Στ. Καφούνης: Το Λιανικό Εμπόριο στις πραγματικές του διαστάσεις – Λιγότερες από 50 επιχειρήσεις δεν μπορούν να «κρατήσουν» ολόκληρο τον κλάδο

Με αφορμή την Ανάλυση από το Ινστι­τούτο της ΕΣΕΕ για τον κύκλο εργα­σιών στα κατα­στή­ματα Λια­νι­κού Εμπο­ρίου το Ά εξάμηνο 2025, ο Πρό­ε­δρος της ΕΣΕΕ κ. Σταύρος Καφού­νης δήλωσε:

«Για πρώτη φορά σε μία επι­στη­μο­νική μελέτη κατα­γρά­φε­ται η πραγ­μα­τική εικόνα του λια­νι­κού εμπο­ρίου στο σύνολό του, αλλά και ανάλογα με το μέγεθος των επι­χει­ρή­σεων. Η ανάλυση του Ινστι­τού­του της ΕΣΕΕ επί των δεδο­μέ­νων της ΕΛΣΤΑΤ για το ά εξάμηνο του 2025 παρου­σιά­ζει αδιά­σει­στα στοι­χεία για την εικόνα του κλάδου που πρέπει να προ­βλη­μα­τί­σουν. Δεν είναι μόνον ότι η οριακή αύξηση του τζίρου στην πραγ­μα­τι­κό­τητα εξα­νε­μί­ζε­ται από τον πλη­θω­ρι­σμό και ότι απο­τε­λεί τη χαμη­λό­τερη επίδοση της τελευ­ταίας πεντα­ε­τίας ως προς την μετα­βολή του τζίρου συγκρι­τικά με το αντί­στοιχο εξάμηνο της προη­γού­με­νης χρονιάς. Το ανη­συ­χη­τικό είναι πως λίγες δεκάδες πολύ μεγάλες επι­χει­ρή­σεις παρου­σιά­ζουν αξιο­ση­μεί­ωτη άνοδο κύκλου εργα­σιών την ώρα που χιλιά­δες μικρο­με­σαίες βρί­σκο­νται στα όρια της επι­βί­ω­σης. Εξαι­ρε­τικό ενδια­φέ­ρον παρου­σιά­ζει και το γεγονός ότι οι μικρές επι­χει­ρή­σεις πλήτ­το­νται περισ­σό­τερο σε σχέση με τις πολύ μικρές, στοι­χείο που δείχνει ότι το μέγεθος της επι­χεί­ρη­σης δεν είναι πάντα ο καθο­ρι­στι­κός παρά­γο­ντας αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τάς τους. Είναι πάντως σαφές πως η ανά­πτυξη της οικο­νο­μίας δεν έχει ουσια­στικό αντί­κτυπο σε μεγάλο τμήμα της αγοράς.  Μόνο με στο­χευ­μένα μέτρα, όπως αυτά που προ­τεί­νει η ΕΣΕΕ στο κοστο­λο­γη­μένο της Υπό­μνημα,  μπορούν να πάρουν ανάσα οι χιλιά­δες εμπο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις, που σήμερα, δικαιο­λο­γη­μένα, αγω­νιούν».

Εξέλιξη του Κύκλου Εργα­σιών στα Κατα­στή­ματα Λια­νι­κού Εμπο­ρίου εκτός Τρο­φί­μων/Οχη­μά­των/ Καυ­σί­μων

Ά Εξάμηνο 2025

Πτώση 0,3% σε στα­θε­ρές τιμές στον τζίρο του κλάδου

·     Ο ρυθμός ενί­σχυ­σης των πωλή­σεων (+1,4%) υπο­λεί­πε­ται του ρυθμού πλη­θω­ρι­σμού για το ίδιο διά­στημα (+2,5%), γεγονός που σημαί­νει πως ο πραγ­μα­τι­κός όγκος πωλή­σεων είναι μειω­μέ­νος, συγκρι­τικά με την αντί­στοιχη περυ­σινή περίοδο.

·     Έτσι, αν αφαι­ρε­θούν οι επι­πτώ­σεις του πλη­θω­ρι­σμού στις πωλή­σεις,  τότε ο κύκλος εργα­σιών στις επι­χει­ρή­σεις λια­νι­κού εμπο­ρίου εκτός οχη­μά­των, τρο­φί­μων και καυ­σί­μων μειώ­θηκε κατά 0,3% κατά το πρώτο εξάμηνο (Διά­γραμμα 1).

Η Δια­φο­ρο­ποί­ηση τζίρου ανάμεσα σε μεγάλες και μικρο­με­σαίες

·     Οι πωλή­σεις στις μεγάλες επι­χει­ρή­σεις (Διά­γραμμα 2), συνέ­χι­σαν την ανοδική τους πορεία, ακόμα και μετά την εξά­λειψη του αντί­κτυ­που του πλη­θω­ρι­σμού, κατα­γρά­φο­ντας το Α΄ εξάμηνο αύξηση ύψους 7,3%.

·     Αρνη­τι­κές είναι οι εξε­λί­ξεις για τις Μικρο­με­σαίες Επι­χει­ρή­σεις καθώς ο κύκλος εργα­σιών τους υπο­χώ­ρησε το Α΄ εξάμηνο κατά 1,0% (Διά­γραμμα 3) .

Η διάρ­θρωση του τζίρου στις ΜμΕ

·     Ο τζίρος για τις μεσαίες επι­χει­ρή­σεις σε πραγ­μα­τι­κούς όρους παρέ­μεινε στά­σι­μος (+ 0,3%) (Διά­γραμμα 4)

·     Οι μικρές εμφά­νι­σαν ισχυρή υπο­χώ­ρηση το Α΄ εξάμηνο του 2025 (- 5,6%) (Διά­γραμμα 5).

·     Οι πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις κατέ­γρα­ψαν πτώση του κύκλου εργα­σιών, το Α’ εξάμηνο του 2025 (-2,3%). Δια­πι­στώ­νε­ται ότι οι πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις δεί­χνουν μεγα­λύ­τερη ανθε­κτι­κό­τητα το συγκε­κρι­μένο διά­στημα σε σχέση με τις αμέσως μεγα­λύ­τε­ρες (δηλαδή τις μικρές).

Σημα­ντικά στοι­χεία για το σύνολο του κλάδου

·     Σε όρους από­λυ­των μεγεθών, η αύξηση του τζίρου ανέρ­χε­ται  σε μόλις 171,1 εκ. ευρώ, με τον κύκλο εργα­σιών να δια­μορ­φώ­νε­ται το Ά εξάμηνο σε 12,46 δισ. ευρώ, από 12,29 δισ. το ίδιο χρονικό διά­στημα πέρυσι.

·     Η παρα­πάνω αύξηση του κύκλου εργα­σιών μεταξύ των Α΄ Εξα­μή­νων 2025/2024 συνιστά τη χαμη­λό­τερη επίδοση των τελευ­ταίων 5 ετών.

·     Η εικόνα του λια­νι­κού εμπο­ρίου καθί­στα­ται ακόμη πιο δυσχε­ρής αν ληφθεί υπόψη ότι οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους παρου­σί­α­σαν ισχυρή άνοδο κατά 11,0%. Συνεπώς, ούτε οι θετικές εξε­λί­ξεις στον του­ρι­σμό κατόρ­θω­σαν να αντι­σταθ­μί­σουν τις πιέσεις στην αγορά εξαι­τίας της χαμη­λό­τε­ρης εγχώ­ριας ζήτησης.

·     Ενδει­κτικό της στε­νό­τη­τας της αγοράς είναι και το όλο και πιο έντονο ενδια­φέ­ρον των κατα­να­λω­τών για προ­ϊ­ό­ντα από υπαί­θριους πάγκους και αγορές καθώς και για μετα­χει­ρι­σμένα είδη. Η συγκε­κρι­μένη παρα­τή­ρηση, παρά το μικρό μέγεθος των συναλ­λα­γών σε όρους από­λυ­των ποσών, φαί­νε­ται όχι απλά να παγιώ­νε­ται αλλά να ενι­σχύ­ε­ται περαι­τέρω το τελευ­ταίο εξάμηνο, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας τη στροφή των κατα­να­λω­τών προς τα παρα­πάνω προ­ϊ­ό­ντα.

·     Σε επι­μέ­ρους κατη­γο­ρίες λια­νι­κού εμπο­ρίου ξεχώ­ρι­σαν οι εξής μετα­βο­λές του κύκλου εργα­σιών: “Φαρ­μα­κευ­τι­κών ειδών” (+91,4 εκ. ευρώ ή 3,8%), “Καλ­λυ­ντι­κών και ειδών καλ­λω­πι­σμού” (+46,3 εκ. ευρώ ή 7,9%), «Παι­χνι­διών κάθε είδους” (+45,5 εκ. ευρώ ή 8,9%), “Ηλε­κτρο­νι­κών υπο­λο­γι­στών, περι­φε­ρεια­κών μονάδων υπο­λο­γι­στών και λογι­σμι­κού” (42,8 εκ. ευρώ ή 8,2%) και “Επίπλων, Φωτι­στι­κών & άλλων ειδών οικια­κής χρήσης” (+41,4 εκ. ευρώ ή 8,1%). Αξίζει να σημειω­θεί η πολύ ισχυρή, σε όρους ποσο­στιαίων μετα­βο­λών, αύξηση εμπο­ρίας των “Μετα­χει­ρι­σμέ­νων ειδών” (+33,8%). Αντί­θετα, πτώση του τζίρου κατέ­γρα­ψαν, μεταξύ άλλων, οι επι­χει­ρή­σεις εμπο­ρίας “Τηλε­πι­κοι­νω­νια­κού εξο­πλι­σμού” (-28,3 εκ. ευρώ ή -14,0%), “Χαλιών κλπ” (-1,8 εκ. ευρώ ή -8,2%) και “Υπο­δη­μά­των και δερ­μά­τι­νων ειδών” (-18,4 εκ. ευρώ ή πτώση κατά 6,5%).

·       Ανάλυση ανά Περι­φέ­ρεια (Α΄ εξάμηνο 2025/2024): Οι περι­φέ­ρειες Ιονίων Νήσων με άνοδο +3,5% ή +7,6 εκ. ευρώ, όπως επίσης και οι αντί­στοι­χες της Κρήτης (+2,9% ή +19,2 εκ. ευρώ) και της Αττικής (+2,7% ή +187,7 εκ. ευρώ) κατέ­γρα­ψαν τις καλύ­τε­ρες επι­δό­σεις. Αντί­θετα, οι περι­φέ­ρειες Νοτίου Αιγαίου (-3,5% ή -14,2 εκ. ευρώ) και Θεσ­σα­λίας (-3,4% ή -16,2 εκ. ευρώ) παρου­σί­α­σαν τις ισχυ­ρό­τε­ρες πτώσεις κατά το παρα­πάνω εξάμηνο.

Εξα­μη­νιαίες μετα­βο­λές (Α΄ εξάμηνο 2025/Β΄ εξάμηνο 2024)

·     Ο κύκλος εργα­σιών υπο­χώ­ρησε κατά 14,0% ή -2,0 δισ. ευρώ μέσα σε ένα μόνο εξάμηνο. Ωστόσο, επι­ση­μαί­νε­ται πως η εν λόγω αρνη­τική εξέλιξη απο­δί­δε­ται τόσο στην επί­δραση της έντονης επο­χι­κό­τη­τας της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας όσο και στο μη ευνοϊκό διεθνές οικο­νο­μικό και επι­χει­ρη­μα­τικό περι­βάλ­λον (ανη­συ­χία για τη δασμο­λο­γική πολι­τική ΗΠΑ, διεθνής ανα­σφά­λεια/αβε­βαιό­τητα των αγορών, περιο­ρι­σμός κατα­να­λω­τι­κής δαπάνης, αύξηση κόστους προ­μή­θειας προ­ϊ­ό­ντων & πρώτων υλών).