Παρατεταμένοι καύσωνες, τροπικές νύχτες και δείκτες δυσφορίας επαναπροσδιορίζουν το καλοκαίρι στη Ρόδο

• Τον Ιού­λιο του 2025, στη Λίνδο κα­τα­γρά­φη­κε θερ­μο­κρα­σία 43,6°C, μία από τις υψη­λό­τε­ρες των τε­λευ­ταί­ων δε­κα­ε­τιών

• Οι μέ­γι­στες τιμές τις κα­λο­και­ρι­νές πε­ριό­δους ξε­περ­νούν συχνά τους 38°C

•Τον Ιού­λιο του 2024, ο Δεί­κτης Δυ­σφο­ρί­ας ξε­πέ­ρα­σε στα­θε­ρά τις 29 μο­νά­δες, όριο που δεί­χνει έντο­νη θερ­μι­κή επι­βά­ρυν­ση για τον αν­θρώ­πι­νο ορ­γα­νι­σμό

Οι καύ­σω­νες στη Ρόδο έχουν με­τα­τρα­πεί σε επα­να­λαμ­βα­νό­με­νο φαι­νό­με­νο, με στα­θε­ρή αύ­ξη­ση τόσο στη συ­χνό­τη­τα όσο και στη διάρ­κειά τους.

Η θερ­μο­κρα­σία ανε­βαί­νει στα­θε­ρά τα τε­λευ­ταία χρό­νια, ενώ η κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα στο νησί προ­σαρ­μό­ζε­ται σε ένα νέο θερ­μι­κό κα­θε­στώς, με υψη­λές μέ­γι­στες τιμές, θερ­μές νύ­χτες και εντει­νό­με­νη δυ­σφο­ρία.

Από τις αρχές της δε­κα­ε­τί­ας του 1990, η μέση θερ­μο­κρα­σία στην Ελ­λά­δα έχει αυ­ξη­θεί κατά πε­ρί­που 1,5°C, σύμ­φω­να με τα δε­δο­μέ­να της βάσης ERA5-Land του Ευ­ρω­παϊ­κού Κέ­ντρου Με­σο­πρό­θε­σμων Προ­γνώ­σε­ων.

Ο ετή­σιος ρυθ­μός με­τα­βο­λής υπο­λο­γί­ζε­ται πε­ρί­που στο 0,05°C. Στη Ρόδο, η μέση θερ­μο­κρα­σία όλου του έτους δια­μορ­φώ­νε­ται κοντά στους 19,6°C, ενώ τις κα­λο­και­ρι­νές πε­ριό­δους οι μέ­γι­στες τιμές ξε­περ­νούν συχνά τους 38°C, δεί­χνο­ντας ότι το νησί ακο­λου­θεί την ευ­ρύ­τε­ρη ανο­δι­κή τάση της χώρας.

Τον Ιού­λιο του 2025, στη Λίνδο κα­τα­γρά­φη­κε θερ­μο­κρα­σία 43,6°C, μία από τις υψη­λό­τε­ρες των τε­λευ­ταί­ων δε­κα­ε­τιών, σύμ­φω­να με στοι­χεία της Εθνι­κής Με­τε­ω­ρο­λο­γι­κής Υπη­ρε­σί­ας και του πρα­κτο­ρεί­ου Reuters.

Πα­ρό­μοιες τιμές κα­τα­γρά­φη­καν και το 2023, όταν η χώρα βίωσε ένα από τα πιο πα­ρα­τε­τα­μέ­να κύ­μα­τα καύ­σω­να της τε­λευ­ταί­ας 20ετίας, διάρ­κειας 15 ημε­ρών. Το 2024 ακο­λού­θη­σε με καύ­σω­να 16 ημε­ρών, το με­γα­λύ­τε­ρο που έχει κα­τα­γρα­φεί στη χώρα.

Η συ­χνό­τη­τα των καυ­σώ­νων στην Ελ­λά­δα έχει αυ­ξη­θεί αι­σθη­τά. Σύμ­φω­να με έρευ­να του Εθνι­κού Αστε­ρο­σκο­πεί­ου, την πε­ρί­ο­δο 1950–1990 κα­τα­γρα­φό­ταν κατά μέσο όρο λι­γό­τε­ρος από ένας καύ­σω­νας τον χρόνο. Από το 1990 έως το 2020, οι καύ­σω­νες κα­τα­γρά­φο­νται σε με­γα­λύ­τε­ρη συ­χνό­τη­τα, με μέσο όρο πάνω από έναν τον χρόνο. Την ίδια πε­ρί­ο­δο, η μέση διάρ­κεια κάθε επει­σο­δί­ου ξε­περ­νά πλέον τις τέσ­σε­ρις ημέ­ρες.

Στη Ρόδο, η πιο πρό­σφα­τη εξει­δι­κευ­μέ­νη με­λέ­τη για τις συν­θή­κες θερ­μι­κής δυ­σφο­ρί­ας δη­μο­σιεύ­θη­κε το 2025 στο διε­θνές πε­ριο­δι­κό Engineering Proceedings της MDPI. Την υπο­γρά­φουν ο δρ. Μι­χά­λης Κα­ρα­γε­ώρ­γης και η δρ. Ελένη Βα­σι­λεί­ου και πα­ρου­σιά­στη­κε στο 6ο Διε­θνές Συ­νέ­δριο για την Τε­χνο­λο­γία Αει­φο­ρί­ας και τη Μη­χα­νι­κή Πε­ρι­βάλ­λο­ντος. Η με­λέ­τη εξε­τά­ζει τις επι­πτώ­σεις ενός έντο­νου κύ­μα­τος καύ­σω­να που δι­ήρ­κε­σε από τις 7 έως τις 14 Ιου­λί­ου 2024.

Κατά την πε­ρί­ο­δο αυτή, η μέση ημε­ρή­σια θερ­μο­κρα­σία ξε­πέ­ρα­σε τους 31,5°C, αυ­ξη­μέ­νη κατά 3,5 μο­νά­δες σε σχέση με τον ιστο­ρι­κό μέσο όρο. Τις ώρες με­τα­ξύ 13:00 και 17:00, ο Δεί­κτης Δυ­σφο­ρί­ας ξε­περ­νού­σε στα­θε­ρά τις 29 μο­νά­δες, όριο που συν­δέ­ε­ται με έντο­νη επι­βά­ρυν­ση του ορ­γα­νι­σμού. Πα­ράλ­λη­λα, ο Δεί­κτης Ποιό­τη­τας Αέρα για την Υγεία (AQHI) κα­τέ­γρα­ψε τιμές που κα­τα­τάσ­σο­νται σε επί­πε­δο μέ­τριου προς υψη­λού κιν­δύ­νου, ιδιαί­τε­ρα για ευά­λω­τους πλη­θυ­σμούς.

Οι τιμές αυτές δεν απο­τυ­πώ­νουν μόνο τη ζέστη, αλλά τη συν­δυα­στι­κή επί­δρα­ση θερ­μο­κρα­σί­ας, υγρα­σί­ας και συ­γκέ­ντρω­σης ρύπων, όπως το διο­ξεί­διο του αζώ­του και το όζον.

Οι πε­ριο­χές γύρω από το λι­μά­νι και το κέ­ντρο της πόλης της Ρόδου εμ­φά­νι­σαν τις υψη­λό­τε­ρες εν­δεί­ξεις δυ­σφο­ρί­ας. Οι δεί­κτες πα­ρέ­μει­ναν αυ­ξη­μέ­νοι και τις βρα­δι­νές ώρες, με απο­τέ­λε­σμα η θερ­μι­κή πίεση να γί­νε­ται συ­νε­χής και χωρίς επαρ­κή ανά­καμ­ψη τη νύχτα.

Η ίδια με­λέ­τη κα­τα­γρά­φει στη Ρόδο αύ­ξη­ση των λε­γό­με­νων τρο­πι­κών νυ­χτών, κατά τις οποί­ες η θερ­μο­κρα­σία δεν πέ­φτει κάτω από τους 26–27°C, επι­βα­ρύ­νο­ντας την ποιό­τη­τα ύπνου και μειώ­νο­ντας τη φυ­σι­κή απο­κα­τά­στα­ση του ορ­γα­νι­σμού.

Οι ερευ­νη­τές προ­τεί­νουν την ενί­σχυ­ση σκιά­σε­ων σε δη­μό­σιους χώ­ρους, την κα­τα­γρα­φή δει­κτών δυ­σφο­ρί­ας σε πραγ­μα­τι­κό χρόνο, την ευ­ε­λι­ξία στα ωρά­ρια υπαί­θριας ερ­γα­σί­ας και την ενί­σχυ­ση δι­κτύ­ων δρο­σι­σμού σε πε­ριο­χές με υψηλή κί­νη­ση.

Φέτος, τα δε­δο­μέ­να επι­βε­βαί­ω­σαν κάθε ανη­συ­χία. Ο καύ­σω­νας του Ιου­λί­ου 2025 είχε διάρ­κεια του­λά­χι­στον έξι συ­νε­χό­με­νων ημε­ρών με θερ­μο­κρα­σί­ες άνω των 38°C, ενώ σε πε­ριο­χές όπως η Λίν­δος κα­τα­γρά­φη­καν τιμές έως και 43,6°C.

Η θερ­μι­κή δυ­σφο­ρία ήταν εμ­φα­νής από τις πρώ­τες ημέ­ρες, με τους δεί­κτες να υπερ­βαί­νουν τα όρια άνε­σης ήδη από τις 11:00 το πρωί, και τις νυ­χτε­ρι­νές θερ­μο­κρα­σί­ες να μην πέ­φτουν κάτω από τους 27°C. Σε ορι­σμέ­να ση­μεία της πόλης, όπως το λι­μά­νι και το αστι­κό κέ­ντρο, οι νυ­χτε­ρι­νές τιμές έφτα­σαν τους 29°C.

Το Κέ­ντρο Υγεί­ας Ρόδου και το Γε­νι­κό Νο­σο­κο­μείο ανέ­φε­ραν αυ­ξη­μέ­νες επι­σκέ­ψεις με συμ­πτώ­μα­τα θερ­μι­κής εξά­ντλη­σης, κυ­ρί­ως από ηλι­κιω­μέ­νους και ερ­γα­ζό­με­νους σε εξω­τε­ρι­κούς χώ­ρους.

Η Ρόδος, ως του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός με έντο­νη ηλιο­φά­νεια και πε­ριο­ρι­σμέ­νη φυ­σι­κή σκί­α­ση, κα­τα­γρά­φε­ται πλέον στις ευ­ρω­παϊ­κές κλι­μα­το­λο­γι­κές βά­σεις ως πε­ριο­χή με στα­θε­ρό θερ­μι­κό φορ­τίο.