«Τρέχουν» οι διαδικασίες για να πληρωθούν οι αγρότες από τον ΟΠΕΚΕΠΕ – Κίνδυνος για αναστολή πληρωμών και νέες κυρώσεις

Αγώνα δρόμου κάνει η κυβέρ­νηση στην προ­σπά­θεια να αντι­με­τω­πι­σθούν τα αιτή­ματα της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και να εφαρ­μο­σθεί στο σύνολό του το σχέδιο δράσης που έχει συμ­φω­νη­θεί μεταξύ των εθνικών και των κοι­νο­τι­κών Αρχών.

Το σχέδιο αυτό, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ, έχει προ­χω­ρή­σει σε μεγάλο βαθμό με σοβαρές προ­σπά­θειες του Υπουρ­γείου Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης, ωστόσο η Κομι­σιόν φαί­νε­ται ότι επι­θυ­μεί να εφαρ­μο­σθεί στην ολότητα του. Γι’ αυτό και στο πλαίσιο της συνε­χούς αλλη­λο­γρα­φίας με τις ελλη­νι­κές Αρχές, με την επι­στολή που έστειλε η Γενική Διεύ­θυνση Γεωρ­γίας στις 4 Αυγού­στου 2025 ήταν απο­λύ­τως ξεκά­θαρη: Αν δεν γίνουν οι απα­ραί­τη­τες αλλαγές στο σύστημα ελέγχου και πλη­ρω­μών του ΟΠΕΚΕΠΕ (ΟΣΔΕ), «η Επι­τροπή ενδέ­χε­ται να εκδώσει εκτε­λε­στι­κές πράξεις για την ανα­στολή των μηνιαίων πλη­ρω­μών […] ή των ενδιά­με­σων πλη­ρω­μών…».

Επο­μέ­νως για την Ελλάδα, όπως και για άλλες χώρες που αντι­με­τω­πί­ζουν παρό­μοια προ­βλή­ματα, υπάρχει μόνο μια επιλογή: η πλήρης συμ­μόρ­φωση με την ευρω­παϊκή νομο­θε­σία, δια­φο­ρε­τικά η χώρα κιν­δυ­νεύει από νέα πρό­στιμα και ακόμα περισ­σό­τερο οι αγρότες κιν­δυ­νεύ­ουν από μερική η ολική ανα­στολή των επι­δο­τή­σεων.

Το έργο της απο­κα­τά­στα­σης της εικόνας της χώρας μας στις Βρυ­ξέλ­λες και την προ­ώ­θηση των απα­ραί­τη­των αλλαγών και μεταρ­ρυθ­μί­σεων συντο­νί­ζει ο αντι­πρό­ε­δρος της κυβέρ­νη­σης Κωστής Χατζη­δά­κης σε συνερ­γα­σία με τον υπουργό Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης Κώστα Τσιάρα, τον ΟΠΕΚΕΠΕ και την ΑΑΔΕ.

Ο Κωστής Χατζη­δά­κης επι­σκέ­φθηκε τις Βρυ­ξέλ­λες τον Ιούνιο και συνά­ντησε τον αρμόδιο επί­τροπο Γεωρ­γίας Κριστόφ Χάνσεν. Έτσι εξα­σφά­λισε την έγκριση της Κομι­σιόν για τη μετά­βαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ και το σχέδιο δράσης για να γίνει αυτό μέχρι τον Μάρτιο του 2026. Επίσης συμ­φω­νή­θηκε να δημιουρ­γη­θεί μια task force από στελέχη της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης και της Κομι­σιόν ώστε να υπάρχει διαρκής συνερ­γα­σία και να επι­λύ­ο­νται άμεσα τα όποια προ­βλή­ματα ανα­κύ­πτουν.

Κυβερ­νη­τικά στελέχη παρα­δέ­χο­νται ότι η κυβέρ­νηση στο θέμα αυτό «έχει να ανέβει ένα βουνό». Και σε κάποιες περι­πτώ­σεις να τετρα­γω­νί­σει τον κύκλο. Διότι από τη μία πρέπει να αντι­με­τω­πι­στούν παθο­γέ­νειες -που προ­έρ­χο­νται και από εσφαλ­μέ­νες πρα­κτι­κές δεκαετιών- μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διά­στημα και από την άλλη πρέπει να εξα­σφα­λι­σθεί η απρό­σκο­πτη πληρωμή των αγρο­τι­κών επι­δο­τή­σεων.

Πλέον δεν έχουμε περι­θώ­ριο για κανένα λάθος, λέει χαρα­κτη­ρι­στικά ο αντι­πρό­ε­δρος Κωστής Χατζη­δά­κης σε συνο­μι­λη­τές του, διότι το όποιο λάθος θα το πλη­ρώ­σουν πρώτα οι αγρότες μας.

Το 2026 θα έχουμε ένα νέο πλήρως ανα­βαθ­μι­σμένο σύστημα ελέγχων και πλη­ρω­μών και το πρό­γραμμα κατα­βο­λής ενι­σχύ­σεων θα εφαρ­μό­ζε­ται πλήρως και χωρίς νέες επι­πλο­κές ή δυσά­ρε­στες εκπλή­ξεις για τους αγρότες μας, σημειώ­νουν κυβερ­νη­τικά στελέχη. Το πρό­βλημα υπάρχει εφέτος που οι πλη­ρω­μές πρέπει να γίνουν με το υφι­στά­μενο σύστημα ελέγχων και πλη­ρω­μών του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Στο σύστημα αυτό έχουν βεβαίως ήδη γίνει βασικές διορ­θώ­σεις, με βάση τις υπο­δεί­ξεις της Κομι­σιόν. Εξα­κο­λου­θεί να έχει μεγάλα προ­βλή­ματα και δυσλει­τουρ­γίες. Όμως, όπως υπο­γραμ­μί­ζουν κυβερ­νη­τικά στελέχη, αν δεν γίνουν οι απα­ραί­τη­τοι έλεγχοι δεν θα μπορούν να γίνουν πλη­ρω­μές στους αγρότες. Ενώ αν γίνουν όλοι οι απαι­τού­με­νοι έλεγχοι, μπορεί να υπάρ­χουν κάποιες καθυ­στε­ρή­σεις στις πλη­ρω­μές, αλλά θα εξα­σφα­λι­στούν οι πλη­ρω­μές για τη μεγάλη πλειο­ψη­φία των αγροτών που είναι νομο­τα­γείς.

Για να δοθεί διέ­ξο­δος στο πρό­βλημα, μετά από απαί­τηση της Κομι­σιόν στις δηλώ­σεις του 2025 είναι υπο­χρε­ω­τική η παροχή του Αριθμού Ταυ­τό­τη­τας Ακι­νή­του (ΑΤΑΚ) για πληρωμή, ώστε να δια­σφα­λί­ζε­ται ότι οι αγρότες έχουν πράγ­ματι την κατοχή της γη για την οποία ζητούν ενί­σχυση. Επι­πλέον, φέτος, για πρώτη φορά, τους δια­σταυ­ρω­τι­κούς ελέγ­χους (ΑΤΑΚ, ΑΦΜ, Ε9 και κυρίως δια­λει­τουρ­γι­κό­τητα με Κτη­μα­το­λό­γιο) θα τους διε­νερ­γή­σει η ΑΑΔΕ.

Οι δηλώ­σεις του 2025 υπο­βλή­θη­καν μέχρι 29 Αυγού­στου και ήδη ξεκί­νη­σαν οι έλεγχοι. Στόχος είναι να αρχίσει η πληρωμή των επι­δο­τή­σεων στο τέλος του χρόνου. Σύμφωνα με τον ΟΠΕΚΕΠΕ για το 2025 δηλώ­θη­καν 6,7 εκατ. αγρο­τε­μά­χια. Ωστόσο υπάρχει ένα επι­πλέον ποσοστό 6,4% που υπέβαλε στη δήλωσή του μη έγκυρο ΑΤΑΚ. Αυτοί θα λάβουν ατομική ειδο­ποί­ηση από την ΑΑΔΕ να επι­λη­φθούν του προ­βλή­μα­τος, καθώς η ακυ­ρό­τητα είναι ουσιώ­δες θέμα. Επίσης ένα ποσοστό 4% των αγρο­τε­μα­χίων, κυρίως, στη Βόρεια Ελλάδα, δεν έχουν ΑΤΑΚ. Για το θέμα αυτό ο ΟΠΕΚΕΠΕ έχει κατα­θέ­σει προ­τά­σεις στην Κομι­σιόν για να βρεθεί μια λύση. (βλ. σχετικά παρα­κάτω).

Αγώνας δρόμου γίνεται επίσης για να διευ­θε­τη­θούν παλαιό­τε­ρες εκκρε­μό­τη­τες πλη­ρω­μών. Στο πλαίσιο αυτό έχουν προ­τε­ραιο­ποι­η­θεί ώστε να γίνουν άμεσα οι πλη­ρω­μές απο­ζη­μιώ­σεων για τα φερτά υλικά λόγω των κατα­στρο­φών του Daniel, για τις ζωο­τρο­φές, για την ευλογιά, ενώ θα ακο­λου­θή­σουν οι ενι­σχύ­σεις για την βιο­λο­γική γεωργία και κτη­νο­τρο­φία.

Προ­τά­σεις του ΟΠΕΚΕΠΕ για τα αγρο­τε­μά­χια χωρίς ΑΤΑΚ

Προ­τά­σεις για να λυθεί το πρό­βλημα για τα αγρο­τε­μά­χια που δεν δια­θέ­τουν Αριθμό Ταυ­τό­τη­τας Ακι­νή­του (ΑΤΑΚ) κατέ­θεσε ο ΟΠΕΚΕΠΕ στην Κομι­σιόν. Αυτό προ­κύ­πτει από επι­στολή του νέου προ­έ­δρου του ΟΠΕΚΕΠΕ Γιάννη Καββαδά προς τον αρμόδιο επί­τροπο Γεωρ­γίας Κριστόφ Χάνσεν.

Όπως έχει υπο­δεί­ξει η Κομι­σιόν προς τη χώρα μας (και έχει νομο­θε­τη­θεί), στις αιτή­σεις των αγροτών προς τον ΟΠΕΚΕΚΕ για τις οικο­νο­μι­κές ενι­σχύ­σεις της ΚΑΠ είναι υπο­χρε­ω­τική η ανα­γραφή του Αριθμού Ταυ­τό­τη­τας Ακι­νή­του (ΑΤΑΚ). Ο μηχα­νι­σμός αυτός εφαρ­μό­σθηκε φέτος χωρίς προ­βλή­ματα στη συντρι­πτική πλειο­ψη­φία των αγρο­τι­κών εκτά­σεων κατά την υποβολή των Ενιαίων Αιτή­σεων Ενί­σχυ­σης της ΚΑΠ 2025.

Ωστόσο για ένα 4% των αγρο­τε­μα­χίων κυρίως, αλλά όχι απο­κλει­στικά, στη Βόρεια Ελλάδα, προ­έ­κυ­ψαν σημα­ντικά προ­βλή­ματα.

Εκεί εντο­πί­στη­καν μικρά αγρο­τε­μά­χια (έως 15 στρέμ­ματα) στα οποία λόγω κλη­ρο­νο­μι­κής δια­δο­χής υπάρ­χουν πολλοί συνι­διο­κτή­τες. Το γεγονός αυτό καθιστά συχνά αδύνατη την από­κτηση ΑΤΑΚ, είτε λόγω δυσκο­λίας ανεύ­ρε­σης όλων των συνι­διο­κτη­τών είτε επειδή η χαμηλή οικο­νο­μική αξία στερεί κάθε κίνητρο για δήλωση των ακι­νή­των αυτών στο εθνικό μητρώο (Ε9).

Ο πρό­ε­δρος του ΟΠΕΚΕΠΕ κ. Καβ­βα­δάς ζητάει από την Κομι­σιόν να ανα­γνω­ρι­σθεί αυτή η δομική ιδιαι­τε­ρό­τητα για να μην απο­κλει­σθεί ένας σημα­ντι­κός αριθμός πραγ­μα­τι­κών γεωργών από τις ενι­σχύ­σεις της ΚΑΠ. Επο­μέ­νως απαι­τεί­ται μία ειδικά προ­σαρ­μο­σμένη ρύθμιση, με έμφαση στα μικρά αγρο­τε­μά­χια (έως 15 στρέμ­ματα).

Για να ξεπε­ρα­σθεί το πρό­βλημα ο ΟΠΕΚΕΠΕ πρό­τεινε στην Κομι­σιόν εναλ­λα­κτι­κές προ­τά­σεις για να αντι­κα­τα­στα­θεί το ΑΤΑΚ στις συγκε­κρι­μέ­νες περι­πτώ­σεις.

Στο πλαίσιο αυτό:

Οι αγρότες ιδιο­κτή­τες αγρο­τε­μα­χίων θα μπο­ρού­σαν, για παρά­δειγμα, να αντι­κα­τα­στή­σουν το ΑΤΑΚ είτε με ΚΑΕΚ, εφόσον υπάρχει, είτε με πράξη κατα­νο­μής αγρο­τε­μα­χίου ή κατα­χω­ρη­μένο τίτλο ιδιο­κτη­σίας.

Οι αγρότες που εκμι­σθώ­νουν αγρο­τε­μά­χια θα μπο­ρού­σαν, για παρά­δειγμα, να αντι­κα­τα­στή­σουν το ΑΤΑΚ είτε με ΚΑΕΚ, εφόσον υπάρχει, είτε με μισθω­τή­ριο συμ­βό­λαιο σε ισχύ για το έτος ενί­σχυ­σης.

Επίσης ο ΟΠΕΚΕΠΕ κάνει προ­τά­σεις στην Κομι­σιόν και για τον τρόπο πλη­ρω­μής των αγροτών που έχουν πρό­βλημα με το ΑΤΑΚ. Στο πλαίσιο αυτό προ­τεί­νε­ται, είτε όλα τα δικαιο­λο­γη­τικά να κατα­τί­θε­νται το αργό­τερο δεκα­πέ­ντε ημέρες πριν την πληρωμή είτε να κατα­βάλ­λε­ται αρχικά μια προ­κα­τα­βολή προ­κει­μέ­νου στη συνέ­χεια να υπάρχει επαρκής χρόνος για τον έλεγχο όλων των δικαιο­λο­γη­τι­κών για την τελική πληρωμή.

Πηγή: protothema.gr