Η ΔΕΘ, οι εσωκομματικές στη ΝΔ και οι εθνικές κάλπες: Ανακατατάξεις και νέοι συσχετισμοί

Σενάρια για πρόωρες κάλπες και εσω­κομ­μα­τι­κές διερ­γα­σίες • Η πολι­τική ατζέντα πυκνώ­νει με τη ΔΕΘ να προη­γεί­ται, τις εσω­κομ­μα­τι­κές εκλογές στη Νέα Δημο­κρα­τία να ακο­λου­θούν και το σενάριο πρόωρης εθνικής κάλπης να παρα­μέ­νει στο τραπέζι, ενώ οι αλλαγές στο σύστημα της αυτο­διοί­κη­σης προ­μη­νύ­ουν μεγάλες ανα­τρο­πές

Το φθι­νό­πωρο βρίσκει το πολι­τικό σκηνικό σε έντονη κινη­τι­κό­τητα και ρευ­στό­τητα. Στο επί­κε­ντρο τοπο­θε­τεί­ται η Διεθνής Έκθεση Θεσ­σα­λο­νί­κης (ΔΕΘ), η οποία θα λει­τουρ­γή­σει ως βαρό­με­τρο για τις επό­με­νες κινή­σεις της κυβέρ­νη­σης. Η ΔΕΘ προη­γεί­ται χρονικά των εσω­κομ­μα­τι­κών εκλογών στη Νέα Δημο­κρα­τία και, παρότι οι πρόωρες εθνικές εκλογές θεω­ρού­νται δύσκολο να προ­κύ­ψουν άμεσα, το ενδε­χό­μενο αυτό δεν πρέπει να απο­κλεί­ε­ται, καθώς το πολι­τικό τοπίο είναι δυνα­μικό και απρό­βλε­πτο.

Οι εθνικές κάλπες, όποτε κι αν στηθούν, ανα­μέ­νε­ται να φέρουν σημα­ντι­κές ανα­κα­τα­τά­ξεις, ενώ αμέσως μετά θα ακο­λου­θή­σουν οι δημο­τι­κές και περι­φε­ρεια­κές εκλογές με νέο εκλο­γικό πλαίσιο, το οποίο ήδη προ­κα­λεί συζη­τή­σεις για το πώς θα επη­ρε­ά­σει τις ισορ­ρο­πίες στην τοπική αυτο­διοί­κηση.

Η ΔΕΘ και το ενδε­χό­μενο αιφ­νι­δια­σμού

Η φετινή ΔΕΘ απο­τε­λεί κρίσιμο σταυ­ρο­δρόμι. Ο πρω­θυ­πουρ­γός ανα­μέ­νε­ται να ανα­κοι­νώ­σει μέτρα ύψους του­λά­χι­στον 1,5 δισ. ευρώ, επι­κε­ντρω­μένα στη μεσαία τάξη, στον ΕΝΦΙΑ και στη φορο­λο­γία των ελευ­θέ­ρων επαγ­γελ­μα­τιών. Στο Μέγαρο Μαξίμου θεωρούν ότι αυτές οι παρεμ­βά­σεις μπορούν να αλλά­ξουν το πολι­τικό κλίμα και να προ­σφέ­ρουν ανάσα στην κυβέρ­νηση, η οποία αντι­με­τω­πί­ζει τις πιέσεις από την ακρί­βεια και τη στε­γα­στική κρίση.

Παρά τις δημό­σιες δια­βε­βαιώ­σεις του πρω­θυ­πουρ­γού ότι οι εκλογές θα διε­ξα­χθούν το 2027, στελέχη της ΝΔ δεν απο­κλεί­ουν την πιθα­νό­τητα πρόωρης κάλπης, αξιο­ποιώ­ντας το θετικό momentum μετά τη ΔΕΘ.

Το βασικό επι­χεί­ρημα υπέρ μιας τέτοιας κίνησης είναι ότι θα προ­λά­βει την οργα­νω­τική συγκρό­τηση νέων κομ­μά­των, τόσο στα δεξιά όσο και στα αρι­στερά της ΝΔ, ενώ παράλ­ληλα θα αξιο­ποι­ή­σει το κλίμα συσπεί­ρω­σης.

Από την άλλη, η εμπει­ρία δείχνει ότι οι κυβερ­νή­σεις που προ­κή­ρυ­ξαν εκλογές αμέσως μετά από εξαγ­γε­λίες βρέ­θη­καν σε δύσκολη θέση, καθώς οι πολίτες δεν είχαν προ­λά­βει να δουν στην πράξη τα μέτρα. Συνεπώς, το σενάριο αιφ­νι­δια­σμού δεν συγκε­ντρώ­νει μεγάλες πιθα­νό­τη­τες, αν και κανείς δεν μπορεί να το απο­κλεί­σει απο­λύ­τως.

Τα επι­χει­ρή­ματα υπέρ και κατά των πρόωρων εκλογών

Υπέρ της προ­σφυ­γής στις κάλπες το φθι­νό­πωρο προ­βάλ­λε­ται το επι­χεί­ρημα ότι η κυβέρ­νηση θα προ­λά­βει την οργά­νωση νέων κομ­μά­των τόσο στα δεξιά όσο και στα αρι­στερά της ΝΔ. Ο Αντώνης Σαμαράς εφέρετο να διε­ρευνά το ενδε­χό­μενο ίδρυσης νέου δεξιού κόμ­μα­τος, ενώ ο Αλέξης Τσίπρας φέρεται να εξε­τά­ζει σοβαρά την ανα­κοί­νωση νέου πολι­τι­κού φορέα.

Από την άλλη πλευρά, έμπειρα στελέχη της ΝΔ υπεν­θυ­μί­ζουν ότι όποια κυβέρ­νηση εξήγ­γειλε μέτρα και προ­χώ­ρησε άμεσα σε εκλογές βρέθηκε τελικά σε δυσμενή θέση. Η λογική της «πρώτα εφαρ­μο­γής, μετά κάλπες» θεω­ρεί­ται ασφα­λέ­στερη, καθώς οι πολίτες καλού­νται να κρίνουν με βάση το απτό απο­τέ­λε­σμα στην καθη­με­ρι­νό­τητά τους. Επο­μέ­νως, το σενάριο των εκλογών το 2027 εξα­κο­λου­θεί να δια­τη­ρεί ισχυρή δυνα­μική.

Το σενάριο των τριπλών εκλογών

Σύμφωνα με τα τελευ­ταία σενάρια που εξε­τά­ζει το Μέγαρο Μαξίμου, δεν απο­κλεί­ε­ται η χώρα να οδη­γη­θεί σε τρεις απα­νω­τές εκλο­γι­κές ανα­με­τρή­σεις το 2027, λόγω της αδυ­να­μίας σχη­μα­τι­σμού αυτο­δύ­να­μης κυβέρ­νη­σης.

Το ενδε­χό­μενο αυτό δείχνει πόσο ασταθές είναι το πολι­τικό τοπίο και πόσο δύσκολο είναι να προ­βλε­φθούν οι εξε­λί­ξεις. Η συγκρό­τηση κυβέρ­νη­σης συνα­σπι­σμού φαντά­ζει περιο­ρι­σμένη, καθώς οι δια­φο­ρές μεταξύ των κομ­μά­των παρα­μέ­νουν χαο­τι­κές.

Οι εσω­κομ­μα­τι­κές εκλογές στη Νέα Δημο­κρα­τία

Αμέσως μετά τη ΔΕΘ θα ακο­λου­θή­σουν οι εσω­κομ­μα­τι­κές εκλογές στη Νέα Δημο­κρα­τία, στις 23 Νοεμ­βρίου. Οι δια­δι­κα­σίες αυτές απο­κτούν ιδιαί­τερο βάρος, καθώς θα ανα­δεί­ξουν νέες τοπικές και νομαρ­χια­κές ηγεσίες που θα απο­τε­λέ­σουν το βασικό κορμό του κομ­μα­τι­κού μηχα­νι­σμού ενόψει των εθνικών εκλογών.

Στη Δωδε­κά­νησο, η μονα­δική μέχρι στιγμής υπο­ψη­φιό­τητα είναι αυτή της κ. Έφης Χαρα­λα­μπο­πού­λου, γεγονός που κατα­δει­κνύει ότι οι ισορ­ρο­πίες παρα­μέ­νουν συγκε­κρι­μέ­νες, εκτός αν στο μεσο­διά­στημα εμφα­νι­στεί νέος υπο­ψή­φιος.

Οι δημο­σκο­πι­κές τάσεις και οι πιθανές ανα­κα­τα­τά­ξεις

Οι τελευ­ταίες δημο­σκο­πή­σεις κατα­γρά­φουν μια ιδιό­τυπη στα­σι­μό­τητα: η ΝΔ παρα­μέ­νει πρώτη με ποσοστά γύρω στο 25%–30%, όμως η διαφορά με τα υπό­λοιπα κόμματα δια­τη­ρεί­ται σε διψήφια επίπεδα. Η αντι­πο­λί­τευση, και ειδι­κό­τερα το ΠΑΣΟΚ, δείχνει αδυ­να­μία να κεφα­λαιο­ποι­ή­σει τη φθορά της κυβέρ­νη­σης.

Ο Νίκος Ανδρου­λά­κης βρί­σκε­ται υπό πίεση, με το κόμμα του να απει­λεί­ται από μικρό­τε­ρους σχη­μα­τι­σμούς, ενώ η εσω­τε­ρική αμφι­σβή­τηση εντεί­νε­ται. Το ενδε­χό­μενο μιας νέας απο­τυ­χίας στις εθνικές εκλογές θα μπο­ρούσε να οδη­γή­σει ακόμη και σε αλλαγή ηγεσίας.

Σε κάθε περί­πτωση, οι εθνικές εκλογές ανα­μέ­νε­ται να φέρουν μεγάλες ανα­κα­τα­τά­ξεις. Η πιθα­νό­τητα δημιουρ­γίας νέων κομ­μά­των, η αστά­θεια στο ΠΑΣΟΚ και η προ­σπά­θεια του ΣΥΡΙΖΑ να ανα­κτή­σει πολι­τική δυνα­μική συν­θέ­τουν ένα ρευστό πολι­τικό περι­βάλ­λον.

Πλη­ρο­φο­ρίες ανα­φέ­ρουν ότι στο ψηφο­δέλ­τιο της ΝΔ στις εθνικές εκλογές θα υπάρ­ξουν εκπλή­ξεις στα Δωδε­κά­νησα, με τη συμ­με­τοχή νέων αυτο­διοι­κη­τι­κών στε­λε­χών που προ­έρ­χο­νται από την τοπική κοι­νω­νία και φιλο­δο­ξούν να ανα­νε­ώ­σουν το πολι­τικό προ­σω­πικό του κόμ­μα­τος. Η επιλογή αυτή δείχνει τη διάθεση του κυβερ­νώ­ντος κόμ­μα­τος να ενι­σχύ­σει την απήχησή του σε περι­φε­ρειακό επίπεδο και να προ­σελ­κύ­σει ψηφο­φό­ρους που επι­ζη­τούν φρέσκα πρόσωπα.

Οι δημο­τι­κές και περι­φε­ρεια­κές εκλογές με νέο σύστημα

Μετά τις εθνικές εκλογές θα ακο­λου­θή­σουν οι δημο­τι­κές και οι περι­φε­ρεια­κές, με νέο εκλο­γικό σύστημα που αλλάζει ριζικά τους όρους του παι­χνι­διού. Ο νέος Κώδικας Αυτο­διοί­κη­σης εισάγει την «εναλ­λα­κτική ψήφο» και καταρ­γεί τη δεύτερη Κυριακή, προ­βλέ­πο­ντας την ανά­δειξη δημάρ­χων και περι­φε­ρειαρ­χών σε έναν μόνο γύρο.

Το νέο πλαίσιο ανα­μέ­νε­ται να οδη­γή­σει σε πολυ­συλ­λε­κτικά ψηφο­δέλ­τια και ευρύ­τε­ρες συνερ­γα­σίες, καθώς η ανάγκη εξα­σφά­λι­σης πλειο­ψη­φίας από την πρώτη Κυριακή θα ωθήσει σε ενώσεις κομ­μά­των και συν­δυα­σμών. Οι αυτο­διοι­κη­τι­κές εκλογές θα απο­τε­λέ­σουν, επο­μέ­νως, κρίσιμο πεδίο ανα­μέ­τρη­σης και για την κεντρική πολι­τική σκηνή, αφού τα απο­τε­λέ­σματά τους θα επη­ρε­ά­σουν άμεσα τον συσχε­τι­σμό δυνά­μεων.

Η πολι­τική περί­ο­δος που ξεκινά θα είναι από τις πιο κρί­σι­μες της τελευ­ταίας δεκα­ε­τίας. Η ΔΕΘ θα καθο­ρί­σει εάν η κυβέρ­νηση θα επι­χει­ρή­σει να κεφα­λαιο­ποι­ή­σει άμεσα τις εξαγ­γε­λίες της ή θα επι­μεί­νει στην ολο­κλή­ρωση της τετρα­ε­τίας. Οι εσω­κομ­μα­τι­κές εκλογές στη ΝΔ θα απο­τυ­πώ­σουν τις εσω­τε­ρι­κές ισορ­ρο­πίες και θα δείξουν τη δυνα­μική των νέων στε­λε­χών.

Οι εθνικές κάλπες, όποτε κι αν διε­ξα­χθούν, θα φέρουν ανα­κα­τα­τά­ξεις και πιθανές εκπλή­ξεις, ενώ οι δημο­τι­κές και περι­φε­ρεια­κές εκλογές με το νέο σύστημα θα ανα­μορ­φώ­σουν τους συσχε­τι­σμούς στην τοπική αυτο­διοί­κηση. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η χώρα εισέρ­χε­ται σε μια περίοδο πολι­τι­κής ρευ­στό­τη­τας, όπου τίποτα δεν μπορεί να θεω­ρη­θεί δεδο­μένο.