Το Πρωτοδικείο Ρόδου ακύρωσε μίσθωση είκοσι ετών με χαμηλό μίσθωμα κρίνοντάς την εικονική και αντίθετη στα δικαιώματα του κυρίου του ακινήτου

• Η απόφαση απο­κα­λύ­πτει τεχνητή σύμβαση μεταξύ συγ­γε­νι­κών προ­σώ­πων και ανα­δει­κνύει τη σημασία της δια­φά­νειας στις οικο­γε­νεια­κές δικαιο­πρα­ξίες

Το Μονο­με­λές Πρω­το­δι­κείο Ρόδου εξέδωσε μια απόφαση που ξεχω­ρί­ζει για την ακρί­βεια της νομικής της συλ­λο­γι­στι­κής και τη βαρύ­τητα των δια­πι­στώ­σεών της. Με την απόφαση αυτή ανα­γνω­ρί­στηκε η ακυ­ρό­τητα σύμ­βα­σης μίσθω­σης ακι­νή­του, η οποία είχε καταρ­τι­στεί με προφανή σκοπό την απο­στέ­ρηση του πραγ­μα­τι­κού κυρίου από τη χρήση και εκμε­τάλ­λευσή του.

Το δικα­στή­ριο ανέλυσε διε­ξο­δικά τα πραγ­μα­τικά περι­στα­τικά και κατέ­ληξε στο συμπέ­ρα­σμα ότι η επίμαχη μίσθωση ήταν εικο­νική, επι­βάλ­λο­ντας την απόδοση του ακι­νή­του στον κύριο του.

Το υπό­βα­θρο της υπό­θε­σης

Η υπόθεση αφο­ρούσε ακίνητο στ’ Αφάντου, το οποίο απο­τε­λούσε αντι­κεί­μενο δωρεάς με παρα­κρά­τηση επι­καρ­πίας. Ο επι­καρ­πω­τής, λίγο πριν τον θάνατό του, είχε συνάψει σύμβαση μίσθω­σης με τη σύζυγό του για χρονικό διά­στημα είκοσι ετών, με συμ­φω­νη­θέν μηνιαίο μίσθωμα ύψους μόλις 200 ευρώ, ποσό που βρι­σκό­ταν εκτός πραγ­μα­τι­κών εμπο­ρι­κών τιμών.

Την ίδια ημέρα, η μισθώ­τρια προ­χώ­ρησε σε υπο­μί­σθωση του ίδιου ακι­νή­του σε τρίτη εται­ρεία έναντι μισθώ­μα­τος 830 ευρώ, γεγονός που απο­κά­λυ­πτε ότι η αρχική σύμβαση δεν αντα­πο­κρι­νό­ταν σε πραγ­μα­τική συναλ­λα­κτική πρόθεση.

Η διαφορά αυτή στο ύψος του μισθώ­μα­τος απο­τέ­λεσε βασικό στοι­χείο για τη θεμε­λί­ωση της εικο­νι­κό­τη­τας της μίσθω­σης.

Οι νομικοί εκπρό­σω­ποι και η δια­δι­κα­σία στο ακρο­α­τή­ριο

Στην εκδί­καση της υπό­θε­σης ενώπιον του Μονο­με­λούς Πρω­το­δι­κείου Ρόδου παρευ­ρέ­θη­καν ως πλη­ρε­ξού­σιοι δικη­γό­ροι του ενά­γο­ντος οι κ.κ. Αικα­τε­ρίνη Γιαν­νιού και Γεώρ­γιος Μαυ­ρομ­μά­της και για την ενα­γό­μενη ο κ. Εμμα­νουήλ Κου­τσού­κος. Οι συνή­γο­ροι υπέ­βα­λαν εμπε­ρι­στα­τω­μέ­νες προ­τά­σεις, προ­σκο­μί­ζο­ντας σειρά εγγρά­φων, ενόρκων βεβαιώ­σεων και συμ­βο­λαιο­γρα­φι­κών πράξεων που απο­τύ­πω­ναν την πορεία του ακι­νή­του και τις σχε­τι­κές συμ­βά­σεις.

Το σκε­πτικό της από­φα­σης

Η Δικα­στής στη­ρί­χθηκε στις δια­τά­ξεις των άρθρων 138, 139 και 180 του Αστικού Κώδικα για την έννοια της εικο­νι­κής δήλωσης βου­λή­σεως. Κατά την κρίση του Δικα­στη­ρίου, η συγκε­κρι­μένη μίσθωση συνήφθη φαι­νο­με­νικά, χωρίς πρόθεση των μερών να παρα­γά­γει πραγ­μα­τικά έννομα απο­τε­λέ­σματα.

Τα δεδο­μένα που συνη­γο­ρού­σαν στην εικο­νι­κό­τητα ήταν η υπερ­βο­λικά μεγάλη διάρ­κεια της μίσθω­σης, το εξαι­ρε­τικά χαμηλό μίσθωμα, η απουσία εγγύ­η­σης και ρήτρας ανα­προ­σαρ­μο­γής, καθώς και το γεγονός ότι η μισθώ­τρια υπεκ­μί­σθωσε αμέσως το ακίνητο σε τρίτο σε πολ­λα­πλά­σιο τίμημα. Όλα αυτά απο­τέ­λε­σαν απο­δεί­ξεις ότι η δικαιο­πρα­ξία είχε στόχο την κατα­στρα­τή­γηση των δικαιω­μά­των του κυρίου του ακι­νή­του.

Το Μονο­με­λές Πρω­το­δι­κείο Ρόδου ανα­γνώ­ρισε ρητά την ακυ­ρό­τητα της σύμ­βα­σης μίσθω­σης της 24ης Δεκεμ­βρίου 2021 και διέταξε την απόδοση του επί­δι­κου κατα­στή­μα­τος στον κύριο του ακι­νή­του.

Παράλ­ληλα, η απόφαση κηρύ­χθηκε προ­σω­ρινά εκτε­λε­στή ως προς τη διάταξη της από­δο­σης και επι­βλή­θη­καν δικα­στικά έξοδα ύψους 800 ευρώ εις βάρος της αντι­δί­κου.

Η συγκε­κρι­μένη κρίση έχει ιδιαί­τερη σημασία, καθώς ανα­δει­κνύει τη στάση της δικαιο­σύ­νης απέ­να­ντι σε εικο­νι­κές δικαιο­πρα­ξίες που γίνο­νται στο πλαίσιο οικο­γε­νεια­κών σχέσεων με σκοπό την παρά­καμψη νόμιμων δικαιω­μά­των κυριό­τη­τας.