Η ελληνική Πολιτεία χρηματοδοτεί την κατασκευή έργων ύδρευσης, ΟΧΙ τη λειτουργία τους – Τι επιτρέπεται από τον Νόμο;

Επι­μέ­νει να τίθεται τεχνηέ­ντως στον δημόσιο διάλογο ο παντε­λώς ψευδής ισχυ­ρι­σμός περί της χρη­μα­το­δό­τη­σης της λει­τουρ­γίας και συντή­ρη­σης του Φράγ­μα­τος Γαδουρά από εθνι­κούς πόρους, σε μια προ­σπά­θεια που εκπο­ρεύ­ε­ται από την ίδια την διοί­κηση της ΔΕΥΑΡ,  να απο­φύ­γει να πλη­ρώ­σει την οφειλή της ύψους 6,38 εκατ. ευρώ για τη λει­τουρ­γία και συντή­ρηση του Φράγ­μα­τος και να εκθέσει την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, δια­μορ­φώ­νο­ντας στην κοινή γνώμη την εντύ­πωση ότι διεκ­δι­κεί χρήματα από τη ΔΕΥΑΡ ενώ η λει­τουρ­γία του Φράγ­μα­τος χρη­μα­το­δο­τεί­ται από εθνι­κούς πόρους του Υπουρ­γείου Εθνικής Οικο­νο­μίας (ανα­κά­λυ­ψαν και το Υπουρ­γείο!).

Της Ρένας Παυλάκη

Παρότι το ζήτημα έχει απα­ντη­θεί κατ’ επα­νά­ληψη από την Περι­φέ­ρεια, εξα­κο­λου­θεί να συντη­ρεί­ται ο ψευδής και συκο­φα­ντι­κός αυτός ισχυ­ρι­σμός, τόσο από τη διοί­κηση της ΔΕΥΑΡ, όσο και από μερίδα τοπικών ΜΜΕ στα οποία διο­χε­τεύ­ο­νται τάχα «απο­κα­λυ­πτικά» έγγραφα. Όταν το απλού­στερο που θα μπο­ρούσε να κάνει κάποιος είναι να ανα­τρέ­ξει στην ελλη­νική νομο­θε­σία, αλλά κανένας δεν το θεώρησε σκόπιμο, προ­φα­νώς για να μην καταρ­ρεύ­σει το αφήγημα της παρα­πλη­ρο­φό­ρη­σης που έχουν υιο­θε­τή­σει.

Σύμφωνα με την ελλη­νική νομο­θε­σία, η λει­τουρ­γία και συντή­ρηση των υπο­δο­μών ύδρευ­σης δεν χρη­μα­το­δο­τεί­ται από εθνι­κούς πόρους. Παρότι το κράτος επεν­δύει εκα­τομ­μύ­ρια σε φράγ­ματα, διυ­λι­στή­ρια και δίκτυα, η ευθύνη της καθη­με­ρι­νής λει­τουρ­γίας αυτών των εγκα­τα­στά­σεων μετα­κυ­λί­ε­ται εξ ολο­κλή­ρου στους κατα­να­λω­τές, μέσω των αντα­πο­δο­τι­κών τελών που επι­βάλ­λουν οι κατά τόπους ΔΕΥΑ.

Η νομο­θε­σία είναι απο­λύ­τως σαφής: ο Νόμος 1069/1980 – η ιδρυ­τική πράξη των Δημο­τι­κών Επι­χει­ρή­σεων Ύδρευ­σης και Απο­χέ­τευ­σης (ΔΕΥΑ) – και ο μετα­γε­νέ­στε­ρος Ν. 4483/2017 προ­βλέ­πουν ότι η κρατική χρη­μα­το­δό­τηση καλύ­πτει απο­κλει­στικά τα στάδια μελέτης και κατα­σκευής των έργων ύδρευ­σης. Η λει­τουρ­γία και η συντή­ρηση – όσο κοστο­βό­ρες κι αν είναι – βρί­σκο­νται εκτός του πεδίου επι­χο­ρή­γη­σης, και επω­μί­ζο­νται από τις ίδιες τις ΔΕΥΑ, άρα και από τους πολίτες που πλη­ρώ­νουν τους λογα­ρια­σμούς.

Πρό­κει­ται για μια θεσμική επιλογή που ενσω­μα­τώ­νει τη λογική της αντα­πο­δο­τι­κό­τη­τας: το κράτος «χτίζει», αλλά δεν «τρέχει» τα έργα. Η καθη­με­ρινή δια­χεί­ριση του νερού αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως υπη­ρε­σία κοινής ωφέ­λειας με οικο­νο­μικά ισο­σκε­λι­σμένο χαρα­κτήρα – όχι ως δημόσια δαπάνη.

Αυτό σημαί­νει πρα­κτικά ότι ένας Δήμος ή μια Περι­φέ­ρεια μπορεί να χρη­μα­το­δο­τη­θεί για να κατα­σκευά­σει ένα νέο φράγμα ή ένα διυ­λι­στή­ριο με ευρω­παϊκά ή εθνικά κον­δύ­λια, αλλά δεν μπορεί να ζητήσει ούτε ένα ευρώ από το ΠΔΕ για τη μισθο­δο­σία των τεχνι­κών του, την αγορά ανταλ­λα­κτι­κών, τη συντή­ρηση των αντλιών ή τον καθα­ρι­σμό των φίλτρων. Αυτά «περνούν» υπο­χρε­ω­τικά στον λογα­ρια­σμό του χρήστη.

Τι προ­βλέ­πει η Νομο­θε­σία:

Από τον Ν. 4483/2017 (που τρο­πο­ποί­ησε τον Ν. 1069/1980):

Άρθρο 10 παρ. 1 του Ν. 1069/1980: καθο­ρί­ζει ρητά ότι πόροι της ΔΕΥΑ περι­λαμ­βά­νουν μεταξύ άλλων:

o   ειδικό τέλος μελέτης/κατα­σκευής

o   τέλη σύν­δε­σης, πάγια

o   αξία κατα­να­λι­σκό­με­νου νερού

o   επι­χο­ρη­γή­σεις από ΕΕ και το Πρό­γραμμα Δημο­σίων Επεν­δύ­σεων – και μόνο για μελέτη και κατα­σκευή έργων

Άρθρο 22 παρ. 1 του Ν. 4483/2017 (τρο­πο­ποιεί το άρθρο 22 του Ν. 1069/80):

o   Τα έργα κατα­σκευής, λει­τουρ­γίας και συντή­ρη­σης των συστη­μά­των ύδρευ­σης/απο­χέ­τευ­σης εκτε­λού­νται από τη ΔΕΥΑ, αλλά το κόστος λει­τουρ­γίας & συντή­ρη­σης πρέπει να καλύ­πτε­ται από πόρους της ίδιας της επι­χεί­ρη­σης (δηλαδή αντα­πο­δο­τικά τέλη, χωρίς χρήση εθνικών πόρων)

Ν. 1069/1980 – Άρθρο 22 (όπως τρο­πο­ποι­ή­θηκε με το άρθρο 7 του Ν. 4483/2017)

Άρθρο 22 – Έσοδα ΔΕΥΑ

Τα έσοδα της Δημο­τι­κής Επι­χεί­ρη­σης Ύδρευ­σης και Απο­χέ­τευ­σης προ­έρ­χο­νται από:

α) Τα τέλη ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης που κατα­βάλ­λουν οι κατα­να­λω­τές,

β) Τις εισφο­ρές σύν­δε­σης με τα δίκτυα,

γ) Την είσπραξη ειδικού τέλους χρήσης έργων,

δ) Επι­χο­ρη­γή­σεις του Δημο­σίου, της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης ή άλλων φορέων για την κατα­σκευή έργων,

ε) Έσοδα από παροχή υπη­ρε­σιών ή δρα­στη­ριό­τη­τες συνα­φείς με τον σκοπό της επι­χεί­ρη­σης,

στ) Πάντως, η επι­χεί­ρηση υπο­χρε­ού­ται να καλύ­πτει τις λει­τουρ­γι­κές της δαπάνες από τα ίδια έσοδά της.

Με την τρο­πο­ποί­ηση αυτή, καθί­στα­ται ρητό ότι οι λει­τουρ­γι­κές δαπάνες (π.χ. μισθοί, συντη­ρή­σεις, λει­τουρ­γικά κόστη) δεν μπορούν να καλύ­πτο­νται από επι­χο­ρη­γή­σεις, αλλά μόνο από τα αντα­πο­δο­τικά έσοδα της ΔΕΥΑ.

Συμπε­ρα­σμα­τικά:

Οι νόμοι  1069/1980 (άρθρα 10 & 22) και 4483/2017 προ­βλέ­πουν ότι:

Κατα­σκευή έργων: χρη­μα­το­δο­τεί­ται από εθνι­κούς και κοι­νο­τι­κούς πόρους.

Λει­τουρ­γία & συντή­ρηση: καλύ­πτο­νται εξ ολο­κλή­ρου από τις ΔΕΥΑ – μέσω αντα­πο­δο­τι­κών τελών, δηλαδή από τους κατα­να­λω­τές.

Άρα, η επι­χο­ρή­γηση μέσω εθνικού/ΠΔΕ/ΕΕ καλύ­πτει ΜΟΝΟ τις φάσεις μελέτης και  κατα­σκευής. Το κράτος δεν έχει νομο­θε­τική πρό­βλεψη να πλη­ρώ­νει τη λει­τουρ­γία/συντή­ρηση φραγ­μά­των, διυ­λι­στη­ρίων κλπ από εθνι­κούς πόρους.

Γίνεται σαφές από τα παρα­πάνω, ότι κανένα Υπουρ­γείο Εθνικής Οικο­νο­μίας δεν χρη­μα­το­δο­τεί τη λει­τουρ­γία του Φράγ­μα­τος Γαδουρά. Όσο η ΔΕΥΑΡ αρνεί­ται να συμ­μορ­φω­θεί στις συμ­βα­τι­κές της υπο­χρε­ώ­σεις, η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου καλύ­πτει το κόστος λει­τουρ­γίας, απο­κλει­στικά από ίδιους πόρους, εις βάρος της υλο­ποί­η­σης άλλων έργων και δράσεων στα νησιά της.

Πηγή: realvoice995.gr