Νικόλας Φαραντούρης: «Οι απειλές της Τουρκίας κατά της Ελλάδας δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αμιγώς Ελληνο-τουρκικές, αλλά ως Ευρω-τουρκικές»

Ο κ. Νι­κό­λας Φα­ρα­ντού­ρης είναι ευ­ρω­βου­λευ­τής (the Left), μέλος της Επι­τρο­πής Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, Πε­ρι­βάλ­λο­ντος, Ασφά­λειας και Άμυ­νας και Συ­ντο­νι­στής της Επι­τρο­πής Συ­νταγ­μα­τι­κών Υπο­θέ­σε­ων του Ευ­ρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λί­ου, κα­θη­γη­τής Ευ­ρω­παϊ­κού Δι­καί­ου στο Πα­νε­πι­στή­μιο Πει­ραιώς, κά­το­χος της Ευ­ρω­παϊ­κής Έδρας Jean Monnet.

Στη συ­νέ­ντευ­ξη που πα­ρα­χώ­ρη­σε στη “δη­μο­κρα­τι­κή” μι­λά­ει για τα καυτά θέ­μα­τα της εξω­τε­ρι­κής πο­λι­τι­κής με ση­μείο αιχ­μής τις σχέ­σεις μας με τη γεί­το­να Τουρ­κία και τη συ­μπε­ρι­φο­ρά της, το σκάν­δα­λο του ΟΠΕ­ΚΕ­ΠΕ αλλά και τη δη­μό­σια αντι­πα­ρά­θε­ση Ελ­λά­δας – Κύ­πρου για το «κα­λώ­διο» (GSI) που δεν είναι προς τη σωστή κα­τεύ­θυν­ση, καθώς πρό­κει­ται για ένα έργο άσκη­σης κυ­ριαρ­χί­ας…

• Κύριε Φα­ρα­ντού­ρη, σε το­πο­θέ­τη­σή σας εμ­φα­νι­σθή­κα­τε αντί­θε­τος σε μια πο­λυ­με­ρή διά­σκε­ψη για την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο. Θα ήθελα το σχό­λιό σας.

Έχω επι­ση­μά­νει σε όλους τους τό­νους ότι μια «πο­λυ­με­ρής διά­σκε­ψη» με χώρες που λει­τουρ­γούν ως προ­έ­κτα­ση της Τουρ­κί­ας δεν είναι το κα­τάλ­λη­λο πεδίο για οριο­θέ­τη­ση θα­λασ­σί­ων ζωνών ή διευ­θέ­τη­ση των ζω­τι­κών θε­μά­των της πε­ρι­φέ­ρειας. Η πρό­τα­ση του πρω­θυ­πουρ­γού για τη διορ­γά­νω­ση μιας πε­ντα­με­ρούς διά­σκε­ψης, με­τα­ξύ Ελ­λά­δας, Τουρ­κί­ας, Κύ­πρου, Λι­βύ­ης και Αι­γύ­πτου, είναι «ξα­να­ζε­στα­μέ­νο φα­γη­τό» και μά­λι­στα μα­γει­ρε­μέ­νο από τον Ερ­ντο­γάν. Ο Τούρ­κος πρό­ε­δρος είχε ρίξει κάτι πα­ρό­μοιο στο τρα­πέ­ζι, πριν από με­ρι­κά χρό­νια και σωστά τότε το εί­χα­με αγνο­ή­σει. Ωστό­σο, με προ­βλη­μα­τί­ζουν δύο πτυ­χές της πρό­τα­σης: πρώ­τον, ότι ο κύ­ριος Μη­τσο­τά­κης δη­λώ­νει -εκ των υστέ­ρων- ότι προ­ϋ­πό­θε­ση συμ­με­το­χής είναι ο σε­βα­σμός στο διε­θνές δί­καιο. Τι εν­νο­εί με αυτό, όταν γνω­ρί­ζει ότι η Τουρ­κία είναι ανα­θε­ω­ρη­τι­κή δύ­να­μη; Και δεύ­τε­ρον, ότι ο πρό­ε­δρος της Κύ­πρου ενη­με­ρώ­θη­κε για την πρό­τα­ση από τα Μέσα Ενη­μέ­ρω­σης, άρα η γραμ­μή Ελ­λά­δας-Κύ­πρου δεν είναι ενιαία.

Επί­σης, από τις προ­τει­νό­με­νες χώρες απου­σιά­ζει το Ισ­ρα­ήλ. Ενώ υπάρ­χει μια στρα­τη­γι­κή σχέση, ο κύ­ριος Μη­τσο­τά­κης αφή­νει έξω το Τελ Αβίβ, αλλά συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νει τη Λιβύη, που απο­τε­λεί στενό σύμ­μα­χο της Τουρ­κί­ας. Πολύ φο­βά­μαι ότι δί­νου­με λαβή στην Άγκυ­ρα να ζη­τή­σει τη συμ­με­το­χή του ψευ­δο­κρά­τους και να επι­βά­λει τη δική της ατζέ­ντα.

Κα­τα­λα­βαί­νω ότι η Αθήνα θέλει να λύσει το πρό­βλη­μα ει­ρη­νι­κά, όμως το ζη­τού­με­νο είναι να κα­τα­λή­ξου­με σε μια επω­φε­λή συμ­φω­νία που δεν θα θυ­σιά­ζει τα εθνι­κά μας συμ­φέ­ρο­ντα. Για να συμ­βεί αυτό, θα πρέ­πει να δια­θέ­του­με απο­τρε­πτι­κή ισχύ, τόσο δι­πλω­μα­τι­κή όσο και στρα­τιω­τι­κή. Γι’ αυτό επι­μέ­νω ότι οι δια­φο­ρές ή ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρο οι απει­λές της Τουρ­κί­ας κατά της Ελ­λά­δας δεν πρέ­πει να αντι­με­τω­πί­ζο­νται ως αμι­γώς Ελ­λη­νο-τουρ­κι­κές, αλλά ως Ευρω-τουρ­κι­κές. Αυτό είναι το δόγμα που πρέ­πει να επι­κρα­τή­σει στην εξω­τε­ρι­κή μας πο­λι­τι­κή και το οποίο δυ­στυ­χώς εγκα­τα­λεί­φθη­κε με τη Δια­κή­ρυ­ξη των Αθη­νών που εμ­φά­νι­σε την Ελ­λά­δα και Τουρ­κία στα μάτια των εταί­ρων μας να έχουν δρο­μο­λο­γή­σει – αν όχι διευ­θε­τή­σει – τα προ­βλή­μα­τά τους, παρά τις απει­λές κατά της εδα­φι­κής ακε­ραιό­τη­τας και εθνι­κής κυ­ριαρ­χί­ας.

• Πα­ρα­κο­λου­θού­με ότι πολ­λές ευ­ρω­παϊ­κές χώρες προ­ε­τοι­μά­ζουν τους πο­λί­τες για το εν­δε­χό­με­νο πο­λέ­μου με τη Ρωσία. Γιατί έχει δια­μορ­φω­θεί αυτό το κλίμα και πώς θα εξε­λι­χθεί;

Η πα­ρα­τε­τα­μέ­νη ρω­σι­κή επι­θε­τι­κό­τη­τα και η αβε­βαιό­τη­τα στο ου­κρα­νι­κό μέ­τω­πο, είναι λο­γι­κό να ενερ­γο­ποιούν τα αντα­να­κλα­στι­κά των γει­το­νι­κών χωρών, όπως η Πο­λω­νία και τα βαλ­τι­κά κράτη. Ωστό­σο, η φι­λο­πο­λε­μι­κή φρε­νί­τι­δα που κυ­ριαρ­χεί σε πολ­λές ευ­ρω­παϊ­κές πρω­τεύ­ου­σες ξε­περ­νά την αυ­το­νό­η­τη ανη­συ­χία για την πι­θα­νή επέ­κτα­ση του πο­λέ­μου στα δυ­τι­κά. Πριν από έναν μήνα, είχα επι­ση­μά­νει ότι η πρό­ε­δρος της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, Ούρ­σου­λα φον ντερ Λάιεν, έχει το βλέμ­μα στραμ­μέ­νο προς τη γερ­μα­νι­κή βιο­μη­χα­νία και όχι στο σύ­νο­λο της ευ­ρω­παϊ­κής οι­κο­γέ­νειας. Πριν πε­ρά­σουν λίγες ημέ­ρες, μας έφερε στο Ευ­ρω­κοι­νο­βού­λιο έναν προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό που ευ­νο­εί μόνο τη γερ­μα­νι­κή αμυ­ντι­κή βιο­μη­χα­νία και προ­κα­λεί βέρ­τι­γκο: πε­ρι­κο­πές σε έρευ­να, γε­ωρ­γία, νέα γενιά, στέ­γα­ση. Πε­ρι­λαμ­βά­νει κού­ρε­μα 22% στα κον­δύ­λια της ΚΑΠ και της Πε­ρι­φε­ρεια­κής Συ­νο­χής.

Τα κον­δύ­λια ανα­κα­τευ­θύ­νο­νται κυ­ρί­ως στη γερ­μα­νι­κή πο­λε­μι­κή βιο­μη­χα­νία, με σκοπό να τη βοη­θή­σουν να αντι­με­τω­πί­σει τις υφε­σια­κές πιέ­σεις. Νο­μί­ζω ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο απα­ντώ και στην ερώ­τη­σή σας για το κλίμα που δη­μιουρ­γεί­ται. Πά­ντως, επει­δή η πα­ρου­σία μας, ως Ευ­ρω­βου­λευ­τών, έχει πρω­τί­στως νο­μο­θε­τι­κό ρόλο, δεν μέ­νου­με αδρα­νείς ενώ­πιον αυτών των ιστο­ρι­κών με­τα­βο­λών. Προ­σω­πι­κά, κα­τέ­θε­σα τρο­πο­λο­γία για το δι­καί­ω­μα των νέων στη στέγη, ζη­τώ­ντας να μπει τέλος στη μο­νο­διά­στα­τη κα­τα­νο­μή του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού και να δοθεί λύση σε μα­κρο­χρό­νια προ­βλή­μα­τα κοι­νω­νι­κής συ­νο­χής και ασφά­λειας.

• Σκάν­δα­λο ΟΠΕ­ΚΕ­ΠΕ: οι αγρό­τες και κτη­νο­τρό­φοι είναι σε χάος για τις ενι­σχύ­σεις. Πώς σχο­λιά­ζε­τε τους χει­ρι­σμούς της κυ­βέρ­νη­σης;

Αυτές τις ημέ­ρες, είναι σε εξέ­λι­ξη οι κα­τα­θέ­σεις στην Εξε­τα­στι­κή Επι­τρο­πή της Βου­λής για το τε­ρά­στιο σκάν­δα­λο του ΟΠΕ­ΚΕ­ΠΕ. Τα στοι­χεία που βλέ­πουν το φως τη δη­μο­σιό­τη­τας είναι συ­γκλο­νι­στι­κά. Σας υπεν­θυ­μί­ζω ότι πέ­ρυ­σι τέ­τοια εποχή, ως νε­ο­ε­κλε­γείς ευ­ρω­βου­λευ­τής είχα προει­δο­ποι­ή­σει για όσα συ­νέ­βαι­ναν στον ΟΠΕ­ΚΕ­ΠΕ, διότι ήταν από τα πρώτα ζη­τή­μα­τα που έφτα­σαν στο γρα­φείο μου. Την ώρα όμως που μα­θαί­νου­με πε­ρισ­σό­τε­ρα για το με­γά­λο «φα­γο­πό­τι» και τη σύ­στα­ση «εγκλη­μα­τι­κής ορ­γά­νω­σης» με σκοπό την υπε­ξαί­ρε­ση των ευ­ρω­παϊ­κών κον­δυ­λί­ων, όπως ανα­φέ­ρει το πα­ρα­πεμ­πτι­κό της Ευ­ρω­παϊ­κής Ει­σαγ­γε­λί­ας, κα­τα­στρέ­φο­νται χι­λιά­δες αγρό­τες.

Όπως μου επι­βε­βαί­ω­σε η Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή πριν από λίγες ημέ­ρες, έχουν πα­γώ­σει οι πλη­ρω­μές σε χι­λιά­δες αγρό­τες και κτη­νο­τρό­φους που έχουν κάνει ει­λι­κρι­νείς και σω­στές δη­λώ­σεις. Η κυ­βέρ­νη­ση το αρ­νεί­ται αλλά η απά­ντη­ση από τις Βρυ­ξέλ­λες ήταν σαφής: είναι πρό­βλη­μα δια­χεί­ρι­σης των Ελ­λη­νι­κών Αρχών. Είτε θέ­λουν να δεί­ξουν ότι όλοι είναι ένο­χοι, για να κα­λύ­ψουν τις κλε­ψιές τους, είτε το σύ­στη­μα δεν λει­τουρ­γεί μετά την κα­τάρ­γη­ση του ΟΠΕ­ΚΕ­ΠΕ και τη με­τα­φο­ρά των αρ­μο­διο­τή­των στην ΑΑΔΕ. Ό,τι κι αν ισχύ­ει, στε­ρεί χρή­μα­τα και πο­λύ­τι­μους πό­ρους απ’ την πε­ρι­φέ­ρεια και χι­λιά­δες έντι­μες αγρο­τι­κές οι­κο­γέ­νειες που τα ‘χουν ανά­γκη. Κι αυτό από μόνο του είναι ένα ακόμη σκάν­δα­λο. Συ­μπλη­ρώ­νω ότι έχω ζη­τή­σει τη δη­μο­σιο­ποί­η­ση των ΑΦΜ όλων των δι­καιού­χων επι­δο­τή­σε­ων για λό­γους δια­φά­νειας και κοι­νω­νι­κού ελέγ­χου και, φυ­σι­κά, επι­μέ­νω ότι πρέ­πει να προ­χω­ρή­σουν άμεσα οι πλη­ρω­μές των αγρο­τών για να μπο­ρέ­σουν να θρέ­ψουν τις οι­κο­γέ­νειές τους.

• Γιατί έχει “κολ­λή­σει” το υπο­θα­λάσ­σιο κα­λώ­διο Ελ­λά­δας–Κύ­πρου (GSI) και τι κάνει η Αθήνα;

Επι­τρέψ­τε μου να ξε­κι­νή­σω με μια κα­τη­γο­ρη­μα­τι­κή δια­τύ­πω­ση: αυτό που γί­νε­ται με τη δη­μό­σια αντι­πα­ρά­θε­ση Ελ­λά­δας – Κύ­πρου για το «κα­λώ­διο» (GSI) είναι εγκλη­μα­τι­κό. Είναι δε αυ­το­νό­η­το ότι η ευ­θύ­νη βα­ραί­νει πρω­τί­στως την ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση, δε­δο­μέ­νου ότι η Ελ­λά­δα είναι η «με­γά­λη αδελ­φή» και η Κύ­προς μας χρειά­ζε­ται δίπλα της. Προ­σθέ­τω επί­σης πως ό,τι είναι επω­φε­λές για την Κύπρο είναι και για την Ελ­λά­δα. Ό,τι ανα­βαθ­μί­ζει την Κύπρο ανα­βαθ­μί­ζει και την Ελ­λά­δα. Ό,τι απει­λεί την Κύπρο, απει­λεί και την Ελ­λά­δα. Ο πρω­το­φα­νής δια­χω­ρι­σμός του πρω­θυ­πουρ­γού προ λίγων εβδο­μά­δων, όταν είπε ότι «το κα­λώ­διο εξυ­πη­ρε­τεί πε­ρισ­σό­τε­ρο την Κύπρο», είναι εθνι­κά επι­κίν­δυ­νος.

Πα­ρα­κο­λου­θώ με αγω­νία τις εξε­λί­ξεις κι ενη­με­ρώ­νο­μαι κα­θη­με­ρι­νά, τόσο από την Αθήνα όσο και από τη Λευ­κω­σία. Για τους Κύ­πριους το έργο θε­ω­ρεί­ται οι­κο­νο­μι­κά βιώ­σι­μο, αφού έλαβε ση­μα­ντι­κή χρη­μα­το­δό­τη­ση από την Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση. Επο­μέ­νως, το πρό­βλη­μα δεν είναι τα 25 εκ. ετη­σί­ως που ανα­λο­γούν στην Κυ­πρια­κή Δη­μο­κρα­τία, αλλά η γε­ω­πο­λι­τι­κή ασφά­λεια του έργου και η απο­φα­σι­στι­κό­τη­τα των μερών να το υλο­ποι­ή­σουν. Μετά τα ατυχή πε­ρι­στα­τι­κά της Κάσου και της Κρή­της και -κυ­ρί­ως- μετά την πρό­σφα­τη δή­λω­ση Ερ­ντο­γάν από το βήμα της Γε­νι­κής Συ­νέ­λευ­σης του ΟΗΕ, ότι κα­νέ­να με­γά­λο έργο δεν μπο­ρεί να γίνει στην ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο χωρίς την Τουρ­κία, οι αδελ­φοί μας στην Κύπρο ζη­τούν στρα­τη­γι­κές εγ­γυ­ή­σεις ότι η Αθήνα θα υπε­ρα­σπι­στεί το έργο με κάθε μέσο, ακόμα και στο πεδίο. Δυ­στυ­χώς, μέχρι τώρα δεν έχουν λάβει απα­ντή­σεις.

Γιατί όμως φτά­σα­με σε μία διέ­νε­ξη «φόρα παρ­τί­δα»; Εκτι­μώ ότι ο ΑΔΜΗΕ, δη­λα­δή η ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση, μπρο­στά από τις τουρ­κι­κές απει­λές ήθελε να επιρ­ρί­ψει τις ευ­θύ­νες τυχόν μα­ταί­ω­σης του έργου στην κυ­πρια­κή πλευ­ρά, έτσι ώστε να μπο­ρεί να διεκ­δι­κή­σει επι­με­ρι­σμό της απο­ζη­μί­ω­σης που θα κλη­θεί να πλη­ρώ­σει στη γαλ­λι­κή εται­ρεία εκτέ­λε­σης του έργου. Αυτή η λο­γι­κή είναι αντι­πα­ρα­γω­γι­κή και δια­σπά το ενιαίο μέ­τω­πο του ελ­λη­νι­σμού. Το GSI είναι έργο κοι­νού ευ­ρω­παϊ­κού εν­δια­φέ­ρο­ντος που αίρει την ενερ­γεια­κή απο­μό­νω­ση της Κύ­πρου και ανα­βαθ­μί­ζει την Ελ­λά­δα ως ηλε­κτρι­κή γέ­φυ­ρα Ανα­το­λής – Δύσης. Είναι όμως κι ένα έργο άσκη­σης κυ­ριαρ­χί­ας. Καλώ την Αθήνα να στα­μα­τή­σει το μο­τί­βο αυ­το­ϋ­πο­νό­μευ­σης με­γά­λων έργων και να επα­νέλ­θει ως αξιό­πι­στος αρ­χι­τέ­κτων στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο.