Πράσινος τουρισμός: Ενεργειακές παρεμβάσεις και βιώσιμες λύσεις σε ξενοδοχεία της Ελλάδας

Η κλι­μα­τική αλλαγή και η ενερ­γειακή πρό­κληση επη­ρε­ά­ζουν πλέον άμεσα τον ελλη­νικό του­ρι­σμό, μετα­μορ­φώ­νο­ντας το τοπίο και επα­να­προσ­διο­ρί­ζο­ντας τις προ­τε­ραιό­τη­τες τόσο για μεγάλες ξενο­δο­χεια­κές μονάδες όσο και για μικρό­τερα του­ρι­στικά κατα­λύ­ματα. Οι επι­χει­ρή­σεις καλού­νται να ανα­σχε­διά­σουν τον τρόπο λει­τουρ­γίας τους, υιο­θε­τώ­ντας τεχνο­λο­γίες χαμηλής ενερ­γεια­κής κατα­νά­λω­σης και πρα­κτι­κές που περιο­ρί­ζουν το περι­βαλ­λο­ντικό τους απο­τύ­πωμα.

Δεν πρό­κει­ται μόνο για ένα περι­βαλ­λο­ντικό στοί­χημα, αλλά και για μια νέα οικο­νο­μική στρα­τη­γική. Η εξοι­κο­νό­μηση ενέρ­γειας μειώνει τα λει­τουρ­γικά κόστη, ανα­βαθ­μί­ζει τις υπο­δο­μές και ενι­σχύει την εικόνα των επι­χει­ρή­σεων στους περι­βαλ­λο­ντικά ευαι­σθη­το­ποι­η­μέ­νους ταξι­διώ­τες. Ένα τέτοιο βιώσιμο μοντέλο δεν βασί­ζε­ται απο­κλει­στικά στις μαζικές αφίξεις, αλλά ενδυ­να­μώ­νει την ανθε­κτι­κό­τητα του του­ρι­στι­κού τομέα έναντι κρίσεων ή δια­κυ­μάν­σεων στις τιμές ενέρ­γειας.

Καθο­ρι­στικό ρόλο σε αυτή τη μετά­βαση δια­δρα­μα­τί­ζει το Εθνικό και Καπο­δι­στριακό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών και η Ομάδα Ερευνών Κτι­ρια­κού Περι­βάλ­λο­ντος, που μελε­τούν πώς τα κτήρια μπορούν να μετα­τρα­πούν σε ενερ­γειακά απο­δο­τι­κές, βιώ­σι­μες υπο­δο­μές. Όπως ανα­φέ­ρει ο δρ. Βασίλης Ντούρος, είναι πλέον εφικτή η μείωση της κατα­νά­λω­σης ενέρ­γειας στα ξενο­δο­χεία κατά 72%, φτά­νο­ντας ακόμη και κάτω από 120 κιλο­βα­τώ­ρες ανά τετρα­γω­νικό μέτρο το χρόνο. Αυτό μπορεί να οδη­γή­σει σε εξοι­κο­νό­μηση 30 ευρώ ανά τετρα­γω­νικό ετησίως, ποσό καθόλου αμε­λη­τέο για μεγάλες μονάδες.

Οι μεγα­λύ­τε­ρες ενερ­γεια­κές ανάγκες αφορούν την ψύξη και το φωτισμό. Στην περί­πτωση του φωτι­σμού, οι λύσεις είναι εύκολες και άμεσα απο­δο­τι­κές: LED, αισθη­τή­ρες και έξυπνα συστή­ματα δια­χεί­ρι­σης. Για την ψύξη και τη θέρ­μανση απαι­τού­νται πιο δομικές παρεμ­βά­σεις, όπως ενί­σχυση της θερ­μο­μό­νω­σης και σύγ­χρονα συστή­ματα δια­χεί­ρι­σης.

Η πράσινη μετά­βαση ως στρα­τη­γική επιλογή

Σύμφωνα με τον Κων­στα­ντίνο Μαρι­νάκο, Αντι­πρό­ε­δρο της ΠΟΞ, η κλι­μα­τική κρίση επι­βάλ­λει στα ξενο­δο­χεία να προ­χω­ρούν σε ενερ­γεια­κές επεν­δύ­σεις, τόσο για λόγους βιω­σι­μό­τη­τας όσο και για λόγους αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας. Το 2024, πάνω από 1 δισ. ευρώ επεν­δύ­θηκε στον ξενο­δο­χειακό τομέα, με το 20% να αφορά δράσεις ενερ­γεια­κής ανα­βάθ­μι­σης. Ωστόσο, μόνο ένα μικρό ποσοστό των μονάδων παρα­κο­λου­θεί συστη­μα­τικά κατα­νά­λωση νερού ή εφαρ­μό­ζει πρα­κτι­κές ανα­κύ­κλω­σης.

Ένα νέο σύστημα περι­βαλ­λο­ντι­κής κατά­τα­ξης ξενο­δο­χείων σχε­διά­ζε­ται από το Ξενο­δο­χειακό Επι­με­λη­τή­ριο Ελλάδος, το ΤΕΕ και το Υπουρ­γείο Του­ρι­σμού, με στόχο την ενί­σχυση της περι­βαλ­λο­ντι­κής υπευ­θυ­νό­τη­τας και την παροχή κινή­τρων για πρά­σι­νες επεν­δύ­σεις.

Το παρά­δειγμα της φοι­τη­τι­κής Εστίας του ΕΚΠΑ

Μέσα από το ευρω­παϊκό έργο ProGETonE, το ΕΚΠΑ υλο­ποιεί τη ριζική ενερ­γειακή ανα­καί­νιση της φοι­τη­τι­κής Εστίας του. Πρό­κει­ται για ένα πρότυπο έργο που απο­τυ­πώ­νει τις προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζει και ο ξενο­δο­χεια­κός τομέας: συνεχή λει­τουρ­γία, υψηλές απαι­τή­σεις άνεσης και μεγάλη κατα­νά­λωση ενέρ­γειας. Η ανα­καί­νιση προ­βλέ­πει σχεδόν μηδε­νική κατα­νά­λωση, αντι­σει­σμική προ­στα­σία και ενί­σχυση της αρχι­τε­κτο­νι­κής ταυ­τό­τη­τας, απο­δει­κνύ­ο­ντας ότι η πράσινη μετά­βαση είναι εφικτή ακόμα και για παλαιά κτήρια.

Η καθη­γή­τρια Μαρ­γα­ρίτα Αση­μα­κο­πού­λου τονίζει ότι η ενερ­γειακή ανα­βάθ­μιση απο­τε­λεί και παι­δα­γω­γική πρό­κληση, καθώς οι νέοι επι­στή­μο­νες πρέπει να εκπαι­δευ­τούν στη λογική της βιω­σι­μό­τη­τας. Παράλ­ληλα, απαι­τεί­ται και η περι­βαλ­λο­ντική «εκπαί­δευση» του ίδιου του του­ρί­στα, ώστε να κατα­νοεί τους περιο­ρι­σμούς των προ­ο­ρι­σμών και να προ­σαρ­μό­ζει τη συμπε­ρι­φορά του.

Η ανάγκη για προ­σαρ­μογή σε ένα μετα­βαλ­λό­μενο κλίμα

Η κλι­μα­τική αλλαγή ήδη επη­ρε­ά­ζει το του­ρι­στικό προϊόν της Ελλάδας. Η αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας και οι συχνοί καύ­σω­νες ενδέ­χε­ται να μειώ­σουν την ελκυ­στι­κό­τητα παρα­δο­σια­κών καλο­και­ρι­νών προ­ο­ρι­σμών, ενώ παράλ­ληλα δημιουρ­γού­νται ευκαι­ρίες σε ορεινές περιο­χές λόγω της παρά­τα­σης της ζεστής περιό­δου. Παράλ­ληλα, η άνοδος της στάθμης και της θερ­μο­κρα­σίας της θάλασ­σας απειλεί τα θαλάσ­σια οικο­συ­στή­ματα και αυξάνει τις ανάγκες σε ενέρ­γεια για κλι­μα­τι­σμό.

Πολλά παλαιά ξενο­δο­χεία, ιδιαί­τερα σε θερμές περιο­χές, χαρα­κτη­ρί­ζο­νται από χαμηλή ενερ­γειακή απόδοση. Σύμφωνα με την τελευ­ταία ετήσια έκθεση του ΥΠΕΝ, η ενέρ­γεια που κατα­να­λώ­νε­ται σε νέα ή ανα­και­νι­σμένα κτήρια προ­σω­ρι­νής δια­μο­νής έχει μειωθεί έως και 50% και η συμ­με­τοχή της ηλιακής ενέρ­γειας φτάνει το 35%. Αυτές οι εξε­λί­ξεις δεί­χνουν ότι η αλλαγή έχει ξεκι­νή­σει.

Το στοί­χημα για το μέλλον του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού

Η επι­τά­χυνση αυτής της μετά­βα­σης είναι ζωτικής σημα­σίας. Οι στόχοι της ΕΕ για το 2030 και το 2050 απαι­τούν άμεση δράση. Κάθε καθυ­στέ­ρηση αυξάνει το κόστος, μειώνει την ανθε­κτι­κό­τητα και απειλεί την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού. Υπάρ­χουν δια­θέ­σιμα χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία από ευρω­παϊκά και εθνικά προ­γράμ­ματα, που μπορούν να στη­ρί­ξουν τη μετά­βαση σε βιώ­σι­μες υπο­δο­μές και να επε­κτεί­νουν την του­ρι­στική περίοδο.

Η αλλαγή είναι ήδη σε εξέλιξη. Το ερώτημα δεν είναι αν θα συμβεί, αλλά αν θα κινη­θούμε γρήγορα και απο­φα­σι­στικά προς μια του­ρι­στική ανά­πτυξη ανθε­κτική, περι­βαλ­λο­ντικά υπεύ­θυνη και οικο­νο­μικά βιώσιμη.

Πηγή: newmoney.gr