Καταδυτικό Πάρκο Καλύμνου: Το όραμα που επιστρέφει στην επιφάνεια

• Προ­βλέ­πε­ται η βύ­θι­ση 37 υφά­λων που θα απο­τε­λέ­σουν την πρώτη δια­δρο­μή • Από το 1995 ως σή­με­ρα, η δια­δρο­μή μιας πρω­το­πο­ρια­κής ιδέας που πα­ρα­μέ­νει ζω­ντα­νή, με νέες προ­σπά­θειες και ώρι­μες προ­τά­σεις προς υλο­ποί­η­ση

Σε «ανά­με­να κάρ­βου­να» βρί­σκο­νται στον Δήμο Κα­λυ­μνί­ων ανα­μέ­νο­ντας την πράξη έντα­ξης δρά­σης που αφορά τη δη­μιουρ­γία του Υπο­θα­λάσ­σιου Πάρ­κου Κα­λύ­μνου. «Κα­τα­θέ­σα­με πλήρη φά­κε­λο για την δη­μιουρ­γία υπο­θα­λάσ­σιου πάρ­κου στο νησί, συμ­βα­τό με την νο­ο­τρο­πία, την κουλ­τού­ρα και την πα­ρά­δο­ση μας, αλλά και ως μνη­μό­συ­νο σε όλους αυ­τούς τους αν­θρώ­πους της θά­λασ­σας, οι οποί­οι έδω­σαν τα πάντα, στα πέ­τρι­να, δί­σε­κτα χρό­νια.

Το να δη­μιουρ­γη­θεί πάρκο στην Κά­λυ­μνο, είναι το αυ­το­νό­η­το. Πρό­κει­ται για την θα­λάσ­σια λε­κά­νη ανά­με­σα σε Κα­στέ­λι, Αρ­γι­νώ­ντα, Σκά­λια Εμπο­ρειός και Κα­λα­βρός. Θα είναι εξαι­ρε­τι­κό ατού για τα Δω­δε­κά­νη­σα και την πα­τρί­δα μας ολό­κλη­ρη. Η προ­κή­ρυ­ξη αφορά μια δράση, αυτή των υπο­θα­λάσ­σιων υφά­λων -αν και έχου­με ολο­κλη­ρω­μέ­νη πρό­τα­ση.

Η με­λέ­τη μας προ­βλέ­πει 37 υπο­βι­θι­ζό­με­νους υφά­λους που θα απο­τε­λέ­σουν την πρώτη δια­δρο­μή. Μετά θα ακο­λου­θή­σουν τα υπό­λοι­πα, όπως ναυά­για, σφουγ­γο­καλ­λιέρ­γεια όλων των ειδών» δη­λώ­νει ο δή­μαρ­χος Κα­λύ­μνου Γιάν­νης Μα­στρο­κού­κος.

Ένας …Μα­στρο -Κού­κος θα φέρει την θε­τι­κή εξέ­λι­ξη

Το όραμα για τη δη­μιουρ­γία του πρώ­του Κα­τα­δυ­τι­κού Πάρ­κου στην Ελ­λά­δα γεν­νή­θη­κε στην Κά­λυ­μνο την πε­ρί­ο­δο της Επαρ­χί­ας του Γιώρ­γου Ρούσ­σου (1995–1998). Ήταν η πρώτη φορά σε εθνι­κό επί­πε­δο που τέ­θη­κε το ζή­τη­μα σε θε­σμι­κή βάση και ξε­κί­νη­σαν οι δια­δι­κα­σί­ες για την κα­τάρ­τι­ση του απα­ραί­τη­του νο­μο­θε­τι­κού πλαι­σί­ου, το οποίο τότε ήταν ανύ­παρ­κτο.

Ο χώρος που επι­λέ­χθη­κε ήταν ο Κόλ­πος Αρ­γι­νώ­ντα, ενώ ταυ­τό­χρο­να ξε­κί­νη­σαν προ­σπά­θειες για την απο­μά­κρυν­ση των ιχθυο­καλ­λιερ­γειών από την πε­ριο­χή. Πα­ρό­τι οι εγκα­τα­στά­σεις δεν απο­μα­κρύν­θη­καν πλή­ρως, με­γά­λο μέρος τους με­τα­φέρ­θη­κε στη θα­λάσ­σια ζώνη Χαλή – Ακτή Κα­λύ­μνου, η οποία κα­θο­ρί­στη­κε ως ζώνη ιχθυο­καλ­λιέρ­γειας.

Κατά την τε­τρα­ε­τία 1999–2002 δεν υπήρ­ξε καμία πε­ραι­τέ­ρω εξέ­λι­ξη γύρω από το θέμα. Ωστό­σο, με την επι­στρο­φή του Γιώρ­γου Ρούσ­σου στη δη­μαρ­χία (2003–2010), το σχέ­διο επα­νήλ­θε δυ­να­μι­κά στην το­πι­κή ατζέ­ντα. Κατά τη διάρ­κεια αυτής της πε­ριό­δου,

προ­χώ­ρη­σαν ου­σια­στι­κές νο­μο­θε­τι­κές ρυθ­μί­σεις που θε­με­λί­ω­σαν νο­μι­κά τη δυ­να­τό­τη­τα δη­μιουρ­γί­ας Κα­τα­δυ­τι­κού Πάρ­κου, δια­μορ­φώ­θη­κε και ψη­φί­στη­κε ομό­φω­να από το Δη­μο­τι­κό Συμ­βού­λιο το Προ­γραμ­μα­τι­κό Κεί­με­νο του έργου, το οποίο ισχύ­ει μέχρι σή­με­ρα.

Το φυ­σι­κό αντι­κεί­με­νο του έργου, όπως πε­ρι­γρά­φε­ται στο εν λόγω κεί­με­νο, πε­ρι­λαμ­βά­νει: Χερ­σαί­ες εγκα­τα­στά­σεις (κτί­ριο, εξο­πλι­σμός, πε­ρι­βάλ­λον χώρος),Λι­με­νι­κές υπο­δο­μές για την εξυ­πη­ρέ­τη­ση των κα­τα­δύ­σε­ων, Τε­χνη­τό ύφαλο και υπο­βρύ­χια αξιο­θέ­α­τα, Προ­σο­μοί­ω­ση αρ­χαί­ου ναυα­γί­ου, Μου­σείο Ει­κο­νι­κής Πραγ­μα­τι­κό­τη­τας (VR) για τη Σπογ­γα­λιεία και τις κα­τα­δύ­σεις – το πρώτο πα­γκο­σμί­ως, Οριο­θέ­τη­ση της θα­λάσ­σιας πε­ριο­χής, Σύ­στη­μα διοί­κη­σης και συ­νερ­γα­σία με ιδιώ­τες.

Έργα που υλο­ποι­ή­θη­καν έως το 2010

Το έργο της κα­τα­σκευ­ής του κτη­ρί­ου του Κα­τα­δυ­τι­κού Πάρ­κου εντά­χθη­κε στο ΕΣΠΑ με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 1.200.000 ευρώ. Το κτί­ριο ανε­γέρ­θη­κε σε δη­μο­τι­κό οι­κό­πε­δο στην πα­ρα­λία Αρ­γι­νώ­ντα και εγκαι­νιά­στη­κε την ίδια χρο­νιά. Ο σχε­δια­σμός του προ­έ­βλε­πε:

Διοί­κη­ση του πάρ­κου, Το μου­σείο Virtual Reality, Φι­λο­ξε­νία πα­ραρ­τή­μα­τος του ΕΛ­ΚΕ­ΘΕ ή του Εθνι­κού Ιν­στι­τού­του Αλιεί­ας, Υπο­δο­μές για ομά­δες επι­σκε­πτών και ιδιω­τι­κές σχο­λές κα­τα­δύ­σε­ων, Τη μο­να­δι­κή στη χώρα Δη­μό­σια Σχολή Κα­τα­δύ­σε­ων με λει­τουρ­γία θα­λά­μου απο­συ­μπί­ε­σης, Κέ­ντρο Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής Εκ­παί­δευ­σης για το θα­λάσ­σιο πε­ρι­βάλ­λον, Διεκ­δί­κη­ση της έδρας του Ευ­ρω­παϊ­κού Κέ­ντρου Θα­λασ­σί­ων Ερευ­νών για την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο.

Επι­σης ολο­κλη­ρώ­θη­καν οι συ­νεν­νο­ή­σεις με το Ιν­στι­τού­το Ενά­λιων Αρ­χαιο­λο­γι­κών Ερευ­νών για τη με­λέ­τη της Προ­σο­μοί­ω­σης Αρ­χαί­ου Ναυα­γί­ου και προ­χώ­ρη­σε συμ­φω­νία με κο­ρυ­φαία με­λε­τη­τι­κή ομάδα της χώρας για το Μου­σείο VR που εξα­σφα­λί­στη­κε χρη­μα­το­δό­τη­ση 230.000 ευρώ από το πρό­γραμ­μα Leader Αλιεί­ας Δω­δε­κα­νή­σου. Δυ­στυ­χώς η χρη­μα­το­δό­τη­ση χά­θη­κε σε επό­με­νες δη­μαρ­χί­ες.

Μακρά πε­ρί­ο­δος αδρά­νειας

Από το 2011 έως και το 2023, το έργο πα­ρέ­μει­νε ου­σια­στι­κά ανε­νερ­γό. Καμία ου­σια­στι­κή ενέρ­γεια δεν πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε, παρά το γε­γο­νός ότι το 2021 υπήρ­ξαν θε­τι­κές νο­μο­θε­τι­κές ρυθ­μί­σεις που ξε­κα­θά­ρι­σαν πλή­ρως το θε­σμι­κό πλαί­σιο για τη δη­μιουρ­γία Κα­τα­δυ­τι­κών Πάρ­κων.

Μετά τις δη­μο­τι­κές εκλο­γές του 2023, ο νε­ο­ε­κλε­γείς δή­μαρ­χος Κα­λύ­μνου, Γιάν­νης Μα­στρο­κού­κος, ζή­τη­σε από τον πρώην δή­μαρ­χο Γιώρ­γο Ρούσ­σο να ανα­λά­βει ως άμι­σθος ει­δι­κός σύμ­βου­λος για την ανα­βί­ω­ση του έργου.

Τον Μάρ­τιο του 2024, ορί­στη­κε επί­ση­μα ως Ει­δι­κός Σύμ­βου­λος Δη­μάρ­χου. Ακο­λού­θη­σε ομό­φω­νη επι­και­ρο­ποί­η­ση του αρ­χι­κού Προ­γραμ­μα­τι­κού Κει­μέ­νου από το Δη­μο­τι­κό Συμ­βού­λιο και ξε­κί­νη­σαν εκ νέου οι ενέρ­γειες για την ωρί­μαν­ση των εξής υπο­έρ­γων: Ανα­καί­νι­ση και εξο­πλι­σμός του υφι­στά­με­νου κτι­ρί­ου και του πε­ρι­βάλ­λο­ντος χώρου, Λι­με­νι­κές υπο­δο­μές εξυ­πη­ρέ­τη­σης των κα­τα­δύ­σε­ων, Τε­χνη­τός ύφα­λος και υπο­βρύ­χια αξιο­θέ­α­τα, Προ­σο­μοί­ω­ση αρ­χαί­ου ναυα­γί­ου, Μου­σείο Virtual Reality. Από τις 19 Δε­κεμ­βρί­ου 2024, έχει υπο­βλη­θεί πλή­ρης φά­κε­λος αι­τή­μα­τος χρη­μα­το­δό­τη­σης 300.000 ευρώ, σε συ­νερ­γα­σία με το ΕΛ­ΚΕ­ΘΕ, στο ει­δι­κό πρό­γραμ­μα του Υπουρ­γεί­ου Του­ρι­σμού για τα Κα­τα­δυ­τι­κά Πάρκα, με χρη­μα­το­δό­τη­ση από το Τα­μείο Ανά­καμ­ψης ! Η από­φα­ση έντα­ξης του έργου ανα­μέ­νε­ται εντός του 2025, αν και εκ­φρά­ζο­νται ανη­συ­χί­ες μετά την ανα­θε­ώ­ρη­ση του ΤΑΑ.