Σε εκκρεμότητα παραμένει η προκαταρκτική εξέταση για τη φωτιά του 2023

• Συμπλη­ρώ­νο­νται δύο χρόνια στις 18 Ιουλίου

Δύο χρόνια συμπλη­ρώ­νο­νται τον Ιούλιο από την κατα­στρο­φική πυρ­κα­γιά που σάρωσε τη Ρόδο το καλο­καίρι του 2023 και η υπόθεση εξα­κο­λου­θεί να βρί­σκε­ται σε προ­α­να­κρι­τικό στάδιο, χωρίς να έχουν προ­σω­πο­ποι­η­θεί ευθύνες.

Η καθυ­στέ­ρηση στη διε­ρεύ­νηση, τα αιτή­ματα εξαί­ρε­σης των ορι­σμέ­νων πραγ­μα­το­γνω­μό­νων και η φερό­μενη απρο­θυ­μία συνερ­γα­σίας από την πλευρά της Πυρο­σβε­στι­κής δημιουρ­γούν εύλογα ερω­τή­ματα για τη βούληση πλήρους δια­λεύ­καν­σης των γεγο­νό­των.

Η φωτιά που ξέσπασε στις 18 Ιουλίου 2023 έκαψε ανε­ξέ­λεγ­κτα για έντεκα ημέρες, προ­κα­λώ­ντας τη μεγα­λύ­τερη κατα­στροφή φυσικού τοπίου στη σύγ­χρονη ιστορία του νησιού, με πάνω από 180.000 στρέμ­ματα να γίνο­νται στάχτη. Ωστόσο, η εισαγ­γε­λική έρευνα για τα αίτια, τους χει­ρι­σμούς και τις πιθανές ευθύνες συνε­χί­ζε­ται με βρα­δύ­τα­τους ρυθμούς, χωρίς – μέχρι σήμερα – να έχουν απο­δο­θεί ευθύνες ή να έχουν κληθεί εμπλε­κό­με­νοι σε ανωμοτί κατα­θέ­σεις.

Νέος κύκλος κατα­θέ­σεων και παρεμ­βά­σεων

Τον Μάιο του 2024, με εντολή της Εισαγ­γε­λίας Πλημ­με­λειο­δι­κών Ρόδου, ξεκί­νησε νέος κύκλος συμπλη­ρω­μα­τι­κής έρευνας, με δύο πραγ­μα­το­γνώ­μο­νες να έχουν ανα­λά­βει την εξέταση κρί­σι­μων εγγρά­φων, οπτι­κο­α­κου­στι­κού υλικού και υπη­ρε­σια­κών επι­κοι­νω­νιών. Παράλ­ληλα, η Διεύ­θυνση Εγκλη­μα­το­λο­γι­κών Ερευνών της ΕΛ.ΑΣ. διε­ξά­γει τεχνική ανάλυση υλικού που είχε απο­στα­λεί από τα μέτωπα της πυρ­κα­γιάς προς το Ενιαίο Συντο­νι­στικό Κέντρο Επι­χει­ρή­σεων και Δια­χεί­ρι­σης Κρίσεων (ΕΣΚΕΔΙΚ), μέσω βίντεο και φωτο­γρα­φιών από το Συντο­νι­στικό Ελι­κό­πτερο.

Είναι ενδει­κτικό ότι οι εισαγ­γε­λι­κές αρχές προ­χώ­ρη­σαν σε κατα­σχέ­σεις ψηφια­κών δεδο­μέ­νων, αφού δια­πι­στώ­θηκε απρο­θυ­μία από πλευράς της Πυρο­σβε­στι­κής να παρα­δώ­σει τα απα­ραί­τητα στοι­χεία. Στο μεταξύ, το Αρχη­γείο του Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος ζήτησε την εξαί­ρεση και των δύο πραγ­μα­το­γνω­μό­νων, εγεί­ρο­ντας σοβαρά ερω­τή­ματα για το αν επι­διώ­κε­ται η παρε­μπό­διση της δια­δι­κα­σίας. Κεντρικό πρόσωπο της υπό­θε­σης ο πραγ­μα­το­γνώ­μο­νας Δημή­τρης Λιό­τσιος, γνωστός για τη σύνταξη του πορί­σμα­τος για την τρα­γω­δία στο Μάτι. Η επιλογή του από την Εισαγ­γε­λία θεω­ρή­θηκε εγγύηση αντι­κει­με­νι­κό­τη­τας. Ωστόσο, όπως απο­κα­λύ­φθηκε, ζητή­θηκε η εξαί­ρεσή του, όπως και του δεύ­τε­ρου πραγ­μα­το­γνώ­μονα, γεγονός που θυμίζει ανά­λο­γες από­πει­ρες παρέμ­βα­σης στην έρευνα για το Μάτι.

Η εφη­με­ρίδα «Καθη­με­ρινή» απο­κά­λυψε ότι ο κ. Λιό­τσιος έχει καταγ­γεί­λει από­πει­ρες επη­ρε­α­σμού και στη συγκε­κρι­μένη υπόθεση, ενώ τονίζει ότι οι πρα­κτι­κές συγκά­λυ­ψης που εφαρ­μό­στη­καν τότε, επι­χει­ρού­νται εκ νέου. Παρά το γεγονός ότι το πρα­κτικό της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας από την 5η Μαΐου 2023 προσ­διο­ρί­ζει ξεκά­θαρα τις αρμο­διό­τη­τες των εμπλε­κο­μέ­νων (δήμος, περι­φέ­ρεια, ΕΛ.ΑΣ., Πυρο­σβε­στική), μέχρι σήμερα παρα­μέ­νει αδιευ­κρί­νι­στο αν υπήρξε επαρκής συντο­νι­σμός και αντα­πό­κριση στα πρώτα κρίσιμα 24ωρα. Η έρευνα δεν έχει ξεκα­θα­ρί­σει αν έγιναν λάθη, αν υπήρξαν καθυ­στε­ρή­σεις ή παρα­λεί­ψεις, ούτε έχουν δοθεί απα­ντή­σεις για την επι­χει­ρη­σιακή αντα­πό­κριση.

Ενί­σχυση μηχα­νι­σμών πρό­λη­ψης για δασικές πυρ­κα­γιές

Εναρ­κτή­ρια συνά­ντηση του έργου Prevent-DisCC (Cross-Border Actions for Prevention of Disasters and Climate Change) στο πλαίσιο του Προ­γράμ­μα­τος Συνερ­γα­σίας Interreg VI-A Ελλάδα – Κύπρος 2021–2027, που απο­σκο­πεί στη δια­μόρ­φωση μιας νέας κοινής στρα­τη­γι­κής πρό­λη­ψης απέ­να­ντι σε μελ­λο­ντι­κές δασικές πυρ­κα­γιές και φυσικές κατα­στρο­φές, ενι­σχύ­ο­ντας παράλ­ληλα τα υφι­στά­μενα τεχνο­λο­γικά μέσα των φορέων τοπικής αυτο­διοί­κη­σης που συμ­με­τέ­χουν στην κοι­νο­πρα­ξία, θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί αύριο Τετάρτη 2 και Πέμπτη 3 Ιουλίου 2025 στη Ρόδο.

Στους στόχους εμπε­ριέ­χε­ται επι­διώ­κε­ται η δημιουρ­γία μοντέ­λων πρό­βλε­ψης των φαι­νο­μέ­νων αυτών, καθώς και την ευαι­σθη­το­ποί­ηση και προ­σαρ­μογή των τοπικών κοι­νω­νιών στις επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής αλλαγής.

Η κοι­νο­πρα­ξία του έργου απο­τε­λεί­ται από: Το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνο­λο­γι­κής Ανά­πτυ­ξης/Ινστι­τούτο Βιώ­σι­μης Κινη­τι­κό­τη­τας και Δικτύων Μετα­φο­ρών (ΕΚΕΤΑ/ΙΜΕΤ), Επι­κε­φα­λής εταίρος, τον Δήμο Ρόδου, τον Δήμο Κουρίου και τη μη κυβερ­νη­τική οργά­νωση Rescue 1.

Οι νησιω­τι­κές και γει­το­νι­κές περιο­χές Ελλάδας και Κύπρου, που συμ­με­τέ­χουν στο έργο, αντι­με­τω­πί­ζουν κοινές προ­κλή­σεις λόγω της κλι­μα­τι­κής αλλαγής και δια­θέ­τουν περιο­ρι­σμέ­νες δυνα­τό­τη­τες αντί­δρα­σης απέ­να­ντι σε φυσικές κατα­στρο­φές. Οι δασικές πυρ­κα­γιές, ειδι­κό­τερα, συνι­στούν μία διαρκή και σημα­ντική απειλή, με εκτε­τα­μέ­νες περι­βαλ­λο­ντι­κές και οικο­νο­μι­κές συνέ­πειες.

Στο πλαίσιο αυτό, το έργο φιλο­δο­ξεί να συμ­βά­λει ουσια­στικά στην ενί­σχυση των μηχα­νι­σμών πρό­λη­ψης και στην ανά­πτυξη ικα­νο­τή­των πρό­βλε­ψης δασικών πυρ­κα­γιών στην ευρύ­τερη δια­συ­νο­ριακή περιοχή. Η μεθο­δο­λο­γική προ­σέγ­γιση και οι στρα­τη­γι­κές που θα ανα­πτυ­χθούν μέσω του έργου θα απο­τε­λέ­σουν τη βάση για την επέ­κταση των δράσεων και σε άλλες πιθανές απειλές, όπως ακραία καιρικά φαι­νό­μενα, σεισμοί και η διά­βρωση ακτών, δια­σφα­λί­ζο­ντας μια πιο ολο­κλη­ρω­μένη στρα­τη­γική δια­χεί­ρι­σης φυσικών κατα­στρο­φών.

Η συνά­ντηση εργα­σίας θα φιλο­ξε­νη­θεί στην αίθουσα Δημο­τι­κού Συμ­βου­λίου του Δημαρ­χείου Ρόδου, παρου­σία θεσμι­κών και επι­στη­μο­νι­κών εκπρο­σώ­πων των εταίρων του έργου. Στη συνά­ντηση θα παρευ­ρε­θούν, μεταξύ άλλων, ο Δήμαρ­χος Ρόδου Αλέ­ξαν­δρος Κολιά­δης, ο Δήμαρ­χος Κουρίου Παντε­λής Γεωρ­γίου, καθώς και ο Υπεύ­θυ­νος Έργου και Διευ­θυ­ντής Ερευνών του Ινστι­τού­του Βιώ­σι­μης Κινη­τι­κό­τη­τας και Δικτύων Μετα­φο­ρών (ΙΜΕΤ) του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνο­λο­γι­κής Ανά­πτυ­ξης (ΕΚΕΤΑ) Δρ. Βασίλης Καπ­πά­τος.