ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Η αρχαιολογία «φρενάρει» έργο αντιπλημμυρικής θωράκισης στον Αρχάγγελο για… αισθητικούς λόγους!

Δαμιανός Αθανασίου 4 λεπτά ανάγνωση
αντιπλημμυρικα

Εχει εντα­χθεί στο ΕΣΠΑ με 5,16 εκατ. ευρώ! • Παρά τον κατε­πεί­γο­ντα χαρα­κτήρα του, το έργο της Τάφρου Τ1 κιν­δυ­νεύει να μπλο­κά­ρει, με το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού να ζητά αλλαγή σχε­δια­σμού λόγω «αισθη­τι­κής βλάβης» στον αρχαιο­λο­γικό χώρο • Αντι­δρά­σεις για τον κίνδυνο απώ­λειας χρη­μα­το­δό­τη­σης

Στην καρδιά ενός από τα πιο ευάλωτα σε πλημ­μυ­ρικά φαι­νό­μενα χωριά της Ρόδου, η υλο­ποί­ηση ενός έργου αντι­πλημ­μυ­ρι­κής προ­στα­σίας που εντά­χθηκε πανη­γυ­ρικά τον Ιανουά­ριο στο ΕΣΠΑ 2021-2027 κιν­δυ­νεύει να καθυ­στε­ρή­σει ή ακόμη και να ανα­τρα­πεί.

Ειδι­κό­τερα στον Αρχάγ­γελο της Ρόδου, όπου οι πλημ­μύ­ρες απο­τε­λούν επα­να­λαμ­βα­νό­μενο κίνδυνο, η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου εξα­σφά­λισε, μετά από πολυετή μελέτη, χρη­μα­το­δό­τηση 5,16 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ 2021-2027 για την κατα­σκευή της Τάφρου Τ1 – ενός έργου που θεω­ρεί­ται κρίσιμο για την προ­στα­σία του οικι­σμού από τα ορμη­τικά νερά που κατε­βαί­νουν από τα όρη Προ­φή­της Ηλίας και Κάραβος. Ωστόσο, η Εφορεία Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου, σε έγγραφό της στις 3 Αυγού­στου 2025, ζητά να βρεθεί «άλλη τεχνική λύση» για την Τάφρο Τ1, προ­βάλ­λο­ντας αρχαιο­λο­γι­κούς και… αισθη­τι­κούς λόγους.

Η ανοιχτή απο­στραγ­γι­στική Τάφρος Τ1, μήκους 3,18 χλμ., θεω­ρεί­ται απα­ραί­τητη από την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου για την εκτροπή των χει­μάρ­ρων που κατε­βαί­νουν από τα όρη Προ­φή­της Ηλίας και Κάραβος.

Ωστόσο, η Εφορεία Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου ζητά να βρεθεί «άλλη τεχνική λύση», επι­κα­λού­μενη τόσο την ύπαρξη αρχαιο­τή­των όσο και την «αισθη­τική βλάβη» που θα προ­κα­λέ­σει το έργο, καθώς θα είναι «ορατό από παντού»!!!

Η σπου­δαιό­τητα του έργου

Η απόφαση ένταξης στο Πρό­γραμμα «Νότιο Αιγαίο 2021 – 2027» υπο­γρά­φηκε στις 20 Ιανουα­ρίου 2025, εξα­σφα­λί­ζο­ντας χρη­μα­το­δό­τηση 5,16 εκατ. ευρώ από το Ευρω­παϊκό Ταμείο Περι­φε­ρεια­κής Ανά­πτυ­ξης για την Τάφρο Τ1.

Το έργο εντάσ­σε­ται στον γενικό σχε­δια­σμό αντι­πλημ­μυ­ρι­κών παρεμ­βά­σεων της Περι­φέ­ρειας, στο­χεύ­ο­ντας στην αποφυγή κατα­στρο­φών όπως αυτές που έχουν πλήξει τον Αρχάγ­γελο στο παρελ­θόν.

Η τάφρος, συνο­λι­κού μήκους 3.180 μέτρων, θα εκτρέ­πει τα νερά των χει­μάρ­ρων προς το φυσικό ρέμα Μάκρωνα και από εκεί στη θάλασσα, ενώ παράλ­ληλα προ­βλέ­πε­ται η κατα­σκευή χωμά­τι­νης οδού για συντή­ρηση, επτά τεχνι­κών οχετών και έργων ελέγχου της ροής.

Οι ενστά­σεις της Αρχαιο­λο­γι­κής Υπη­ρε­σίας

Στο έγγραφό της της 3ης Αυγού­στου 2025, η Εφορεία Αρχαιο­τή­των χαρα­κτη­ρί­ζει το έργο «ανε­πα­νόρ­θωτα κατα­στρο­φικό» για τις αρχαιο­λο­γι­κές θέσεις που συνα­ντώ­νται κατά μήκος της Τάφρου Τ1. Η χάραξη περνά από περιο­χές με μυκη­ναϊ­κούς τάφους, αρχαία λατο­μεία, σπη­λαιώ­δεις κατα­σκευές και ανα­λημ­μα­τι­κούς τοίχους προϊ­στο­ρι­κών χρόνων.

Η Υπη­ρε­σία υπο­στη­ρί­ζει επίσης ότι η εκσκαφή θα δημιουρ­γή­σει «υψηλά πρανή» και «μόνιμη πληγή ορατή από παντού», προ­κα­λώ­ντας αισθη­τική υπο­βάθ­μιση στον περι­με­τρικό χώρο του οικι­σμού και στον θεσμο­θε­τη­μένο αρχαιο­λο­γικό χώρο.

Στο πολυ­σέ­λιδο έγγραφό της, η Εφορεία αναλύει τις αρχαιό­τη­τες που εντο­πί­ζο­νται κατά μήκος της προ­τει­νό­με­νης χάραξης, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι η κατα­σκευή της Τάφρου Τ1:

«…θα είναι ανε­πα­νόρ­θωτα κατα­στρο­φική για τις πολυά­ριθ­μες αρχαιο­λο­γι­κές θέσεις από τις οποίες διέρ­χε­ται. Επι­προ­σθέ­τως, τα υψηλά πρανή της εκσκα­φής που θα δημιουρ­γη­θούν από τους εκβρα­χι­σμούς θα προ­κα­λέ­σουν ανε­πι­στρε­πτί σοβαρή πληγή και αισθη­τική βλάβη περι­με­τρικά του οικι­σμού και του αρχαιο­λο­γι­κού χώρου. Σε όλη την πορεία της η Τάφρος 1, με τη μορφή που έχει υπο­βλη­θεί ως ανοι­χτός σκυ­ρο­δε­τη­μέ­νος αγωγός, θα απο­τε­λεί μια μόνιμη πληγή ορατή από παντού τόσο από τους κατοί­κους της περιο­χής, όσο και από τους επι­σκέ­πτες, καθώς θα είναι περί­ο­πτη και ορατή από όλους τους διερ­χό­με­νους την εθνική οδό Ρόδου-Λίνδου».

Το κρίσιμο σημείο: η απαί­τηση για αλλαγή σχεδίου

Παρά το ότι στο τέλος του εγγρά­φου η Εφορεία δηλώνει «κατ’ αρχήν έγκριση» για τα υπό­λοιπα τμήματα του έργου, ζητά για την Τάφρο Τ1 «να ανα­ζη­τη­θεί άλλη τεχνική λύση» ή να μετα­το­πι­στεί η πορεία της, προ­κει­μέ­νου να απο­φευ­χθούν οι αρχαιό­τη­τες.

Η απαί­τηση αυτή, σύμφωνα με τεχνι­κούς κύκλους, απειλεί την υλο­ποί­ηση του έργου εντός των αυστη­ρών χρο­νο­δια­γραμ­μά­των του ΕΣΠΑ. Εάν χρεια­στεί νέα μελέτη, οι δια­δι­κα­σίες μπορεί να τρα­βή­ξουν για χρόνια, με ορατό τον κίνδυνο απώ­λειας της χρη­μα­το­δό­τη­σης.

Η κορυ­φαία επι­σή­μανση του εγγρά­φου έρχεται συγκε­κρι­μένα στην τελική πρόταση της Υπη­ρε­σίας:

«Για την Τάφρο 1 θα πρέπει να ανα­ζη­τη­θεί άλλη, ηπιό­τερη τεχνική λύση και να συντα­χθεί τρο­πο­ποι­η­μένη μελέτη… Άλλωστε, τυχόν υλο­ποί­ηση της προ­τει­νό­με­νης πορείας της Τάφρου 1 θα προ­κα­λέ­σει μεγάλη καθυ­στέ­ρηση στο έργο εφόσον θα απαι­τη­θεί εκτε­τα­μένη αρχαιο­λο­γική τεκ­μη­ρί­ωση και η δια­δο­χική εξέταση της λύσης που θα προ­τα­θεί γι’ αυτό από το αρμόδιο συλ­λο­γικό όργανο του ΥΠΠΟ.»

Η ίδια ανα­φέ­ρει ότι, αν η αλλαγή θεω­ρη­θεί ανέ­φι­κτη, η πορεία της τάφρου θα πρέπει να μετα­το­πι­στεί ώστε να απο­φευ­χθούν τα γνωστά αρχαία συγκρο­τή­ματα.

Η σύγκρουση αναγκών: ασφά­λεια ή προ­στα­σία θέας;

Η δια­τύ­πωση της Αρχαιο­λο­γι­κής Υπη­ρε­σίας ότι το έργο θα είναι «περί­ο­πτο και ορατό από όλους τους διερ­χό­με­νους την εθνική οδό Ρόδου-Λίνδου» εγείρει ερω­τή­ματα για το αν η «αισθη­τική όχληση» μπορεί να υπε­ρι­σχύ­σει ενός έργου που έχει στόχο την προ­στα­σία ανθρώ­πι­νων ζωών και περιου­σιών.

Η Περι­φέ­ρεια, από την πλευρά της, έχει κατα­στή­σει σαφές ότι η Τάφρος Τ1 είναι μόνο η πρώτη φάση θωρά­κι­σης του οικι­σμού, με μελέτη σε εξέλιξη και για δεύτερη τάφρο (Τ2) ώστε να αντι­με­τω­πι­στεί πλήρως το πρό­βλημα.

Το δια­κύ­βευμα για τον Αρχάγ­γελο

Είναι πασι­φα­νές ότι κάθε καθυ­στέ­ρηση στην πορεία του έργου μπορεί να είναι μοιραία για τη χρη­μα­το­δό­τηση.

Το έγγραφο της Αρχαιο­λο­γι­κής Υπη­ρε­σίας ανα­δει­κνύει ένα δίλημμα που συχνά εμφα­νί­ζε­ται στην Ελλάδα: πώς ισορ­ρο­πεί η προ­στα­σία της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς με την ασφά­λεια και την ποιό­τητα ζωής των κατοί­κων. Στην περί­πτωση του Αρχαγ­γέ­λου, η κρι­σι­μό­τητα του έργου για την αποφυγή πλημ­μυ­ρών συγκρού­ε­ται με την εκτί­μηση ότι η κατα­σκευή της Τάφρου θα αλλοιώ­σει την «αισθη­τική» του τοπίου.

Η τοπική κοι­νω­νία, που έχει βιώσει τις συνέ­πειες πλημ­μυ­ρών, παρα­κο­λου­θεί με ανη­συ­χία την αντι­πα­ρά­θεση μεταξύ Περι­φέ­ρειας και Αρχαιο­λο­γι­κής Υπη­ρε­σίας, γνω­ρί­ζο­ντας ότι οι χει­μώ­νες δεν περι­μέ­νουν…

Το έγγραφο

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου 3 σχόλια

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

  1. superblight32ddd39726

    ΣΩΣΤΟ

  2. superblight32ddd39726

    ΟΙ ΠΟΛΛΕΣ ΑΛΥΚΕΣ ΣΤΟ ΚΕΡΑΜΙ ΕΙΝΑΙ ΠΕΡΙΦΡΑΓΜΕΝΕΣ ΜΕ ΣΥΡΜΑΤΟΠΛΕΓΜΑΤΑ ΚΑΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΗ ΓΙΑ ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΙΚΟ ΨΑΡΕΜΑ Η ΓΙΑ ΜΙΑ ΒΟΛΤΑ ΣΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΣΤΗ ΣΕ ΑΥΤΗ ΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΛΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΑΚΤΕΣ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ. ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΜΙΛΑΕΙ ΓΙΑΥΤΑ ΤΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ . ΠΟΙΟΣ ΤΟΛΜΑ ΝΑ ΤΟ ΑΝΟΙΞΕΙ ΑΥΤΟ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ? ΚΑΝΕΙΣ!

  3. Αρχαγγελίτης

    Τελικά, σ΄ αυτή τη θαυμαστή χώρα που ζούμε , η μια Δημόσια Υπηρεσία αντιμάχεται την άλλη. Δασαρχείο και Αρχαιολογία φαίνεται πως πάσχουν από « μυωπικό αστιγματισμό». Δεν εξηγείται αλλιώς το γεγονός, ότι οι αυθαιρετούντες ιδιώτες πολίτες ή εργολάβοι ή εταιρίες τσιμέντου «οργιάζουν» κυριολεκτικά χωρίς καμιά ενόχληση και μόλις το Δημόσιο επιχειρήσει να φτιάξει κάτι, τότε ενεργοποιούνται για να προβάλουν εμπόδια. Η αυθαίρετη δόμηση στα ΣΤΕΓΝΑ έχει σπάσει όλα τα ρεκόρ τον τελευταίο καιρό, αλλά κανείς δε βλέπει τίποτα. Επιχειρεί ο δήμος να κόψει ένα δέντρο ,που εμποδίζει τη κυκλοφορία, παρεμβαίνει το Δασαρχείο! Χτίζεις , ως ιδιώτης , μέσα στο δάσος δεν ενοχλείσαι. Ανοίγεις ,νομοτύπως, βόθρο στο οικόπεδό σου, εποπτεύει η Αρχαιολογία, μη τυχόν και βρούμε τον τάφο του Μεγα-Αλέξανδρου!
    Για τις ανεδαφικές παρατηρήσεις του συντάκτη-τριας του κειμένου της Εφορείας Αρχαιοτήτων επισημαίνουμε τα παρακάτω:
    1 Τα ρέματα εντός οικισμού Αρχαγγέλου έχουν μετατραπεί σε δρόμους . Δεν επιδέχονται εκβάθυνση.
    2 Καλύτερα να βλέπουμε τη τάφρο στους πρόποδες Καράβου-Προφήτη Ηλία, παρά τα λύματα δίπλα από τα σχολεία και στου Μελαχρινού.
    3 Πλημμύρες στον Αρχάγγελο γίνονταν πολύ πριν από το 1980, που σκεπάστηκε ο Μαγκαφάς. Ρωτήστε τους παππούδες σας.
    4 Ο σκεπασμένος ποταμός στη περιοχή Περιόλα, μετά τον συνεταιρισμό, διχάζεται και το ένα σκέλος καταλήγει σε δρόμο , μπροστά στο ANTHOULA SUN , το δε άλλο έχει στενέψει υπερβολικά στο ύψος της Εθνικής Οδού.
    5 Τα πέτρινα αναχώματα σε αναβαθμίδες στους πρόποδες Προφήτη Ηλία και Καράβου ήταν μια κάποια λύση , όταν τα νερά μπορούσαν να διαχυθούν παντού σε ένα μη δομημένο περιβάλλον , όχι σε τσιμεντωμένα υπόβαθρα.
    ΜΗ ΓΙΝΕΣΤΕ Η ΤΡΟΧΟΠΕΔΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ.