Σε εκκρεμότητα παραμένει η προκαταρκτική εξέταση για τη φωτιά του 2023

• Συ­μπλη­ρώ­νο­νται δύο χρό­νια στις 18 Ιου­λί­ου

Δύο χρό­νια συ­μπλη­ρώ­νο­νται τον Ιού­λιο από την κα­τα­στρο­φι­κή πυρ­κα­γιά που σά­ρω­σε τη Ρόδο το κα­λο­καί­ρι του 2023 και η υπό­θε­ση εξα­κο­λου­θεί να βρί­σκε­ται σε προ­α­να­κρι­τι­κό στά­διο, χωρίς να έχουν προ­σω­πο­ποι­η­θεί ευ­θύ­νες.

Η κα­θυ­στέ­ρη­ση στη διε­ρεύ­νη­ση, τα αι­τή­μα­τα εξαί­ρε­σης των ορι­σμέ­νων πραγ­μα­το­γνω­μό­νων και η φε­ρό­με­νη απρο­θυ­μία συ­νερ­γα­σί­ας από την πλευ­ρά της Πυ­ρο­σβε­στι­κής δη­μιουρ­γούν εύ­λο­γα ερω­τή­μα­τα για τη βού­λη­ση πλή­ρους δια­λεύ­καν­σης των γε­γο­νό­των.

Η φωτιά που ξέ­σπα­σε στις 18 Ιου­λί­ου 2023 έκαψε ανε­ξέ­λεγ­κτα για έντε­κα ημέ­ρες, προ­κα­λώ­ντας τη με­γα­λύ­τε­ρη κα­τα­στρο­φή φυ­σι­κού το­πί­ου στη σύγ­χρο­νη ιστο­ρία του νη­σιού, με πάνω από 180.000 στρέμ­μα­τα να γί­νο­νται στά­χτη. Ωστό­σο, η ει­σαγ­γε­λι­κή έρευ­να για τα αίτια, τους χει­ρι­σμούς και τις πι­θα­νές ευ­θύ­νες συ­νε­χί­ζε­ται με βρα­δύ­τα­τους ρυθ­μούς, χωρίς – μέχρι σή­με­ρα – να έχουν απο­δο­θεί ευ­θύ­νες ή να έχουν κλη­θεί εμπλε­κό­με­νοι σε ανω­μο­τί κα­τα­θέ­σεις.

Νέος κύ­κλος κα­τα­θέ­σε­ων και πα­ρεμ­βά­σε­ων

Τον Μάιο του 2024, με εντο­λή της Ει­σαγ­γε­λί­ας Πλημ­με­λειο­δι­κών Ρόδου, ξε­κί­νη­σε νέος κύ­κλος συ­μπλη­ρω­μα­τι­κής έρευ­νας, με δύο πραγ­μα­το­γνώ­μο­νες να έχουν ανα­λά­βει την εξέ­τα­ση κρί­σι­μων εγ­γρά­φων, οπτι­κο­α­κου­στι­κού υλι­κού και υπη­ρε­σια­κών επι­κοι­νω­νιών. Πα­ράλ­λη­λα, η Διεύ­θυν­ση Εγκλη­μα­το­λο­γι­κών Ερευ­νών της ΕΛ.ΑΣ. διε­ξά­γει τε­χνι­κή ανά­λυ­ση υλι­κού που είχε απο­στα­λεί από τα μέ­τω­πα της πυρ­κα­γιάς προς το Ενιαίο Συ­ντο­νι­στι­κό Κέ­ντρο Επι­χει­ρή­σε­ων και Δια­χεί­ρι­σης Κρί­σε­ων (ΕΣΚΕ­ΔΙΚ), μέσω βί­ντεο και φω­το­γρα­φιών από το Συ­ντο­νι­στι­κό Ελι­κό­πτε­ρο.

Είναι εν­δει­κτι­κό ότι οι ει­σαγ­γε­λι­κές αρχές προ­χώ­ρη­σαν σε κα­τα­σχέ­σεις ψη­φια­κών δε­δο­μέ­νων, αφού δια­πι­στώ­θη­κε απρο­θυ­μία από πλευ­ράς της Πυ­ρο­σβε­στι­κής να πα­ρα­δώ­σει τα απα­ραί­τη­τα στοι­χεία. Στο με­τα­ξύ, το Αρ­χη­γείο του Πυ­ρο­σβε­στι­κού Σώ­μα­τος ζή­τη­σε την εξαί­ρε­ση και των δύο πραγ­μα­το­γνω­μό­νων, εγεί­ρο­ντας σο­βα­ρά ερω­τή­μα­τα για το αν επι­διώ­κε­ται η πα­ρε­μπό­δι­ση της δια­δι­κα­σί­ας. Κε­ντρι­κό πρό­σω­πο της υπό­θε­σης ο πραγ­μα­το­γνώ­μο­νας Δη­μή­τρης Λιό­τσιος, γνω­στός για τη σύ­ντα­ξη του πο­ρί­σμα­τος για την τρα­γω­δία στο Μάτι. Η επι­λο­γή του από την Ει­σαγ­γε­λία θε­ω­ρή­θη­κε εγ­γύ­η­ση αντι­κει­με­νι­κό­τη­τας. Ωστό­σο, όπως απο­κα­λύ­φθη­κε, ζη­τή­θη­κε η εξαί­ρε­σή του, όπως και του δεύ­τε­ρου πραγ­μα­το­γνώ­μο­να, γε­γο­νός που θυ­μί­ζει ανά­λο­γες από­πει­ρες πα­ρέμ­βα­σης στην έρευ­να για το Μάτι.

Η εφη­με­ρί­δα «Κα­θη­με­ρι­νή» απο­κά­λυ­ψε ότι ο κ. Λιό­τσιος έχει κα­ταγ­γεί­λει από­πει­ρες επη­ρε­α­σμού και στη συ­γκε­κρι­μέ­νη υπό­θε­ση, ενώ το­νί­ζει ότι οι πρα­κτι­κές συ­γκά­λυ­ψης που εφαρ­μό­στη­καν τότε, επι­χει­ρού­νται εκ νέου. Παρά το γε­γο­νός ότι το πρα­κτι­κό της Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας από την 5η Μαΐου 2023 προσ­διο­ρί­ζει ξε­κά­θα­ρα τις αρ­μο­διό­τη­τες των εμπλε­κο­μέ­νων (δήμος, πε­ρι­φέ­ρεια, ΕΛ.ΑΣ., Πυ­ρο­σβε­στι­κή), μέχρι σή­με­ρα πα­ρα­μέ­νει αδιευ­κρί­νι­στο αν υπήρ­ξε επαρ­κής συ­ντο­νι­σμός και αντα­πό­κρι­ση στα πρώτα κρί­σι­μα 24ωρα. Η έρευ­να δεν έχει ξε­κα­θα­ρί­σει αν έγι­ναν λάθη, αν υπήρ­ξαν κα­θυ­στε­ρή­σεις ή πα­ρα­λεί­ψεις, ούτε έχουν δοθεί απα­ντή­σεις για την επι­χει­ρη­σια­κή αντα­πό­κρι­ση.

Ενί­σχυ­ση μη­χα­νι­σμών πρό­λη­ψης για δα­σι­κές πυρ­κα­γιές

Εναρ­κτή­ρια συ­νά­ντη­ση του έργου Prevent-DisCC (Cross-Border Actions for Prevention of Disasters and Climate Change) στο πλαί­σιο του Προ­γράμ­μα­τος Συ­νερ­γα­σί­ας Interreg VI-A Ελ­λά­δα – Κύ­προς 2021–2027, που απο­σκο­πεί στη δια­μόρ­φω­ση μιας νέας κοι­νής στρα­τη­γι­κής πρό­λη­ψης απέ­να­ντι σε μελ­λο­ντι­κές δα­σι­κές πυρ­κα­γιές και φυ­σι­κές κα­τα­στρο­φές, ενι­σχύ­ο­ντας πα­ράλ­λη­λα τα υφι­στά­με­να τε­χνο­λο­γι­κά μέσα των φο­ρέ­ων το­πι­κής αυ­το­διοί­κη­σης που συμ­με­τέ­χουν στην κοι­νο­πρα­ξία, θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί αύριο Τε­τάρ­τη 2 και Πέμ­πτη 3 Ιου­λί­ου 2025 στη Ρόδο.

Στους στό­χους εμπε­ριέ­χε­ται επι­διώ­κε­ται η δη­μιουρ­γία μο­ντέ­λων πρό­βλε­ψης των φαι­νο­μέ­νων αυτών, καθώς και την ευαι­σθη­το­ποί­η­ση και προ­σαρ­μο­γή των το­πι­κών κοι­νω­νιών στις επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής.

Η κοι­νο­πρα­ξία του έργου απο­τε­λεί­ται από: Το Εθνι­κό Κέ­ντρο Έρευ­νας και Τε­χνο­λο­γι­κής Ανά­πτυ­ξης/Ιν­στι­τού­το Βιώ­σι­μης Κι­νη­τι­κό­τη­τας και Δι­κτύ­ων Με­τα­φο­ρών (ΕΚΕΤΑ/ΙΜΕΤ), Επι­κε­φα­λής εταί­ρος, τον Δήμο Ρόδου, τον Δήμο Κου­ρί­ου και τη μη κυ­βερ­νη­τι­κή ορ­γά­νω­ση Rescue 1.

Οι νη­σιω­τι­κές και γει­το­νι­κές πε­ριο­χές Ελ­λά­δας και Κύ­πρου, που συμ­με­τέ­χουν στο έργο, αντι­με­τω­πί­ζουν κοι­νές προ­κλή­σεις λόγω της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής και δια­θέ­τουν πε­ριο­ρι­σμέ­νες δυ­να­τό­τη­τες αντί­δρα­σης απέ­να­ντι σε φυ­σι­κές κα­τα­στρο­φές. Οι δα­σι­κές πυρ­κα­γιές, ει­δι­κό­τε­ρα, συ­νι­στούν μία διαρ­κή και ση­μα­ντι­κή απει­λή, με εκτε­τα­μέ­νες πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές και οι­κο­νο­μι­κές συ­νέ­πειες.

Στο πλαί­σιο αυτό, το έργο φι­λο­δο­ξεί να συμ­βά­λει ου­σια­στι­κά στην ενί­σχυ­ση των μη­χα­νι­σμών πρό­λη­ψης και στην ανά­πτυ­ξη ικα­νο­τή­των πρό­βλε­ψης δα­σι­κών πυρ­κα­γιών στην ευ­ρύ­τε­ρη δια­συ­νο­ρια­κή πε­ριο­χή. Η με­θο­δο­λο­γι­κή προ­σέγ­γι­ση και οι στρα­τη­γι­κές που θα ανα­πτυ­χθούν μέσω του έργου θα απο­τε­λέ­σουν τη βάση για την επέ­κτα­ση των δρά­σε­ων και σε άλλες πι­θα­νές απει­λές, όπως ακραία και­ρι­κά φαι­νό­με­να, σει­σμοί και η διά­βρω­ση ακτών, δια­σφα­λί­ζο­ντας μια πιο ολο­κλη­ρω­μέ­νη στρα­τη­γι­κή δια­χεί­ρι­σης φυ­σι­κών κα­τα­στρο­φών.

Η συ­νά­ντη­ση ερ­γα­σί­ας θα φι­λο­ξε­νη­θεί στην αί­θου­σα Δη­μο­τι­κού Συμ­βου­λί­ου του Δη­μαρ­χεί­ου Ρόδου, πα­ρου­σία θε­σμι­κών και επι­στη­μο­νι­κών εκ­προ­σώ­πων των εταί­ρων του έργου. Στη συ­νά­ντη­ση θα πα­ρευ­ρε­θούν, με­τα­ξύ άλλων, ο Δή­μαρ­χος Ρόδου Αλέ­ξαν­δρος Κο­λιά­δης, ο Δή­μαρ­χος Κου­ρί­ου Πα­ντε­λής Γε­ωρ­γί­ου, καθώς και ο Υπεύ­θυ­νος Έργου και Διευ­θυ­ντής Ερευ­νών του Ιν­στι­τού­του Βιώ­σι­μης Κι­νη­τι­κό­τη­τας και Δι­κτύ­ων Με­τα­φο­ρών (ΙΜΕΤ) του Εθνι­κού Κέ­ντρου Έρευ­νας και Τε­χνο­λο­γι­κής Ανά­πτυ­ξης (ΕΚΕΤΑ) Δρ. Βα­σί­λης Καπ­πά­τος.