Υδρογονάνθρακες: Διπλό ελληνικό κέρδος από τον διαγωνισμό – Καταλύτης η Chevron

Με την πλέον θετική εξέλιξη έπεσε χθες η αυλαία της υπο­βο­λής προ­σφο­ρών στον δια­γω­νι­σμό για την παρα­χώ­ρηση των 4 μπλοκ σε Κρήτη και Πελο­πόν­νησο, αν ληφθεί υπόψη ότι απο­τέ­λεσε το έναυσμα για την είσοδο στο εγχώριο πρό­γραμμα ερευνών υδρο­γο­ναν­θρά­κων ενός ακόμη παγκό­σμιου πετρε­λαϊ­κού κολοσ­σού. Κι αυτό γιατί η Chevron, η οποία υπέβαλε προ­σφορά σε κοι­νο­πρα­ξία με τη Helleniq Energy για τα θαλασ­σο­τε­μά­χια, είναι η δεύτερη μεγα­λύ­τερη πετρε­λαϊκή εται­ρεία των ΗΠΑ, με δρα­στη­ριό­τη­τες οι οποίες καλύ­πτουν περισ­σό­τε­ρες από 180 χώρες.

Το «ειδικό βάρος» της εται­ρείας κάνει ειδι­κούς του κλάδου να μιλούν για ένα αδιαμ­φι­σβή­τητο ορόσημο στην προ­σπά­θεια εξε­ρεύ­νη­σης του υπο­θα­λάσ­σιου ορυκτού πλούτου της χώρας μας, για την οποία από χθες ανοίγει μία και­νού­ρια σελίδα. Έτσι, ενώπιον των υψηλών απαι­τή­σεων που έχουν οι περιο­χές που παρα­χω­ρού­νται μέσω του δια­γω­νι­σμού -τόσο σε κεφά­λαια όσο και τεχνική κατάρτιση- η τερά­στια εμπει­ρία της εται­ρείας σε γεω­τρή­σεις μεγάλου βάθους, όσο και τα οικο­νο­μικά της μεγέθη (τα έσοδά της το 2024 ξεπέ­ρα­σαν τα 200 δισ. δολάρια) εγγυώ­νται και με το παρα­πάνω ότι μπορεί να αντε­πε­ξέλ­θει στις προ­κλή­σεις.

Στην πράξη, από χθες η Ελλάδα προ­στέ­θηκε σε μία σειρά χωρών στην ευρύ­τερη περιοχή (Ισραήλ, Κύπρος, Αίγυ­πτος) στην οποία έχει ήδη παρου­σία η Chevron. Η εται­ρεία έχει δηλώσει πως ιεραρ­χεί ψηλά στην ατζέντα της τη νοτιο­α­να­το­λική Μεσό­γειο, στο επεν­δυ­τικό πρό­γραμμα για εξεύ­ρεση νέων κοι­τα­σμά­των.

Η γεω­πο­λι­τική σημασία

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι μέσω του δια­γω­νι­σμού πρό­κει­ται να παρα­χω­ρη­θούν τα μπλοκ «Νότια της Κρήτης 1», «Νότια της Κρήτης 2», «Νότια της Πελο­πον­νή­σου» και «Α2», συνο­λι­κής έκτασης 47.000 τετρ. χιλιο­μέ­τρων περίπου. Τα ποσοστά κάθε εταίρου στην κοι­νο­πρα­ξία πιθανόν να γίνουν γνωστά σήμερα, μετά την απο­σφρά­γιση των προ­σφο­ρών από την ΕΔΕΥΕΠ. Θεω­ρη­τικά, η συμ­με­τοχή της Chevron δεν θα έπρεπε να απο­τε­λεί έκπληξη, με δεδο­μένο ότι η δια­δι­κα­σία για τα τρία πρώτα μπλοκ «ενερ­γο­ποι­ή­θηκε» έπειτα από δική της εκδή­λωση ενδια­φέ­ρο­ντος.

Ωστόσο, οι προ­σπά­θειες που έγιναν από την Τουρκία στο διά­στημα που μεσο­λά­βησε (σε συντο­νι­σμό με την κυβέρ­νηση της Τρί­πο­λης), με σκοπό να «γκρι­ζά­ρει» τις προς παρα­χώ­ρηση περιο­χές, κάθε άλλο παρά καθι­στού­σαν δεδο­μένη τη συμ­με­τοχή της. Με φόντο το δόγμα της «Γαλάζια Πατρίδα» της Τουρ­κίας, το επι­χεί­ρημα που επι­στρα­τεύ­τηκε ήταν το παρά­νομο τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο, οι περιο­χές του οποίου επι­κα­λύ­πτο­νται με μέρος του «Νότια της Κρήτης 2».

Τα οικό­πεδα νοτίως της Κρήτης οριο­θε­τή­θη­καν από την Ελλη­νική Δημο­κρα­τία με βάση την αρχή της μέσης γραμμής, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας πλήρη επήρεια στα νησιά. Κάτι που η Λιβύη (υπο­κι­νού­μενη από την Άγκυρα) προ­σπά­θησε να αμφι­σβη­τή­σει, προ­χω­ρώ­ντας σε ρημα­τική δια­κοί­νωση στον ΟΗΕ, όπου κατέ­θεσε χάρτη με υφα­λο­κρη­πίδα έως την Κρήτη.

Ωστόσο, η χθεσινή εξέλιξη έδειξε πως οι προ­σπά­θειες αυτές έπεσαν στο κενό. Κι αυτό γιατί η συμ­με­τοχή της Chevron δείχνει πως η εται­ρεία καταρ­ρί­πτει στην πράξη τις τουρ­κο­λι­βυ­κές αιτιά­σεις. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, η εξέλιξη αυτή θα πρέπει να πιστω­θεί και προ­σω­πικά στον Υπουργό ΠΕΝ, Σταύρο Παπα­σταύ­ρου, ο οποίος συνέ­βαλε στο να δια­λυ­θούν εν τη γενέσει τους τα όποια «σύννεφα» γεω­πο­λι­τι­κής αβε­βαιό­τη­τας είχαν αρχίσει να σχη­μα­τί­ζο­νται στην άλλη πλευρά του Ατλα­ντι­κού.

Τέλος στη διγλωσ­σία της Λιβύης;

Όπως είναι φυσικό, για την απόφαση της Chevron είναι ενήμερη η αμε­ρι­κα­νική κυβέρ­νηση. Σε αυτό το πλαίσιο, η εμπλοκή του αμε­ρι­κα­νι­κού παρά­γο­ντα μειώνει κατα­κό­ρυφα τις πιθα­νό­τη­τες οι αμφι­σβη­τή­σεις σε διπλω­μα­τικό επίπεδο να μετα­φερ­θούν επί του πεδίου. Με άλλα λόγια, καθιστά απίθανο η Τουρκία να επι­χει­ρή­σει να παρε­μπο­δί­σει τις έρευνες, όπως για παρά­δειγμα κάνει στην περί­πτωση της δια­σύν­δε­σης Ελλάδας – Κύπρου.

Από­δειξη για αυτό απο­τε­λεί το γεγονός ότι η πρα­κτική αυτή δεν έχει εφαρ­μο­στεί όποτε εμπλέ­κο­νται αμε­ρι­κα­νι­κές εται­ρείες. Ενδει­κτική είναι η περί­πτωση του Τεμα­χίου 10 στην Κύπρο, για το οποίο η Άγκυρα είχε εγείρει αιτιά­σεις πως παρά­νομα έχει συμπε­ρι­λά­βει η Λευ­κω­σία στην Κυπριακή ΑΟΖ. Ωστόσο, στις έρευνες που έχει κάνει η ExxonMobil (και οι οποίες οδή­γη­σαν στην πρό­σφατα στο εντο­πι­σμό του κοι­τά­σμα­τος «Pegasus-1») δεν έχει υπάρξει κάποιου είδους παρέμ­βαση από την Τουρκία.

Σημα­ντικό είναι επίσης ότι η χθεσινή εξέλιξη δημιουρ­γεί προ­ϋ­πο­θέ­σεις ώστε να δοθεί τέλος στη διγλωσ­σία της Λιβύης, η οποία ναι μεν αντιδρά σε διπλω­μα­τικό επίπεδο στη χάραξη των μπλοκ με την αρχή της μέσης γραμμής, ωστόσο έχει υιο­θε­τή­σει και η ίδια τη μέση γραμμή στον νέο δια­γω­νι­σμό παρα­χω­ρή­σεων που προ­κή­ρυξη μέσα στο καλο­καίρι. Πρό­κει­ται για την προ­σπά­θεια επι­στροφή της χώρας στο διεθνές upstream έπειτα από 17 χρόνια, στο πλαίσιο του οποίου η εται­ρεία προσ­δοκά τη συμ­με­τοχή όλων των πετρε­λαϊ­κών κολοσ­σών.

Υπό αυτό το πρίσμα, θεω­ρεί­ται δύσκολο η Λιβύη να συνε­χί­σει να ακο­λου­θεί την τακτική της διγλωσ­σίας, γνω­ρί­ζο­ντας ότι πλέον ακόμη και οι αντι­δρά­σεις σε διπλω­μα­τικό επίπεδο, θίγουν τα συμ­φέ­ρο­ντα ενός παγκό­σμιου πετρε­λαϊ­κού «παίκτη»..

Τα σενάρια για την «επόμενη ημέρα»

Όπως επι­ση­μαί­νουν παρά­γο­ντες του κλάδου, περιο­χές όπως οι ζώνες στη Νότια Πελο­πόν­νησο και την Κρήτη θεω­ρού­νται «υψηλού ρίσκου και υψηλού δυνη­τι­κού κέρδους». Στην πράξη, αυτό σημαί­νει πως έχουν τα μειο­νε­κτή­ματα πως είναι ανε­ξε­ρεύ­νη­τες και χαρα­κτη­ρί­ζο­νται από μεγάλα βάθη – μία ερευ­νη­τική «καμπά­νια» γεω­τρή­σεων π.χ. νοτίως της Κρήτης αγγίζει τα 80-120 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, το ρίσκο αυτό θα απο­φέ­ρει σημα­ντικά οικο­νο­μικά οφέλη, στην περί­πτωση που εντο­πι­στούν αξιο­ποι­ή­σιμα κοι­τά­σματα.

Στην προ­ο­πτική ανά­λη­ψης της δια­χεί­ρι­σης των τεσ­σά­ρων μπλοκ, η Chevron θα γίνει αυτο­μά­τως η εται­ρεία με τη μεγα­λύ­τερη υπό εξε­ρεύ­νηση έκταση στις ελλη­νι­κές θάλασ­σες. Δεύτερη θα είναι η ExxonMobil με 35.655 τετρα­γω­νικά χιλιό­με­τρα, μέσω της συμ­με­το­χής στις παρα­χω­ρή­σεις «Δυτικά Κρήτης» και «Νοτιο­δυ­τικά Κρήτης», σε κοι­νο­πρα­ξία με τη Helleniq Energy.

Ειδικοί πάντως του κλάδου εκτι­μούν πως δεν θα πρέπει να απο­κλεί­ε­ται στην πορεία να διευ­ρυν­θεί η συνερ­γα­σία της Chevron με την Helleniq Energy, σε «οικό­πεδα» όπου ο ελλη­νι­κός ενερ­γεια­κός Όμιλος είναι απο­κλει­στι­κός παρα­χω­ρη­σιού­χος. Πρώτο υπο­ψή­φιο το θαλασ­σο­τε­μά­χιο «μπλοκ 10», το οποίο συνο­ρεύει με το θαλασ­σο­τε­μά­χιο «Α2» του δια­γω­νι­σμού.

Ο λόγος είναι πως οι εται­ρείες του upstream θέλουν να δια­χει­ρί­ζο­νται μεγάλες ενιαίες εκτά­σεις, κάτι που τους δίνει μεγα­λύ­τερη ευε­λι­ξία στον καθο­ρι­σμό των υπο­ψή­φιων «στόχων». Από την άλλη πλευρά, η Helleniq Energy δεν έχει κρύψει ότι στα θαλασ­σο­τε­μά­χια που είναι απο­κλει­στι­κός παρα­χω­ρη­σιού­χος, αναζητά partner. Το ίδιο ισχύει και στο «μπλοκ 2» στο οποίο δίνει το «παρών» με κοι­νο­πρα­ξία, με την Energean.

Η επί­σκεψη Μπέρ­γκαμ

Η είσοδος ενός ακόμη κολοσ­σού από τις ΗΠΑ στις εγχώ­ριες έρευνες διευ­ρύ­νει την ελλη­νο­α­με­ρι­κα­νική συνερ­γα­σία στον τομέα της ενέρ­γειας, η οποία θα τεθεί επί τάπητος στη σημε­ρινή επί­σκεψη στην Αθήνα του Υπουρ­γού Εσω­τε­ρι­κών και Επι­κε­φα­λής του Συμ­βου­λίου Ενερ­γεια­κής Κυριαρ­χίας των ΗΠΑ, Νταγκ Μπέρ­γκαμ. Βασικό αντι­κεί­μενο της επί­σκε­ψης είναι η ενί­σχυση των αμε­ρι­κα­νι­κών εξα­γω­γών LNG στην Ευρώπη (στο πλαίσιο της πρό­σφα­της συμ­φω­νίας ΕΕ – ΗΠΑ για τους δασμούς), η οποία μπορεί να προ­ω­θη­θεί περαι­τέρω με την ακόμη μεγα­λύ­τερη ωρί­μανση του Κάθετου Δια­δρό­μου.

Η ωρί­μανση του Vertical Corridor απο­τε­λεί κοινή επι­δί­ωξη των δύο χωρών για τη μετα­φορά καυ­σί­μου έως την Ουκρα­νία και τη Σλο­βα­κία, με αφε­τη­ρία τη χώρα μας. Όσον αφορά την Ελλάδα, η προ­ο­πτική αυτή θα ενίσχυε τα σχέδια για περαι­τέρω εδραί­ωσή της στον ρόλο ενερ­γεια­κού κόμβου στην ευρύ­τερη περιοχή. Από την άλλη πλευρά, οι ΗΠΑ βλέπουν τη συγκε­κρι­μένη «αρτηρία» σαν μία σημα­ντική όδευση για την ενί­σχυση της παρου­σίας του αμε­ρι­κα­νι­κού LNG στην ΕΕ.

Ο Αμε­ρι­κα­νός Υπουρ­γός θα συνα­ντη­θεί σήμερα με τον Πρω­θυ­πουργό, Κυριάκο Μητσο­τάκη. Πρό­κει­ται για την πρώτη επί­σκεψή του σε ευρω­παϊκή χώρα.

Πηγή: insider.gr