ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Eurobank για τουρισμό: Η στασιμότητα της μέσης δαπάνης και 10 δράσεις για ένα πιο διατηρήσιμο μοντέλο

news room 11 λεπτά ανάγνωση
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

Κλειδί στην προ­σπά­θεια στροφής σε ένα πιο δια­τη­ρή­σιμο του­ρι­στικό μοντέλο είναι η επι­δί­ωξη της αύξησης της οικο­νο­μι­κής συνει­σφο­ράς του κλάδου, όχι μέσω αύξησης του αριθμού των αφίξεων αλλά μέσω αύξησης της δαπάνης ανά επι­σκέ­πτη, υπο­γραμ­μί­ζει μελέτη της μονάδας Οικο­νο­μι­κής Ανά­λυ­σης και Έρευνας της Eurobank με τίτλο “Πυλώνας του­ρι­σμού: Βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά, επί­δραση στην οικο­νο­μία, προ­κλή­σεις, ευκαι­ρίες και προ­τά­σεις πολι­τι­κής”.

Κάνο­ντας μια ιστο­ρική ανα­δρομή, η ομάδα ανά­λυ­σης της Eurobank επι­ση­μαί­νει ότι στην πορεία ανά­πτυ­ξης του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού επι­κρά­τησε στα­διακά ο μαζικός του­ρι­σμός και το πακέτο ήλιος και θάλασσα, που είχε μερίδιο κοντά στα ¾ του συνόλου των ταξι­διών στην Ελλάδα το 2019 (7,4% του συνόλου τέτοιων ταξι­διών στον κόσμο, πηγή ΙΝΣΕΤΕ). Ακο­λου­θούν με μικρό­τερα μερίδια ο πολι­τι­στι­κός και θρη­σκευ­τι­κός του­ρι­σμός, το city break (ισχυρή δυνα­μική τα τελευ­ταία χρόνια), ο του­ρι­σμός συνα­ντή­σεων κινή­τρων, συνε­δρίων και εκθέ­σεων και ο ναυ­τι­κός του­ρι­σμός.

Οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις και οι ταξι­διω­τι­κές αφίξεις στην Ελλάδα παρου­σιά­ζουν έντονη επο­χι­κό­τητα. Το γ’ τρίμηνο έχει τη μερίδα του λέοντος στις ετήσιες ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις, 53,3% το 2024, και ακο­λου­θούν το β’ τρίμηνο με 27,1%, το δ’ τρίμηνο με 14,9% και το α’ τρίμηνο με 4,7%. Μέχρι το 2022, εξαι­ρώ­ντας την περίοδο της παν­δη­μίας, δεν εμφα­νί­στηκε κάποια αλλαγή στην τάση κατα­νο­μής των ταξι­διω­τι­κών εισπρά­ξεων. Εντού­τοις, το 2023 και το 2024, το μερίδιο του γ’ τρί­μη­νου μειώ­θηκε συνο­λικά κατά 6,5 ποσο­στιαίες μονάδες.

Αν και ακόμη είναι νωρίς για να θεω­ρη­θεί αυτό μία εμπε­δω­μένη τάση, ωστόσο θα μπο­ρούσε να συσχε­τί­ζε­ται με παρά­γο­ντες που μειώ­νουν την επο­χι­κό­τητα του του­ρι­σμού στην Ελλάδα, όπως είναι η αύξηση του πακέτου city break (τα σχετικά ταξίδια γίνο­νται σχεδόν όλο το χρόνο) και η αποφυγή της υψηλής περιό­δου από κάποιους επι­σκέ­πτες, όχι μόνο για λόγους κλι­μα­τι­κούς, αλλά και για λόγους απο­φυ­γής των υψη­λό­τε­ρων τιμών αυτής της περιό­δου.

Την 9ετια 2011-2019, δηλαδή την περίοδο που κατά βάση εξε­λί­χθηκε η ελλη­νική κρίση χρέους, οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις ακο­λού­θη­σαν έντονη ανοδική τροχιά, με απο­τέ­λε­σμα το 2019 να δια­μορ­φω­θούν στα €18,2 δισεκ., από €9,6 δισεκ. το 2010, ή στο 9,8% του ΑΕΠ. Κατά τη διάρ­κεια της βαθύ­τε­ρης οικο­νο­μι­κής κρίσης που βίωσε η Ελλάδα τη μετα­πο­λε­μική περίοδο, ο του­ρι­σμός στήριξε σε έναν βαθμό την παρα­γωγή και την απα­σχό­ληση. Η άνοδος των του­ρι­στι­κών εισπρά­ξεων ως απόλυτο μέγεθος, σε ένα βαθμό, συσχε­τί­ζε­ται και με τη βελ­τί­ωση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας ως προς τις τιμές η οποία επε­τεύ­χθη κατά τη διάρ­κεια των Προ­γραμ­μά­των Οικο­νο­μι­κής Προ­σαρ­μο­γής.

Ωστόσο, η αύξηση του μερι­δίου του του­ρι­σμού στο ΑΕΠ οφεί­λε­ται και στην κατάρ­ρευση των τομέων οι οποίοι στη­ρί­ζο­νταν στην εγχώρια ζήτηση, σε αντί­θεση με τον του­ρι­σμό που στο μεγα­λύ­τερο ποσοστό του απο­τε­λεί μία εξω­στρεφή δρα­στη­ριό­τητα. Τέλος, την 5ετία 2020-2024, δηλαδή την περίοδο που περι­λαμ­βά­νει τη δια­τα­ραχή της παν­δη­μίας, τη μετα­παν­δη­μική ανά­καμψη και την ενερ­γειακή κρίση (συνο­δευό­μενη από γεω­πο­λι­τι­κές εντά­σεις), οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις στην Ελλάδα, μετά την κατα­κό­ρυφη συρ­ρί­κνωσή τους στα €4,3 δισεκ. ή στο 2,6% του ΑΕΠ τον πρώτο χρόνο της παν­δη­μίας (2020), ανέ­καμ­ψαν ταχέως και ενι­σχύ­θη­καν στα €21,6 δισεκ. ή στο 9,1% του ΑΕΠ το 2024. Παρά ταύτα, δεν ξεπέ­ρα­σαν τα προ παν­δη­μίας επίπεδα ως ποσοστό του ΑΕΠ, ενώ σε πραγ­μα­τι­κούς όρους, ήτοι σε στα­θε­ρές τιμές, το απόλυτο μέγεθός τους ήταν μικρό­τερο κατά 1,6% σε σύγκριση με το 2019 (+18,8% σε ονο­μα­στι­κούς όρους, ήτοι σε τρέ­χου­σες τιμές).

Πέραν της Ελλάδας, άλλες χώρες της ΕΕ-27 στις οποίες σημειώ­θηκε ισχυρή ενί­σχυση των ταξι­διω­τι­κών εισπρά­ξεων ως προς το ΑΕΠ τα τελευ­ταία 14 χρόνια, ήταν η Πορ­το­γα­λία, η Κροατία, η Κύπρος και η Ισπανία με 5,5, 4, 2,2 και 2,1 ποσο­στιαίες μονάδες αντί­στοιχα. Κάποιες από αυτές τις χώρες, όπως και η  Ελλάδα, βίωσαν μία αύξηση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τάς τους ως προς τις τιμές μέσω της εφαρ­μο­γής των αντί­στοι­χων Προ­γραμ­μά­των Οικο­νο­μι­κής Προ­σαρ­μο­γής.

Πιθανώς ρόλο στην ενί­σχυση των του­ρι­στι­κών εσόδων, έπαιξαν και οι εξε­γέρ­σεις στη βόρεια Αφρική και τη μέση Ανατολή στις αρχές της δεκα­ε­τίας του 2010 (η επο­νο­μα­ζό­μενη Αραβική Άνοιξη), που ώθησαν πολλούς ταξι­διώ­τες να εγκα­τα­λεί­ψουν αυτούς τους προ­ο­ρι­σμούς και να επι­σκε­φτούν τις χώρες της νότιας Ευρώπης. Ωστόσο, εν γένει, υφί­στα­ται και μία αύξηση της επι­θυ­μίας των ανθρώ­πων στις χώρες μεσαίου και μεγάλου εισο­δή­μα­τος να ταξι­δεύ­ουν και να απο­κο­μί­ζουν εμπει­ρίες ως ολοένα και σημα­ντι­κό­τερο μέρος της προ­σλαμ­βα­νό­με­νης ποιό­τη­τας ζωής.

Η άνοδος των ταξι­διω­τι­κών εισπρά­ξεων στην Ελλάδα από το 2011 μέχρι το 2024 (5,8% κατά μέσο όρο ετησίως) προήλθε κυρίως από τη συνι­στώσα των αφίξεων. Ανα­λυ­τικά, ο μέσος ετήσιος ρυθμός μετα­βο­λής των αφίξεων ήταν 7,1%, οδη­γώ­ντας την εισερ­χό­μενη ταξι­διω­τική κίνηση στους 40,7 εκατ. ταξι­διώ­τες το 2024 (συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των αφίξεων από κρουα­ζιέρα), από 15,0 εκατ. το 2010. Αντι­θέ­τως, η μέση δαπάνη των ταξι­διω­τών μειώ­θηκε στα €530,6 το 2024, από 640,4 το 2010. Το εν λόγω απο­τέ­λε­σμα αντα­να­κλά τη μείωση της μέσης διάρ­κειας παρα­μο­νής των ταξι­διω­τών στην Ελλάδα στις 5,9 δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις το 2024, από 9,3 το 2010. Αυτό είναι ένα ποιο­τικό χαρα­κτη­ρι­στικό που κατα­γρά­φε­ται σε πολλούς διε­θνείς του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς, καθότι πλέον οι ταξι­διώ­τες δεν επι­θυ­μούν να επι­σκε­φτούν μόνο έναν προ­ο­ρι­σμό αλλά πολλούς.

Στην περί­πτωση της Ελλάδας, αυτό οφεί­λε­ται εν μέρει στην αύξηση της σχε­τι­κής σημα­σίας του πακέτου city break, μίας μορφής επι­σκέ­ψεων που αφορά μικρό­τε­ρες μέσες διάρ­κειες παρα­μο­νής, όπως φαί­νε­ται από το γεγονός ότι π.χ. η Αττική έχει μικρό­τερη μέση διάρ­κεια παρα­μο­νής. Εν μέρει ωστόσο, αφορά και την ανά­καμψη της σχε­τι­κής σημα­σίας των οδικών αφίξεων επι­σκε­πτών από τη βαλ­κα­νική ενδο­χώρα, κυρίως σε περιο­χές της Βόρειας Ελλάδας, π.χ. η Κεντρική Μακε­δο­νία και η Ήπειρος έχουν επίσης μικρό­τε­ρες μέσες διάρ­κειας παρα­μο­νής.

Τέλος, η μέση δαπάνη ανά δια­νυ­κτέ­ρευση ανήλθε στα €89,7 το 2024, από €68,6 το 2010, κατα­γρά­φο­ντας έναν μέσο ετήσιο ρυθμό μετα­βο­λής ίσο με 1,9%. Ωστόσο, ένα μέρος αυτής της αύξησης, αν όχι ολό­κληρο, ήταν ονο­μα­στικό. Από το 2011 μέχρι το 2024 ο μέσος ετήσιος πλη­θω­ρι­σμός στην κατη­γο­ρία των εστια­το­ρίων και ξενο­δο­χείων ήταν 1,9% (2,5% ο απο­πλη­θω­ρι­στής των εξα­γω­γών υπη­ρε­σιών). Συνεπώς, ο πραγ­μα­τι­κός μέσος ετήσιος ρυθμός μετα­βο­λής της μέσης δαπάνης ανά δια­νυ­κτέ­ρευση ήταν 0% την περίοδο 2011-2024 (-3,2% για τη μέση δαπάνη) και ο αντί­στοι­χος των ταξι­διω­τι­κών εισπρά­ξεων 3,9%.

Την τελευ­ταία εικο­σα­ε­τία έχει αυξηθεί σημα­ντικά (+23%) ο αριθμός των ξενο­δο­χεια­κών μονάδων με παράλ­ληλη μείωση του αριθμού των ενοι­κια­ζό­με­νων δωμα­τίων και των camping. Παράλ­ληλα, η εξίσου σημα­ντική άνοδος (+24,7%) του αριθμού των κατα­λυ­μά­των βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης την περίοδο 2022-2024 – ο οποίος ξεπέ­ρασε το 1 εκατ. εντός του 2024 – κάλυψε την μεγάλη άνοδο των διεθνών του­ρι­στι­κών αφίξεων. Η άνοδος του αριθμού των ξενο­δο­χεια­κών μονάδων συνο­δεύ­τηκε από βελ­τί­ωση του επι­πέ­δου των υπο­δο­μών αφού μεταξύ 2004-2024 αυξή­θηκε ο αριθμός των μονάδων (+6 και +2,1 φορές) και των κλινών (+4,4 και +1,6 φορές) με τέσσερα και πέντε αστέρια και μειώ­θη­καν τα αντί­στοιχα μεγέθη με ένα και δύο αστέρια. Παράλ­ληλα, αυξή­θηκε η δυνα­μι­κό­τητα τους (+15,3%).

Το μεγα­λύ­τερο ποσοστό δωμα­τίων και κλινών συγκε­ντρώ­νε­ται στα ξενο­δο­χεία μικρού (άνω του 41%) και μεσαίου μεγέ­θους (περίπου 22%) αλλά παρα­τη­ρεί­ται μείωση των παρα­πάνω μεγεθών σε ξενο­δο­χεία μικρού και πολύ μικρού μεγέ­θους και αύξησή τους σε ξενο­δο­χεία μεσαίου και μεγάλου μεγέ­θους. Το μεγα­λύ­τερο ποσοστό ξενο­δο­χείων ενοι­κια­ζό­με­νων δωμα­τίων και camping βρί­σκο­νται κυρίως σε περιο­χές που χαρα­κτη­ρί­ζο­νται ως αγρο­τι­κές, αν και αυτό μειώ­νε­ται κατά την περίοδο 2012-2023 και αυξά­νε­ται το ποσοστό τους σε επαρ­χια­κές πόλεις και μεγάλα αστικά κέντρα. Το συγκε­κρι­μένο, ανα­με­νό­μενο, εύρημα κατα­δει­κνύει τη θετική συμβολή του του­ρι­σμού, δηλαδή της ενί­σχυ­σης των εισο­δη­μά­των και της απα­σχό­λη­σης κυρίως σε περιο­χές εκτός των αστικών κέντρων, που δεν έχουν πολλές άλλες οικο­νο­μι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες, κι επο­μέ­νως βοηθάει στη συγκρά­τηση του πλη­θυ­σμού σε αυτές τις περιο­χές.

Σχετικά με τα κατα­λύ­ματα βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης, την τριετία 2022-2024, για το σύνολο της χώρας και το σύνολο του έτους, παρου­σιά­ζουν κατά μέσο όρο χαμη­λό­τερο ποσοστό πλη­ρό­τη­τας (30,1%) και χαμη­λό­τερη μέση διάρ­κεια παρα­μο­νής (3,7 ημέρες) συγκρι­τικά με τα ξενο­δο­χεία (56,1% και 4,0 ημέρες). Εξάλλου, την περίοδο 2018-2024 η Ελλάδα παρου­σιά­ζει από τις υψη­λό­τε­ρες αυξή­σεις στον συνο­λικό αριθμό δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων σε κατα­λύ­ματα βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης (123,1%) μεταξύ αντα­γω­νι­στι­κών αγορών (Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία, Κροατία, Κύπρος, Μάλτα, Πορ­το­γα­λία), κυρίως λόγω αύξησης των ταξι­διω­τι­κών αφίξεων.

Εν συνόλω, τα τελευ­ταία χρόνια το μοντέλο του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού μετα­βάλ­λε­ται προς την κατεύ­θυνση “όλο και περισ­σό­τε­ροι του­ρί­στες οι οποίοι δια­μέ­νουν όλο και λιγό­τερο στη χώρα και αφήνουν όλο και λιγό­τερα χρήματα”. Σε έναν βαθμό αυτό οφεί­λε­ται σε μετα­βο­λές στα μοτίβα της εξω­τε­ρι­κής ζήτησης.

Ωστόσο, στον βαθμό στον οποίο η διό­γκωση της ζήτησης μετα­φρά­ζε­ται σε υπο­βάθ­μιση του περι­βάλ­λο­ντος και του επι­πέ­δου παρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών, η δια­τη­ρη­σι­μό­τητα αυτής της ζήτησης στο μακρο­χρό­νιο διά­στημα δεν είναι δεδο­μένη. Το κλειδί στην προ­σπά­θεια στροφής σε ένα πιο δια­τη­ρή­σιμο του­ρι­στικό μοντέλο, είναι η επι­δί­ωξη της αύξησης της οικο­νο­μι­κής συνει­σφο­ράς του κλάδου, όχι μέσω αύξησης του αριθμού των αφίξεων, αλλά μέσω αύξησης της δαπάνης ανά επι­σκέ­πτη. Αυτό με τη σειρά του προ­ϋ­πο­θέ­τει την παρα­δοχή ότι η βιω­σι­μό­τητα του του­ρι­στι­κού “προ­ϊ­ό­ντος”, σε κάθε προ­ο­ρι­σμό, συν­δέ­ε­ται με τη δια­τή­ρηση της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς και της παρά­δο­σης κάθε τόπου, την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος και τη δια­τή­ρηση της ομορ­φιάς των φυσικών τοπίων. Αυτοί οι παρά­γο­ντες εγγυώ­νται την αυθε­ντι­κό­τητα της εμπει­ρίας. Αυτά δύσκολα είναι συμβατά με ένα μοντέλο μαζικού του­ρι­σμού χαμηλής δαπάνης.

Επο­μέ­νως, το κρι­τή­ριο με το οποίο πρέπει να δομεί­ται το στρα­τη­γικό σχέδιο για τη δημιουρ­γία -δημόσιων και ιδιωτικών- υπο­δο­μών για την ανά­πτυξη του του­ρι­στι­κού “προ­ϊ­ό­ντος”, πρέπει να απο­σκο­πεί στην δια­τη­ρη­σι­μό­τητα, καθώς και την εμπέ­δωση συμ­βιω­τι­κών και συνερ­γα­τι­κών και όχι αντα­γω­νι­στι­κών σχέσεων με άλλες οικο­νο­μι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες. Επι­προ­σθέ­τως, οι του­ρι­στι­κές υπη­ρε­σίες πρέπει να λαμ­βά­νουν υπόψη τους και να προ­σαρ­μό­ζο­νται στις διε­θνείς τάσεις που δια­μορ­φώ­νο­νται στο κοι­νω­νικό, οικο­νο­μικό, γεω­πο­λι­τικό και τεχνο­λο­γικό πεδίο, αλλά και στα νέα δεδο­μένα που δημιουρ­γεί η κλι­μα­τική αλλαγή, έτσι ώστε να βελ­τιώ­νε­ται συνεχώς η εμπει­ρία του κάθε ταξι­διώτη.

Σε θεω­ρη­τικό επίπεδο, η ιδέα της στό­χευ­σης σε ποιο­τι­κό­τερο του­ρι­σμό είναι ελκυ­στική αλλά στην πραγ­μα­τι­κό­τητα είναι ένα εξαι­ρε­τικά σύνθετο project το οποίο θα επέ­βαλλε μεγάλες αλλαγές σε επι­χει­ρη­μα­τι­κές πρα­κτι­κές, πολι­τι­κές, επεν­δύ­σεις (δημό­σιες και ιδιω­τι­κές), αλλά και σε νοο­τρο­πίες.

Σημα­ντι­κό­τε­ρες δράσεις σε αυτή την κατεύ­θυνση θα ήταν οι ακό­λου­θες:

1. Αυστηρή και συστη­μα­τική τήρηση της νομο­θε­σίας για την αυθαί­ρετη δόμηση (από­συρση παρά­νο­μων κτι­σμά­των, αποφυγή νομι­μο­ποι­ή­σεων) και ουσια­στι­κός περιο­ρι­σμός και της -έως τώρα νόμιμης- εκτός σχεδίου δόμησης. Η χύδην δόμηση είναι ένας ανορ­θο­λο­γι­κός και χωρο­κα­τα­κτη­τικά επι­θε­τι­κός τρόπος αξιο­ποί­η­σης της γης και οδηγεί σε υπο­βάθ­μιση του φυσικού περι­βάλ­λο­ντος, εξώθηση αγρο­τι­κών δρα­στη­ριο­τή­των αλλά και επι­δεί­νωση της στάθμης των του­ρι­στι­κών εσόδων. Οι σχε­τι­κές δράσεις είναι ίσως η υψη­λό­τερη προ­τε­ραιό­τητα δεδο­μέ­νου ότι η χύδην δόμηση δεν ανα­στρέ­φε­ται και μπορεί να κατα­στρέ­ψει έναν του­ρι­στικό προ­ο­ρι­σμό, ίσως και ορι­στικά.

2. Θέσπιση και συνεπής τήρηση της νομο­θε­σίας για την χωρο­θέ­τηση των μονάδων φιλο­ξε­νίας και εστί­α­σης και την εναρ­μό­νιση τους με το φυσικό και πολι­τι­στικό περι­βάλ­λον. Από­συρση ή τρο­πο­ποί­ηση μονάδων που παρα­βιά­ζουν αυτόν τον κανόνα, είτε με εφαρ­μογή της νομο­θε­σίας όπου υπάρ­χουν παρα­βά­σεις, είτε με οικο­νο­μικά κίνητρα όπου οι παρεκ­κλί­σεις είναι νομό­τυ­πες (ή εκ των υστέρων νομι­μο­ποι­η­μέ­νες).

3. Προ­τε­ραιο­ποί­ηση από τους επι­χει­ρη­μα­τίες του του­ρι­σμού και την Πολι­τεία ανέ­γερ­σης ξενο­δο­χεια­κών μονάδων υψη­λό­τε­ρης στάθμης και ανα­βάθ­μιση των υφι­στά­με­νων. Κάποια πρώτα βήματα έχουν γίνει: ο αριθμός των 5άστερων ξενο­δο­χείων της χώρας έχει αυξηθεί κατά 37% την τελευ­ταία πεντα­ε­τία 2019-2024, και των 4στερων κατά 14%, ενώ οι μονάδες 1 και 2 αστέρων μειώ­θη­καν. Οι τρά­πε­ζες παρέ­χουν χρη­μα­το­δο­τική στήριξη σε αυτή την κατεύ­θυνση.

4. Ανα­βάθ­μιση των υπο­δο­μών που στη­ρί­ζουν τον ποιο­τικό και όχι τον μαζικό του­ρι­σμό: δρόμοι, μαρίνες, γρήγορο δια­δί­κτυο, δια­χεί­ριση ενέρ­γειας, νερού και απορ­ριμ­μά­των, υπο­γειο­ποί­ηση καλω­δίων δικτύων, προ­στα­σία παρα­δο­σια­κών οικι­σμών, ανά­δειξη μνη­μείων και μου­σείων, πολι­τι­στι­κές εκδη­λώ­σεις, χιο­νο­δρο­μικά κέντρα κ.λπ.

5. Γενι­κό­τερα, δράσεις εξω­ραϊ­σμού του αστικού και φυσικού περι­βάλ­λο­ντος: ό,τι είναι ωραίο για τους κατοί­κους είναι και για τους επι­σκέ­πτες.

6. Κατάρ­τιση και ανα­βάθ­μιση δεξιο­τή­των. Ο ποιο­τι­κός του­ρι­σμός απαιτεί υψηλής στάθμης προ­σω­πικό (και αντί­στοιχα δημιουρ­γεί πιο καλο­πλη­ρω­μέ­νες θέσεις εργα­σίας).

7. Συγκε­κρι­μένα κίνητρα για εναλ­λα­κτι­κές μορφές του­ρι­σμού με μεγα­λύ­τερη προ­στι­θέ­μενη αξία: επι­σκέ­πτες υγείας, πολι­τι­στι­κός και θρη­σκευ­τι­κός του­ρι­σμός, αγρο­του­ρι­σμός, city breaks. Η οικο­νο­με­τρική εκτί­μηση που περιέ­χε­ται σε αυτή τη μελέτη δείχνει ότι με την προ­τε­ραιο­ποί­ηση συγκε­κρι­μέ­νης κατεύ­θυν­σης -και γεω­γρα­φι­κού προσανατολισμού- επεν­δυ­τι­κών έργων, ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός θα μπο­ρούσε να επι­τύ­χει καλύ­τερη χωρική και χρονική κατα­νομή των του­ρι­στι­κών εσόδων, δηλαδή καλύ­τερη δια­σπορά των οφελών (αλλά και των παρά­πλευ­ρων κοστών) μεταξύ ηπει­ρω­τι­κής και νησιω­τι­κής χώρας και επι­μή­κυνση της του­ρι­στι­κής περιό­δου αντί­στοιχα.

8. Στήριξη πρα­κτι­κών αει­φο­ρίας και σχε­τι­κών πρω­το­βου­λιών για τον πράσινο και ψηφιακό μετα­σχη­μα­τι­σμό των επι­χει­ρή­σεων (αλλά και αποφυγή κινή­τρων που φαντά­ζουν προ­σχη­μα­τικά για την αύξηση της δομη­μέ­νης επι­φά­νειας). Στροφή προς μια κυκλική οικο­νο­μία και προ­στα­σία της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας και του οικο­συ­στή­μα­τος.

9. Επιβολή περιο­ρι­σμών στις του­ρι­στι­κές μισθώ­σεις. Οι βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις είναι και θα εξα­κο­λου­θή­σουν να είναι μέρος του πακέτου υπη­ρε­σιών που προ­σφέ­ρει η χώρα αλλά πρέπει να επι­στρέ­ψουν στον σκοπό για τον οποίον δημιουρ­γή­θη­καν: την οικο­νο­μία δια­μοι­ρα­σμού, ήτοι κατοι­κίες τις οποίες οι ιδιο­κτή­τες τους τις χρη­σι­μο­ποιούν κυρίως οι ίδιοι και τις υπε­νοι­κιά­ζουν για κάποιες λίγες ημέρες, όταν δεν τις χρη­σι­μο­ποιούν, με στόχο να χρη­μα­το­δο­τή­σουν κάποια από τα έξοδά τους και πιθανώς να κάνουν και ο ίδιοι δια­κο­πές κάπου αλλού. Μια κατοι­κία η οποία ενοι­κιά­ζε­ται για 10 ή 11 μήνες τον χρόνο δεν εντάσ­σε­ται στην ιδέα της οικο­νο­μίας του δια­μοι­ρα­σμού, αλλά απο­τε­λεί μια κανο­νική οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα για προ­σπο­ρι­σμό κέρδους και πρέπει, να επι­τρέ­πε­ται ασφαλώς, αλλά να αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως τέτοια. Ειδάλ­λως, οι του­ρι­στι­κές μισθώ­σεις επω­φε­λού­νται από φορο­λο­γικό και κανο­νι­στικό αρμπι­τράζ έναντι των επί­ση­μων του­ρι­στι­κών μονάδων, νοθεύ­ο­ντας τον αντα­γω­νι­σμό. Αυτή η πρα­κτική, περαι­τέρω, δημιουρ­γεί πολύ ισχυρό κίνητρο οικο­δό­μη­σης σε του­ρι­στι­κές περιο­χές, και δη εκτός σχεδίου, υπο­βαθ­μί­ζο­ντας το τοπίο. Τέλος, η χρήση οικι­στι­κών ακι­νή­των για εμπο­ρι­κούς σκοπούς μπορεί να αφαιρεί, ακίνητα από την αγορά των μακρο­χρό­νιων μισθώ­σεων, οξύ­νο­ντας το στε­γα­στικό πρό­βλημα.

10. Εφαρ­μογή μέτρων για την προ­στα­σία του του­ρι­σμού από τις επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής αλλαγής. Ενδει­κτικά, ενθάρ­ρυνση των αφίξεων εκτός περιό­δων υψηλής θερ­μο­κρα­σίας, αποφυγή οικο­δό­μη­σης κοντά στο επίπεδο του αιγια­λού ή σε άλλες ευαί­σθη­τες περιο­χές (ρέματα, εντός δασικών εκτά­σεων κτλ), ανα­βάθ­μιση ενερ­γεια­κής απο­δο­τι­κό­τη­τας των του­ρι­στι­κών μονάδων, φυτεύ­σεις.

Μια τέτοια σύνθετη προ­σπά­θεια μετα­σχη­μα­τι­σμού του μοντέ­λου του του­ρι­σμού, κατα­λή­γει η μελέτη της Eurobank, δυσχε­ραί­νε­ται από το γεγονός ότι το όφελος είναι σημα­ντικό και για πολλούς αλλά είναι έμμεσο και μακρο­πρό­θε­σμο, ενώ το κόστος είναι για συγκε­κρι­μέ­νους και βρα­χυ­πρό­θε­σμο. Ως εκ τούτου, η προ­σπά­θεια αυτή δεν είναι πιθανό να ευδο­κι­μή­σει χωρίς την ενερ­γη­τική στήριξη (και αστυ­νό­μευση) τέτοιων πολι­τι­κών από το Κράτος. Επι­πλέον, οι άνθρω­ποι του του­ρι­σμού πρέπει να συμπα­ρα­τα­χθούν και να πρω­το­στα­τή­σουν σε αυτή την προ­σπά­θεια, δεδο­μέ­νου ότι συνιστά στοι­χειώδη προ­στα­σία των επεν­δύ­σεών τους και των μελ­λο­ντι­κών προ­ο­πτι­κών του κλάδου.

Πηγή: capital.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.