Το σκάνδαλο της υπεξαίρεσης στο Λιμεναρχείο Ρόδου θα εξεταστεί ξανά στο Ελεγκτικό Συνέδριο

• Κα­τα­δί­κη, οι­κο­νο­μι­κή ζημία και ηθική απα­ξί­ω­ση: Ο αν­θυ­πο­πλοί­αρ­χος που πα­ρα­δέ­χθη­κε την υπε­ξαί­ρε­ση δη­μο­σί­ων εσό­δων, η δι­κα­στι­κή πο­ρεία 17 ετών και το ερώ­τη­μα που πλα­νά­ται – θα πλη­ρώ­σει ποτέ το Δη­μό­σιο τις ευ­θύ­νες του; • Η τε­λι­κή μάχη του Δη­μο­τι­κού Λι­με­νι­κού Τα­μεί­ου

Ένας αν­θυ­πο­πλοί­αρ­χος του Λι­με­νι­κού Σώ­μα­τος, υπεύ­θυ­νος για τη βε­βαί­ω­ση και εί­σπρα­ξη λι­με­νι­κών τελών στο Κε­ντρι­κό Λι­με­ναρ­χείο Ρόδου, υπε­ξαί­ρε­σε συ­στη­μα­τι­κά ει­σπρά­ξεις ύψους 184.380,07 ευρώ.

Το πε­ρι­στα­τι­κό, που ήρθε στο φως το 2007, πέρα από τις ποι­νι­κές δια­στά­σεις που ήδη έχουν κλεί­σει με κα­τα­δί­κη του υπαί­τιου, τώρα επι­στρέ­φει στο προ­σκή­νιο με τη μορφή διεκ­δί­κη­σης απο­ζη­μί­ω­σης από το Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο ενώ­πιον του Ελεγ­κτι­κού Συ­νε­δρί­ου.

Με αγωγή του το Δη­μο­τι­κό Λι­με­νι­κό Τα­μείο, δια του δι­κη­γό­ρου του κ. Βα­σί­λη Κα­τα­βε­νά­κη, απαι­τεί απο­ζη­μί­ω­ση για την πε­ριου­σια­κή ζημία που υπέ­στη, αλλά και επι­πλέ­ον ποσό για ηθική βλάβη, ανε­βά­ζο­ντας το συ­νο­λι­κό ύψος της διεκ­δί­κη­σης στις 284.380,07 ευρώ.

Το 2007, στο Κε­ντρι­κό Λι­με­ναρ­χείο Ρόδου, μια διοι­κη­τι­κή πράξη ρου­τί­νας πυ­ρο­δό­τη­σε την απο­κά­λυ­ψη ενός από τα με­γα­λύ­τε­ρα σκάν­δα­λα υπε­ξαί­ρε­σης δη­μο­σί­ου χρή­μα­τος στο λι­με­νι­κό σώμα. Κατά την τε­λε­τή πα­ρά­δο­σης κα­θη­κό­ντων του λι­με­νάρ­χη, ο απο­χω­ρών αξιω­μα­τι­κός, πλοί­αρ­χος Λ.Σ., ζή­τη­σε έναν απλό απο­λο­γι­σμό: ποια είναι τα τα­μεια­κά υπό­λοι­πα από τα πλοη­γι­κά και λι­με­νι­κά τέλη των δύο τε­λευ­ταί­ων ετών;

Η απά­ντη­ση ήταν σο­κα­ρι­στι­κή. Ο αν­θυ­πο­πλοί­αρ­χος και υπό­λο­γος για τις σχε­τι­κές ει­σπρά­ξεις, σε τη­λε­φω­νι­κή επι­κοι­νω­νία, πα­ρα­δέ­χθη­κε ότι υπάρ­χει έλ­λειμ­μα 300.000 ευρώ. Δεν έδωσε εξη­γή­σεις, ούτε προ­σκό­μι­σε πα­ρα­στα­τι­κά. Μόνο υπο­σχέ­θη­κε ότι «θα τα­κτο­ποι­ή­σει το θέμα σύ­ντο­μα», εν όψει επι­κεί­με­νου ελέγ­χου.

Την επό­με­νη κιό­λας ημέρα, στις 9 Οκτω­βρί­ου 2007, ξε­κί­νη­σε ο δια­χει­ρι­στι­κός έλεγ­χος από αρ­μό­δια επι­τρο­πή και ακο­λού­θως ενε­πλά­κη και το Γρα­φείο Εσω­τε­ρι­κών Υπο­θέ­σε­ων του Λι­με­νι­κού. Μέσα σε λίγες εβδο­μά­δες, η έκτα­ση της ζη­μί­ας απο­τυ­πώ­θη­κε πλή­ρως: ο αν­θυ­πο­πλοί­αρ­χος είχε πα­ρα­κρα­τή­σει του­λά­χι­στον 211.734,23 ευρώ, από τα οποία 184.380,07 ευρώ αντι­στοι­χού­σαν απο­κλει­στι­κά στο Δη­μο­τι­κό Λι­με­νι­κό Τα­μείο Νό­τιας Δω­δε­κα­νή­σου.

Η απο­λο­γία που δεν έπει­σε

Ο κα­τη­γο­ρού­με­νος υπάλ­λη­λος ομο­λό­γη­σε την πράξη του. Ανέ­φε­ρε πως ει­σέ­πρατ­τε τα τέλη και στη συ­νέ­χεια τα κα­τέ­θε­τε σε τρα­πε­ζι­κό λο­γα­ρια­σμό της συ­ζύ­γου του, προ­κει­μέ­νου, όπως ισχυ­ρί­στη­κε, να κα­λύ­ψει τις επι­χει­ρη­μα­τι­κές της υπο­χρε­ώ­σεις. Ωστό­σο, σύμ­φω­να με τα όσα κα­τέ­θε­σε αρ­γό­τε­ρα, η σύ­ζυ­γός του χρη­σι­μο­ποί­η­σε το σύ­νο­λο του ποσού σε τυ­χε­ρά παί­γνια στο κα­ζί­νο Ρόδου, με απο­τέ­λε­σμα τα χρή­μα­τα να χα­θούν ανε­πι­στρε­πτί.

Ο αν­θυ­πο­πλοί­αρ­χος κρί­θη­κε τε­λε­σί­δι­κα ένο­χος από το Πε­ντα­με­λές Εφε­τείο Δω­δε­κα­νή­σου για υπε­ξαί­ρε­ση στην υπη­ρε­σία κατ’ εξα­κο­λού­θη­ση και απι­στία, με συ­νο­λι­κή ποινή κά­θειρ­ξης εννέα ετών. Του ανα­γνω­ρί­στη­κε το ελα­φρυ­ντι­κό της ει­λι­κρι­νούς με­τα­μέ­λειας, καθώς είχε επι­στρέ­ψει πε­ρί­που 65.000 ευρώ και υπο­σχέ­θη­κε να κα­τα­βά­λει και τα υπό­λοι­πα.

Το Λι­με­νι­κό Τα­μείο απα­ντά με αγωγή

Το Δη­μο­τι­κό Λι­με­νι­κό Τα­μείο Νό­τιας Δω­δε­κα­νή­σου, ως νό­μι­μος δι­καιού­χος των πα­ρα­κρα­τη­θέ­ντων τελών, στρά­φη­κε με αγωγή κατά του Ελ­λη­νι­κού Δη­μο­σί­ου, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι το Δη­μό­σιο φέρει την ευ­θύ­νη για τις πρά­ξεις του υπαλ­λή­λου του. Η αγωγή αρ­χι­κά κα­τα­τέ­θη­κε στο Διοι­κη­τι­κό Πρω­το­δι­κείο Ρόδου, το οποίο ανα­γνώ­ρι­σε τη βα­σι­μό­τη­τά της και επι­δί­κα­σε απο­ζη­μί­ω­ση ύψους 113.313,05 ευρώ, αφού αφαί­ρε­σε το ήδη επι­στρα­φέν ποσό των 62.857,01 ευρώ.

Το Δη­μό­σιο άσκη­σε έφεση, επι­μέ­νο­ντας ότι η ευ­θύ­νη δεν το αφορά και ότι οι πρά­ξεις του υπαλ­λή­λου δεν συν­δέ­ο­νται ου­σιω­δώς με την υπη­ρε­σία του. Το Διοι­κη­τι­κό Εφε­τείο Πει­ραιά με την από­φα­ση Α2109/2022 έκρι­νε ότι η δι­καιο­δο­σία για τέ­τοιου εί­δους υπο­θέ­σεις ανή­κει στο Ελεγ­κτι­κό Συ­νέ­δριο, καθώς η ζημία συν­δέ­ε­ται με τη δια­χεί­ρι­ση δη­μό­σιου χρή­μα­τος από υπό­λο­γο υπάλ­λη­λο.

Ο ρόλος του Ελεγ­κτι­κού Συ­νε­δρί­ου και η νέα εξέ­λι­ξη

Η αγωγή πα­ρα­πέμ­φθη­κε στο Πρώτο Τμήμα του Ελεγ­κτι­κού Συ­νε­δρί­ου, το οποίο με την πρό­σφα­τη από­φα­ση 59/2025 δή­λω­σε εαυτό αναρ­μό­διο και την πα­ρέ­πεμ­ψε στο Δεύ­τε­ρο Τμήμα, που είναι απο­κλει­στι­κά αρ­μό­διο για ζη­τή­μα­τα δια­χεί­ρι­σης από νο­μι­κά πρό­σω­πα δη­μο­σί­ου δι­καί­ου.

Η από­φα­ση επι­κα­λεί­ται πλή­θος νο­μο­θε­τι­κών και κα­νο­νι­στι­κών δια­τά­ξε­ων, οι οποί­ες κα­το­χυ­ρώ­νουν τη νο­μι­κή ευ­θύ­νη του Δη­μο­σί­ου για τις πρά­ξεις υπαλ­λή­λων του όταν ενερ­γούν είτε κατά την άσκη­ση των κα­θη­κό­ντων τους είτε «επ’ ευ­και­ρία» αυτών. Ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία δί­νε­ται στο γε­γο­νός ότι ο αν­θυ­πο­πλοί­αρ­χος είχε επί­ση­μα ανα­τε­θει­μέ­νο κα­θή­κον την εί­σπρα­ξη και από­δο­ση των τελών υπέρ του Τα­μεί­ου.

Η ηθική διά­στα­ση και το αί­τη­μα δι­καί­ω­σης

Πέρα από τη χρη­μα­τι­κή απο­ζη­μί­ω­ση για την πε­ριου­σια­κή ζημία, το Δη­μο­τι­κό Λι­με­νι­κό Τα­μείο διεκ­δι­κεί και ποσό 100.000 ευρώ ως απο­ζη­μί­ω­ση για ηθική βλάβη. Το επι­χεί­ρη­μα είναι ότι η υπό­θε­ση αυτή έπλη­ξε ανε­πα­νόρ­θω­τα το κύρος του Τα­μεί­ου, τόσο στη συ­νεί­δη­ση των πο­λι­τών όσο και απέ­να­ντι στους θε­σμι­κούς του εταί­ρους.

Το δι­κα­στή­ριο πρω­το­βάθ­μιας κρί­σης απέρ­ρι­ψε το αί­τη­μα, χα­ρα­κτη­ρί­ζο­ντάς το νο­μι­κά αβά­σι­μο. Ωστό­σο, με την εκ­δί­κα­ση πλέον να με­τα­φέ­ρε­ται σε ανώ­τα­το επί­πε­δο, τί­θε­ται εκ νέου στο τρα­πέ­ζι το ζή­τη­μα της ηθι­κής ευ­θύ­νης του Δη­μο­σί­ου και της δυ­να­τό­τη­τας απο­κα­τά­στα­σης μέσω συμ­βο­λι­κής απο­ζη­μί­ω­σης.

Το Δη­μό­σιο στη γωνία: ένα θε­σμι­κό crash test

Η υπό­θε­ση αυτή έχει με­τα­τρα­πεί σε δο­κι­μα­σία αξιο­πι­στί­ας για το ίδιο το Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο. Όχι μόνο γιατί οι υπάλ­λη­λοί του προ­κά­λε­σαν απο­δε­δειγ­μέ­νη οι­κο­νο­μι­κή ζημία σε φορέα της το­πι­κής αυ­το­διοί­κη­σης, αλλά και γιατί για σχε­δόν δύο δε­κα­ε­τί­ες, οι μη­χα­νι­σμοί του απέ­τυ­χαν να διορ­θώ­σουν ή να προ­λά­βουν την κα­τα­στρο­φή.

Η τε­λι­κή από­φα­ση του Δευ­τέ­ρου Τμή­μα­τος του Ελεγ­κτι­κού Συ­νε­δρί­ου θα έχει χα­ρα­κτή­ρα νο­μι­κού ορό­ση­μου. Αν ανα­γνω­ρί­σει την ευ­θύ­νη του Δη­μο­σί­ου και επι­δι­κά­σει απο­ζη­μί­ω­ση, θα δη­μιουρ­γή­σει δε­δι­κα­σμέ­νο για ανά­λο­γες υπο­θέ­σεις στο μέλ­λον. Αν την απορ­ρί­ψει, θα νο­μι­μο­ποι­ή­σει μια κουλ­τού­ρα ατι­μω­ρη­σί­ας σε πε­ρι­πτώ­σεις κρα­τι­κής αμέ­λειας.