Ιωάννης Χατζηκυριάκος: «Τα Δωδεκάνησα παραμένουν σε αυξημένη ετοιμότητα»

Για τα προ­βλή­μα­τα που αντι­με­τω­πί­ζει το Πυ­ρο­σβε­στι­κό Σώμα στη Ρόδο και κατ’ επέ­κτα­ση στα Δω­δε­κά­νη­σα, μι­λά­ει σή­με­ρα σε συ­νέ­ντευ­ξή του προς τη “δ” ο κ. Ιω­άν­νης Χα­τζη­κυ­ριά­κος, πρό­ε­δρος της Ένω­σης Υπαλ­λή­λων Πυ­ρο­σβε­στι­κού Σώ­μα­τος Δω­δε­κα­νή­σου.

Όπως ανα­φέ­ρει με­τα­ξύ άλλων: «Τα Δω­δε­κά­νη­σα πα­ρα­μέ­νουν σε αυ­ξη­μέ­νη ετοι­μό­τη­τα, αλλά η Πο­λι­τεία οφεί­λει να μην επα­να­παύ­ε­ται, να μα­θαί­νει από τα λάθη και να επεν­δύ­ει στην πρό­λη­ψη και την προ­στα­σία. Μόνο έτσι θα μπο­ρέ­σου­με να αντι­με­τω­πί­σου­με έγκαι­ρα τα φαι­νό­με­να που, δυ­στυ­χώς, λόγω της κλι­μα­τι­κής κρί­σης, είναι ολο­έ­να και πιο συχνά και έντο­να».

• Κύριε Χα­τζη­κυ­ριά­κο, πρό­σφα­τα επι­σκέ­φθη­κε τη Ρόδο, ο πρό­ε­δρος της Π.Ο.Ε.Υ.Π.Σ. και πραγ­μα­το­ποί­η­σε πε­ριο­δεία. Ποια ήταν τα θέ­μα­τα που του θέ­σα­τε;

Η επί­σκε­ψη του προ­έ­δρου της Π.Ο.Ε.Υ.Π.Σ. στη Ρόδο δεν είχε μόνο συμ­βο­λι­κό χα­ρα­κτή­ρα, αντι­θέ­τως ήταν μια ευ­και­ρία ου­σια­στι­κής επα­φής και ενη­μέ­ρω­σης για τα προ­βλή­μα­τα και τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες της πε­ριο­χής μας. Του θέ­σα­με όλα τα καί­ρια ζη­τή­μα­τα που απα­σχο­λούν τους συ­να­δέλ­φους μας στα Δω­δε­κά­νη­σα και ζη­τή­σα­με στή­ρι­ξη για την επί­λυ­σή τους.

Συ­γκε­κρι­μέ­να ανα­δεί­ξα­με:

• Την απο­μό­νω­ση και λει­τουρ­γι­κή αυ­το­νο­μία που χα­ρα­κτη­ρί­ζει τις πυ­ρο­σβε­στι­κές υπη­ρε­σί­ες και κλι­μά­κια στα νη­σιω­τι­κά συ­μπλέγ­μα­τα, όπου κα­λού­νται να αντα­πο­κρι­θούν σε σύν­θε­τα συμ­βά­ντα, χωρίς την άμεση υπο­στή­ρι­ξη όμο­ρων Υπη­ρε­σιών, όπως συμ­βαί­νει στην ηπει­ρω­τι­κή χώρα.

• Την υπο­στε­λέ­χω­ση των πυ­ρο­σβε­στι­κών υπη­ρε­σιών και κλι­μα­κί­ων και την ανά­γκη ανα­διορ­γά­νω­σης – ανα­διάρ­θρω­σης του προ­σω­πι­κού βάση πραγ­μα­τι­κών ανα­γκών κάθε υπη­ρε­σί­ας.

• Το σο­βα­ρό πρό­βλη­μα στέ­γα­σης για τους πυ­ρο­σβέ­στες που με­τα­τί­θε­νται ή απο­σπώ­νται στα νησιά, ει­δι­κά σε πε­ριό­δους του­ρι­στι­κής αιχ­μής.

• Το γε­γο­νός ότι το Νότιο Αι­γαίο πα­ρα­μέ­νει ο «φτω­χός συγ­γε­νής» σε αριθ­μό μο­νά­δων ΕΜΟΔΕ και στε­λε­χών, αφού ενώ σε άλλες πε­ρι­φέ­ρειες συ­στά­θη­καν και λει­τουρ­γούν πολ­λα­πλές μο­νά­δες (Βό­ρειο Αι­γαίο 3 μο­νά­δες, Ιόνια Νησιά 3 μο­νά­δες), στο Νότιο Αι­γαίο, που αντι­με­τω­πί­ζει τις πιο απαι­τη­τι­κές επι­χει­ρη­σια­κές συν­θή­κες λόγω γε­ω­γρα­φι­κής δια­σπο­ράς, έντο­νης του­ρι­στι­κής επι­βά­ρυν­σης και υψη­λού κιν­δύ­νου πυρ­κα­γιών, υπάρ­χει μόνο μία μο­νά­δα ΕΜΟΔΕ με έδρα τη Ρόδο, κα­λύ­πτο­ντας 13 πε­ρι­φε­ρεια­κές ενό­τη­τες και 33 δή­μους.

• Τη δυ­σμε­νή κα­τά­στα­ση των κτη­ρια­κών υπο­δο­μών σε αρ­κε­τές Πυ­ρο­σβε­στι­κές Υπη­ρε­σί­ες και Κλι­μά­κια των Δω­δε­κα­νή­σων, με σο­βα­ρές ελ­λεί­ψεις σε συν­θή­κες υγιει­νής και λει­τουρ­γι­κό­τη­τας.

• Την ανα­γκαιό­τη­τα αντι­κα­τά­στα­σης του πα­λαιού στό­λου των πυ­ρο­σβε­στι­κών οχη­μά­των, που αυ­ξά­νει το κό­στος συ­ντή­ρη­σης και μειώ­νει την επι­χει­ρη­σια­κή απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα.

• Ότι ο νέος τρό­πος προ­σλή­ψε­ων των πυ­ρο­σβε­στών επο­χι­κής απα­σχό­λη­σης, οδή­γη­σε σε επι­πλέ­ον απο­δυ­νά­μω­ση των το­πι­κών Υπη­ρε­σιών.

Τέλος, ανα­φερ­θή­κα­με σε γε­νι­κό­τε­ρα θε­σμι­κά, ερ­γα­σια­κά και οι­κο­νο­μι­κά θέ­μα­τα που απα­σχο­λούν συ­νο­λι­κά το Πυ­ρο­σβε­στι­κό Σώμα.

• Μι­λή­στε μας για το πρό­βλη­μα στέ­γα­σης του πυ­ρο­σβε­στι­κού προ­σω­πι­κού στα νησιά των Δω­δε­κα­νή­σων. Πόσο δύ­σκο­λη είναι η εύ­ρε­ση στέ­γης για τους έν­στο­λους και τι μπο­ρεί να γίνει;

Το πρό­βλη­μα της στέ­γα­σης στα Δω­δε­κά­νη­σα των πυ­ρο­σβε­στών που με­τα­τί­θε­νται από την Ηπει­ρω­τι­κή Ελ­λά­δα ή κα­λού­νται να υπη­ρε­τή­σουν επο­χι­κά, είναι σο­βα­ρό και διαρ­κώς εντει­νό­με­νο. Η εύ­ρε­ση κα­τοι­κί­ας είναι όχι μόνο δύ­σκο­λη, αλλά συχνά και αδύ­να­τη τους κα­λο­και­ρι­νούς μήνες, αφού η του­ρι­στι­κή ζή­τη­ση ακι­νή­των για βρα­χυ­χρό­νια μί­σθω­ση εκτο­ξεύ­ει τις τιμές ενοι­κί­α­σης, κα­θι­στώ­ντας σχε­δόν αδύ­να­το για έναν έν­στο­λο να βρει αξιο­πρε­πή και οι­κο­νο­μι­κά προ­σι­τή κα­τοι­κία.

Το κρά­τος ζητά από εμάς να υπη­ρε­τού­με μα­κριά από τον τόπο μας, χωρίς να εξα­σφα­λί­ζει τις ελά­χι­στες συν­θή­κες δια­βί­ω­σης. Προ­τεί­νου­με:

• Χρη­μα­το­δο­τού­με­νες πα­ρεμ­βά­σεις στέ­γα­σης, με επι­δό­τη­ση ενοι­κί­ου για πυ­ρο­σβέ­στες που το­πο­θε­τού­νται σε νη­σιω­τι­κές Πυ­ρο­σβε­στι­κές Υπη­ρε­σί­ες.

• Κα­τα­γρα­φή και αξιο­ποί­η­ση αδρα­νών δη­μο­τι­κών ή κρα­τι­κών ακι­νή­των, που μπο­ρούν να ανα­και­νι­στούν και να με­τα­τρα­πούν σε κα­τοι­κί­ες για χρήση από έν­στο­λο προ­σω­πι­κό.

• Δη­μιουρ­γία μό­νι­μων κα­τοι­κιών, τύπου “οι­κι­στι­κών μο­νά­δων μι­κρής κλί­μα­κας”, σε κάθε Πε­ρι­φε­ρεια­κό Δήμο, απο­κλει­στι­κά για την κά­λυ­ψη ανα­γκών των Σω­μά­των Ασφα­λεί­ας και των πυ­ρο­σβε­στών.

Οι πα­ρεμ­βά­σεις αυτές μπο­ρούν να χρη­μα­το­δο­τη­θούν μέσα από προ­γράμ­μα­τα του ΕΣΠΑ 2021–2027, το Τα­μείο Ανά­καμ­ψης και Αν­θε­κτι­κό­τη­τας, καθώς και τα Πε­ρι­φε­ρεια­κά Επι­χει­ρη­σια­κά Προ­γράμ­μα­τα Νο­τί­ου Αι­γαί­ου. Το ζη­τού­με­νο είναι η πο­λι­τι­κή βού­λη­ση και η θε­σμι­κή συ­νερ­γα­σία με­τα­ξύ Πο­λι­τεί­ας, Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης και των Υπη­ρε­σιών. Σε τε­λι­κή ανά­λυ­ση, η στέ­γα­ση των πυ­ρο­σβε­στών στα νησιά δεν είναι πο­λυ­τέ­λεια, αλλά ανα­γκαία προ­ϋ­πό­θε­ση για την εύ­ρυθ­μη λει­τουρ­γία του Πυ­ρο­σβε­στι­κού Σώ­μα­τος σε μια ευαί­σθη­τη γε­ω­γρα­φι­κά και επι­χει­ρη­σια­κά πε­ριο­χή.

• Έχετε επα­νει­λημ­μέ­να ζη­τή­σει την άμεση ενί­σχυ­ση των Πυ­ρο­σβε­στι­κών Υπη­ρε­σιών Δω­δε­κα­νή­σου με αν­θρώ­πι­νο δυ­να­μι­κό και εξο­πλι­σμό. Γιατί δεν προ­χω­ρούν οι δια­δι­κα­σί­ες για να ικα­νο­ποι­η­θούν τα αι­τή­μα­τα;

Το πρό­βλη­μα ξε­κι­νά από τη θε­σμι­κή ανα­ντι­στοι­χία ανά­με­σα στις πραγ­μα­τι­κές επι­χει­ρη­σια­κές ανά­γκες και στους αριθ­μούς που απο­τυ­πώ­νο­νται “στα χαρ­τιά”. Σύμ­φω­να με το ισχύ­ον πλαί­σιο, κάθε χρόνο η ορ­γα­νι­κή δύ­να­μη κάθε Πυ­ρο­σβε­στι­κής Υπη­ρε­σί­ας ορί­ζε­ται με από­φα­ση του Αρ­χη­γού του Πυ­ρο­σβε­στι­κού Σώ­μα­τος. Δη­λα­δή, κα­θο­ρί­ζε­ται κατά το δο­κούν πόσοι υπάλ­λη­λοι “αρ­κούν” για την ομαλή λει­τουρ­γία της κάθε Υπη­ρε­σί­ας ή Κλι­μα­κί­ου.

Με βάση αυ­τούς τους αριθ­μούς, οι Υπη­ρε­σί­ες και τα Κλι­μά­κια στα Δω­δε­κά­νη­σα εμ­φα­νί­ζο­νται πλή­ρως στε­λε­χω­μέ­να, κάτι που φυ­σι­κά απέ­χει πα­ρα­σάγ­γας από την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα.

Η εκτί­μη­σή μας είναι πως αυτό το μο­ντέ­λο υπο­λο­γι­σμού

• Δεν λαμ­βά­νει υπόψη τις νη­σιω­τι­κές ιδιαι­τε­ρό­τη­τες, τις απο­στά­σεις, την ανά­γκη αυ­το­νο­μί­ας κάθε νη­σιού.

• Αγνο­εί την επο­χι­κή επι­βά­ρυν­ση λόγω του­ρι­σμού, που υπερ­πολ­λα­πλα­σιά­ζει τις ανά­γκες σε προ­σω­πι­κό και οχή­μα­τα.

• Δεν εν­σω­μα­τώ­νει στα­τι­στι­κά δε­δο­μέ­να προη­γού­με­νων ετών, όπως τον συ­νε­χή πε­ριο­ρι­σμό της δια­θε­σι­μό­τη­τας σε προ­σω­πι­κό, λόγω με­τα­θέ­σε­ων, συ­ντα­ξιο­δο­τή­σε­ων, αναρ­ρω­τι­κών αδειών ή απο­δυ­νά­μω­σης από απο­σπά­σεις.

• Δεν απο­τυ­πώ­νει το γε­γο­νός ότι απο­δε­δειγ­μέ­να έχουν μειω­θεί αι­σθη­τά τα πυ­ρο­σβε­στι­κά οχή­μα­τα που πε­ρι­πο­λούν το κα­λο­καί­ρι σε όλο το νησί.

• Δεν λαμ­βά­νει εντέ­χνως υπόψη την έμ­με­ση μεί­ω­ση του προ­σω­πι­κού, αφού ανα­κοι­νώ­νο­νται δρά­σεις «εκ­συγ­χρο­νι­σμού» του Πυ­ρο­σβε­στι­κού Σώ­μα­τος, όπως η δη­μιουρ­γία ομά­δων drone ή χει­ρι­στών τα­χυ­πλό­ων, δίχως η τε­χνο­λο­γι­κή αυτή ανα­βάθ­μι­ση να συ­νο­δεύ­ε­ται από ενί­σχυ­ση προ­σω­πι­κού. Αντι­θέ­τως, οι ίδιοι πυ­ρο­σβέ­στες που στε­λε­χώ­νουν τα πυ­ρο­σβε­στι­κά οχή­μα­τα κα­λού­νται ταυ­τό­χρο­να να λει­τουρ­γούν ως χει­ρι­στές drone, και σύ­ντο­μα ως χει­ρι­στές τα­χυ­πλό­ων.

Αντι­λαμ­βά­νε­στε λοι­πόν ότι με αυτού του εί­δους την προ­σέγ­γι­ση, το πρό­βλη­μα δεν είναι ότι οι δια­δι­κα­σί­ες κα­θυ­στε­ρούν αλλά ότι δεν ξε­κι­νούν καν, αφού επι­σή­μως “δεν υπάρ­χουν κενά”.

Ως Ένωση, ζη­τά­με:

• Την κα­θιέ­ρω­ση δια­φα­νούς μη­χα­νι­σμού αξιο­λό­γη­σης των πραγ­μα­τι­κών ανα­γκών κάθε Υπη­ρε­σί­ας, βάσει των ιδιαι­τε­ρο­τή­των που πα­ρου­σιά­ζει κάθε νομός.

• Άμεση ενί­σχυ­ση με νέο προ­σω­πι­κό, τόσο μό­νι­μο όσο και επο­χι­κό, κα­τα­νε­μη­μέ­νο με δί­καια και επι­χει­ρη­σια­κά κρι­τή­ρια.

• Στε­λέ­χω­ση ει­δι­κών ομά­δων (drone, τα­χύ­πλοα) με νέο προ­σω­πι­κό και όχι να ορί­ζο­νται οι πυ­ρο­σβέ­στες σε διπλά και τρι­πλά κα­θή­κο­ντα, προ­κει­μέ­νου να υλο­ποι­η­θούν τα προ­βλε­πό­με­να από το Επι­χει­ρη­σια­κό Σχέ­διο Αντι­με­τώ­πι­σης Δα­σι­κών Πυρ­κα­γιών του έτους 2025.

Χρεια­ζό­μα­στε ένα Πυ­ρο­σβε­στι­κό Σώμα σύγ­χρο­νο, λει­τουρ­γι­κό και αν­θρώ­πι­νο — όχι μια ει­κο­νι­κή ει­κό­να “πλη­ρό­τη­τας”, που κα­ταρ­ρέ­ει μπρο­στά στην πρώτη με­γά­λη κρίση.

• Άλλες πε­ριο­χές της χώρας είναι αντι­μέ­τω­πες με πολλά προ­βλή­μα­τα από πυρ­κα­γιές ή άλλα φυ­σι­κά φαι­νό­με­να. Σε ποιο βαθμό ετοι­μό­τη­τας βρί­σκε­ται η Ρόδος προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πί­σει κά­ποιο έκτα­κτο πε­ρι­στα­τι­κό;

Η Ρόδος, όπως και τα υπό­λοι­πα νησιά του νομού, δια­θέ­τει εμπει­ρία και επι­χει­ρη­σια­κή ετοι­μό­τη­τα, κυ­ρί­ως χάρη στην αυ­το­θυ­σία και την επαγ­γελ­μα­τι­κή επάρ­κεια των πυ­ρο­σβε­στών που υπη­ρε­τούν εδώ. Ωστό­σο, η αν­θε­κτι­κό­τη­τα ενός μη­χα­νι­σμού δεν μπο­ρεί να στη­ρί­ζε­ται μόνο στην αυ­τα­πάρ­νη­ση του προ­σω­πι­κού. Χρειά­ζο­νται ενι­σχύ­σεις, διαρ­κής εκ­παί­δευ­ση, προ­λη­πτι­κά έργα και συ­νερ­γα­σία με την Το­πι­κή Αυ­το­διοί­κη­ση και τους πο­λί­τες.

Τα Δω­δε­κά­νη­σα πα­ρα­μέ­νουν σε αυ­ξη­μέ­νη ετοι­μό­τη­τα, αλλά η Πο­λι­τεία οφεί­λει να μην επα­να­παύ­ε­ται, να μα­θαί­νει από τα λάθη και να επεν­δύ­ει στην πρό­λη­ψη και την προ­στα­σία. Μόνο έτσι θα μπο­ρέ­σου­με να αντι­με­τω­πί­σου­με έγκαι­ρα τα φαι­νό­με­να που, δυ­στυ­χώς, λόγω της κλι­μα­τι­κής κρί­σης, είναι ολο­έ­να και πιο συχνά και έντο­να.