Ευάγγελος Φραγκάκης: «Το δημογραφικό είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα, και η έντασή του είναι ιδιαίτερα αισθητή στα μικρά νησιά»

Κύριε Φρα­γκάκη, πώς βρήκε την Χάλκη η φετινή του­ρι­στική σεζόν; Η κίνηση έχει σημειώ­σει αύξηση σε σχέση με το ίδιο χρονικό διά­στημα πέρσι και τι περι­μέ­νετε για το δίμηνο Σεπτεμ­βρίου – Οκτω­βρίου;

Με τον Αύγου­στο να έχει περάσει, η Χάλκη ανα­δει­κνύ­ε­ται ως ένας από τους πιο δυνα­μι­κούς προ­ο­ρι­σμούς του φετινού καλο­και­ριού. Η του­ρι­στική κίνηση ξεπέ­ρασε κάθε προσ­δο­κία, κατα­γρά­φο­ντας αύξηση σε σχέση με την περσινή χρονιά, γεγονός που επι­βε­βαιώ­νει την αυξα­νό­μενη απήχηση του νησιού τόσο στο ελλη­νικό όσο και στο διεθνές κοινό.

Η επι­τυ­χία αυτή δεν είναι τυχαία. Το νησί έχει κατα­φέ­ρει να συν­δυά­σει την αυθε­ντική του ομορφιά με την παροχή ποιο­τι­κών υπη­ρε­σιών, προ­σελ­κύ­ο­ντας επι­σκέ­πτες που ανα­ζη­τούν ηρεμία, επαφή με τη φύση και μια πιο προ­σω­πική ταξι­διω­τική εμπει­ρία. Ξενο­δο­χεία, ενοι­κια­ζό­μενα κατα­λύ­ματα, εστια­τό­ρια και τοπικές επι­χει­ρή­σεις ανα­φέ­ρουν υψηλές πλη­ρό­τη­τες και ικα­νο­ποι­η­τική ροή, ενώ η ζωντανή ατμό­σφαιρα στο παρα­λιακό μέτωπο απο­τυ­πώ­νει τη φετινή ευφορία.

Όσον αφορά στο δίμηνο Σεπτεμ­βρίου – Οκτω­βρίου, οι προσ­δο­κίες είναι ιδιαί­τερα αισιό­δο­ξες. Παρα­δο­σιακά, η Χάλκη προ­σελ­κύει αυτή την περίοδο ταξι­διώ­τες που επι­θυ­μούν πιο ήπιες θερ­μο­κρα­σίες και χαλα­ρό­τε­ρους ρυθμούς, μακριά από τον συνω­στι­σμό της υψηλής σεζόν. Ο Σεπτέμ­βριος έχει πλέον καθιε­ρω­θεί ως ένας ιδιαί­τερα ισχυρός μήνας για τον του­ρι­σμό, με τους επι­σκέ­πτες να επι­λέ­γουν το νησί για την γαλήνη του, τις μου­σι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες και την εξε­ρεύ­νηση των φυσικών του τοπίων. Ο Οκτώ­βριος ανα­μέ­νε­ται να κλείσει τη σεζόν με τον καλύ­τερο τρόπο.

Το δημο­γρα­φικό ζήτημα απα­σχο­λεί την επι­και­ρό­τητα αλλά εμφα­νί­ζε­ται πιο έντονο στις νησιω­τι­κές περιο­χές της χώρας. Πώς το αντι­με­τω­πί­ζουν οι μικροί νησιω­τι­κοί δήμοι και ποιες (πιο μόνιμες) λύσεις θα μπο­ρού­σαν να δοθούν; Είχατε και μια συνά­ντηση με τους δημάρ­χους Καρ­πά­θου, Η.Ν. Κάσου και Μεγί­στης για το θέμα.

Το δημο­γρα­φικό είναι ίσως το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα που αντι­με­τω­πί­ζει η χώρα, και η έντασή του είναι ιδιαί­τερα αισθητή στα μικρά νησιά. Κάρ­πα­θος, Κάσος, Μεγίστη – όπως και η Χάλκη – βλέπουν τις κοι­νω­νίες τους να δοκι­μά­ζο­νται από τη μείωση πλη­θυ­σμού, τη γήρανση και την απο­μό­νωση, με επι­πτώ­σεις στη συνοχή και την οικο­νο­μική βιω­σι­μό­τητα.

Οι μικροί νησιω­τι­κοί δήμοι πρέπει να απα­ντή­σουν με στο­χευ­μέ­νες πολι­τι­κές. Να παρέ­χουν οικο­νο­μικά κίνητρα στέ­γα­σης για να προ­σελ­κύ­σουν νέους και οικο­γέ­νειες, επι­δο­τή­σεις για ανέ­γερση ή ανα­καί­νιση σπιτιών, να δίνουν έμφαση στη βελ­τί­ωση των υπο­δο­μών υγείας, παι­δείας και μετα­φο­ρών ώστε να εξα­σφα­λί­σουν αξιο­πρε­πές επίπεδο ζωής. Παράλ­ληλα να στη­ρί­ζουν την τοπική οικο­νο­μία ενι­σχύ­ο­ντας μικρές επι­χει­ρή­σεις και παρα­δο­σια­κές δρα­στη­ριό­τη­τες, δημιουρ­γώ­ντας νέες θέσεις εργα­σίας.

Καίρια σημασία έχει και ο ψηφια­κός μετα­σχη­μα­τι­σμός.

Η ανα­βάθ­μιση των τηλε­πι­κοι­νω­νια­κών δικτύων επι­τρέ­πει την τηλερ­γα­σία, ανοί­γο­ντας τον δρόμο για μόνιμη εγκα­τά­σταση οικο­γε­νειών που μέχρι πρό­τι­νος δεν μπο­ρού­σαν να συν­δυά­σουν το επαγ­γελ­μα­τικό τους μέλλον με τη ζωή στα νησιά. Όλες αυτές οι δράσεις, εάν συνε­χι­στούν με συνέ­πεια, μπορούν να συμ­βά­λουν στην ανα­στροφή της πλη­θυ­σμια­κής μείωσης.

Είναι γεγονός ότι το νησί της Χάλκης εφαρ­μό­ζει πρω­το­πο­ρια­κές λύσεις για τη βιώσιμη ανά­πτυξη τα τελευ­ταία χρόνια. Πώς εξε­λίσ­σο­νται αυτές οι πρω­το­βου­λίες για το νησί και πώς θα μπο­ρού­σαν να λει­τουρ­γή­σουν και σε άλλα νησιά;

Η Χάλκη πρω­το­πο­ρεί στη βιώσιμη ανά­πτυξη, απο­τε­λώ­ντας πλέον πρότυπο για όλο το Αιγαίο. Με την αξιο­ποί­ηση ανα­νε­ώ­σι­μων πηγών ενέρ­γειας, όπως τα φωτο­βολ­ταϊκά, και την υιο­θέ­τηση ηλε­κτρο­κί­νη­σης, το νησί έχει μειώσει το περι­βαλ­λο­ντικό του απο­τύ­πωμα και έχει απο­δεί­ξει ότι η πράσινη μετά­βαση δεν είναι πολυ­τέ­λεια, αλλά εφικτή πραγ­μα­τι­κό­τητα.

Η επι­τυ­χία αυτή δεν θα ήταν δυνατή χωρίς πολι­τική βούληση, την αγκαλιά στή­ρι­ξης της ΔΕΗ, τις συνερ­γα­σίες με ιδιω­τι­κούς φορείς και – κυρίως – την ενεργή συμ­με­τοχή της τοπικής κοι­νω­νίας. Το παρά­δειγμα της Χάλκης δείχνει ότι η βιώσιμη νησιω­τι­κό­τητα είναι εφικτή. Με σωστή προ­σαρ­μογή, το ίδιο μοντέλο μπορεί να εφαρ­μο­στεί και σε άλλα νησιά, ανοί­γο­ντας τον δρόμο για ένα μέλλον με ισορ­ρο­πία ανάμεσα στην ανά­πτυξη και την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος.

Στην τελευ­ταία συνε­δρί­αση της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου, ο δήμαρ­χος Σύμης πρό­τεινε να θεσμο­θε­τη­θεί ένα τέλος για τους ημε­ρή­σιους επι­σκέ­πτες. Θα μπο­ρούσε να εφαρ­μο­στεί αυτό και σε άλλους νησιω­τι­κούς δήμους, κατά την εκτί­μησή σας;

Η πρόταση του δημάρ­χου Σύμης είναι ιδιαί­τερα ενδια­φέ­ρουσα. Το τέλος για τους ημε­ρή­σιους επι­σκέ­πτες μπορεί να απο­τε­λέ­σει εργα­λείο δια­χεί­ρι­σης του υπερ­του­ρι­σμού σε πολλά νησιά. Οι περιο­χές που δέχο­νται μεγάλο όγκο του­ρι­στών σε μικρό χρονικό διά­στημα συχνά βλέπουν τις υπο­δο­μές τους να πιέ­ζο­νται υπερ­βο­λικά: καθα­ριό­τητα, απορ­ρίμ­ματα, λιμε­νι­κές εγκα­τα­στά­σεις.

Ένα τέτοιο τέλος θα μπο­ρούσε να απο­φέ­ρει πολύ­τι­μους πόρους, οι οποίοι θα κατευ­θύ­νο­νταν απο­κλει­στικά στη βελ­τί­ωση υπο­δο­μών και στην προ­στα­σία του φυσικού περι­βάλ­λο­ντος. Ωστόσο, απαι­τεί­ται προ­σε­κτι­κός σχε­δια­σμός. Η κοι­νω­νική αποδοχή, τόσο από τους κατοί­κους όσο και από τους επι­χει­ρη­μα­τίες, είναι κρίσιμη. Η συλλογή του τέλους πρέπει να γίνει με δια­φά­νεια και χωρίς να επι­βα­ρύ­νει υπερ­βο­λικά τους επι­σκέ­πτες.

Αν εφαρ­μο­στεί σωστά, με δια­βού­λευση και προ­σαρ­μογή στις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες κάθε νησιού, μπορεί να απο­δει­χθεί μια βιώσιμη λύση που θα βοη­θή­σει ουσια­στικά στη δια­χεί­ριση του του­ρι­σμού και στην προ­στα­σία της ποιό­τη­τας ζωής των κατοί­κων.