Τρόποι Προστασίας από τον Καύσωνα της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας

Από την Ελλη­νική Πνευ­μο­νο­λο­γική Εται­ρεία με αφορμή τον καύσωνα ανα­κοι­νώ­θη­καν τα εξής:

Στην Ελλάδα ο καύ­σω­νας και οι υψηλές θερ­μο­κρα­σίες γενικά είναι συνη­θι­σμένα φαι­νό­μενα. Το γεγονός ότι κάθε χρόνο ανα­φέ­ρο­νται δεκάδες περι­στα­τικά νοση­λειών λόγω θερ­μο­πλη­ξίας φανε­ρώ­νει ότι δεν υπάρχει η κατάλ­ληλη ενη­μέ­ρωση για την προ­στα­σία από τις υψηλές θερ­μο­κρα­σίες. Το παρόν κείμενο παρέχει χρή­σι­μες συμ­βου­λές και πλη­ρο­φο­ρίες ώστε να παρα­μεί­νετε ασφα­λείς την περίοδο του καύσωνα.

Τι είναι ο καύ­σω­νας;

Ο καύ­σω­νας είναι η περί­ο­δος του καλο­και­ριού που η θερ­μο­κρα­σία είναι πολύ υψη­λό­τερη σε σχέση με τον μέσο όρο. Η ύπαρξη αυξη­μέ­νων επι­πέ­δων υγρα­σίας καθιστά τις υψηλές θερ­μο­κρα­σίες πιο επι­κίν­δυ­νες για τον οργα­νι­σμό μας.

Ποια νοσή­ματα προ­κα­λού­νται από την  έκθεση σε αυξη­μέ­νες θερ­μο­κρα­σίες στον καύσωνα;

Οι υψηλές θερ­μο­κρα­σίες του καύσωνα προ­κα­λούν δύο κυρίως παθή­σεις: την ηλίαση (θερμική εξά­ντληση) και την θερ­μο­πλη­ξία.

Ο οργα­νι­σμός μας για να λει­τουρ­γεί σωστά πρέπει να δια­τη­ρεί στο εσω­τε­ρικό του μια σταθερή θερ­μο­κρα­σία. Σε περι­πτώ­σεις που αυτή αυξά­νε­ται προ­σπα­θεί να απο­βά­λει την περίσ­σεια θερ­μό­τητα κυρίως με τον ιδρώτα. Όταν όμως στο περι­βάλ­λον υπάρχει υπερ­βο­λική ζέστη αυτός ο μηχα­νι­σμός δεν επαρκεί για τη μείωση τη θερ­μο­κρα­σίας του οργα­νι­σμού μας. Η αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας του σώματός μας μπορεί να προ­κα­λέ­σει βλάβες στον εγκέ­φαλο και σε άλλα ζωτικά όργανα.

Ποιοι κιν­δυ­νεύ­ουν περισ­σό­τερο;

Από την αυξη­μένη θερ­μο­κρα­σία κιν­δυ­νεύ­ουν περισ­σό­τερο οι ηλι­κιω­μέ­νοι, τα μικρά παιδιά και όσοι πάσχουν από χρόνια καρ­διαγ­γειακά ή ανα­πνευ­στικά νοσή­ματα (όπως η χρόνια απο­φρα­κτική πνευ­μο­νο­πά­θεια). Κίνδυνο μπορεί να δια­τρέ­ξουν ακόμα και νεό­τε­ροι άνθρω­ποι όταν αθλού­νται ή εκτε­λούν έντονες σωμα­τι­κές εργα­σίες την περίοδο ενός καύσωνα, κατα­να­λώ­νουν αλκοόλ δεν προ­στα­τεύ­ο­νται από τον ήλιο και δεν προ­σλαμ­βά­νουν αρκετά υγρά.

Πότε είναι αυξη­μέ­νος ο κίν­δυ­νος στον καύσωνα;

·        Όταν υπάρ­χουν αυξη­μένα επίπεδα υγρα­σίας

·        Όταν αθλού­μα­στε ή εκτε­λούμε κάποια έντονη σωμα­τική εργασία την περίοδο του καύσωνα

·        σε κατα­νά­λωση αλκοόλ

·        σε χρήση φαρ­μά­κων προ­κα­λούν απώλεια υγρών πχ. διου­ρη­τι­κών

·        όταν δεν προ­σλαμ­βά­νουμε αρκετά υγρά

·        όταν υπάρχει παχυ­σαρ­κία

·        σε ύπαρξη καρ­διο­λο­γι­κών ή ανα­πνευ­στι­κών προ­βλη­μά­των

Τι είναι η ηλίαση (θερμική εξά­ντληση) και τι η θερ­μο­πλη­ξία;

Η έκθεση στις υψηλές θερ­μο­κρα­σίες το καύσωνα μπορεί να οδη­γή­σει από την  ηλίαση στην θερ­μο­πλη­ξία.

 

Κατά την ηλίαση η άνοδος της θερ­μο­κρα­σίας του σώματος και η απώλεια υγρών και ηλε­κτρο­λυ­τών, οδηγεί στα παρα­κάτω συμ­πτώ­ματα:

·        Έντονη αδια­θε­σία και αδυ­να­μία

·        Λιπο­θυ­μι­κές τάσεις – υπόταση

·        Κεφα­λαλ­γία, ζάλη

·        Μυϊκές κράμπες

·        Έντονη δίψα

·        Εφί­δρωση με πιθανώς κρύο δέρμα

·        Ταχυ­καρ­δία

 

Αν τα συμ­πτώ­ματα της ηλίασης δεν αντι­με­τω­πι­στούν γρήγορα τότε μπορεί να συμβεί θερ­μο­πλη­ξία στην οποία υπάρχει επι­πλέον:

·        Απώλεια συνείδησης-σύγχυση και απο­προ­σα­να­το­λι­σμός

·        Μεγάλη αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας του σώματος ( ≥40 to 41°C)

 

Τρόποι προ­στα­σίας από τον καύσωνα

 

Ο καλύ­τε­ρος τρόπος προ­στα­σίας από τον καύσωνα είναι η ενη­μέ­ρωση και η εφαρ­μογή των παρα­κάτω οδηγιών:

 

·        απο­φύ­γετε την έκθεση σε αυξη­μέ­νες θερ­μο­κρα­σίες (πχ εξω­τε­ρι­κοί χώροι ή ηλιο­θε­ρα­πεία) και παρα­μεί­νετε σε μέρη δροσερά και κλι­μα­τι­ζό­μενα

·        απο­φύ­γετε μέρη όπου επι­κρα­τεί συνω­στι­σμός

·        ανα­βάλ­λετε την εργασία ή την άσκηση σε εξω­τε­ρι­κούς χώρους

·        μειώστε τις άσκοπες μετα­κι­νή­σεις για εργασία ή αναψυχή

·        φορέστε άνετα, ελαφριά, ανοι­χτό­χρωμα ρούχα και χρη­σι­μο­ποι­ή­στε καπέλο και γυαλιά ήλιου

·        φρο­ντί­στε να είστε επαρκώς ενυ­δα­τω­μέ­νοι πριν την έξοδο από το σπίτι ή την εργασία και να πίνετε άφθονα υγρά (νερό και χυμούς φρούτων) όσο βρί­σκε­στε σε εξω­τε­ρι­κούς χώρους.

·        απο­φύ­γετε το αλκοόλ και τα βαριά γεύματα

·        φρο­ντί­στε η δια­τροφή σας να απο­τε­λεί­ται από ελαφρά και μικρά γεύματα, φρούτα και λαχα­νικά. Απο­φύ­γετε τις λιπαρές τροφές

·        εάν αισθαν­θείτε την παρα­μι­κρή αδια­θε­σία ανα­ζη­τή­στε άμεσα ένα κλι­μα­τι­ζό­μενο χώρο πιείτε αρκετά υγρά και εάν είναι δυνατόν κάντε ένα χλιαρό ντους. Δια­φο­ρε­τικά τοπο­θε­τεί­στε υγρά επι­θέ­ματα στο κεφάλι και στο λαιμ

·        εάν πάσχετε από χρόνια καρ­διαγ­γειακά ή ανα­πνευ­στικά νοσή­ματα να είστε επι­πλέον προ­σε­κτι­κοί την περίοδο του καύσωνα και να ακο­λου­θείτε πιστά τις οδηγίες του ιατρού σας. Συμ­βου­λευ­τείτε τον για πιθανές επι­πλέον ειδικές οδηγίες την περίοδο του καύσωνα

·        προ­στα­τεύ­στε τα μικρά παιδιά και τους ηλι­κιω­μέ­νους μετα­κι­νώ­ντας τους σε δρο­σε­ρούς και κλι­μα­τι­ζό­με­νους χώρους. Φρο­ντί­στε να υπάρχει επί­βλεψη τους όσο διαρκεί το φαι­νό­μενο του καύσωνα.

·        εάν γνω­ρί­ζετε ότι υπάρ­χουν ηλι­κιω­μέ­νοι μόνοι τους σε γει­το­νικά δια­με­ρί­σματα ή οικίες μερι­μνή­στε ώστε να υπάρχει επι­κοι­νω­νία και να τους έχουν παρα­σχε­θεί τα απα­ραί­τητα μέτρα προ­στα­σίας για τον καύσωνα. Με το ενδια­φέ­ρον σας μπορεί να σώσετε μια ζωή!.

 

Έχουν οι ασθε­νείς με ανα­πνευ­στικά προ­βλή­ματα επι­πλέον κίνδυνο σε περί­πτωση καύσωνα;

Οι ασθε­νείς με ανα­πνευ­στικά προ­βλή­ματα όπως άσθμα και χρόνια απο­φρα­κτική πνευ­μο­νο­πά­θεια δια­τρέ­χουν επι­πλέον κίνδυνο την περίοδο του καύσωνα.

Για το λόγο αυτό θα πρέπει να ακο­λου­θούν τις γενικές οδηγίες προ­στα­σίας, να λαμ­βά­νουν την καθη­με­ρινή τους αγωγή, και να τους έχουν δοθεί σαφείς οδηγίες σε περί­πτωση που ανα­πτύ­ξουν συμ­πτώ­ματα όπως δύσπνοια και βήχα.