο­ρι­σμούς

Η ανάλυση του ΙΝΣΕΤΕ δείχνει ότι ο του­ρι­στι­κός κλάδος στην Ελλάδα εξα­κο­λου­θεί να λει­τουρ­γεί υπό ασφυ­κτική φορο­λο­γική πίεση. Παρότι η χώρα έχει βελ­τιώ­σει τη θέση της στη συνο­λική φορο­λο­γική αντα­γω­νι­στι­κό­τητα, οι ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις παρα­μέ­νουν σε μειο­νε­κτική θέση σε σχέση με αντα­γω­νι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς, όπως η Πορ­το­γα­λία, η Κύπρος και η Τουρκία.

Τα ελλη­νικά ξενο­δο­χεία εμφα­νί­ζουν κέρδη προ φόρων, τόκων και απο­σβέ­σεων ίσα μόλις με το 56,9% των φόρων και εισφο­ρών που κατα­βάλ­λουν, το χαμη­λό­τερο ποσοστό μεταξύ των χωρών που εξε­τά­στη­καν. Το διοι­κη­τικό κόστος και η πολυ­πλο­κό­τητα των δια­δι­κα­σιών επι­τεί­νουν το πρό­βλημα, καθώς η Ελλάδα κατα­τάσ­σε­ται πρώτη παγκο­σμίως στην πολυ­πλο­κό­τητα επι­χει­ρη­μα­τι­κών δια­δι­κα­σιών, σύμφωνα με το TMF Group.

Για πολλά ξενο­δο­χεία, ιδιαί­τερα μικρές μονάδες σε περι­φε­ρεια­κούς προ­ο­ρι­σμούς, η επι­πλέον επι­βά­ρυνση του Τέλους Ανθε­κτι­κό­τη­τας σημαί­νει υψη­λό­τε­ρες τιμές, μικρό­τερη περίοδο λει­τουρ­γίας και περιο­ρι­σμένα περι­θώ­ρια επεν­δύ­σεων ή αύξησης μισθών.

Η διά­σταση της κρουα­ζιέ­ρας

Στην κρουα­ζιέρα, η εικόνα είναι παρό­μοια. Η κυβέρ­νηση είχε αρχικά προ­γραμ­μα­τί­σει την εφαρ­μογή του τέλους από τις αρχές του 2025, αλλά λόγω της σει­σμι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας στη Σαντο­ρίνη η εφαρ­μογή μετα­τέ­θηκε για τις 21 Ιουλίου. Παρότι το θεσμικό πλαίσιο προ­βλέ­πει την κατα­νομή των εσόδων ανάμεσα στο υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών (για τους δήμους), το υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας (για έργα του ΑΠΔΕ) και το υπουρ­γείο Του­ρι­σμού, μέχρι σήμερα δεν έχει παρου­σια­στεί κανένα πλάνο αξιο­ποί­η­σης.

Η Διεθνής Ένωση Εται­ρειών Κρουα­ζιέ­ρας (CLIA) ζητά τη δημιουρ­γία Εθνικού Σχεδίου Ανά­πτυ­ξης της Κρουα­ζιέ­ρας, με τη συμ­με­τοχή κυβέρ­νη­σης και κλάδου, ώστε τα έσοδα να χρη­μα­το­δο­τή­σουν έργα ανα­βάθ­μι­σης λιμένων, ανά­πτυ­ξης νέων προ­ο­ρι­σμών και προ­βο­λής της χώρας. Όπως τόνισε χαρα­κτη­ρι­στικά η διευ­θύ­ντρια Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου της CLIA, Μαρία Δελη­γιάννη, πάνω από το 55% της κίνησης συγκε­ντρώ­νε­ται σε τρία μόνο λιμάνια -Μύκονο, Σαντο­ρίνη και Πειραιά- γεγονός που καθιστά ανα­γκαία τη γεω­γρα­φική διάχυση των ωφε­λειών.

Σημειώ­νε­ται ότι μελέτη της Oxford Economics, που παρου­σιά­στηκε πρό­σφατα, έδειξε ότι μόνο η Μύκονος ωφε­λή­θηκε κατά 201 εκατ. ευρώ από τον του­ρι­σμό κρουα­ζιέ­ρας το 2024, υπο­στη­ρί­ζο­ντας σχεδόν 3.000 θέσεις εργα­σίας. Οι εται­ρείες κρουα­ζιέ­ρας, ωστόσο, προει­δο­ποιούν ότι χωρίς επεν­δύ­σεις σε υπο­δο­μές και καλύ­τερη δια­χεί­ριση των ροών, η ανά­πτυξη αυτή δεν μπορεί να είναι βιώσιμη.

Το στοί­χημα της αντα­πο­δο­τι­κό­τη­τας

Κοινή απαί­τηση των δύο κλάδων, φιλο­ξε­νίας και κρουα­ζιέ­ρας, είναι η δια­φά­νεια και ο επα­να­προσ­διο­ρι­σμός του πλαι­σίου των τελών. Τα ποσά που συγκε­ντρώ­νο­νται, θα μπο­ρού­σαν να απο­τε­λέ­σουν μοχλό ανα­βάθ­μι­σης υπο­δο­μών, προ­στα­σίας του περι­βάλ­λο­ντος και εκπαί­δευ­σης εργα­ζο­μέ­νων, αρκεί να υπάρξει σαφής προ­γραμ­μα­τι­σμός και αντα­πο­δο­τι­κό­τητα.

Ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός εξα­κο­λου­θεί να επι­δει­κνύει εντυ­πω­σιακή ανθε­κτι­κό­τητα και να λει­τουρ­γεί ως βασικός πυλώνας της οικο­νο­μίας. Ωστόσο, χωρίς μια δίκαιη, απλού­στερη και ανα­πτυ­ξιακή φορο­λο­γική πολι­τική, τα ρεκόρ αφίξεων δύσκολα θα μετα­φρα­στούν σε πραγ­μα­τική ευη­με­ρία για τις επι­χει­ρή­σεις, τους εργα­ζο­μέ­νους και τις τοπικές κοι­νω­νίες που στη­ρί­ζουν τον του­ρι­σμό.

Πηγή: powergame.gr