Γιώργος Κωνστάντζος: Η πορεία από τη Ρόδο στη διεθνή αναγνώριση της βιώσιμης ανάπτυξης

Κύριε Κων­στάν­τζο, τι σας ώθησε να ασχο­λη­θείτε με την περι­βαλ­λο­ντική συμ­βου­λευ­τική και βιω­σι­μό­τητα;

Μεγά­λωσα σε έναν τόπο με σπάνια ομορφιά αλλά και σημα­ντι­κές περι­βαλ­λο­ντι­κές προ­κλή­σεις, ειδικά λόγω της έντονης του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας. Από παιδί, είχα την τύχη να μεγα­λώσω σε μια οικο­γέ­νεια που μου δίδαξε να σέβομαι και να φρο­ντίζω το περι­βάλ­λον. Αυτές οι αξίες, μαζί με την πίεση που έβλεπα να ασκεί ο του­ρι­σμός στο νησί της Ρόδου, με οδή­γη­σαν στη συνει­δη­το­ποί­ηση ότι το περι­βάλ­λον χρειά­ζε­ται υπεύ­θυνη δια­χεί­ριση και συλ­λο­γική προ­σπά­θεια. Στην πορεία, κατα­νό­ησα ότι ο καθένας μας μπορεί να παίξει ρόλο στην προ­στα­σία του, αρκεί να δια­θέ­τει τα κατάλ­ληλα εργα­λεία και υπο­στή­ριξη.

Πώς συν­δυά­ζο­νται οι επαγ­γελ­μα­τι­κές σας εμπει­ρίες από τη Ρόδο και η συμ­με­τοχή σας σε διε­θνείς δράσεις;

Όπως ανέφερα, η Ρόδος είναι ένα νησί που βιώνει έντονα την πρό­κληση της περι­βαλ­λο­ντι­κής πίεσης λόγω του του­ρι­σμού. Μεγάλοι αριθμοί επι­σκε­πτών, έντονη εποχική ζήτηση σε ενέρ­γεια και νερό, αυξη­μένα από­βλητα και εκπο­μπές ρύπων, όλα αυτά απαι­τούν στρα­τη­γική και όχι απο­σπα­σμα­τι­κές λύσεις. Δου­λεύ­ο­ντας σε αυτό το πλαίσιο, κατά­λαβα ότι η βιώσιμη ανά­πτυξη δεν είναι θεωρία, αλλά ανα­γκαιό­τητα. Αυτή η εμπει­ρία έγινε για μένα οδηγός και στις διε­θνείς δράσεις στις οποίες συμ­με­τέχω. Οι προ­κλή­σεις είναι συχνά κοινές, αλλά η γνώση του πώς εφαρ­μό­ζο­νται λύσεις σε ένα νησιω­τικό και του­ρι­στικό περι­βάλ­λον όπως η Ρόδος, είναι πολύ­τιμη όταν σχε­διά­ζεις για μεγα­λύ­τερη κλίμακα.

Τι σημαί­νει προ­σω­πικά για εσάς η διά­κριση EcoVadis, τι σημαί­νει για την εται­ρεία σας αλλά και για τη χώρα μας;

Για εμάς στην INNOVECO, η διά­κριση από τον παγκό­σμιο οργα­νι­σμό αξιο­λό­γη­σης EcoVadis ήταν κάτι περισ­σό­τερο από ένας απλός δείκτης από­δο­σης. Το γεγονός ότι στην πρώτη μας κιόλας συμ­με­τοχή λάβαμε 80/100 και εντα­χθή­καμε στο κορυ­φαίο 2% όλων των εται­ρειών παγκο­σμίως για τις επι­δό­σεις μας σε θέματα Βιώ­σι­μης Ανά­πτυ­ξης, ήταν μια ηθική επι­βρά­βευση, μια ανα­γνώ­ριση ότι οι αξίες με τις οποίες πορευό­μα­στε δεν μένουν στη θεωρία, αλλά απο­τυ­πώ­νο­νται στις πράξεις μας. Για τους πελάτες και τους συνερ­γά­τες μας, η διά­κριση αυτή λει­τουρ­γεί ως εγγύηση ποιό­τη­τας, και ενι­σχύει την εμπι­στο­σύνη ότι πίσω από τις υπη­ρε­σίες μας υπάρχει ένα σοβαρό και αξιό­πι­στο σύστημα. Και σε επίπεδο χώρας, θεωρώ πως το μήνυμα είναι ξεκά­θαρο, ελλη­νι­κές εται­ρείες μπορούν να σταθούν ισάξια σε διεθνές επίπεδο, όταν υπάρχει όραμα, προ­σή­λωση και συνέ­πεια.

Πόσοι άνθρω­ποι βρί­σκο­νται πίσω από αυτή τη διά­κριση και τι ρόλο έπαιξε η ομαδική δουλειά στη δια­μόρ­φωση της κουλ­τού­ρας βιω­σι­μό­τη­τας;

Καμία διά­κριση δεν είναι ατομική υπόθεση. Στην INNOVECO έχουμε κατα­φέ­ρει να συγκρο­τή­σουμε μια δεμένη, πολυ­σύν­θετη και δυνα­μική ομάδα, όπου κάθε μέλος συνει­σφέ­ρει γνώσεις, ενέρ­γεια και αυθε­ντικό ενδια­φέ­ρον για το αντι­κεί­μενο. Μοι­ρα­ζό­μα­στε ένα κοινό όραμα, ένα σαφές πλάνο και, κυρίως, τη βαθιά πεποί­θηση ότι μέσα από την και­νο­το­μία και τη συστη­μα­τική δουλειά μπο­ρούμε πραγ­μα­τικά να κάνουμε τη διαφορά. Αυτό που χτί­ζουμε απαντά σε υπαρ­κτές ανάγκες της ελλη­νι­κής κοι­νω­νίας και οικο­νο­μίας, και το γεγονός ότι δεν «συμ­με­τέ­χουμε», αλλά συν­δια­μορ­φώ­νουμε μια αλλαγή που πραγ­μα­τικά έχει νόημα, είναι και το μεγα­λύ­τερό μας κίνητρο. Προ­σω­πικά, νιώθω βαθιά ευγνω­μο­σύνη και υπε­ρη­φά­νεια για την ομάδα μας, και οι δια­κρί­σεις που λαμ­βά­νουμε επι­βε­βαιώ­νουν ότι είμαστε στον σωστό δρόμο.

Ποιες είναι οι αξίες, ο σκοπός, που μέσα από την INNOVECO προ­σπα­θείτε να υπη­ρε­τή­σετε;

Η INNOVECO δημιουρ­γή­θηκε με έναν ξεκά­θαρο σκοπό, να υπο­στη­ρί­ξει επι­χει­ρή­σεις και οργα­νι­σμούς ώστε να επι­τα­χύ­νουν τη μετά­βασή τους σε ένα πιο βιώσιμο και υπεύ­θυνο μοντέλο λει­τουρ­γίας, προ­σφέ­ρο­ντας εξει­δι­κευ­μέ­νες συμ­βου­λευ­τι­κές υπη­ρε­σίες και και­νο­τόμα εργα­λεία. Η έμφαση στην ποιό­τητα, η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα, ο σεβα­σμός προς τον άνθρωπο και το περι­βάλ­λον και η και­νο­το­μία, είναι τα κύρια χαρα­κτη­ρι­στικά της φιλο­σο­φίας της εται­ρείας μας, και καθο­ρί­ζουν ενεργά τη δομή μας, τις υπη­ρε­σίες που παρέ­χουμε αλλά και τις λύσεις που ανα­πτύσ­σουμε. Πιστεύ­ουμε ότι η βιω­σι­μό­τητα δεν είναι πολυ­τέ­λεια, αλλά δικαί­ωμα και ευθύνη και ότι η και­νο­το­μία μπορεί να γίνει η γέφυρα που φέρνει αυτή την αλλαγή στην πράξη. Έτσι, κατα­φέρ­νουμε να είμαστε ένας αξιό­πι­στος σύμ­μα­χος για κάθε οργα­νι­σμό που θέλει να εξε­λι­χθεί.

Πώς βλέπετε την εξέλιξη της ελλη­νι­κής επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας στον τομέα της βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης και σε ποιο βαθμό είναι ώριμη η ελλη­νική αγορά να εφαρ­μό­σει πολι­τι­κές βιω­σι­μό­τη­τας;

Τα τελευ­ταία χρόνια παρα­τη­ρεί­ται σημα­ντική πρόοδος, κυρίως λόγω της πίεσης από θεσμούς, επεν­δυ­τές και κανο­νι­στι­κές απαι­τή­σεις. Όλο και περισ­σό­τε­ρες ελλη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις αντι­λαμ­βά­νο­νται ότι η βιω­σι­μό­τητα δεν είναι απλώς υπο­χρέ­ωση, αλλά και ευκαι­ρία. Παρόλα αυτά, αρκετές εξα­κο­λου­θούν να δυσκο­λεύ­ο­νται, είτε λόγω έλλει­ψης χρόνου, πλη­ρο­φό­ρη­σης ή πρό­σβα­σης σε κατάλ­ληλη υπο­στή­ριξη. Το αυξη­μένο αρχικό κόστος επέν­δυ­σης λει­τουρ­γεί επίσης απο­τρε­πτικά, παρότι στην πράξη, η μείωση του περι­βαλ­λο­ντι­κού απο­τυ­πώ­μα­τος συνε­πά­γε­ται συνήθως και μείωση του λει­τουρ­γι­κού κόστους. Το νέο ΕΣΠΑ όμως, καθώς και πληθώρα άλλων χρη­μα­το­δο­τι­κών εργα­λείων, έρχο­νται να καλύ­ψουν αυτό το κενό, δίνο­ντας έμφαση στο περι­βάλ­λον και στην αειφόρο ανά­πτυξη. Παράλ­ληλα, η ταχύ­τατη πρόοδος της τεχνο­λο­γίας, ειδικά στον τομέα της Τεχνη­τής Νοη­μο­σύ­νης, ανοίγει νέες δυνα­τό­τη­τες για την αυτο­μα­το­ποί­ηση και επι­τά­χυνση των δράσεων βιω­σι­μό­τη­τας.

Για να ωρι­μά­σει πραγ­μα­τικά η αγορά, χρειά­ζο­νται εργα­λεία και μηχα­νι­σμοί που καθι­στούν τη βιω­σι­μό­τητα απλή, προ­σβά­σιμη και εφαρ­μό­σιμη στην καθη­με­ρι­νό­τητα κάθε οργα­νι­σμού. Και εμείς συμ­βάλ­λουμε σε αυτή τη μετά­βαση, προ­σφέ­ρο­ντας ρεα­λι­στι­κές και πρα­κτι­κές λύσεις.

Ποιες είναι οι βασικές υπη­ρε­σίες και δράσεις της εται­ρείας σας σήμερα; Πώς ακριβώς βοηθάτε έναν οργα­νι­σμό να γίνει πιο “βιώ­σι­μος”;

Η INNOVECO παρέχει ένα ολο­κλη­ρω­μένο φάσμα υπη­ρε­σιών και ψηφια­κών εργα­λείων στον τομέα του περι­βάλ­λο­ντος και της βιω­σι­μό­τη­τας. Βοηθάμε οργα­νι­σμούς να κατα­γρά­ψουν και να μειώ­σουν το περι­βαλ­λο­ντικό τους απο­τύ­πωμα, να συμ­μορ­φω­θούν με την περι­βαλ­λο­ντική νομο­θε­σία και να ενσω­μα­τώ­σουν βιώ­σι­μες πρα­κτι­κές στη λει­τουρ­γία τους.

Οι βασικές γενικές υπη­ρε­σίες που παρέ­χουμε είναι η περι­βαλ­λο­ντική συμ­μόρ­φωση (δηλαδή η βοήθεια στους οργα­νι­σμούς να τηρούν τη νομο­θε­σία), η δια­χεί­ριση υγρών και στερεών απο­βλή­των με σύγ­χρο­νες και βιώ­σι­μες λύσεις, ο υπο­λο­γι­σμός και η μείωση του ενερ­γεια­κού και ανθρα­κι­κού απο­τυ­πώ­μα­τος (δηλαδή πόση ενέρ­γεια κατα­να­λώ­νουν και πόσες εκπο­μπές παρά­γουν), καθώς και η υλο­ποί­ηση πρα­κτι­κών ESG, που αφορούν στο περι­βάλ­λον, στην κοι­νω­νία και στη δια­κυ­βέρ­νηση. Με απλά λόγια, βοηθάμε επι­χει­ρή­σεις και οργα­νι­σμούς να λει­τουρ­γούν με σεβασμό προς το περι­βάλ­λον, πιο υπεύ­θυνα και πιο απο­δο­τικά.

Ένα σημα­ντικό μέρος των δρα­στη­ριο­τή­των μας περι­λαμ­βά­νουν επίσης την ανά­πτυξη νέων και και­νο­τό­μων προ­ϊ­ό­ντων & εργα­λείων, στον τομέα του περι­βάλ­λο­ντος. Παρά­δειγμα είναι η βρα­βευ­μένη πλατ­φόρμα EcoHotel Plus, ένα εργα­λείο που βοηθάει στον υπο­λο­γι­σμό, την ανάλυση και τη μείωση του ενερ­γεια­κού και ανθρα­κι­κού απο­τυ­πώ­μα­τος των ξενο­δο­χείων, και χρη­σι­μο­ποιεί­ται από μεγάλες ξενο­δο­χεια­κές μονάδες τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Κύπρο. Η εται­ρεία μας έχει επίσης ανα­πτύ­ξει την πλατ­φόρμα CarbonPlan, η οποία, με τη χρήση Τεχνη­τής Νοη­μο­σύ­νης, βοηθά Δήμους και Επι­χει­ρή­σεις να υπο­λο­γί­ζουν, να μειώ­νουν και να παρα­κο­λου­θούν τις εκπο­μπές αερίων του θερ­μο­κη­πίου που παρά­γουν κατά την λει­τουρ­γία τους. Παράλ­ληλα, έχουμε δημιουρ­γή­σει την πλατ­φόρμα WastePlan, η οποία επι­τρέ­πει στους Δήμους να παρα­κο­λου­θούν σε πραγ­μα­τικό χρόνο τη συλλογή και δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των, να βελ­τι­στο­ποιούν συνεχώς το σύστημα απο­κο­μι­δής και να μειώ­νουν τόσο τα κόστη όσο και το περι­βαλ­λο­ντικό τους απο­τύ­πωμα.

Οι όροι ESG, βιώσιμη ανά­πτυξη, κυκλική οικο­νο­μία, συχνά χρη­σι­μο­ποιού­νται με ασάφεια. Πώς μπο­ρούμε να ξεχω­ρί­σουμε την ουσία από την επι­κοι­νω­νία;

Δυστυ­χώς, υπάρχει μια αυξα­νό­μενη τάση οι όροι αυτοί να χρη­σι­μο­ποιού­νται περισ­σό­τερο ως επι­κοι­νω­νιακά εργα­λεία και λιγό­τερο ως στρα­τη­γι­κές ουσίας. Η διαφορά όμως είναι ξεκά­θαρη όταν κοι­τά­ξουμε τα στοι­χεία και τις πράξεις. Όταν μια εται­ρεία έχει μετρή­σι­μους στόχους, συγκε­κρι­μένα δεδο­μένα για τις εκπο­μπές της, σχέδιο δράσης για τη μείωση τους, δια­φά­νεια στις πολι­τι­κές της και εσω­τε­ρική λογο­δο­σία, τότε μιλάμε για ουσία. Ο ρόλος μας, ως σύμ­βου­λοι βιω­σι­μό­τη­τας, είναι να στη­ρί­ζουμε τους οργα­νι­σμούς να απο­δει­κνύ­ουν στην πράξη τη δέσμευσή τους, με μετρή­σιμα και διαφανή απο­τε­λέ­σματα.

Ποια είναι η μεγα­λύ­τερη πρό­κληση όταν εξη­γείτε σε ελλη­νι­κούς οργα­νι­σμούς γιατί η βιω­σι­μό­τητα δεν είναι κόστος, αλλά επέν­δυση;

Ευτυχώς, όλο και περισ­σό­τε­ροι οργα­νι­σμοί πλέον μας προ­σεγ­γί­ζουν έχοντας ήδη κατα­νο­ή­σει τη σημασία της βιω­σι­μό­τη­τας. Ωστόσο, όταν χρειά­ζε­ται, αυτό που προ­σπα­θούμε πάντα να εξη­γή­σουμε είναι ότι η βιω­σι­μό­τητα μειώνει κιν­δύ­νους – νομι­κούς, επι­χει­ρη­σια­κούς, επεν­δυ­τι­κούς – και ταυ­τό­χρονα δημιουρ­γεί αντα­γω­νι­στικό πλε­ο­νέ­κτημα, ενι­σχύει την αξιο­πι­στία μιας εται­ρείας και ανοίγει δρόμους για νέα χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία, αγορές και συνερ­γα­σίες. Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα είναι τα ξενο­δο­χεία που συνερ­γά­ζο­νται μαζί μας και, μέσω της πλατ­φόρ­μας EcoHotel Plus, κατα­γρά­φουν και μειώ­νουν το ενερ­γειακό και ανθρα­κικό τους απο­τύ­πωμα. Ορι­σμένα μάλιστα έχουν θέσει ως στρα­τη­γικό στόχο την επί­τευξη Ανθρα­κι­κής Ουδε­τε­ρό­τη­τας και είμαστε δίπλα τους, υπο­στη­ρί­ζο­ντάς τα συστη­μα­τικά σε κάθε βήμα. Με τη βοήθεια της πλατ­φόρ­μας, πέρα από τη μείωση του λει­τουρ­γι­κού τους κόστους, απο­δει­κνύ­ουν τεκ­μη­ριω­μένα την πρόοδό τους, και ενι­σχύ­ουν σημα­ντικά το προφίλ τους απέ­να­ντι σε διε­θνείς tour operators και πελάτες που δίνουν πλέον μεγάλη βαρύ­τητα στα κρι­τή­ρια βιω­σι­μό­τη­τας.

Ποια θα ήταν τα πρώτα βήματα που θα προ­τεί­νατε για τη Ρόδο;

Στη Ρόδο έχουν ήδη προ­χω­ρή­σει πολλά σχέδια και πρω­το­βου­λίες που σχε­τί­ζο­νται με τη βιω­σι­μό­τητα. Πιστεύω ότι το πιο επείγον και ουσια­στικό βήμα είναι η ψηφιο­ποί­ηση των δεδο­μέ­νων που αφορούν στην ενέρ­γεια, στην κατα­νά­λωση, στις μετα­κι­νή­σεις και στις εκπο­μπές ρύπων. Αν κάτι δεν το μετράς, δεν μπορείς να το αλλά­ξεις και χωρίς πραγ­μα­τικά στοι­χεία, δεν μπορούν να ληφθούν σωστές απο­φά­σεις. Παράλ­ληλα, η χρήση τεχνο­λο­γι­κών εργα­λείων, όπως πλατ­φόρ­μες παρα­κο­λού­θη­σης απο­τυ­πώ­μα­τος και ενερ­γεια­κής κατα­νά­λω­σης, μπορεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο σχε­διά­ζουμε, ελέγ­χουμε και αξιο­λο­γούμε την πρόοδο.

Τι θα λέγατε σε όποιον θεωρεί πως αυτά τα θέματα είναι «πολυ­τέ­λεια» για την Ελλάδα ή για μικρές τοπικές κοι­νω­νίες;

Θα έλεγα ότι η μη αντι­με­τώ­πιση των περι­βαλ­λο­ντι­κών θεμάτων είναι, στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, η πιο ακριβή επιλογή. Η βιω­σι­μό­τητα δεν είναι πολυ­τέ­λεια – είναι προ­ϋ­πό­θεση για να υπάρχει μέλλον. Και αυτό ισχύει ακόμα περισ­σό­τερο για τόπους όπως τα νησιά μας, που εξαρ­τώ­νται άμεσα από τη φύση, την ποιό­τητα του τοπίου, την πρό­σβαση σε φυσι­κούς πόρους και τη φήμη τους ως του­ρι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί. Η κλι­μα­τική αλλαγή, η υπο­βάθ­μιση των οικο­συ­στη­μά­των ή η ανε­πάρ­κεια σε νερό και ενέρ­γεια, δεν απει­λούν “τον πλανήτη” ως έννοια. Ο πλα­νή­της θα συνε­χί­σει να υπάρχει. Εμείς είμαστε αυτοί που θα δυσκο­λευ­τούμε να ζήσουμε σε έναν κόσμο που αγνοεί τα όρια του. Οπότε όχι – η βιω­σι­μό­τητα δεν είναι κόστος ή πολυ­τέ­λεια. Είναι η πιο ρεα­λι­στική, υπεύ­θυνη και τελικά οικο­νο­μικά έξυπνη επιλογή που μπο­ρούμε να κάνουμε.

Ποιος είναι ο προ­σω­πι­κός σας στόχος στα επόμενα χρόνια; Πού θέλετε να οδη­γή­σετε την INNOVECO;

Ο προ­σω­πι­κός μου στόχος στα επόμενα χρόνια είναι να συνε­χίσω να εξε­λίσ­σο­μαι ως άνθρω­πος και ό,τι δημιουργώ να με εκπρο­σω­πεί πλήρως – σε ποιό­τητα, σε αξίες και σε ουσία. Να δουλεύω σε κάτι που έχει νόημα, που με εκφρά­ζει και που αφήνει ένα θετικό απο­τύ­πωμα. Επίσης, πιστεύω πολύ στη δύναμη της ομάδας και της αλλη­λε­πί­δρα­σης, και όσο προχωρώ επαγ­γελ­μα­τικά, προ­σπαθώ να προ­σφέρω έμπνευση και στήριξη στους ανθρώ­πους γύρω μου.

Μέσα από την INNOVECO, αυτός ο στόχος παίρνει μορφή: δημιουρ­γούμε κάτι που έχει ποιό­τητα, συνέ­πεια, και ουσία. Θέλω να συνε­χί­σουμε να προ­σφέ­ρουμε σε επι­χει­ρή­σεις και οργα­νι­σμούς τα εργα­λεία, την καθο­δή­γηση και την υπο­στή­ριξη που χρειά­ζο­νται για να εξε­λι­χθούν ουσια­στικά. Και ταυ­τό­χρονα, να εμπνεύ­σουμε κι άλλες ομάδες, νέους ανθρώ­πους και επι­χει­ρή­σεις να τολ­μή­σουν – να χτίσουν κάτι ουσια­στικό, με ρίζες, αλλά και με προ­ο­πτική. Αν μπο­ρέ­σουμε στα επόμενα χρόνια να κοιτάμε πίσω και να λέμε «κάναμε κάτι που άξιζε», τότε για μένα θα είναι ο πιο ουσια­στι­κός στόχος που θα μπο­ρούσε να εκπλη­ρω­θεί.